Spis Treści

- Wprowadzenie

- Motywacja - czyli dlaczego warto?

- Historia - czyli komuś się udało!

- Okiem moderatora

- Okiem moderatorki

- Okiem diakonii architektów

- Okiem diakonii pisania konspektów

- Okiem diakonii modlitewnej

- Okiem diakonii głoszenia

- Okiem diakonii animatorów grup

- Okiem diakonii marketingu

- Okiem diakonii muzycznej

- Okiem diakonii leitmotiv-u

- Okiem diakonii świętowania

- Okiem diakonii techniczno-gospodarczej

- Odpowiedzialność za wspólnotę

- Spotkanie 1. - Życie jako odpowiedź na powołanie do służby

- Duchowość człowieka

- Spotkanie 1. - Duchowa kondycja człowieka

- Spotkanie 2. - Boże spojrzenie na człowieka

- Eucharystia

- Spotkanie 1. - Eucharystia jako spotkanie z człowiekiem i Bogiem

- Spotkanie 2. - Eucharystia jako pokarm

- Spotkanie 3. - Eucharystia jako zjednoczenie z ludźmi i Bogiem

- Ruch Światło-Życie - co to znaczy?

- Spotkanie 1. - Jesteśmy Oazą!

- Spotkanie 2. - Jestem Oazowiczem - co to znaczy?

- Spotkanie 3. - Jestem Oazowiczem – co z tego wynika?

- Wiara wymaga pytań

- Spotkanie 1. - Sam dla siebie pytaniem

- Spotkanie 2. - Osobiste doświadczenie wiary

- Spotkanie 3. - Dynamizm wiary

- Pragnienia człowieka, pragnienia Boga

- Spotkanie 1. - Niespokojne jest serce nasze

- Spotkanie 2. - Stworzyłeś nas bowiem jako skierowanych ku Tobie Panie

- Spotkanie 3. - Niespokojne jest serce nasze, dopóki nie spocznie w Panu

- Bo jak śmierć potężna jest miłość

- Spotkanie 1. - Czemu miłości trzeba szukać?

- Spotkanie 2. - Miłości „pogodzone”

- Czego szukam?

- Spotkanie 1. - Czym jest poszukiwanie?

- Spotkanie 2. - Czego szukam?

- Spotkanie 3. - Jak szukam?

- Podróżowanie po pustyni

- Spotkanie 1. - Wyjście na pustynię

- Spotkanie 2. - Pustynia nas kształtuje

- Spotkanie 3. - „KONSEKWENCJE!!!” czy po prostu „Konsekwencje”?

- Podejmowanie decyzji

- Spotkanie 1. - Jakie decyzje podejmujemy?

- Spotkanie 2. - Etapy podejmowania decyzji – czym się kieruję?

- „Poetycko mieszka człowiek” - Twoja codzienność - Twoje fascynacje

- Spotkanie 1. - Miasto mego serca

- Spotkanie 2. - Życie, które jest pomimo wspaniałych (?) marzeń

- Spotkanie 3. - Codzienność i pasja - dwa filary jednego mieszkania

- Przestrzenie wolności

- Spotkanie 1. - O istocie wolności

- Spotkanie 2. - Bądź wola Twoja

- Spotkanie 3. - Dlaczego słowa „Bądź wola Twoja” są istotne dla mojego życia?

- Spotkanie 4. - Wolność i odpowiedzialność

- Czy nie warto się obudzić?

- Spotkanie 1. - Moje dziś, wielkie dziś

- Spotkanie 2. - Jeśli chcemy dojść do celu – to dojdziemy?

- Spotkanie 3. - Tobie, Adamie, rozkazuję: Zbudź się, który śpisz!

- Spotkanie 4. - Quo vadis?

- Ty Też?

- Spotkanie 1. - Wspólnota - fenomen indywidualności czy konformizmu?

- Spotkanie 2. - Czym jest spotkanie?

- Spotkanie 3. - Wspólnota jest decyzją

- Ogień wiary

- Spotkanie 1. - Wiara - przestrzeń dynamicznych zwrotów

- Spotkanie 2. - Ludzie wieczernika

- Spotkanie 3. - Kim jest i jak działa Duch Święty?

- Spotkanie 4. - Duch Święty jako ten, który zmienia

- Re-kreacja

- Spotkanie 1. - Wolność

- Spotkanie 2. - Tożsamość

- Spotkanie 3. - Przejawy Nowej Kultury w życiu chrześcijańskim

- Spotkanie 4. - Maski

- Słowa (nie)zapomniane

- Spotkanie 1. - Słowa wyczekiwane

- Spotkanie 2. - Wartość słowa

- Spotkanie 3. - Bóg - Słowo wcielone

- Spotkanie 4. - Walka ze słowem - o słowo

- Wartość bezwzględna

- Spotkanie 1. - Odkrycie wartości człowieka

- Spotkanie 2. - Walka o wartość

- Spotkanie 3. - Narodziny Animatora

- Ponad murami

- Spotkanie 1. - Pragnienie Życia

- Spotkanie 2. - Zobaczyć horyzont

- Spotkanie 3. - Wyruszyć w drogę, która jest celem

- Poczekalnia

- Spotkanie 1. - Choć goni nas czas

- Spotkanie 2. - Czekanie, które jest odwagą

- Spotkanie 3. - Ja przekazuję wam królestwo

- Synowie Gromu

- Dokument programowy

- Spotkanie 1. - Tęsknota za ideałem

- Spotkanie 2. - Sympatycy czy chrześcijanie?

- Spotkanie 3. - Jestem Christianoi

- Góra Błogosławieństw

- Spotkanie 1. - Perspektywa w codzienności

- Spotkanie 2. - Bardziej być niż mieć

- Spotkanie 3. - Być sługą Boga i ludzi

- Dwa Skrzydła

- Spotkanie 1. - Iluzja a prawda

- Spotkanie 2. - Dlaczego pytania są ważne?

- Spotkanie 3. - Z czym do ludzi?

- Chcę, abyś był

- Spotkanie 1. - Początek podróży

- Spotkanie 2. - „O, Panie, mój Boże, na cóż mi nagroda?”

- Spotkanie 3. - Śmiech Sary

- Wpatrzeni w niebo

- Spotkanie 1. - Rozwój „trójwymiarowy”

- Spotkanie 2. - “Bądźcie więc wy doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski”

- Spotkanie 3. - “Rozwój w mocy Ducha Świętego”

- Równowaga

- Spotkanie 1. - „Nie zadręczajcie się”

- Spotkanie 2. - „Jednego ci jeszcze brak…”

- Spotkanie 3. - „Gotowi na przyjście”

- 7 słów

- Spotkanie 1. - „Zobaczyć, żeby usłyszeć”

- Spotkanie 2. - „Będę żyć dla Niego”

- Spotkanie 3. - „Pragnę”

- Spotkanie 4. - „Wdzięczność i wolność”

- Oczekiwany

- Spotkanie 1. - Boże, mój Boże, szukam Ciebie

- Spotkanie 2. - Poznał i uwierzył

- Spotkanie 3. - Posmakować Słowa

- Spotkanie 4. - Communio

- Zjednoczeni

- Spotkanie 1. - “Jednym sercem i jednym głosem”

- Spotkanie 2. - “Aby byli jedno”

- Spotkanie 3. - “Jedność Ducha”

- Spotkanie 4. - “Miłość więzią jedności”

- Anthrakia

- Spotkanie 1. - „Chcę, ale nie rozumiem”

- Spotkanie 2. - „Miłość musi być prosta”

- Spotkanie 3. - „Chcę, ale nie umiem”

- Spotkanie 4. - „Chcę i jestem posłany”

- Na Brzegu

- Spotkanie 1. - “Na Brzegu Tajemnicy”

- Spotkanie 2. - “Na Brzegu Znaków”

- Spotkanie 3. - “Na Brzegu Kościoła”

- Ta Sama Noc

- Spotkanie 1. - Opowiedz mi

- Spotkanie 2. - Wtedy otworzyły się im oczy

- Spotkanie 3. - Wiara zadomowiona

- Spotkanie 4. - Moja Haggada

- Jesteśmy z modlitwy!

- Spotkanie 1. - „O moi „Trzej”! O moje wszystko!”

- Spotkanie 2. - „Aby znali Ciebie”

- Spotkanie 3. - „Aby radość mieli w sobie w całej pełni”

- Spotkanie 4. - „Aby byli jedno”

- Dlaczego ta noc?

- Spotkanie 1. - Jestem

- Spotkanie 2. - Poszukując pytań

- Spotkanie 3. - Przewodnicy w wierze

- Spotkanie 4. - Stare-Nowe

- Drzwi Otwarte

- Spotkanie 1. - Tak, jak sam zostałem poznany

- Spotkanie 2. - Nadprzyrodzona otwartość

- Spotkanie 3. - Doświadczający

- Spotkanie 4. - Prorokuj!

Wprowadzenie

Gdy ponad 10 lat temu pojawił się pomysł, aby zorganizować rekolekcje tematyczne dla młodzieży z parafii nikt z nas nie miał świadomości, że rozpoczynamy w ten sposób pracę, której owocem będzie m.in. ta publikacja. Chcieliśmy po prostu zrobić coś dobrego. Z czasem zaczeliśmy sięgać do stworzonych materiałów w czasie przygotowywania spotkań w ciągu roku czy wakacji jako szukając źródła inspiracji. Niektóre z tych konspektów powędrowały w świat i są kopiowane od animatora do animatora i żyją już pewno własnym życiem. Dostawaliśmy, ku naszemu zdziwieniu, informacje od ludzi żyjących po drugiej stronie Polski na temat tego jak wyszły im spotkania oparte o nasze materiały. Pomysł, aby zebrać naszą pracę w jednym miejscu wydawał się zatem naturalny. Gdy zestawiliśmy razem wszystko co udało się odszukać w naszych archiwach podsumować mogliśmy to tylko słowami z Arki Noego: „Ocalić trzeba co najdroższe, a przecież tyle już tego jest!”

Publikujemy nasze materiały „takie jakie są”, nie ingerowaliśmy w ich merytorykę, jedynie dokonaliśmy prac redakcyjnych w celu ujednolicenia ich wyglądu. Po co je udostępniamy? Aby inspirować! Jeżeli jest w kimś pragnienie, aby wykorzystać całe konspekty lub ich część w pracy na rzecz Królestwa Bożego niech nic go nie ogranicza. Nie wyczerpuje to jednak naszej motywacji. Ta publikacja to przede wszystkim konkretne świadectwo w sprawie dobra, które miało miejsce w małej wsi Babice koło Raciborza. Setki młodych ludzi przeżyła spotkanie z Jezusem, na modlitwach byliśmy świadkami nawróceń, na spotkaniach widzieliśmy jak Bóg wychodzi naprzeciw pytaniom o sens życia. To zaskakujące jak kilka stron papieru zapisanych tuszem pomaga stworzyć przestrzeń w której Bóg pracuje z człowiekiem. Znamy to bardzo dobrze - ponad 20 razy przeżyliśmy opracowywanie nie tylko konspektów, ale całych rekolekcji „od zera”. Z obecnej perspektywy możemy powiedzieć z całą odpowiedzialnością, że czas tworzenia tych materiałów był dla nas nie mniej ważny niż same rekolekcje.

W doświadczeniu animatorstwa spotkaliśmy Chrystusa. Działo się to nie tylko w czasie spotkań grupowych, ale i wieczorami poprzedzającymi rekolekcje gdy z trudem pisaliśmy kolejne linijki tych konspektów. Niech zatem stanie się to jawne, bo „Nie możemy nie mówić tego, cośmy widzieli i słyszeli.” (Dz 4,20).

Tekst poniżej jest przejściowy i jest adresowanym wyłącznie do współtwórców książki - będzie on usunięty w wersji finalnej

Celem tego rozdziału książki nie jest chwalenie się tym co było, historyczny zapis dziejów. Chcemy podzielić się doświadczeniem i zebrać to czego nauczyliśmy się przez 10 lat - aby zainspirować. Wyobraźcie sobie sytuacje, że na stronę trafia osoba z diecezji xyz (lub w jej ręce wpada wydanie książkowe) - widzi potężny materiał, wiele spotkań, setki pytań dzieleniowych, schematy, wykresy… Ale po co to jest? Co ona może z tym zrobić? Konspekty są sercem rekolekcji od strony programowej, ale w niewielkim stopniu oddają styl i idee która nam w diakonii przyświeca.

Nie chcemy robić podsumowania tego co było - wypisywać to co nam wyszło i to co było trudne, bo to nie daje niewiele wartości komuś kto na tych rekolekcjach nie był. Koncentrujemy się na położeniu akcentów, podkreślenia pewnych przestrzeni, bo wiemy, że zawsze były niedocenione na placu boju. Taka osoba czytając to ma:

1. Zrozumieć dlaczego dana diakonia jest ważna i jakie są jej zadania w kontekście rekolekcji (tutaj proponuje, aby ujednolicić styl i każdy tekst zacznie się od listy odpowiedzialności danej diakonii u nas)

2. Nabrać przekonania „im się udało - czemu nam by się miało nie udać?”

3. Zrozumieć jakie są plusy stwarzania rzeczy samemu (owoce „pozarekolekcyjne” - długofalowe!)

4. Dostać tekst okraszony jednym pogłębionym przykładem z wybranej weekendówki (na przykładzie łatwiej pokazywać rzeczy + my mamy mniej teorii, a więcej doświadczenia więc użyjmy tego atutu).

5. Nie odnieść wrażenia, że ma przed sobą wyczerpujący podręcznik w którym jest wszystko opisane i może jak według przepisu zrobić z tego własne rekolekcje.

6. Zyskać większą perspektywę czym mogą być rekolekcje weekendowe

7. Otrzymać świadectwo tego jak pewni ludzie przeżywają swoją diakonię w Ruchu.

Wszystkie punkty w tym planie są w pełni dyskutowalne!

Spis rozdziałów

- Motywacja - czyli dlaczego warto?

- Historia - czyli komuś się udało!

- Okiem moderatora

- Okiem moderatorki

- Okiem diakonii architektów

- Okiem diakonii pisania konspektów

- Okiem diakonii modlitewnej

- Okiem diakonii głoszenia

- Okiem diakonii animatorów grup

- Okiem diakonii marketingu

- Okiem diakonii muzycznej

- Okiem diakonii leitmotiv-u

- Okiem diakonii świętowania

- Okiem diakonii techniczno-gospodarczej

Motywacja - czyli dlaczego warto?

- Integracja wspólnoty lokalnej

- Zakładanie nowych wspólnot

- Łatwiej uczestnikowi przyjechać na 3 dni, aby zdobyć doświadczenie Oazy Rekolekcyjnej niż na 15 dni

- Rozbudzanie kreatywności i zaangażowania diakonii lokalnych

- Formacja animatorów, która jest brzemienna w owoce (nie chcemy tylko mówić, chcemy robić!)

- Realna integracja diakonii specjalistycznych

Historia - czyli komuś się udało!

- Kiedy zaczęliśmy?

- Jak to powstało?

- Jakie punkty przełomowe?

- Jakie owoce?

Okiem moderatora

- Jakie skutki krótkofalowe obserwował

- Jakie skutki długofalowe obserwował

- Jak odczytywał swoją rolę

- Praktyczna realizacja zasady pomocniczości

- Okazja do zdobywania doświadczeń we współpracy ze świeckimi (podział kompetencji i odpowiedzialności)

- Pisanie homilii „pod klucz” - nie szukam tematu, lecz korzystam z doświadczenia i światła Bożego, by jak najlepiej przedstawić zadany temat

Okiem moderatorki

- Jasne ustalenie podziału zadań

- Przykładowy plan dnia

- Finanse - sprawa przyziemna, ale niezwykle ważna

Okiem diakonii architektów

- Co to jest przebieg myśli?

- Pomysł na podzielenie na moduły, które mają „wejście” i ”wyjście”

- Rozwiązywanie „cyklów zależności” punktów od siebie

- Wizualizowanie rekolekcji (yEd)

- Rozeznawanie tematu

- Zostawianie buforów do reagowania w trakcie rekolekcji

- Przedstawienie koncepcji wspólnocie, zbieranie informacji zwrotnej

- Nowe czy sprawdzone?

Okiem diakonii pisania konspektów

- Ujednolicone formatowanie

- Inspiracje ze źródeł zewnętrznych (np. uwaga na o. Szustaka)

- Konspekt bardziej dla animatora niż dla spotkania

- Zaufanie wobec własnych animatorów

- Przestrzeń na dzielenie ale koniecznie przestrzeń na odkrywanie

Okiem diakonii modlitewnej

- Rozeznawanie w trakcie trwania całych rekolekcji - info zwrotne w czasie odpraw

- Najczęściej kluczowy punkt rekolekcji - radzenie sobie z presją

- Grono ekskluzywne - wyłączone w jakimś sensie z problemów technicznych

- Współpraca z diakonią muzyczną

- Zadania , posługa- co przed rekolekcjami, co w trakcie, co po?

- Modlitwa ochrony - angażująca cała diakonie

Okiem diakonii głoszenia

- Charyzmat weekendówek

- Fenomen, że na konferencje ludzie czekają, a nie na nich śpią

- Głoszenie przez świeckich

- Jeden mówi - wszyscy tak naprawdę walczą

- Konferencja czy świadectwo? Po co rozróżniać!

- Dobre konferencje są zaraźliwe - o nadawaniu kierunku

Okiem diakonii animatorów grup

- Kluczem jest zaangażowanie w proces przygotowywania rekolekcji - wtedy posługa jest jakościowo inna

- Animator grupy nie prowadzi spotkań - prowadzi rekolekcje dla własnej grupy :)

- Doświadczenie rodzenia się uczniów

- Nasi uczestnicy stają z nami ramię w ramię jako animatorzy

- Uczestnik jest najważniejszy, dla niego to robimy

- Wyczuleni, aby przekazać wartościową informacje zwrotną reszcie diakonii jako Ci, którzy są najbliżej

- Krótkie świadectwa rozsiane przed różnymi punktami dnia

Okiem diakonii marketingu

- Strona www

- Media społecznościowe

- Filmy zapraszające

- Plakaty zapraszające

- Marketing szeptany

- Budowanie grona przywiązanych osób

- Element rozpoznawczy

- Spotkania z bierzmowańcami

- Spotkania w szkołach

Okiem diakonii muzycznej

- Muzyka jako element zawiązujący wspólnotę

- Gdy nie ma czasu cierpi muzyka - radzenie sobie z tym

- Jak przygotować muzykę na 2 dniowe rekolekcje tak by było dobrze, ale nie „ciężko”?

- Współpraca z diakonią modlitwy

- Dobieranie piosenek i pieśni pod temat

- Wybranie jednej piosenki jako motyw przewodni

Okiem diakonii leitmotiv-u

- Motyw powracający

- Pozwala rozróżniać rekolekcje pomiędzy sobą

- Dobry wentyl bezpieczeństwa

- Zawsze ma znaczenie!

- Tworzy klimat, przestrzeń z którą się identyfikujemy

Okiem diakonii świętowania

- Pogodny wieczór, który pomaga celom rekolekcji, a nie jest obok niego

- Posługa „niedoceniona” - dlaczego?

- Posługa zacierania złych różnic

Okiem diakonii techniczno-gospodarczej

- Kiedy co załatwiać?

- Organizacja transportu

- Zgody rodziców

- Organizacja zapisów

- Organizacja jedzenia

- Organizacja ośrodka

Odpowiedzialność za wspólnotę

Czas powstania konspektów:

Jesień 2005 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Miliardowice, archidiecezja katowicka

Miejsce powstania konspektów:

Archidiecezja katowicka

Grupa docelowa:

Oaza parafialna, od preoazy do formacji przed III st.

Opis rekolekcji:

Rekolekcje parafialne organizowane przez lokalną diakonie mające na celu integrację i zwiększenie świadomości odpowiedzialności za swoją wspólnotę. Rekolekcje powstały w ramach tradycyjnych wyjazdów integracyjnych wspólnoty. Powstał pomysł, aby pogłębić integracje przez dodanie jakiegoś wątku formacyjnego. Były to zatem (praktycznie) pierwsze rekolekcje weekendowe jakie zorganizowaliśmy - stąd tylko jedno spotkanie grupowe. Informacja zwrotna jaką wtedy otrzymaliśmy od naszych uczestników stała się dla nas motywacją do rozwinięcia tej formy.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Życie jako odpowiedź na powołanie do służby

- Wprowadzenie (nie)tylko dla animatora

- Modlitwa początkowa

- Wprowadzenie do spotkania grupowego

- Dar życia: co z z nim zrobić? Czym jest?

- Powołanie: co zrobić z moim życiem? Jaka jest moja droga?

- Służba: postawa do naśladowania

- Powołanie do służby konsekwencją daru życia

- Zastosowanie

- Modlitwa końcowa

Spotkanie 1. - Życie jako odpowiedź na powołanie do służby

Wprowadzenie (nie)tylko dla animatora

Każde stworzenie mówi i jest powołane do wyrażenia jakiegoś szczególnego aspektu myśli Boga. Tam odnajduje swoje imię i tożsamość; potwierdza i czyni bezpieczną swoją wolność i oryginalność

—Jan Paweł II – Dokument Końcowy Kongresu Powołań w Rzymie

Na początek warto przytoczyć kilka fragmentów, które rozjaśnią nam nieco czym będziemy się zajmować. Warto oczywiście wykorzystać je w trakcie spotkania. Powinny być wcześniej przemyślane przez animatora, to baza dzięki której nabierzemy pewności w temacie.

- „Ten prosty fakt zaistnienia powinien nade wszystko przepełnić wszystkich zachwytem i niezmierną wdzięcznością dla Tego, który w całkowicie darmowy sposób powołał nas z niczego, wymawiając nasze imię. Zrozumienie zatem, że życie jest darem, nie powinno jedynie wzbudzić postawy uznania, lecz powoli powinno sugerować pierwszą wielką odpowiedź na zasadnicze pytanie o jego sens: życie człowieka jest arcydziełem stwórczej miłości Boga i jest samo w sobie wezwaniem do miłości. Otrzymany dar ze swojej natury dąży do stania się dobrem dawanym. Miłość jest pełnym sensem życia. Bóg tak umiłował człowieka, że oddał za niego Swoje życie i uczynił go zdolnym do życia i miłowania na sposób boski.” (Dokument końcowy Kongresu Powołań)

- „Jak świętość jest dla wszystkich ochrzczonych w Chrystusie, tak też istnieje specyficzne powołanie każdego żyjącego; jak ta pierwsza jest zaszczepiona we Chrzcie świętym, tak to drugie jest związane z samym faktem istnienia. Powołanie jest myślą opatrznościową Stwórcy względem każdego stworzenia, jest Jego ideą-projektem, jakby pewnym marzeniem, które jest w sercu Boga, ponieważ los stworzenia leży Mu na sercu. Bóg-Ojciec pragnie, by było ono różne i specyficzne dla każdego żyjącego. Istota ludzka jest w rzeczywistości «powołana» do życia i, gdy zaczyna żyć, niesie i odnajduje w sobie obraz Tego, który ją powołał. Powołanie jest boską propozycją do zrealizowania się według tego obrazu i jest jedyne, jednostkowe, niepowtarzalne, i dlatego też taki obraz jest niewyczerpalny. Każde stworzenie mówi i jest powołane do wyrażenia jakiegoś szczególnego aspektu myśli Boga. Tam odnajduje swoje imię i tożsamość; potwierdza i czyni bezpieczną swoją wolność i oryginalność.” (Dokument końcowy Kongresu Powołań)

- „Częścią kultury powołaniowej jest: zdolność snucia marzeń i wielkich pragnień; zdumienie, które pozwala docenić piękno i wybrać je dla samej jego wewnętrznej wartości, ponieważ czyni życie pięknym i prawdziwym; altruizm, który jest nie tylko solidarnością w potrzebie, lecz rodzi się z odkrycia godności kogokolwiek z sióstr i braci. Kulturze przyjemności, która ryzykuje straceniem z pola widzenia i unicestwieniem poważnych pytań, przeciwstawia się kultura zdolna do znalezienia odwagi i upodobania w wielkich pytaniach człowieka, odnoszących się do jego przyszłości. W rzeczywistości są wielkimi te pytania, które czynią wielkimi również małe odpowiedzi. Nic i nikt nie może zdławić w człowieku pytania o sens i pragnienia prawdy.” (Dokument końcowy Kongresu Powołań w Rzymie)

Uwagi:

Ks. dr Marek Dziewiecki od kwietnia 1999 jest krajowym duszpasterzem powołań. Dlatego często tutaj padają jego słowa gdyż zakładam, że jest to jedna z najbardziej kompetentnych osób piszących w języku polskim na ten temat.

Przypomnienie:

Spotkania Ruchu Światło-Życie mają charakter dzieleniowy, nie wykładowy. Mamy sami siebie ubogacać. Wartością spotkania nie ma być treść konspektu tylko spotkanie z drugim człowiekiem w duchu zaufania oraz podzielenie się samym sobą.

Modlitwa początkowa

Dowolna z uwzględnieniem szczególnie Ducha Świętego. Modlitwę należy dostosować do poziomu grupy

Wprowadzenie do spotkania grupowego

Być może w tym miejscu warto zapytać grupę jakie są ich oczekiwania od tego czasu rekolekcyjnego – spełniłoby to rolę integracyjną zamiast dzielenia się takimi informacjami o sobie, które nie zawsze są interesujące z punktu widzenia rekolekcji.

Odczytanie Fragmentu, a następnie umieszczenie go w widocznym miejscu, aby „towarzyszył” nam w tym spotkaniu:

Stwarzając człowieka na swój obraz i podobieństwo oraz nieustannie podtrzymując go w istnieniu, Bóg wpisuje w człowieczeństwo mężczyzny i kobiety powołanie, a więc zdolność i odpowiedzialność za miłość i wspólnotę. Miłość jest zatem podstawowym i wrodzonym powołaniem każdej istoty ludzkiej

—Jan Paweł II - Adhortacja „Familiaris consortio”

Fragment ten jest równocześnie wprowadzeniem do tematyki spotkania – zapytać konkretnie kogoś jak reaguje gdy widzi taki tekst, czy są to dla niego „frazesy” czy może nieżyciowe rozważania, a może czymś co poruszyło?

Dar życia: co z z nim zrobić? Czym jest?

Bez odpowiedzi na pytania: czym jest moje życie, o czym świadczy to, że istnieję, po co żyję itp. nie ma możliwości pójścia dalej. Człowiek zazwyczaj albo unika tych pytań, bo są dla niego zbyt trudne, albo spycha w ”przestrzeń oczywistości”.

- Jak wygląda nasza świadomość tego absolutnie nietrywialnego faktu, że istniejemy, czujemy, oddychamy, tworzymy? Czy zastanawialiśmy się kiedykolwiek nad tym?

Nasze życie umieszczone jest w czasie, pobyt tutaj na ziemi będzie trwał konkretną, skończoną, liczbę sekund. Nie daliśmy sobie życia sami, niewątpliwie otrzymaliśmy je od kogoś. Jest zatem darem. To zobowiązuje, aby nie zmarnować tak drogocennej rzeczy którą nam powierzono (na dodatek za darmo). Nasz czas ziemski jest zatem bardzo cenny – służy nam do pielęgnowania życia.

- Czy z świadomości daru życia wynika dla nas troska o nasze działania? Czy zadajemy sobie pytania w stylu „w jaki sposób wykorzystuje własny czas?” Czy szukamy sposobu aby jak najlepiej go wykorzystać?

To bardzo poważna i fundamentalna sprawa – wyrwanie się z myślenia pragmatycznego do myślenia o sensie własnego życia.

Realizować życie można na tyle sposobów ilu ludzi jest na świecie. Można próbować samemu absolutnie od podstaw poszukiwać jego sensu. To droga jednak raczej dla niewielu. Kościół głosząc Dobrą Nowinę o Chrystusie pokazuje bardzo wyraźny kierunek-propozycję dla nas.

Powołanie: co zrobić z moim życiem? Jaka jest moja droga?

Bóg wybiera każdego z nas. On nas stworzył i nie dokonał tego „ot tak sobie bez pomysłu”, dając nam dar życia miał konkretny zamysł. On chce byśmy byli piękni, abyśmy byli na Jego podobieństwo.

Miłość Boga Ojca, która stworzyła każdego człowieka, sprawia, że nikt nie powinien czuć się niepotrzebny, samotny czy zapomniany, gdyż jest powołany do życia w miłości według planu Bożego, ułożonego właśnie dla niego, czyli zgodnie z jego niepowtarzalną historią, aspiracjami oraz możliwościami. Poszczególny człowiek ma szansę czuć się kochany, bezpieczny, zrealizowany i w pełni usatysfakcjonowany tylko wtedy, gdy odkryje i przyjmie Boży zamysł, Boże marzenie na temat jego życia i przyszłości. Z tego powodu to właśnie Bóg Ojciec jest najlepszym wychowawcą człowieka, gdyż tylko On może w pełni wydobyć z serca człowieka to, co On sam tam umieścił. Tylko Bóg może skutecznie pomóc człowiekowi, by stał się on najpiękniejszą wersją samego siebie.

—Ks. Marek Dziewiecki

- Czy zgadzamy się z tymi słowami? Czy możemy się podzielić doświadczeniem właśnie takiego działania Boga, że On wydobył z nas rzeczy które nas samych wprowadziły w zdumienie?

- Jak wygląda nasza wiara w to, że ta „najpiękniejsza wersja samego siebie” istnieje i mamy obowiązek się o nią starać?

Powstaje perspektywa, że ten dar życia o którym mówiliśmy na początku ma konkretny cel. Nie jesteśmy tym czym moglibyśmy być. Jest ktoś prócz nas samych komu zależy na tym abyśmy tym byli. Ma on możliwości aby nam pomóc, musimy jednak z nim współpracować.

Służba: postawa do naśladowania

Bóg przyszedł na ziemie jako człowiek, aby nam pomóc. Ukazał nam doskonałość do której mamy dążyć swoim życiem. Mówił wielokrotnie, że mamy go naśladować.

- Przeczytać Flp 2,5-11

- Ogołocił, przyjął postać sługi, uniżył samego siebie, był posłuszny

- Przeczytać J 13,1-17

- Obmywał nogi

- Dlaczego apostołowie mimo, że tyle miesięcy wędrowali z Jezusem i słuchali jego nauk nie rozumieli tego co uczynił? Czy i dlaczego postawa służby jest dla nas tak „nieintuicyjna”?

Służba jest wyrazem miłości. Ukierunkowuje nas na drugiego, a nie na siebie, wyklucza egoizm który jest przecież w nas „wrodzony”.

- Jakie mamy największe problemy w służbie?

Aby służyć innym (obdarowywać ich swoją miłością) musimy umieć także otrzymywać – inaczej nie damy możliwości naszym bliźnim posługi. To bardzo ważna kwestia.

- Czy doświadczyliśmy w naszym życiu czegoś takiego, że z powodu nieumiejętności (swojej/cudzej) otrzymywania powstało zniechęcenie u osoby dającej? (np. z powodu fałszywej pokory)

Powołanie do służby konsekwencją daru życia

Zrealizować we własnym życiu Boże powołanie to stać się wiernym uczniem Chrystusa, to stać się przedłużeniem Jego słów i Jego czynów, to stać się przedłużeniem Jego obecności na tej ziemi. To doprowadzić do sytuacji, w której za św. Pawłem możemy powiedzieć, że już nie ja żyję, lecz żyje we mnie Chrystus. To oddać Jezusowi do całkowitej dyspozycji samego siebie, aby poprzez nas Jego serce i Jego ręce mogły nadal obejmować małych i zagubionych, chorych i odrzuconych przez ludzi, słabych i grzeszników.

—Ks. Marek Dziewiecki

Oddanie Jezusowi samego siebie do całkowitej dyspozycji to nic innego jak stanie się Jego narzędziem, a sługą dla bliźniego.

Nie jednak tak, że od razu będziemy umieli do „całkowitej dyspozycji”. Przez całe nasze życie walczymy o to aby tak było. Decydując się zatem na służbę drugiemu musimy zdawać sobie sprawę z tego, że nie będziemy potrafili mu służyć doskonale! Będziemy ranić własny egoizmem, własną grzecznością, będziemy rozczarowywać!

Kryje się tutaj niebezpieczna pułapka rezygnacji z służby dla pozornie większego dobra bliźniego!

- Czy zauważamy w naszym życiu zniechęcenie spowodowane świadomością naszej niedoskonałości, tym, że decydując się na miłość automatycznie wprowadzamy ból? Jak z tym walczymy?

To właśnie jest Kościół – grzesznik grzesznikowi służy. Zamiast oddalać tą prawdę jak najdalej od osób które kochamy powinniśmy razem z nimi zgłębiać tą tajemnice, mimo, że często jest to bolesne. Wtedy wyrażamy swoją największą troskę o tego człowieka, a nie wtedy gdy usuwamy się i pozostawiamy go samotnym „aby nie cierpiał”.

- Czy przeżywamy swoje powołanie jako radość z możliwości służenia, czyli upodabniania się do Jezusa? Czy widzimy, że miłość najpełniej wyraża się w służbie, czyli czynie?

Zastosowanie

Metoda Ruchu Światło-Życie nie pozwala na to, abyśmy pozostawali tylko na poziomie wiedzy i informacji. Każde spotkanie powinno zakończyć się „zastosowaniem”, czyli konkretnym wprowadzeniem w życie treści.

Propozycja, aby każdy z nas podjął teraz jedno małe postanowienie w związku z omawianym tematem, które liczy, że będzie mógł zrealizować jeszcze na tych rekolekcjach.

Modlitwa końcowa

Dowolna w intencji wytrwałości w naszych postanowieniach.

Duchowość człowieka

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2006 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Archidiecezja katowicka

Grupa docelowa:

Oaza parafialna, od preoazy do formacji przed III st.

Opis rekolekcji:

Rekolekcje parafialne organizowane przez lokalną diakonie mające na celu integrację i zwiększenie świadomości odpowiedzialności za swoją wspólnotę. Odbywające się w czasie Wielkiego Postu co uzasadnia temat. Celem diakoni było podprowadzenie uczestników pod Sakrament Pokuty i Pojednania.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Duchowa kondycja człowieka

- Wprowadzenie dla Animatora

- Wstęp. Dzielenie się owocami dnia

- Czym jest duchowość?

- Pytanie o naszą kondycję duchową

- Co możemy z własną duchowością zrobić?

- Mądra odwaga stawiania sobie pytań

- Zastosowanie

- Modlitwa końcowa

- Spotkanie 2. - Boże spojrzenie na człowieka

- Wprowadzenie dla Animatora

- Wstęp

- Jezus nadaje sens ludzkiemu życiu

- Objawienie w i pełni człowieka człowiekowi

- Odkrycie dogłębnej prawdy o sobie

- Zaduma nad samym sobą

- Odważne przyjęcie Miłości

- Zastosowanie

- Modlitwa końcowa

Spotkanie 1. - Duchowa kondycja człowieka

Wprowadzenie dla Animatora

Według Instrumentum laboris VIII Zwyczajnego Synodu Biskupów z 1990r. słowo „duchowość oznacza pewien «styl życia», albo «życie według Ducha» (por. Rz 8,9), «postępowanie według Ducha» (por. Rz 8,4) […], zespół po- staw serc pobudzonych przez Ducha, a mianowicie przekonań, motywacji, decyzji” (nr 21). Duchowość więc jest zbiorem postaw, przez które, zgodnie z myślą ks. kard. Karola Wojtyły, rozumie się zajęcie sta- nowiska wobec kogoś lub czegoś, nie będące jeszcze działaniem, a będące już czymś więcej niż świadomością i zarazem gotowością do zadziałania według zajętego stanowiska.

Spróbujmy „wyizolować” siebie i spojrzeć na nas w samotności (patrz Namiot Spotkania). Pokazać, że samotność jest nieodłączną częścią życia. Każdy nasz wybór dokonuje się w nagiej samotności…..spróbujmy dotknąć tego doświadczenia, tego jak się z nim czujemy.

Wstęp. Dzielenie się owocami dnia

- Czy ciężko było Ci rozmawiać przez ten długi czas z drugim człowiekiem? Co przychodziło łatwo, a co było trudniejsze?

- Co odkryłeś/odkryłaś w sobie dzięki temu czasowi?

Nie śpieszyć się z tym punktem! Niech ludzie otwierają się na siebie. Niech od razu będzie tutaj zaznaczone, że bogactwem tego spotkania jest to czym sami się dzielimy.

Czym jest duchowość?

Mamy zamiar rozmawiać o kondycji człowieka. Na osobę człowieka składa się wiele spraw, moglibyśmy wyróżnić: ciało, psychike, emocje i duchowość. Każdy z nas może własnym doświadczeniem potwierdzić, że mamy te rzeczy w sobie i są one nasze własne. Dlaczego jednak właśnie duchowości chcemy poświęcić tyle czasu?

(Podajemy całej grupie stopniowo poniższe tezy. Próbujemy wspólnie je wytłumaczyć, milło byłoby gdyby było to oparte na własnym doświadczeniu. Jest to zasadnicza część spotkania.)

- Ciało

- „Jeśli ktoś kontaktuje się z samym sobą jedynie poprzez ciało, to ono nie może mu wyjaśnić tajemnicy człowieka, gdyż ciało nie wie, kim jest człowiek i po co on żyje. Ciało odczuwa jedynie własne potrzeby i popędy. Pozostawione samemu sobie ciało staje się rodzajem nowotworu, który podporządkowuje sobie ca- łego człowieka i żyje jego kosztem. Człowiek jedynie cielesny nie może więc zrozumieć samego siebie i nie może odpowiedzialnie kierować swoim życie. Człowiek cielesny to człowiek podlegający dyktaturze ciała.”

- Psychika

- „Człowiek nie może zrozumieć samego siebie jeśli kontaktuje się jedynie z własną psychiką, a więc z własnymi strategiami myślenia czy własnymi sposobami przeżywania emocjonalnego. Umysł ludzki posiada zdolność myślenia ale nie jest źródłem wiedzy o tajemnicy człowieka. Umysł może tę tajemnicę odkryć ale nie może jej własną mocą ustalić czy wymyślić. Pozostawiony własnej spontaniczności umysł ludzki nie szuka prawdy lecz wygod- nych dla danego człowieka półprawd a nawet iluzji. Człowiek, dla którego jego własne myślenie jest najwyższym i jedynym au- torytetem, kieruje się tzw. logiką prywatną po to, by nie odkryć całej o prawdy o swoim życiu, zwłaszcza tej trudnej i stawiającej jasne wymagania. Ale kierując się jedynie subiektywnym myśleniem człowiek wyrządza sobie zwykle wielką krzywdę, oszukuje samego siebie i pozbawia się szansy na rozwój.”

- Emocje

- „Także z perspektywy emocji człowiek nie może odkryć kim jest i po co żyje. Człowiek jedynie emocjonalny nie wie, jaką postawę powinien on zająć wobec własnej rzeczywistości a nawet wobec samych emocji. Emocje pozostawione własnej spontaniczności kierują się własną logiką: szukają jedynie dobrego samopoczucia. Natychmiast i za wszelką cenę. Nawet za cenę niszczenia człowieka, którego są częścią. Wszelkie uzależnienia od osób, rzeczy czy substancji chemicznych są bezpośrednią konsekwencją dyktatury emocji, na którą skazuje się człowiek jedynie emocjonalny.”

- Duchowość

- „Niezwykłością sfery duchowej jest fakt, że w tej sferze i tylko w tej sferze człowiek może zapytać się o własną tajemnicę nie z perspektywy cząstkowej (cielesnej czy psychicznej) lecz z perspektywy całego człowieka. I tylko w tej sferze może znaleźć ostateczną odpowiedź, która stanie się podstawą zajęcia dojrzałej postawy wobec życia. Duchowość zaczyna się zatem dopiero wtedy, gdy człowiek wznosi się ponad swoje ciało i ponad swoją psychikę, aby postawić sobie pytanie o całą swoją rzeczywistość: o to, kim jest i po co żyje, o to, jaki sens ma jego ciało, jego myślenie i jego emocje i on sam.

Nie ma więc wolności bez duchowości, gdyż człowiek nie może odpowiedzialnie kierować sobą i swoim życiem dopóki nie wie, kim jest i po co żyje. Człowiek bez duchowości to człowiek z definicji uzależniony od jednej ze swoich sfer cząstkowych albo od nacisków płynących ze środowiska zewnętrznego. To człowiek, który żyje jak małe dziecko, czyli nieświadomie i jedynie w oparciu o bodźce, które oddziałują na niego w danym momencie.”

Pytanie o naszą kondycję duchową

Na ile potrafimy spoglądać na siebie z perspektywy duchowej? To znaczy: Patrzeć na całą naszą osobę - nie rozdzielać nas na kilka, nie mających ze sobą nic wspolnego, rzeczywistości?

Wypisując na kartce odpowiedzi pytamy:

- W jakich momentach życia takie podejście przychodzi nam najłatwiej?

Patrząc na uzyskaną kartkę próbujemy znaleźć jakieś prawidłowości.

- Jak myślimy: dlaczego akurat w takich momentach? co mają one wspólnego?

Co możemy z własną duchowością zrobić?

Postawa duchowa jest „najważniejsza” wtedy gdy próbujemy odpowiedzieź sobie na te najistotniejsze pytania: „kim jestem? jaki jestem? po co jestem?” Co zrobić, aby w tym momencie potrafić patrzeć z tej perspektywy? Warto zwrócić uwagę jakie to są momenty życia? (zazwyczaj momenty sporego smutku i ”rozchwianego stanu emocjonalnego”)

- Jakich „rad” udzielilibyśmy sami sobie teraz na tym spotkaniu, aby na takie pytania umieć odpowiadać dojrzale?

Podpowiedzi (kierować grupę na to):

1. rozwiazanie „najprostsze”: pytania egzystencjalne stawiać sobie wtedy gdy jest dobrze…gdy potrafimy sprawnie myśleć, gdy mamy ustabilizowane emocje, gdy nic „ nie leży nam” na psychice. Takie pytania wtedy nie przychodzą same, należy je „prowokować”

2. rozwiązanie wymagające pozornie więcej: na każdą sprawe własnego życia spoglądać przez pryzmat duchowości, wtedy gdy przyjdą te pytania najważniejsze „mimochodem” podejdziemy do nich tak samo jak do każdych wcześniej

(Najlepiej oczywiście połączyć oba te rozwiązania.)

Co jest potrzebne, aby realizować pierwszą możliwość? Każdy ma zapewne swoje doświadczenie, że sami z siebie „gdy jest dobrze” takich pytań sobie nie stawiamy.

- Czy mamy kogoś kto „czuwa” nad tym, abyśmy sobie takie pytania zadawali? Kto to jest? Czy czujemy wdzięczność za jego starania?

Współczesny świat często próbuje nam powiedzieć, że pytanie o sprawy najważniejsze drugiego człowieka jest naruszaniem jego prywatności, czymś złym. Nie wypada pytać o coś osobistego, o coś co dotyczy wnętrza.

Jednak osoba która nad nami czuwa nie robi tego 24h/dobę. Są chwile kiedy jesteśmy tylko z własną samotnością (mimo, że koło nas może być tłum). Te chwile mogą nam wiele powiedzieć o stanie naszej kondycji du- chowej. Chodzi o samotność która istnieje między ludźmi (Jezus zawsze jest z nami, ale o tym dopiero jutro).

- Czy odczuwamy taką samotność? Jeżeli możemy to podajmy jakiś jej przykład.

Nieraz tak jest… np. idziemy na ważną dla nas rozmowę do najlepszego przyjaciela, mówimy mu otwarcie wiele rzeczy, gdy on odpowiada: „rozumiem Cię” możemy się tylko gorzko uśmiechnąć. Gdzieś czujemy, że on rozumieć do końca nie może, że to jest nasze osobiste i cokolwiek zrobimy takim pozostanie. Jest coś z czym musimy zostać samotni.

- Czy zdażyło nam się w czasie swojej samotności samemu wyjść do drugiego człowieka, aby z nim porozmawiać o rzeczach ważnych? W  jaki sposób zrodziła się w nas ta chęć? Czy było to takie „samo z siebie” czy jednak pod wpływem impulsu?

- Jak wykorzystujemy własny czas samotności? Czy przeżywamy go jako czas przygotowawczy do powrotu do ludzi?

Zauważmy, że odpowiedź na powyższe pytania świadczą właśnie o naszej kondycji duchowej. Jeżeli staramy się patrzeć przez pryzmat duchowości to dlatego, że ktoś nas do tego „sprowokował”, a więc doświadczyliśmy, że te prowokowanie jest dobre i chcemy sami innych także zachęcać do tego - odpowiedzialność.

Istotą tego o czym teraz mówimy jest to czy potrafimy wychodzić do drugiego człowieka sami z siebie… to szalenie ważne, aby mieć taką umiejętność, dopóki ludzie będą ją posiadali i będą sobie ją przekazywać kondycja duchowa człowieka będzie „stabilna”.

- A  co jest potrzebne, aby realizować drugą możliwość? By na każdą chwile życia spoglądać przez pryzmat duchowości?

Przede wszystkim świadomość wagi jaką ma duchowość (patrz. początek spotkania!). Ona natomiast powinna nas motywać do pracy nad sobą, do przypominania sobie nieustannie, pernamentnie kim jest człowiek.

Mądra odwaga stawiania sobie pytań

Chodzi o to, aby wspólnie dojść do tego, że jeżeli będziemy trzymać się zasad o których mówiliśmy wyżej znika lęk stawiania sobie pytań trudnych. Nie są one już zagrożeniem, a czymś co rozwija naszą osobowość. Dla człowieka który duchowość swoją traktuje „na zawołanie” niektóre pytania przerażają - szczególnie te na które odpowiedź należy szukać dłużej niż „przez chwilę”.

- Czy mamy odwagę stawiać sami sobie egzystencjalne pytania?

- Czy widzimy taką potrzebę? Co jest takiego niebezpiecznego w tych pytaniach?

Niebezpieczne jest odkrycie tego kim jesteśmy naprawdę, bez masek. Pytania najważniejsze, przed którymi stajemy samotnie, muszą odkrywać prawdę o nas. Nie jest to niczym przyjemnym. Czasami szukującym. Jest to „utrudnianie” sobie życia - choć tak naprawdę to dopiero jest prawdziwą egzystencją - bo świadomą.

- Co robimy z tą prawdą o sobie? Czy zawsze mamy świadomość, że nigdy nie poznaliśmy całej prawdy? Czy próbujemy nieustannie się siebie pytać o to kim jesteśmy?

Jedno z najważniejszych wniosków - niepozwolić by odpowiedzi na pytania o nas samych stały się naszymi „prywatnymi dogmatami”, czymś do czego doszliśmy i już nie chcemy tego zmieniać - abyśmy nie wyeliminowali z własnego życia rozwoju! Tajemnice człowieka trzeba nam zgłębiać przez całe życie.

Na zakończenie przeczytajmy:

Człowiek zmienia się od kołyski aż po grób. Kiedy więc jest sobą?

—Stefan Kisielewski

Zastosowanie

Metoda Ruchu Światło-Życie nie pozwala na to, abyśmy pozostawali tylko na poziomie wiedzy i informacji. Każde spotkanie powinno zakończyć się „zastosowaniem”, czyli konkretnym wprowadzeniem w życie treści.

Propozycja, aby każdy z nas podjął teraz jedno małe postanowienie w związku z omawianym tematem, które liczy, że będzie mógł zrealizować jeszcze na tych rekolekcjach.

Modlitwa końcowa

Dowolna w intencji wytrwałości w naszych postanowieniach i za te rekolekcje.

Spotkanie 2. - Boże spojrzenie na człowieka

Wprowadzenie dla Animatora

Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą, jego życie jest pozbawione sensu, jeśli nie objawi mu się Miłość, jeśli nie spotka się z Miłością, jeśli jej nie dotknie i nie uczyni w i jakiś sposób swoją, jeśli nie znajdzie w i niej żywego uczestnictwa. I dlatego właśnie Chrystus - Odkupiciel, (…) objawia w i pełni człowieka człowiekowi. To jest ów - jeśli tak wolno się wyrazić - ludzki wymiar Tajemnicy Odkupienia. Człowiek odnajduje w i nim swoją właściwą wielkość, godność i wartość swego człowieczeństwa. Człowiek zostaje w i Tajemnicy Odkupienia na nowo potwierdzony, niejako wypowiedziany na nowo. Stworzony na nowo! Nie ma już Żyda ani poganina, nie ma już niewolnika ani człowieka wolnego, nie ma już mężczyzny ani kobiety, wszyscy bowiem jesteście kimś jednym w i Chrystusie Jezusie. Człowiek, który chce zrozumieć siebie do końca - nie wedle jakiś tylko doraźnych, częściowych, czasem powierzchownych, a nawet pozornych kryteriów i miar swojej własnej istoty - musi ze swoim niepokojem, niepewnością, a także słabością i grzesznością, ze swoim życiem i śmiercią, przybliżyć się do Chrystusa. Musi niejako w i Niego wejść z sobą samym, musi sobie przyswoić, zasymilować całą rzeczywistość Wcielenia i Odkupienia, aby siebie odnaleźć. Jeśli dokona się w i człowieku ów dogłębny proces, wówczas owocuje on nie tylko uwielbieniem Boga, ale także głębokim zdumieniem nad sobą samym. Jakąż wartość musi mieć w i oczach Stwórcy człowiek, skoro zasłużył na takiego i tak potężnego Odkupiciela, skoro Bóg Syna swego Jednorodzonego dał, ażeby on, człowiek, nie zginął, ale miał życie wieczne.

Właśnie owo głębokie zdumienie wobec wartości i godności człowieka nazywa się Ewangelią, czyli Dobrą Nowiną.

—Jan Paweł II - Redemptor hominis

Ten tekst oddaje wszystko o czym chcemy mówić tego dnia.

Wstęp

Wczoraj cały dzień mówiliśmy o kondycji duchowej człowieka. Próbowaliśmy dokładnie przyjrzeć się samym sobą i zastanowić się kim jesteśmy. Wieczorem zaczęliśmy mówić już o Bogu który w i te nasze życie wkracza. Chcemy teraz spojrzeć jeszcze raz na nas samych, ale zadając sobie pytanie: co „obecność Boga” zmienia w i wczorajszych rozważaniach.

Czytamy tekst z wprowadzenia - fragment encykliki Redemptor Hominis.

Będziemy odczytywać teraz ten piękny tekst zdanie po zdaniu odnosząc do naszego tematu.

Jezus nadaje sens ludzkiemu życiu

Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą, jego życie jest pozbawione sensu, jeśli nie objawi mu się Miłość, jeśli nie spotka się z Miłością, jeśli jej nie dotknie i nie uczyni w i jakiś sposób swoją, jeśli nie znajdzie w i niej żywego uczestnictwa.

- O jaką miłość tutaj chodzi? Jak odczytujemy to, że zrozumieć siebie możemy tylko przez spotkanie z Miłością?

- Czy my w i miłości potrafimy odnaleźć pełnię swojego człowieczeństwa? Czy taką „rangę” jej dajemy?

To trochę tak jakby chcieć „poznawać” mechanizm np. drukarki bez próby drukowania na niej czegokolwiek. Człowiek jest stworzony do miłości, dlatego tylko poprzez kontakt z nią (czyli odpowiadanie miłością) może sam siebie odkrywać.

Objawienie w i pełni człowieka człowiekowi

I dlatego właśnie Chrystus-Odkupiciel, (…) objawia w i pełni człowieka człowiekowi. To jest ów - jeśli tak wolno się wyrazić - ludzki wymiar Tajemnicy Odkupienia. Człowiek odnajduje w i nim swoją właściwą wielkość, godność i wartość swego człowieczeństwa. Człowiek zostaje w i Tajemnicy Odkupienia na nowo potwierdzony, niejako wypowiedziany na nowo. Stworzony na nowo! Nie ma już Żyda ani poganina, nie ma już niewolnika ani człowieka wolnego, nie ma już mężczyzny ani kobiety, wszyscy bowiem jesteście kimś jednym w i Chrystusie Jezusie.

- Czy czytając powyższe zdania potrafimy tą wielkość, godność odnaleźć w i obrazie „Ecce Homo”?

- Na czym ona polega, jak my ją odczuwamy?

- Czy i my potrafimy przeżywać podobną radość myśląc o tym, że Tajemnica Odkupienia „stwarza nas na nowo”?

Zwróćmy uwagę na to, że Bóg przychodzi po to,a by pokazać człowiekowi kim on sam jest! To objawienie w i pełni człowieka człowiekowi oznacza, że zagubiliśmy „wcześniej” własną tożsamość - nie wiemy kim jesteśmy. Dla Boga było zatem bardzo ważne,a byśmy się tego dowiedzieli.

Odkrycie dogłębnej prawdy o sobie

Człowiek, który chce zrozumieć siebie do końca - nie wedle jakiś tylko doraźnych, częściowych, czasem powierzchownych, a nawet pozornych kryteriów i miar swojej własnej istoty - musi ze swoim niepokojem, niepewnością, a także słabością i grzesznością, ze swoim życiem i śmiercią, przybliżyć się do Chrystusa. Musi niejako w i Niego wejść z sobą samym, musi sobie przyswoić, zasymilować całą rzeczywistość Wcielenia i Odkupienia, aby siebie odnaleźć.

- „Wejść całym sobą”, „zasymilować całą rzeczywistość Wcielenia i Odkupienia” - to niesamowicie wymagające słowa. Czy odczuwamy strach, niepokój słysząc tak radykalne zdania? Dlaczego?

- Czy mamy doświadczenie takiego otwartego zbliżenia się do Chrystusa całym sobą?

Jest to to o czym mówiliśmy wczoraj: człowiek który odkrył już swój niepokój, niepewność, słabość, grzeszność nadal nie potrafi zrozumieć własnego sensu życia, ma więcej pytań niż odpowiedzi. Na tym właśnie etapie trzeba szczególnie zwrócić się do Jezusa… Tylko on da nam możliwość poszukiwania odpowiedzi na nasze pytania głębiej. Nie należy się tego wstydzić, że robimy to po to aby „poznać siebie”.

Zaduma nad samym sobą

Jeśli dokona się w i człowieku ów dogłębny proces, wówczas owocuje on nie tylko uwielbieniem Boga, ale także głębokim zdumieniem nad sobą samym. Jakąż wartość musi mieć w i oczach Stwórcy człowiek, skoro zasłużył na takiego i tak potężnego Odkupiciela, skoro Bóg Syna swego Jednorodzonego dał, ażeby on, człowiek, nie zginął, ale miał życie wieczne.

- W jaki sposób my sami troszczymy się o to, aby ten proces inicjować?

- Czy potrafimy dostrzec w i sobie tą wielką wartość? Czy nie jest tak, że często krytykując sami siebie odbieramy sobie tą godność? (tzn. robimy z siebie ludzi „za małych”)

Odważne przyjęcie Miłości

Boża miłość, jej ogrom, może nas czasami przytłaczać. Tak jak mówiliśmy wczoraj w i czasie konferencji wieczornej o listach. Intencją tego który obdarza miłością nie jest to abyśmy czuli się przytłoczeni. Ciężko jest przyjmować miłość.

- Czy doświadczamy tego cierpienia związanego z **przyjmowaniem miłości?** Co robimy, aby cierpieniu temu nadawać sens?

Cierpienie jest w i miłość wpisane (przynajmniej tą tutaj na ziemi). Uciekanie przed tym cierpieniem implikuje uciekanie przed przyjęciem pełni miłości. W i życiu każdego człowieka musi nastąpić moment trudnej decyzji, aby zacząć kochać (otworzyć się na to, aby ktoś nas kochał).

- Jak my radzimy sobie z tą decyzją? Czy potrafimy przyjąć taką naszą sytuację z optymizmem, pogodą ducha?

Przeczytajmy:

Każda prawdziwa Miłość musi mieć swój Wielki Piątek.

—kard. Stefan Wyszyński

- Jak rozumiemy te słowa kardynała?

Nie przez przypadek miłowanie porównuje się do palącej się świecy - spalamy siebie dla drugich. Dochodzimy do najważniejszego pytania:

- Czy potrafimy bardziej radować się światłem które dzięki temu otrzymują drudzy niż smucić z powodu naszych niedogodności?

Zastosowanie

Metoda Ruchu Światło-Życie nie pozwala na to, abyśmy pozostawali tylko na poziomie wiedzy i i informacji. Każde spotkanie powinno zakończyć się „zastosowaniem”, czyli konkretnym wprowadzeniem w i życie treści.

Propozycja, aby każdy z i nas podjął teraz jedno małe postanowienie w i związku z i omawianym tematem, które liczy, że będzie mógł zrealizować jeszcze na tych rekolekcjach.

Modlitwa końcowa

Dowolna w i intencji dobrego przeżycia Triduum Paschalnego.

Eucharystia

Czas powstania konspektów:

Jesień 2006 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Archidiecezja katowicka

Grupa docelowa:

Oaza parafialna, od preoazy do formacji przed III st.

Opis rekolekcji:

Temat rekolekcji zrodził się z obserwacji tendencji we wspólnocie lokalnej odnośnie frekwencji uczestników na Eucharystii poprzedzającej spotkania grupowe w piątek wieczorem. Dlatego podjeliśmy się próby pogłębienia tematu nie od strony liturgiczno-technicznej lecz w wymiarze wspólnotowym. To podyktowało trzy przestrzenie: Echarystia jako spotkanie, jako pokarm i zjednoczenie. Ważnym elementem przeżyciowym tych rekolekcji było przygotowywanie przez poszczególnej grupy własnoręcznie chleba. W ramach „pogodnego wieczoru” wyrabialiśmy ciasto, a w nocy każda grupa miała wyznaczony czas na wypieczenie chleba w czasie, którego odbywało się jedno ze spotkań grupowych. Uczestnicy dzięki temu zrozumieli prostotę tego pokarmu, a także kwestię „zaczynu”. W czasie niedzielnego śniadanie każda grupa łamała się swoim chlebem z innymi.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Eucharystia jako spotkanie z człowiekiem i Bogiem

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla Animatora

- Modlitwa

- Refleksja nad „Spotkaniem”

- Cechy Prawdziwego Spotkania

- W poszukiwaniu Spotkania

- Umocnienie w odkrywaniu i zastosowanie

- Spotkanie 2. - Eucharystia jako pokarm

- Wprowadzenie dla Animatora

- Wstęp

- Bóg troszczy się o nas

- Sakrament

- „Co to jest?” = „lecz świat Go nie poznał”

- Podsumowanie

- Zastosowanie

- Spotkanie 3. - Eucharystia jako zjednoczenie z ludźmi i Bogiem

- Wprowadzenie dla Animatora

- Eucharystia jako zbawcza obecność Jezusa we wspólnocie wiernych

- Udział musi być czynny!

- Zastosowanie

Spotkanie 1. - Eucharystia jako spotkanie z człowiekiem i Bogiem

Cel Spotkania

Pokierować ludzi do spojrzenia na Eucharystie jako na Spotkanie. Uświadomienie uczestnikom wartości spotkania samego w sobie. Refleksja nad naszym przygotowaniem do spotkania.

Wprowadzenie dla Animatora

Takie słowa do przemyślenia - żeby zdać sobie sprawę czym jest spotkanie. W starszych grupach być może warto przeczytać je jako wprowadzenie.

Dobro ma na świecie swoje imię, a nie nazwę. Jest: Adamem, Ewą, Abrahamem (…)” — pisze ksiądz Tischner. Lecz co to dokładnie znaczy? Jeśli Dobro jest czymś tak radykalnie nie-przedmiotowym, czymś, co nie ma nazwy, czymś, co występuje tylko pod postacią konkretnych ludzi, to jak możemy je mierzyć? Jak właściwie można oceniać, czy dany czyn jest dobry, lepszy, gorszy? Gdzie jest miara, do której powinniśmy odnieść postępowanie Adama, Abrahama, Ewy? I dalej: co łączy Adama, Abrahama, Ewę? Widząc człowieka, zdaje się nam sugerować ksiądz Tischner, powinniśmy doznawać olśnienia, że oto przed nami pojawił się ktoś nieskończenie godny tego, by go miłować.

Spotkanie to nie będzie akcentowało się na słowie „Eucharystia” mimo wszystko. Będzie na jej temat jeszcze wiele w sobotę oraz niedziele. Chcemy w tym spotkaniu się przygotować. Zastanowić się nad istotą samego spotkania (z Bogiem lub z Człowiekiem – generalnie OSOBĄ…..). Syntezą tego spotkania będzie: Eucharystia to miejsce podwójnego spotkania.

Modlitwa

Dostosowana do możliwości grupy.

Refleksja nad „Spotkaniem”

Najpierw przeczytajmy takie zdanie. Być może będziemy się z nim zgadzać lub nie – będzie ono wprowadzeniem do naszej dalszej rozmowy.

Niewątpliwie zdecydowana większość tego, co dziś między ludźmi nazywa się rozmową, należałoby trafniej, w dokładnym sensie tego słowa, określić jako gadanina. Na ogół ludzie nie mówią naprawdę do siebie; każdy, chociaż zwrócony do drugiego, mówi w rzeczywistości do fikcyjnej instancji, której istnienie wyczerpuje się w wysłuchaniu go.

—Martin Buber

Warto zadać sobie pytanie nad jakością naszych spotkań (wszelkich). Spróbować odnaleźć w swoim życiu takie prawdziwe rozmowy/spotkania. Warto sobie je wypisać na jakiejś kartce (każdy dla siebie).

- Czy mamy doświadczeń takiego prawdziwego spotkania się z drugą osobą?

- Czy możemy się podzielić w jakich to było okolicznościach?

Spotkanie to dar. Coś absolutnie niesamowitego. Jeżeli mamy niewiele wpisów na naszych kartkach to doskonale to rozumiemy bo prawdopodobnie „tęsknimy” za prawdziwą rozmową. Jeżeli nasze kartki są zapełnione to prawdopodobnie doświadczyliśmy tego i cenimy sobie te momenty.

Dąży się dzisiaj nie tylko do „odczarowania” kontaktów międzyludzkich – z czym można by się nawet zgodzić – lecz także do ich radykalnego odtajemniczenia. To, co osobowe, nieustannie bliskie misterium, niegdyś podstawa najcichszych uniesień, ulega niwelacji.

—Martin Buber

- Czy zgadzamy się z tym zdaniem? Czy „tęsknimy” za taka prawdziwa rozmowa/spotkaniem? Czy potrafi nam tego brakować?

- Czy podziękowaliśmy komuś za spotkanie? Czy nie jest tak, że wobec wielu osób nie wyraziliśmy swojej wdzięczności za rozmowę?

Postanowienie: Świetną okazją, aby „podziękować” za ten „cud spotkania” osobą które pojawiły się w naszym życiu jest jutrzejsza Eucharystia! Niech to będzie pierwszym owocem tego spotkania (o ile ktoś chce) – aby jutrzejszą Eucharystię ofiarować w ich intencji.

Cechy Prawdziwego Spotkania

Powstaje pytanie:

- Dlaczego tak niewiele Rozmowy/Spotkań jest w naszym życiu?

- Dlaczego jest to niewygodne dla świata?

Chciałoby się zapytać: co przeszkadza nam w Spotkaniu. Zastanowimy się jakie warunki są potrzebne, aby mogło dojść do Spotkania.

Animator będzie pokazywał poszczególne „wymogi” (odczytuje, a następnie kładzie kartkę na środek! Punkty do „pocięcia nożyczkami” znajdują się na ostatniej stronie konspektu) a uczestnicy będą przekuwać je na język codzienności i konkretu życia – mogą podawać przykłady, wytłumaczyć własnym językiem (powinni sami sobie tłumaczyć). śeby lepiej zrozumieć każdy punkt niech przedstawią sytuację w której w Spotkaniu zapominamy o danej rzeczy (jakie zdania wtedy mogą zostać wypowiedziane, jakie sytuacje zaistnieć)

Uczestnicy mogą rozszerzyć tą listę!!!

- Cechy Prawdziwego Spotkania:

- Zwrócenie się do partnera w całej prawdzie. Mówię drugiemu jako osobie: „tak” - potwierdzamy jego osobę

- Każdy musi włączyć samego siebie. Każdy zawsze mówi to, co myśli jednak: „otwartość jest dokładnym przeciwieństwem gadaniny.”

- Nie kieruje się myślą o własnym oddziaływaniu jako mówcy tego, co powinno przez niego przemówić! Gdy zamiast tego, co winno być powiedziane, chce zaprezentować swoje samolubne „ja” staje się niszczycielem

- Rozmowa ze swojej natury jest płodna. Rozmowa owocuje…tworzy w nas kogoś innego, odkrywamy sami siebie w niej bardziej…

- Głównym warunkiem zaistnienia prawdziwej rozmowy jest to, by każdy uważał swego partnera za tą, właśnie tą osobę. Postrzegam ją, postrzegam, że jest ona inna, istotowo inna niż ja, w ten określony, jej tylko właściwy i niepowtarzalny sposób istotowo inna niż ja, i akceptuję tą osobę, którą postrzegłem, tak że mogę z całą powagą skierować do niej, właśnie do niej, moje słowa.

- W kontaktach międzyludzkich dominuje dziś spojrzenie analityczne, redukujące i wywodzące. Jest analityczne – lub raczej pseudoanalityczne – ponieważ traktuje cały byt cielesno-duchowy jako złożony, a zatem i rozkładalny;(…) Spojrzenie jest redukcyjne, ponieważ różnorodność osoby (…) chce sprowadzić do schematycznych i powtarzających się wszędzie struktur.

Te DWA ostatnie cytaty animator KONIECZNIE musi zmienić jeżeli uzna to za stosowne do grupy!!!

W poszukiwaniu Spotkania

Wiemy, że coraz rzadziej naprawdę się ze sobą spotykamy. Wiemy czym się takie spotkania powinny charakteryzować i co musi być spełnione, aby mogło do nich dojść. Czy to jednak nam wystarcza, aby móc ich doświadczyć? Na pewno jest to pomocne, może nawet niezbędne – więc warto było. Jednak i tak wiele z nas chodzi po świecie z tęsknotą za Prawdziwym Spotkaniem.

Człowiek jest tak stworzony. Poszukujemy… Im dłużej na świecie żyjemy tym bardziej człowiek doświadcza tego, że tego jego różnego rodzaju spotkania nie dotykają pełni (lub nawet nie dotykają powierzchni?). Zbliżamy się w tym momencie do tematu naszych rekolekcji…do Eucharystii….odpowiedzi Boga na te nasze ogromne pragnienie Prawdziwego Spotkania….

- Czy spojrzeliście kiedykolwiek w ten sposób na Eucharystię?

- Czy kiedy odczuwaliście tą swoistego rodzaju „samotność duszy” pomyśleliście, że Eucharystia jest właśnie odpowiedzią? (nie wiem czy nie jest zbyt osobiste)

Tak naprawdę w tym momencie może nawet powinniśmy zatrzymać spotkanie. Nawet nie odpowiadać na te pytania głośno. Zostać w takim zdumieniu – jest coś co odczuwam i czego szukam…Bóg wie o tym co głęboko we mnie siedzi….wiedział już zanim mnie stworzył i tak przygotował Plan Zbawienia, że dał nam Eucharystie…Po prostu Miłość.

Umocnienie w odkrywaniu i zastosowanie

Ostrzeżenie

To nie jest cześć spotkania „na koniec” tylko bardzo ważny punkt któremu trzeba przewidzieć odpowiednią ilość czasu jeżeli spotkanie ma mieć sens większy niż ćwiczenia z tekstem!

Wiadomo jak jest - Eucharystia jest trudna. Życie toczy się i nie jest łatwo myśleć w takich kategoriach o Mszy Świętej szczególnie jeżeli coś innego w tym momencie jest do zrobienia. Czasami mamy po prostu wiele ludzkich wątpliwości co do tego co dzieje się na Ołtarzu. To normalne. Te rekolekcje są okazją do próby podjęcia jakiegoś wysiłku, aby spróbować pogłębić własne przeżywanie i patrzenie na Eucharystie. Chcemy, aby Msza Święta była dla nas właśnie takim upragnionym Spotkaniem. Jak będziemy się starać o to?

Tworzymy grupę…..grupę która się właśnie SPOTYKA ze sobą. Możemy sobie pomóc. Nie będziemy teraz wyliczać różnych porad „z podręczników”! Stwórzmy sami taką listę rzeczy która będzie miała nam pomóc.

1. Każdy uczestnik wypisuje na jednej wspólnej kartce rzeczy (postanowienia) do których się zobowiązuje, aby pomóc wzajemnie sobie przeżyć dobrze ten czas pod kątem odkrycia Eucharystii. (spotkanie z Człowiekiem)

2. Każdy uczestnik wypisuje na własnej kartce rzeczy (postanowienia) do których się zobowiązuje osobiście, aby dobrze ten czas pod kątem odkrycia Eucharystii. (spotkanie z Bogiem)

Kartki „dla siebie” chowamy w takie miejsce aby było zawsze „pod ręką”….nie zakopujemy tam gdzie nigdy już do niego nie zajrzymy!

Kartkę „wobec grupy” zachowujemy i rozkładamy przed każdym spotkaniem koło świeczki – tak abyśmy sobie przypominali co najmniej raz na dzień nasze postanowienia.

Pamiętajmy o intencji jutrzejszej Mszy!

Spotkanie 2. - Eucharystia jako pokarm

Wprowadzenie dla Animatora

Celem dzisiejszego spotkania jest:

1. zwrócenie uwagi na chleb, który jest podstawowym pokarmem i wyjaśnienie dlaczego właśnie pod tym symbolem Jezus zostawił nam siebie;

2. ukazanie sytuacji w Starym Testamencie, znaczenie chleba, pokarmu od Boga dla Izraelitów;

3. uświadomienie jakie zmiany do tej relacji wprowadza Jezus Chrystus, który jest prawdziwym pokarmem;

4. zadanie pytania o rolę Eucharystii, przyjęcia Jezusa w komunii, w moim życiu i tym samy pogłębienie świadomości tego momentu Eucharystii.

Dzisiejsze spotkanie odbywa się późno, jesteśmy już po Namiocie Spotkania oraz pieczeniu chleba. Do tych dwóch punktów to spotkanie będzie się przede wszystkim odwoływało. Jest to spotkanie w dużej mierze oparte o fragmenty z Pisma Św. Nie chodzi tu jednak, aby szybko je przeczytać i przejść jak najszybciej do następnego fragmentu. Każdy fragment należy bardzo dokładnie z uczestnikami omówić, wyjaśnić. Pomocne, zwłaszcza w grupach młodszych będzie opowiedzenie sytuacji ukazanej w Piśmie Św., tj. gdzie się odbywa, kto bierze udział, jak to mogło wyglądać, jakie towarzyszyły temu emocje itd., odwołanie się do znaczenia chleba w ich życiu, nawet poprzez takie pytania, jak: „jak często jecie chleb, jaki lubicie najbardziej itp.” oraz odwołanie do pieczenia chleba, które miało miejsce wcześniej. „Jak to jest być piekarzem?” Generalnie należy dążyć, aby to spotkanie było jak najbardziej ROZMOWĄ z uczestnikami. Absolutnie nie może być to wykład teologiczny animatora. W czasie spotkania należy ukazać różnice pomiędzy ST a NT, co nowego wnosi Jezus Chrystus.

Wstęp

Przeczytajmy:

Następnie wyruszyli z Elim. Przybyło zaś całe zgromadzenie Izraelitów na pustynię Sin, położoną między Elim a Synajem, piętnastego dnia drugiego miesiąca od ich wyjścia z ziemi egipskiej. I zaczęło szemrać na pustyni całe zgromadzenie Izraelitów przeciw Mojżeszowi i przeciw Aaronowi. Izraelici mówili im: «Obyśmy pomarli z ręki Pana w ziemi egipskiej, gdzieśmy zasiadali przed garnkami mięsa i jadali chleb do sytości! Wyprowadziliście nas na tę pustynię, aby głodem umorzyć całą tę rzeszę». Pan powiedział wówczas do Mojżesza: «Oto ześlę wam chleb z nieba, na kształt deszczu. I będzie wychodził lud, i każdego dnia będzie zbierał według potrzeby dziennej. Chcę ich także doświadczyć, czy pójdą za moimi rozkazami czy też nie. Lecz w dniu szóstym zrobią zapas tego, co przyniosą, a będzie to podwójna ilość tego, co będą zbierać codziennie». Mojżesz i Aaron powiedzieli do społeczności Izraelitów: «Tego wieczora ujrzycie, że to Pan wyprowadził was z ziemi egipskiej. A rano ujrzycie chwałę Pana, gdyż usłyszał On, że szemrzecie przeciw Panu. Czymże my jesteśmy, że szemrzecie przeciw nam?» Mojżesz powiedział: «Wieczorem Pan da wam mięso do jedzenia, a rano chleb do sytości, bo słyszał Pan szemranie wasze przeciw Niemu. Czymże bowiem my jesteśmy? Nie szemraliście przeciwko nam, ale przeciw Panu!» Mojżesz rzekł do Aarona: «Powiedz całemu zgromadzeniu Izraelitów: Zbliżcie się do Pana, gdyż słyszał wasze szemrania». W czasie przemowy Aarona do całego zgromadzenia Izraelitów spojrzeli ku pustyni i ukazała się im w obłoku chwała Pana. I przemówił Pan do Mojżesza tymi słowami: «Słyszałem szemranie Izraelitów. Powiedz im tak: O zmierzchu będziecie jeść mięso, a rano nasycicie się chlebem. Poznacie wtedy, że Ja, Pan, jestem waszym Bogiem». Rzeczywiście wieczorem przyleciały przepiórki i pokryły obóz, a nazajutrz rano warstwa rosy leżała dokoła obozu. Gdy się warstwa rosy uniosła ku górze, wówczas na pustyni leżało coś drobnego, ziarnistego, niby szron na ziemi. Na widok tego Izraelici pytali się wzajemnie: «Co to jest?» - gdyż nie wiedzieli, co to było. Wtedy powiedział do nich Mojżesz: «To jest chleb, który daje wam Pan na pokarm. To zaś nakazał wam Pan: Każdy z was zbierze dla siebie według swej potrzeby, omer na głowę. Każdy z was przyniesie według liczby osób, które należą do jego namiotu». Izraelici uczynili tak i zebrali jedni dużo, drudzy mało. Gdy mierzyli swój zbiór omerem, to ten, który zebrał wiele, nie miał nic zbywającego, kto zaś za mało zebrał, nie miał żadnego braku - każdy zebrał według swych potrzeb. […] Izraelici jedli mannę przez czterdzieści lat, aż przybyli do ziemi zamieszkałej. Jedli mannę, aż przybyli do granic ziemi Kanaan.

—Wj 16,1-18.35

Izraelici szemrają przeciw Panu, gdyż nie mają pokarmu, nie mają chleba. Uważają, że lepiej dla nich byłoby żyć w Egipcie, gdzie przynajmniej mieli zagwarantowany pokarm. Przy tej okazji warto porozmawiać z uczestnikami o tym, jak wygląda chleb, z czego jest robiony. W Izraelu chleb (podpłomyk) był robiony z wody, soli i mąki (ew. jeszcze oliwy). Są to podstawowe składniki. Najprostsze. Chleb przaśny, używany podczas Paschy był robiony bez zakwasu (czyli reszty ciasta pozostałej z poprzedniego wypieku), tylko z wody i mąki. Po pieczeniu chleba uczestnicy powinni mieć świadomość prostoty chleba. Niech na początku tego spotkania podzielą się doświadczeniami, przemyśleniami, jakich doznali podczas pieczenia chleba. Poprzez tą prostotę chleb jest podstawowym pożywieniem wielu ludzi, zwłaszcza ubogich (gdzie jednocześnie jest jedynym składnikiem pożywienia). Zapytajmy o co najczęściej proszą ludzie ubodzy (oprócz pieniędzy).

Następnie porozmawiajmy o tym, jak traktowany jest chleb w naszych domach.

- Jak dużo chleba w naszych domach jest marnowane? Jakie w naszych domach panuje podejście do chleba? Czy podchodzimy z szacunkiem do chleba (tradycja b. rozpowszechniona na Śląsku) ?

Bóg troszczy się o nas

Pan Bóg troszczy się także o nasze życie codzienne, o nasz pokarm doczesny (w „Ojcze nasz” prosimy o chleb powszedni, który może być rozumiany także jako ten ziemski). Bóg wysłuchuje szemrania Izraelitów, zsyła swój pokarm. Przy tym fragmencie z księgi Wyjścia zwróćmy uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze Izraelici pytali „co to jest?”, było to dla nich zjawisko niezwykłe, nowe. Po drugie każdy mógł zebrać tyle, żeby najeść się do syta. Bóg nie pozwala nikomu być głodnym. Porozmawiajmy o tym fragmencie, co się w nim wydarzyło, jakie były przyczyny, jakie skutki. Niech to będzie luźna rozmowa na temat tego fragmentu. Można przytoczyć fragment psalmu:

Wystawiali Boga na próbę w swych sercach, żądając strawy dla swego pożądania.

Mówili przeciw Bogu, rzekli: «Czyż Bóg potrafi nakryć stół w pustyni?» Oto w skałę uderzył,

popłynęły wody i wytrysnęły strumienie:

«Czy także potrafi dać chleba

albo ludowi swemu przygotować mięso?» Toteż gdy Pan usłyszał, zapalił się gniewem, i ogień rozgorzał przeciw Jakubowi,

<i gniew jeszcze powstał przeciw Izraelowi>, że nie uwierzyli w Boga

i nie zaufali Jego pomocy.

Potem z góry wydał rozkaz chmurom i bramy nieba otworzył,

i spuścił jak deszcz mannę do jedzenia:

dał im zboże z nieba.

Człowiek chleb mocarzy spożywał - żywności zesłał im do syta.

—Ps 78,18-25

Zapytajmy:

- Dlaczego Bóg zsyła Izraelitom pokarm?

- Jaka jest reakcja Izraelitów na to wydarzenie?

- Jak zachowują się wobec Boga po tym wydarzeniu? Czy ich postępowanie zmienia się?

- Co znaczy określenie „chleb mocarzy”? Jak je rozumiesz?

- Powracając do fragmentu z księgi Wyjścia: jak długo Izraelici spożywali chleb od Pana? Dlaczego? (Odkryć znaczenie symboliczne: wędrówka – całe nasze życie, Kanaan – niebo, nie wspominajmy jeszcze o Ciele Jezusa Chrystusa.)

Bóg karmi swój naród przez całą jego wędrówkę, przez całą drogę. Pokarm ten pozwala im iść do celu, jaki przeznaczył im Bóg. Jednak ten cud nie powoduje, że Izraelici przestają szemrać, wątpić. Dlatego większość z nich pomarła i nie doszła do ziemi obiecanej.

Sakrament

Przeczytajmy:

Na świecie było [Słowo], a świat stał się przez Nie, lecz świat Go nie poznał.

Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli.

Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego -

którzy ani z krwi,

ani z żądzy ciała, ani z woli męża,

ale z Boga się narodzili. A Słowo stało się ciałem

i zamieszkało wśród nas.

I oglądaliśmy Jego chwałę,

chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy.

—J 1,10-14

W oparciu o powyższy fragment oraz Namiot Spotkania porozmawiajmy o Eucharystii, o Chlebie jaki możemy dziś spożywać. Niech uczestnicy podzielą się swoimi przemyśleniami z Namiotu Spotkania.

- Jakie są analogie pomiędzy naszym życiem, a wędrówką Izraelitów? Zwróćmy uwagę, że manna była odpowiedzią Boga na szemranie ludzi. Scena z Namiotu Spotkania odbywa się po rozmnożeniu chleba, kiedy Jezus wyrzuca ludziom, że idą za nim tylko dlatego, że najedli się do syta, natomiast nie troszczą się o życie wieczne. Jaka następuje tutaj różnica pomiędzy Starym Testamentem a Nowym? Zastanówmy się jak jest w naszym życiu – czy przystępujemy do komunii tylko dlatego, żeby się najeść do syta?

Nawiążmy do przemyśleń z Namiotu Spotkania:

- Czym tak naprawdę jest przyjęcie Jezusa, spożywanie Jego Ciała i Krwi? Jest to o wiele większy dar niż tylko pomoc w doczesnym życiu jak to miało miejsce w ST. Tutaj chleb oznacza życie wieczne, oznacza zjednoczenie z Chrystusem (o czym jutro, więc nie rozwijajmy tego wątku), oznacza wreszcie UDZIAŁ W OFIERZE CHRYSTUSA, a także zadatek, przedsmak nieba.

„Co to jest?” = „lecz świat Go nie poznał”

Bóg pragnął pozostać między nami, nie chciał zostawić nas sierotami - „A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas.” Zastanówmy się przez chwilę dlaczego Bóg pozostał z nami, dlaczego pozwolił nam spożywać się.

Pan nasz Jezus Chrystus chciał zostawić nam zbawienie w swoim Ciele i Krwi. Dlaczego zaś każe nam spożywać swoje Ciało i Krew? Bo jest pokorny. Gdyby nie był pokorny, nie moglibyśmy Go spożywać ani pić. Patrz na Jego nieskończoność: „Na początku było Słowo i Słowo było u Boga i Bogiem było Słowo” (J 1,1). Oto Pokarm wiekuisty: lecz spożywają Go aniołowie, spożywają moce najwyższe i duchy niebieskie. Spożywając, nabierają mocy, a Ten, który obdarza ich nasyceniem i radością, pozostaje nie naruszony. Otóż, co człowiekowi do tego Pokarmu? Kto znajdzie serce dostosowane do takiego Pokarmu? Zatem w mleko się On przemienił i dostosował do maluczkich. Oto w jaki sposób Mądrość Boża karmi nas tym Pokarmem: „Słowo ciałem się stało i zamieszkało wśród nas” (J 1,14). Patrzcie, co za pokora! „Dałeś im Chleb z nieba, Chleb aniołów spożywa człowiek” (Ps 77,24). Słowo Przedwieczne, którym żywią się aniołowie, równe Ojcu, jest spożywane przez człowieka. Ponieważ „istniejąc w postaci Bożej, nie skorzystał ze sposobności, aby być na równi z Bogiem” — takim właśnie żywią się aniołowie — „lecz ogołocił samego siebie” — aby człowiek mógł spożywać Chleb aniołów — „przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. A w zewnętrznym przejawie uznany za człowieka, uniżył samego siebie, stawszy się posłusznym aż do śmierci, i to śmierci na krzyżu” (Flp 2,6—8) — abyśmy z krzyża otrzymali Ciało i Krew Pańską jako nową ofiarę.

—św. Augustyn

Jezus pragnie pozostać z nami, gdyż jest to przejaw Jego miłości do nas. On tak nas umiłował, że pragnie, abyśmy mogli być z nim jedno, abyśmy mogli już tu na ziemi dostąpić, chociaż częściowo, tego, co nas czeka w niebie. Chrześcijanin to człowiek wypatrujący powtórnego przyjścia swojego Zbawiciela, człowiek wpatrzony w niebo. Aby ten czas oczekiwania był bardziej znośny dla człowieka, Jezus zostawił nam swoje Ciało, abyśmy potrafili czekać.

- Czy współczesny człowiek pragnie zjednoczenia z Bogiem? Czy jest to także nasze największe pragnienie?

Nie może być Eucharystia źródłem i szczytem życia chrześcijanina, jego najważniejszym momentem, jeśli nie pragnie on przede wszystkim zjednoczenia ze swoim Zbawcą, jeśli nie będzie to jego najważniejszym celem. Stawiamy sobie tutaj pytanie o to, czy Bóg jest dla mnie najważniejszy. Jeśli popatrzymy na tą sytuację od strony Boga dostrzeżemy, że dla Niego nie ma nic ważniejszego jak zjednoczyć się ze swoim ludem, ze swoim stworzeniem. On ogołocił samego siebie, aby móc być z nami!

W Eucharystii, w odróżnieniu od każdego innego sakramentu, tajemnica [komunii] jest tak doskonała, iż prowadzi do szczytu wszelkich dóbr: to tu znajduje kres wszelkie pragnienie, ponieważ tu otrzymujemy Boga i Bóg wchodzi w doskonałe zjednoczenie z nami.

—Jan Paweł II

To właśnie znaczy, że Eucharystia jest szczytem życia chrześcijanina, ponieważ w niej dokonuje się największe pragnienie chrześcijanina: jednoczy się z Bogiem.

Podsumowanie

Posłuchajcie o małej dziewczynce, którą znalazłam na jednej z ulic Kalkuty. Miała może sześć lat, a po jej twarze poznałam, że jest głodna i nie jadła od kilku dni. Dałam jej kromkę chleba, a ona zaczęła ją jeść, powoli, po jednym okruszku. Powiedziałam: Jedz chleb, nie bój się, jedz. Dziecko powiedziało: Boję się, bo jak chleb się skończy, znowu będę głodna

—Matka Teresa z Kalkuty

Człowiek nie może żyć bez codziennego pokarmu, chrześcijanin nie może żyć bez Ciała i Krwi Chrystusa. Spożywając je już nie my żyjemy, ale żyje w nas Chrystus.

- Czy w nas jest także obawa, że jak chleb się skończy, to znów będziemy głodni?

- Czy mieliśmy taki okres w naszym życiu, kiedy brakowało nam tego Pokarmu? Jak czujemy się, kiedy nie możemy przyjąć Jezusa do naszego serca?

- Czy mogę zrobić coś, żeby sprawić, aby tych okresów było jak najmniej?

Zastosowanie

- postaram się zmienić moje podejście do pokarmu, jedzenia (o ile to konieczne);

- postaram się uniknąć w ciągu najbliższych tygodni/miesiąca okresów, w których nie będę mógł/mogła przystąpić do komunii św. (rozwiązaniem tej sytuacji jest jak najszybsze przystąpienie do sakramentu pokuty, a nie np. unikanie mszy…)

Spotkanie 3. - Eucharystia jako zjednoczenie z ludźmi i Bogiem

Wprowadzenie dla Animatora

Celem dzisiejszego spotkania jest:

1. zwrócenie uwagi na potrzebę przygotowania się do Eucharystii;

2. ukazanie jedności ludzi przez pryzmat przyjęcia Ciała i Krwi Chrystusa;

3. ukazanie Eucharystii jako źródło postaw, które powinniśmy praktykować w naszym codziennym życiu.

Dzisiejsze spotkanie odbywa się po niedzielnej Eucharystii, dlatego wnioski i postanowienia dotyczyć będą każdej następnej mszy św. po powrocie do domu, bez wspólnoty rekolekcyjnej. Dlatego najważniejszą rzeczą jest, abyśmy uświadomili uczestników na te nowe wspólnoty, często przypadkowych ludzi, abyśmy przede wszystkim pokazali na dzisiejszym spotkaniu jedność i równość ludzi uczestniczących we mszy św. i karmiących się Ciałem i Krwią Chrystusa. Drugim ważnym punktem jest ukazanie mszy św. jako źródła postaw i wzór do naśladowania w naszym codziennym życiu, ukazanie Eucharystii, gdzie ma miejsce doskonała wspólnota ludzi w Bogu, którą powinniśmy starać się tworzyć również poza kościołem.

Dziś najważniejsze jest odwołanie do przeżyć, odczuć uczestników. Niech opowiedzą jak przeżyli te msze podczas tych rekolekcji, czy różniły się one od innych dotychczasowych przez nich przeżywanych. Ta refleksja może przebiegać wg pytań w konspekcie, ale może także poruszać inne momenty mszy. Najważniejszą rzeczą w tej części jest wydobycie konkretnych postaw, które postaramy się wprowadzać w nasze życie po powrocie. To spotkanie ma przede wszystkim charakter dzieleniowy. Należy „pomagać” uczestnikom w przypomnieniu ważnych fragmentów Eucharystii, a nawet szukać dziury w całym, prowokować do wypowiedzenia swojej opinii.

Eucharystia jako zbawcza obecność Jezusa we wspólnocie wiernych

W pierwszy dzień Przaśników, kiedy ofiarowywano Paschę, zapytali Jezusa Jego uczniowie: «Gdzie chcesz, abyśmy poszli poczynić przygotowania, żebyś mógł spożyć Paschę?» I posłał dwóch spośród swoich uczniów z tym poleceniem: «Idźcie do miasta, a spotka was człowiek, niosący dzban wody. Idźcie za nim i tam, gdzie wejdzie, powiecie gospodarzowi: Nauczyciel pyta: gdzie jest dla Mnie izba, w której mógłbym spożyć Paschę z moimi uczniami? On wskaże wam na górze salę dużą, usłaną i gotową. Tam przygotujecie dla nas». Uczniowie wybrali się i przyszli do miasta, gdzie znaleźli, tak jak im powiedział, i przygotowali Paschę.

—Mk 14,12-16

Podczas ostatniej wieczerzy wokół Jezusa zgromadziło się 12 apostołów. Oni to byli zalążkiem Kościoła, wspólnoty, jaką możemy obecnie przeżywać. Przed spożyciem wieczerzy Jezus nakazuje uczniom przygotować salę. Ma być „duża, usłana i gotowa”. Także i my powinniśmy przygotować się na spotkanie z Bogiem.

- Jak wygląda moje przygotowanie do Eucharystii? (Umawiając się na ważne spotkanie z kimś bliskim naszemu sercu, solidnie się przygotowujemy – wygląd, punktualność, przebieg rozmowy.)

Przeczytajmy:

Chleb, który łamiemy, czyż nie jest udziałem w Ciele Chrystusa? Ponieważ jeden jest chleb, przeto my, liczni, tworzymy jedno Ciało. Wszyscy bowiem bierzemy z tego samego chleba

—1 Kor 10,16-17

Czym w rzeczywistości jest chleb? Jest Ciałem Chrystusa. Kim stają się ci, którzy go przyjmują? Ciałem Chrystusa; ale nie wieloma ciałami, lecz jednym ciałem. Faktycznie, jak chleb jest jednością, choć składa się nań wiele ziaren, które choć się nie znają, w nim się znajdują, tak że ich różnorodność zanika w ich doskonałym zjednoczeniu — w ten sam sposób również my jesteśmy wzajemnie ze sobą zjednoczeni, a wszyscy razem z Chrystusem

—Komentarz św. Jana Chryzostoma

Poprzez Eucharystię, a zwłaszcza przyjęcie Jezusa w Komunii św. Sprawia, że stajemy się jedno z wszystkimi, którzy to Ciało przyjmują. Nasza różnorodność buduje wspólnotę.

- Jaka jest moja relacja, stosunek do pozostałych uczestników Mszy Św.?

- Czy potrafię przyjąć i pogodzić się z różnorodnością ludzi uczestniczących w Eucharystii?

- Co oznacza dla mnie, że ta różnorodność zanika w Jezusie? Jak rozumiem te słowa?

Jeśli więc przyniesiesz dar swój przed ołtarz i tam wspomnisz, że brat twój ma coś przeciw tobie, zostaw tam dar swój przez ołtarzem, a najpierw idź i pojednaj się z bratem swoim! Potem przyjdź i dar swój ofiaruj!

—Mt 5,23-24

Jezus wzywa nas, abyśmy potrafili sobie wzajemnie wybaczać. Abyśmy mogli bez gniewu uczestniczyć w Ofierze Chrystusa. Żydzi zanim usiedli do wieczerzy z rodziną, przyjaciółmi obmywali sobie ręce. Oprócz względów higienicznych sprawiało to, że trzeba było rozluźnić rękę. Nie można już było mieć ręki zaciśniętej w pięść. Rozluźnienie ręki powodowało, że wszystkie złe emocje odchodziły, człowiek się uspokajał. Obecnie tą samą funkcję, a może jeszcze większą wyraża przekazanie „znaku pokoju”. Poprzez ten gest jednoczymy się z innymi ludźmi, przekazujemy sobie wzajemnie pokój, pokój chrystusowy – czyli uwolnienie od wszelkich zmartwień, trosk, złości, gniewu itp.

- Czy potrafię przebaczyć i pojednać się zanim wejdę do kościoła?

- Jaką rolę w moim przeżywaniu Eucharystii pełni „znak pokoju”? Czy jest to tylko podanie ręki, bo tak wypada? Czy potrafię na mszy podać rękę tym, których skrzywdziłem, tym, którzy mnie skrzywdzili?

Udział musi być czynny!

Uczestnictwo we mszy musi być czynne. Nie można być tylko słuchaczem, kimś, kto przypatruje się z boku. Aby spotkanie mogło nastąpić, aby było owocne i korzystne dla obu stron, musi nastąpić czynny udział tych 2 stron.

- Jakie są moje odpowiedzi na wezwania kapłana?

- Czy w ogóle odpowiadam, czy nie przysłuchuję się tylko co mówią inni? Jakie jest moje zaangażowanie w śpiew podczas liturgii?

Przeczytajmy:

Dar Chrystusa i Jego Ducha, który otrzymujemy w Komunii eucharystycznej, wypełnia z obfitością gorące pragnienia braterskiej jedności, jakie kryją się w sercach ludzkich, i jednocześnie wynosi doświadczenie braterstwa właściwego wspólnemu uczestnictwu w tym samym stole eucharystycznym na poziom daleko wyższy od zwyczajnego ludzkiego ucztowania. Dzięki zjednoczeniu z Ciałem Chrystusa Kościół coraz głębiej staje się w Chrystusie «jakby sakramentem, czyli znakiem i narzędziem wewnętrznego zjednoczenia z Bogiem i jedności całego rodzaju ludzkiego».

Jak pokazuje codzienne doświadczenie, początkom rozdziału między ludźmi, tak bardzo zakorzenionego w ludzkości z powodu grzechu, przeciwstawia się odradzająca jedność moc Ciała Chrystusa. Eucharystia, budując Kościół, właśnie dlatego tworzy komunię pomiędzy ludźmi.

—Jan Paweł II – Ecclesia de Eucharistia

Warto tutaj zapytać uczestników o uroczystości rodzinne (lub jakiekolwiek inne), które mają miejsce przy stole. Jak one wyglądają, jak zachowują się ludzie, którzy na nie przychodzą. Jak takie uroczystości są odbierane przez nas, przez uczestników (nie podejmować tematu alkoholu). Co sprawia, że ludzie zasiadają przy jednym stole, gromadzą się na uroczystości? Dlaczego to robią? Jaki jest cel tego spotkania? Czy podobny cel ma zgromadzenie eucharystyczne? Co podczas niego nas przyciąga? Co sprawia, że gromadzimy się w jednym miejscu i czasie?

Podczas Eucharystii stajemy się braćmi, jednoczymy się, nie sami z siebie, ale dzięki uczestnictwu w jednym Ciele i Krwi. Uczta Pańska nie jest zwykła ucztą. Od zawsze ludzie, aby być bliżej siebie, aby się jednoczyć organizują uczty. Najważniejsze wydarzenia w życie każdego człowieka, radość, smutek przeżywamy właśnie podczas uczty, kolacji itp. Tam ludzie się spotykają, otwierają na siebie wzajemnie. Także te spotkania z osobą najbliższą odbywają się przy stole. Jednym z elementów doskonałego, romantycznego spędzenia czasu z ukochanym jest właśnie wspólna kolacja.

Eucharystia przenosi nas jednak na wyższy poziom. Tutaj jednoczy nas pokarm, który wspólnie spożywamy. To On pozwala nam dostrzegać jedność między nami, to On nas jednoczy. Należy zauważyć, że wszyscy ludzie gromadzą się dla tego Pokarmu, to on jest tym, co nas jednoczy. Uczta Pańska stanowi źródło wzajemnego zrozumienia, poszanowania, źródło wspólnoty ludzi, odradza jedność między ludźmi, którą rozbił grzech. Eucharystia uczy nas miłości do naszych braci:

Eucharystia do tej miłości nas wychowuje w sposób najgłębszy, ukazuje bowiem jaką wartość w oczach Bożych ma każdy człowiek, nasz brat i siostra, skoro każdemu w taki sam sposób Chrystus daje siebie samego pod postaciami chleba i wina.

—Jan Paweł II

Zastosowanie

Spróbujmy w tej części spotkania zastanowić się nad praktycznymi rzeczami wynikającymi z Eucharystii. Ponieważ Eucharystia nie jest oderwana od rzeczywistości, a ma nam pomagać w naszym codziennym życiu, jest obrazem idealnego życia we wspólnocie z innymi ludźmi i Bogiem, dlatego zastanówmy się na podstawie kazania ks. Blachnickiego, jakie elementy Eucharystii mogę i chcę poprawić i pogłębić w moim życiu (w kontekście tematu dnia). Przeanalizujmy wspólnie z uczestnikami tekst tego kazania. Spróbujmy wyakcentować te punkty liturgii, które możemy przenieść na grunt naszego życia codziennego.

W liturgii mamy nie tylko zjednoczyć się z Bogiem, ale zjednoczyć się między sobą i przeżyć w znaku zewnętrznym tę prawdę, że jesteśmy wspólnotą, że jesteśmy Kościołem, że jesteśmy ludem Bożym. I znów zależy to od nas, od naszego otwarcia się nie tylko ku Bogu, ale także ku braciom. […] Kiedy przychodzimy na zgromadzenie liturgiczne to przychodzimy nie po to, żeby spełnić swój osobisty obowiązek religijny i nie po to, żeby osobiście się wzbogacić słowem Bożym czy łaską Bożą. Liturgia nie jest jakimś, można by użyć tego porównania, sklepem, gdzie każdy przychodzi, żeby zakupić dla siebie jakiś towar, który jest mu potrzebny. W liturgii nie ma tego, że ustawiamy się w ogonku i każdy bierze to, co jest jego i odchodzi zadowolony do domu. Liturgia w całości jest znakiem tego, czym jest Kościół, to znaczy znakiem wspólnoty. Idąc na mszę świętą, czy na inne zgromadzenie liturgiczne, idziemy po to, żeby łączyć się we wspólnotę, żeby dać wyraz temu, że każdy z nas jest członkiem wspólnoty, żeby przeżyć swoją jedność z całą wspólnotą Kościoła i żeby ją zewnętrznie wyrazić. W zgromadzeniu liturgicznym muszę poczuć się członkiem wspólnoty Kościoła, muszę wejść z całą świadomością w to zgromadzenie, w istotę chrześcijaństwa i Kościoła, to znaczy we wspólnotę z Bogiem i z braćmi.

Dlatego warunkiem wejścia w zgromadzenie liturgiczne jest pojednanie z braćmi, odrzucenie ze swojego serca tego wszystkiego, co nas oddziela. „Jeżeli przynosisz dar swój do ołtarza - mówi Chrystus - a wspomnisz sobie po drodze, że brat twój ma coś przeciwko tobie, to idź najpierw pojednaj się z twoim bratem, a potem dopiero przyjdź i złóż Bogu ofiarę”. Otóż to słowo Chrystusa odnosi się przede wszystkim do naszego uczestnictwa w zgromadzeniu Eucharystycznym. Nikt z nas nie powinien wchodzić w to zgromadzenie, jeżeli jest skłócony z drugim człowiekiem, jeżeli ma w sercu do kogoś pretensje, jeżeli kogoś nienawidzi, jeżeli jeszcze komuś nie przebaczył, nie darował krzywdy.

Chrystus daje nam siebie i czeka na naszą odpowiedź wiary i miłości. Przyjmując komunię, czyli przyjmując Ciało Chrystusa, wyznaję przez to, że jestem w jedności z Chrystusem i ze wszystkimi, którzy przy tym samym stole ten sam Chleb pożywają. To jest znak jedności. Podobnie jak w naszym ludzkim życiu zasiadanie przy wspólnym stole jest znakiem przyjaźni, znakiem miłości. Ktoś, kto jest wrogo usposobiony, kto ma w sercu nienawiść, nie będzie proszony do stołu, nie zasiądzie przy wspólnym stole w gronie rodziny. Podobnie Eucharystia: spożywanie Ciała Pańskiego we wspólnocie ludu Bożego, sakrament - znak jedności. Jeżeli przystępuję do Stołu Pańskiego, przyjmuję Ciało Chrystusa, to tym samym wyrażam na zewnątrz to, że jestem w jedności z Chrystusem i ze wszystkimi, którzy są też w jedności z Chrystusem, którzy z tego samego Chleba pożywają. Jeżeli teraz przystępuje ktoś do tej zewnętrznej, sakramentalnej, komunii, a w sercu nie ma wiary ani miłości wobec Chrystusa, nie ma w  swoim sercu miłości wobec braci, nie jest gotów wszystkim przebaczyć, nie jest ze wszystkimi pojednany, to spełnia wtedy zewnętrznie znak, który jest zakłamaniem, któremu nie odpowiadają wewnętrzne przeżycia i postawy

—ks. Franciszek Blachnicki – Fragmenty konferencji o liturgii skierowanej do uczestników oazy w Krościenku w dniu 28 VII 1973 r.

Zapytajmy:

- Jak zmienia się nasza postawa po wyjściu z mszy św.? Na jak długo starcza nam tej siły do „znoszenia” innych ludzi we wspólnocie?

- Czy Eucharystia ma jakieś punkty wspólne z naszym życiem codziennym? Czy nie jest ona może czymś zupełnie od niego oderwanym, czasem, w którym zachowujamy się zupełnie inaczej niż w rzeczywistości i nie staramy się przenieść tych wartości do naszego życia?

- W jaki sposób mogę lepiej przygotować się do mszy świętej? Czy stwarzam sobie możliwość takiego przygotowania?

- Czy podczas mszy jestem otwarty na działanie Boga we mnie? Czy jestem otwarty na innych uczestników liturgii?

Niech postanowieniem po tym spotkaniu będzie znalezienie jednej rzeczy na Eucharystii, którą będę starał się bardziej realizować po powrocie.(Np. niech to będzie znalezienie czasu na przygotowanie do mszy, głębsze spojrzenie na „znak pokoju”, próba zrozumienia innych uczestników liturgii, a nie tylko narzekanie na nich.) Natomiast podczas najbliższej Eucharystii podziękujmy Bogu za tę wspólnotę, która dokonuje się przez przyjęcie Ciała i Krwi Chrystusa. Podziękujmy Bogu za ludzi, za braci, którzy razem ze mną stanowią Ciało Jezusa Chrystusa.

Ruch Światło-Życie - co to znaczy?

Czas powstania konspektów:

Jesień 2006 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Oazy parafialne z całej diecezji, główny nacisk na ludzi nowych w Ruchu (preoaza)

Opis rekolekcji:

Rekolekcje z założenia były organizowane dla ludzi, którzy formują się w Oazie jednak nie wyjeżdżają na rekolekcje wakacyjne. Działaliśmy na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze same rekolekcje miały układ dnia identyczny z rekolekcjami 15 dniowymi co dawało uczestnikom szkosztować tej metody i się do niej przekonać. Po drugie temat rekolekcji dotyczył tożsamości Oazowiczów pokazując, że z przynależności do wspólnoty wypływają konkretne konsekwencje. Rekolekcje dodatkowe pokazywały szeroko wizję wspólnoty Ruchu jako grupy, która stara się walczyć o lepszy świat - pokazując konkretne narzędzia.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Jesteśmy Oazą!

- Cel Spotkania

- Modlitwa

- „Największe wartości” w których teraz mamy udział

- Co już zawdzięczamy wspólnocie

- „Dotknięcie” wartości wspólnoty

- Podsumowanie

- Zastosowania

- Spotkanie 2. - Jestem Oazowiczem - co to znaczy?

- Cel Spotkania

- Modlitwa

- Co to znaczy być Oazowiczem? – teoria

- Co to znaczy być Oazowiczem? – dzielenie się życiem

- Refleksja nad jakością własnego przeżywania Ruchu

- Na czym budujemy własną tożsamość?

- Zastosowanie

- Spotkanie 3. - Jestem Oazowiczem – co z tego wynika?

- Cel i metoda spotkania

- Przygotowanie animatora

- Modlitwa

- Widzieć

- Osądzić

- Działać

- Modlitwa

- Materiały dodatkowe

Spotkanie 1. - Jesteśmy Oazą!

Cel Spotkania

Pokierować ludzi do spojrzenia na tą grupę, te rekolekcje, swoją wspólnotę parafialną jak na dar.

Analogia: gdy dowiadujemy się, że otrzymaliśmy jakiś prezent to się po prostu nim cieszymy i chcemy zobaczyć czym on jest (czy książka czy film itp.). Nie oglądamy go jeszcze szczegółowo! Chcemy znać jego nazwę.

Modlitwa

Dostosowana do możliwości grupy.

„Największe wartości” w których teraz mamy udział

(Animator przygotowuje dużą kartkę.)

- Wymieńmy (i zapiszmy) wartości/rzeczy które sprawiają, że ten czas rekolekcji jest niezwykły.

Prawdopodobne odpowiedzi: Pismo Św., Kościół, Msza, Krzyż, Duch Św. itd. Prawdopodobnie nikt nie napisze „my sami” lub „wspólnota”.

Należy zwrócić uwagę na wyjątkowość faktu, że się spotykamy.

Niewątpliwie zdecydowana większość tego, co dziś między ludźmi nazywa się rozmową, należałoby trafniej, w dokładnym sensie tego słowa, określić jako gadanina. Na ogół ludzie nie mówią naprawdę do siebie; każdy, chociaż zwrócony do drugiego, mówi w rzeczywistości do fikcyjnej instancji, której istnienie wyczerpuje się w wysłuchaniu go.

—Marin Buber

Zapytajmy:

- Ile mamy doświadczeń takiego prawdziwego spotkania się z człowiekiem?

Można poddać „krytycznemu spojrzeniu” nasze kontakty – na ile w nich jest otwarcia się na siebie. Jedną z podstawowych rzeczy która w Oazie pociąga (mniej lub bardziej świadomie) jest to, że tutaj się naprawdę rozmawia, a nie dyskutuje zza baszt swojego JA.

- Czy jako „weterani” Oazowi patrzymy w ogóle z wdzięcznością na wspólnotę?

- Czy doceniamy to coś naprawdę niezwykłego, że drugi człowiek chce ze mną rozmawiać o czymś więcej niż cenach nowych abonamentów telefonów komórkowych?

Co już zawdzięczamy wspólnocie

Jeżeli coś otrzymujemy to źle byłoby nawet tego nie zauważać – wtedy nie dajemy sobie szans na bycie wdzięcznym za dar.

- Wypisujemy na kartce (animator musi rozeznać czy na jednej wspólnej, czy prywatnej) rzeczy/wydarzenia które nie miałyby, według nas, miejsca w naszym życiu gdyby nie wspólnota.

Zastosowanie:

Jutrzejsza Msza Św. może być doskonałą okazją, aby stała się dziękczynieniem za to ubogacenie waszego życia

„Dotknięcie” wartości wspólnoty

(jest to zasadnicza cześć spotkania na którą powinien być położony największy akcent)

Wspólnota jest dużo większą wartością niż plan rekolekcji/ ten konspekt. To my sami sobie najwięcej możemy dać. Chcielibyśmy teraz to sobie „udowodnić”.

Od tej pory spotkanie nie będzie nawet merytorycznie prowadzone przez animatora. Bez sensu jest Oaza jeżeli słów nie wypowiadamy dla zbudowania drugich. Przede wszystkim, na samym początku, w tym pierwszym dniu chcemy sobie to uświadomić.

- Każdy niech zapisze jedno pytanie które chce zadać całej grupie (włącznie z sobą). Nie jest to łatwe zadanie – musimy rozeznać o co zapytać, abyśmy dzięki niemu wszyscy wyszli z tego spotkania bogatsi (co nie oznacza że musi to być zakręcone pytanie filozoficzne!)

- Następnie będziemy odpowiadać sobie na te pytania. Jednak, aby nie „rozcieńczać” tego spotkania umówmy się, że staramy się odpowiedzieć w 4 zdaniach! One na pewno wystarczą, aby na chwałę Boga zbudować bliźniego jeżeli się tylko o to postaramy.

Podsumowanie

Bez cienia ironii:

Trzymajmy się niewzruszenie nadziei, którą wyznajemy, bo godny jest zaufania Ten, który dał obietnicę. Troszczmy się o siebie wzajemnie, by się zachęcać do miłości i do dobrych uczynków. Nie opuszczajmy naszych wspólnych zebrań, jak się to stało zwyczajem niektórych, ale zachęcajmy się nawzajem, i to tym bardziej, im wyraźniej widzicie, że zbliża się dzień

—Hbr 10,23-25

„Bez” konspektu potrafiliśmy siebie głęboko ubogacić. Wspólnota to olbrzymia wartość jeżeli podchodzimy do niej świadomie (odpowiadamy „dla drugiego” a nie po to aby chwalić się przed drugim). Jest to też rzecz trudna – bo zależy od nas samych….

I to właśnie dlatego z radością wołamy „Jesteśmy Oazą!”.

Zastosowania

Jedno już było – intencja jutrzejszej Mszy. Być może warto jeszcze coś dodać.

Spotkanie 2. - Jestem Oazowiczem - co to znaczy?

Cel Spotkania

Nie zrobić z tego listy zasad do realizacji tylko spotkanie dzieleniowe. Podjęcie refleksji nad jakością naszego bycia w Ruchu.

Zastanowienie się na podstawie czego opieramy własną tożsamość.

Analogia: Nasz prezent składa się z kilku części. Trzeba spróbować zrozumieć każdą nich, ich role, aby poznać to co dostaliśmy. Gdy ustaje pierwsza radość związana z faktem otrzymania czegoś pytamy: po co ten prezent?

Modlitwa

Dostosowana do możliwości grupy.

Co to znaczy być Oazowiczem? – teoria

- Wypisujemy na dużej kartce elementy życia związane z byciem Oazowiczem

Prawdopodobne odpowiedzi: Namiot spotkania, Eucharystia, Rekolekcje, Krościenko, mała grupa, ks. Blachnicki, służba parafii, charyzmat, kongregacje, Sobór Watykański II

(ważne, aby wypisać tych rzeczy możliwie wiele)

Co to znaczy być Oazowiczem? – dzielenie się życiem

Ponieważ spotkania mają charakter zieleniowy teraz i my chcemy się właśnie podzielić naszym życiem.

Animator w odpowiednim (wcześniej wybranym) miejscu rozciąga na ziemi sznurek (co najmniej 3 metry) i zaznacza na nim 3 punkty:

Odczytujemy kolejno elementy „Oazowe” (z kartki) a uczestnicy stają „na osi”. Następnie każdy odpowiada dlaczego akurat wybrał to miejsce. W czasie wypowiadania pozostali mogą zmieniać swoje miejsce.

Refleksja nad jakością własnego przeżywania Ruchu

Zastanówmy się czy czuliśmy się gorsi musząc stawać bliżej „minusa”?(indywidualnie, nie na forum)

Czasami tak po prostu jest. Ważne, aby rozróżniać rzeczy które są „fakultatywne” a które są podstawowe. Inna sprawa, że nie można prawdopodobnie uniknąć tego, że w pewnych momentach naszego życia (krótszych lub dłuższych) pewne rzeczy będą dla nas „obojętne”. Najważniejsza jest jednak nasza postawa! Czy próbujemy coś z  tym zrobić, czy staramy się wytrwać.

Hipoteza:

„Dużo gorzej gdybyśmy zamiast przyznawania się przed sobą do tego ze coś jest „na minusie” wyrzucali te rzeczy z świadomości starając się łudzić, że wszystko jest na plus”

- Czy zgadzacie się z tym zdaniem. Czy możemy wypisać „listę konsekwencji” takiego „wyrzucania”?

Tworzymy wspólnie na jakiejś kartce listę. Oto przykładowe rzeczy które mogą się na niej znaleźć:

1. Przede wszystkim eliminujemy wtedy niektóre punkty totalnie z życia które zostały stworzone dla naszego dobra

2. wyrzucenie prędzej czy później wraca (bo inni nie wyrzucili) co może prowokować życie w zakłamaniu (tak, tak…..robie Namiot Spotkania codziennie półtora godziny)

3. Bez świadomości rzeczy nad którymi musimy pracować praktycznie nie ma możliwości, abyśmy nie wpadli w Pychę

Przypowieść o słoniu i ślepcach (pochodzenie 2000 lat przed Chrystusem) która uczy nas o konsekwencjach „wybierania sobie” elementów z całości:

Trzech ślepców chciało poznać co to jest słoń. Jeden chwycił za ucho i stwierdził: „słoń jest jak liść kapusty”. Drugi objął rękami jego nogę i powiedział: „słoń jest jak pień drzewa”. Trzeci chwycił słonia za ogon i powiedział: „słoń jest jak lina”. Wtedy – jak mówi przypowieść – zaczęli się sprzeczać, i wykrzykując: „słoń jest taki to a taki”, rzucili się jedni na drugich i zaczęli się okładać pięściami.

Na czym budujemy własną tożsamość?

Zapytajmy:

- Skąd braliśmy te elementy które wypisywaliśmy na samym początku? Z Internetu? Pamiętaliśmy co mówili nasi animatorzy kiedyś? Z książek? Z doświadczenia?

Tożsamość to ważna sprawa. Powinniśmy zatem „uważać” na podstawie czego ją budujemy. Jest to moment aby się podzielić tym na ile szeroko (więc bezpiecznie) sięgamy do źródeł.

- Czy jest w nas pragnienie odkrywania kim mamy być? Czy staramy się pogłębić tą naszą tożsamość czy zakładamy „że i tak jest lepiej od pozostałych”?

- Czy zdajemy sobie sprawę, że trzeba odkrywać? Że nie wszystko jest dane na papierze. Że „nie jest stworzone do końca” i wiele rzeczy czeka na współpracę z nami?

Zastosowanie

Każdy z uczestników próbuje wyznaczyć je sobie samodzielnie.

Spotkanie 3. - Jestem Oazowiczem – co z tego wynika?

Cel i metoda spotkania

W trzecim dniu rekolekcji uczestnicy już zdają sobie sprawę z tego, że oaza to coś więcej niż „kółko religijne”. Znają też w zarysie wizję ks. F. Blachnickiego, dotyczącą zadań i metod Ruchu Światło-Życie. Nadszedł więc czas na podjęcie konkretnych działań, dotyczących własnych parafialnych wspólnot oazowych. To spotkanie ma im pomóc w odkryciu potrzeb tych wspólnot i sposobów ich zaspokojenia.

Na spotkanie przeznaczone jest półtorej godziny. Będzie przeprowadzone metodą Ewangelicznej Rewizji Życia, więc będzie się składać z trzech części, o następujących celach:

1. Widzieć – Obiektywne spojrzenie na własne wspólnoty, odnalezienie zarówno niedociągnięć i cech godnych pochwały. Wymiana doświadczeń między uczestnikami. (30 min.)

2. Osądzić – Odkrycie Bożych oczekiwań względem wspólnot i poszczególnych ich członków w oparciu o Pismo Święte. Ocena kondycji swoich wspólnot w świetle Bożego Słowa. (45 min.)

3. Działać – Znalezienie sfer działalności parafialnych wspólnot oazowych, które wymagają poprawy. Podjęcie konkretnych postanowień. (15 min.)

Przygotowanie animatora

Fragment Rz 12,2–18 należy wcześniej przeczytać i rozważyć, a najlepiej przemodlić i spróbować odnieść go do realiów wspólnot oazowych. Proponuję zrobić to przed przeczytaniem dalszej części konspektu.

W przygotowaniu mogą być też pomocne pozostałe fragmenty, wypisane dalej, mimo że wększość z nich nie będzie prawdopodobnie wykorzystana na spotkaniu. Warto też zapoznać się z materiałami dodatkowymi na końcu konspektu.

Modlitwa

Spotkanie rozpoczynamy modlitwą do Ducha Świętego, prosząc go o otwartość na Jego natchnienia i gotowość do podejmowania działań, których On od nas wymaga. Można też dołączyć intencję o jedność Ruchu i wierność charyzmatowi.

Widzieć

Każdy z uczestników opowiada o swojej wspólnocie. Bardziej wskazana jest tu forma dyskusji niż wypowiadania się po kolei. Jednak każdy musi mieć okazję wypowiedzenia się. Jeżeli w grupie jest kilka osób z jednej parafii, należy zadbać o to, by jedna osoba nie opowiedziała „wszystkiego”. Cenne są tutaj nie tylko same fakty, ale również prywatna ocena takiego stanu rzeczy, dlatego każdy głos jest ważny.

Bardzo ważne jest, aby mówić zarówno o dobrych aspektach życia konkretnej wspólnoty, jak i o złych. Celem spotkania nie jest narzekanie, jak to źle jest w naszych oazach, jak bardzo są one słabe i niedoskonałe. Spotkanie ma pomóc uczestnikom odkryć prawdę o ich wspólnotach. Konieczne jest mówienie o sukcesach i osiągnięciach w poszczególnych parafiach. Ma to ubogacić wszystkich uczestników, umocnić nadzieję na poprawę pewnych wad i może wskazać drogi wyjścia z nich, sprawdzone w innych oazach.

Jeżeli uczestnicy będą przejawiać przeciwną tendencję, a więc twierdzić że wszystko jest dobrze, nie jest to na razie takie groźne. Odkrycie wad jest celem drugiej części spotkania, choć dobrze by było, aby uczestnicy sami pewne rzeczy zauważali. Jeżeli nie zauważą, w drugiej części pomoże im w tym Pismo Święte.

Pytania, które można zadawać uczestnikom:

- Jakie oazy są w Twojej wspólnocie: ODB, Domowy Kościół, …?

- Ilu jest członków? Na jakim etapie?

- Jak często są spotkania – grupowe i ogólne?

- Ile osób jeździ na rekolekcje?

- Czy jest wspólna Msza święta? Jak często?

- Jak wygląda modlitwa we wspólnocie?

- Jak oaza działa w parafii?

- Jak układa się współpraca: z księżmi, z ministrantami, z mariankami, z innymi grupami parafialnymi?

- Jak oaza widziana jest przez parafian?

Osądzić

Ta część spotkania opierać się będzie na fragmencie listu św. Pawła do Rzymian Rz 12,2–18. Jest to dość długi tekst, poruszający zwięźle wiele kwestii. Nie we wszystko należy się wgłębiać, raczej skupić się na tym, w czym niedomagają poszczególne wspólnoty. Jednocześnie trzeba być ostrożnym, aby nie przeoczyć ważnych kwestii, takich jak Eucharystia czy modlitwa, których ten fragment dotyka trzema słowami. Można odczytywać tekst fragmentami i rozważać je kolejno, np. Rz 12,2.3–8.9–12.13–18.

Nie chcę narzucać interpretacji tekstu. Ważne jest to, co uczestnicy sami wywnioskują. Ponadto animator może widzieć potrzebę zaakcentowania pewnych kwestii, wedle swojego rozeznania. Dlatego poniższych rozważań (do końca części Osądzić) nie trzeba w ogóle brać pod uwagę. Chciałbym jednak podzielić się własnymi spostrzeżeniami, które być może okażą się pomocne. Jest ich z pewnością za dużo, przedstawiam je po to, by było w czym wybierać. Pogrubieniem wyróżniłem jednak tematy, które, moim zdaniem, powinny zostać poruszone:

- Rz 12, 2 - Święty Paweł nie wypisał tych wszystkich wskazówek w losowej kolejności. Zaczyna więc od podstaw: szukanie woli Bożej i metanoia . Bez tego nie istnieje chrześcijańska wspólnota. Jednocześnie trzeba mieć otwarty umysł, aby nie budować na wzorcach, zaczerpniętych z tego świata, ale opierać się na Bożym planie, który często bywa zaskakujący i wymagający.

- Rz 12, 3–8 - Pawłową naukę o Kościele jako jednym ciele w Chrystusie można odnieść również do wspólnoty oazowej. Każdy ma swoje miejsce, według daru, jakiego otrzymał. Jednocześnie św. Paweł wymienia funkcje, które w każdej chrześcijańskiej wspólnocie powinny być pełnione. Z konieczności w Oazie często jedna osoba wypełnia kilka funkcji. Niektóre funkcje przejmuje kolegium animatorów, część może być pełniona przez uczestników. Ważne, aby żadnej z nich nie brakowało we wspólnocie:

- dar proroctwa – Nie musi być rozumiany w sensie charyzmatu nadzwyczajnego. W kontekście wspólnoty jest to przede wszystkim rozeznawanie woli Bożej. Ktoś musi pełnić tę funkcję, zwykle kapłan lub kolegium moderatorów, skoro celem wspólnoty jest pełnienie woli Bożej. Znowu św. Paweł wymienia ją na pierwszym miejscu. Jednak (w przeciwieństwie do dwóch następnych) św. Paweł wyraźnie nazywa proroctwo darem, więc nikt nie może pełnić tej funkcji z urzędu (np. kapłan) i nie można jej komukolwiek wyznaczyć. W praktyce sprowadza się ona do podsuwania pomysłów, dotyczących działania i ewentualnych zmian we wspólnocie. Ich źródłem powinna być zawsze modlitwa.

- urząd diakona – Znowu nie trzeba go rozumieć w sensie święceń. Greckie diakonos oznacza sługę, więc czynności diakońskie można rozumieć jako wszelkie konieczne posługi we wspólnocie. Może to być służba liturgiczna lub sprzątanie salki. Zwykle pełnione są przez uczestników, często w formie dyżurów.

- urząd nauczyciela – przekazywanie wiedzy. Z racji posługi, pełnią go wszyscy animatorzy.

- dar upominania – konieczny w każdej wspólnocie.

- przełożony – moderator, niekoniecznie kapłan.

- rozdawanie, uczynki miłosierdzia – Oaza, a przynajmniej oazowicze, ma służyć potrzebującym. Nie chodzi o to, by zastępować parafialny oddział Caritas, ale raczej by z nim współpracować. Dobrze, jeśli wspólnota jako całość angażuje się w jakieś dzieła miłosierdzia. Jeżeli nie jest to możliwe, to oczywiście każdy członek Oazy powinien gdzieś jakoś komuś służyć. Wiara, jeśli nie byłaby połączona z uczynkami, martwa jest sama w sobie. (por. Jk 2,14–19)

- Rz 12, 9–12 - Lista zasad, którymi należy się kierować w życiu wspólnotowym. Każda z niech jest ważna. Większość daje się prosto przełożyć na nasze realia, skomentuję więc tylko kilka:

- Pełnijcie służbę Panu – Jest to chyba jedyne w całym tekście bezpośrednie odniesienie do liturgii. Tymczasem Eucharystia powinna być nieodłącznym elementem życia wspólnotowego, o czym mówią inne teksty Pawłowe (por. np. 1 Kor 11,17–34). W miarę możliwości oaza powinna gromadzić się co tydzień na wspólnej Mszy Św.

- W ucisku bądźcie cierpliwi – czyli we wszelkich trudnościach wewnętrznych i zewnętrznych.

- W modlitwie [bądźcie] wytrwali – Modlitwa wspólnotowa jest konieczna w każdej wspólnocie, w której Bóg ma stać w centrum. Jej braku w zasadzie nie ma czym usprawiedliwić. Potrzebne jest zarówno dziękczynienie, jak i modlitwa błagalna w intencjach poszczególnych członków, całej wspólnoty parafialnej, całego Ruchu, a także za parafię, Ojczyznę, Kościół i świat. Konieczna jest też modlitwa indywidualna poszczególnych członków za wspólnotę.

- Rz 12, 13–18 - Dalsze zasady, tym razem mówiące o stosunkach wspólnoty ze „światem zewnętrznym”. Po opisie życia wewnętrznego wspólnoty, św. Paweł przechodzi do działań na zewnątrz i relacji z innymi ludźmi. Tu my także dochodzimy do głównego celu spotkania, bo ta część życia wspólnotowego często w Oazie wykazuje braki. W  zasadzie wszystkie poruszane tu tematy są ważne:

- Zaradzajcie potrzebom świętych – Św. Paweł mówi o materialnym wspieraniu Kościoła. My możemy sobie zadać dodatkowo pytanie, czy i jak dbamy o finanse wspólnoty oraz całego Ruchu.

- Przestrzegajcie gościnności – Czy jesteśmy otwarci na nowych członków? Czy zapraszamy gości na spotkania?

- Błogosławcie tych, którzy was prześladują – Oaza czasem spotyka się z krytyką z różnych stron. Trzeba na tę krytykę odpowiadać z chrześcijańską wrażliwością, próbując naprawić błędy i poprawić swój wizerunek. A jeżeli krytyka jest faktycznie bezpodstawna, odpowiedzią miłości jest modlitwa o światło Ducha dla tych, którzy nas niesłusznie osądzają.

- Weselcie się z tymi, którzy się weselą, płaczcie z tymi, którzy płaczą – Oaza nie może być oderwana od rzeczywistości, w której się znajduje. W szczególności powinna jednoczyć się z parafią w jej radościach, a w trudnościach wspierać ją w miarę możliwości.

- Nie uważajcie samych siebie za mądrych – szczególnie za mądrzejszych od proboszcza, od rodziców…

- Starajcie się dobrze czynić wszystkim ludziom – Wracamy do tematu uczynków miłosierdzia.

- Żyjcie w zgodzie ze wszystkimi ludźmi – Trzeba dbać po pierwsze o to, żeby oaza nie inicjowała żadnych sporów. Po drugie oaza powinna działać na rzecz łagodzenia wszelkich sporów. Nie tylko tych, które jej bezpośrednio dotyczą, ale także czasem w roli mediatora. Oczywiście z wyczuciem i nie wbrew komu kolwiek.

Jak już wspomniałem wcześniej, animator może uznać niektóre sprawy za wymagające większej uwagi. Wtedy może wesprzeć się którymś z następujących tekstów:

- 1 Kor 11, 17–20 Ważność Eucharystii i unikanie sporów.

- Ef 5, 17–20 Rozeznawanie woli Bożej; wspólna modlitwa uwielbienia, w szczególności modlitwa śpiewem.

- 1 Tm 2, 1–4 Wspólnotowa modlitwa wstawiennicza za świat. Jk 2,14–19 Uczynki miłosierdzia.

- Ef 5, 3–4 Kultura słowa.

- Ga 6, 1–3 Wzajemne wsparcie i odpowiedzialność za drugiego. Flp 2,1–5; Ef 4,1–3 Jednomyślność i pokora.

Działać

Po stwierdzeniu jak jest (część I) i jak powinno być (część II), uczestnicy powinni podjąć wysiłek, aby odkryć możliwości poprawy życia wspólnotowego. Pewne pomysły mogły pojawić się już w trakcie poprzednich części. Należy je teraz powtórzyć, sprecyzować i ocenić możliwości wprowadzenia ich w życie. Trzeba też zastanowić się nad tymi problemami, których rozwiązania nie narzucają się od razu.

Przebieg tej części zależy od pozostałego czasu i możliwości grupy. Jeżeli pomysłów będzie za dużo, należy raczej skupić się na niektórych i omówić je bardziej szczegółowo. Jeżeli będzie za mało, można spróbować zmobilizować uczestników do krótkiej „burzy mózgów”, aby wszyscy zastanowili się nad konkretnym problemem wybranej wspólnoty.

Najlepszym owocem tego spotkania, będą deklaracje uczestników podjęcia konkretnych działań. Oczywiście powinny być one spontaniczne, nie można dopuścić do wytworzenia atmosfery nacisku. Jeżeli takich deklaracji nie będzie, wystarczy, żeby uczestnicy wynieśli ze spotkania poczucie odpowiedzialności za wspólnotę.

Modlitwa

O moc Ducha do wypełnienia postanowień. Za wszystkich odpowiedzialnych i za wszystkich członków naszych wspólnot. O owocną współpracę oazy z parafią…

Alternatywnie: Tajemnica zesłania Ducha Św. — Apostołowie, zamknięci w Wieczerniku, po otrzymaniu Ducha wyszli w świat głosić Chrystusa świadectwem słowa i czynu.

Materiały dodatkowe

Z Kodeksu Prawa Kanonicznego, kanon 215

Wierni mają prawo swobodnego zakładania stowarzyszeń i kierowania nimi dla celów miłości lub pobożności albo dla ożywienia chrześcijańskiego powołania w świecie, a także odbywania zebrań dla wspólnego osiągnięcia tych celów

Z adhortacji apostolskiej Jana Pawła II Christifideles laici:

Konieczność istnienia wyraźnych i ścisłych kryteriów oceny i uznania zrzeszeń laikatu, określanych także jako „kryteria charakteru kościelnego”, rozumiana jest zawsze w perspektywie dobra komunii i misji Kościoła, a więc nie należy w niej widzieć ograniczenia wolności zrzeszania się. Należy przyjąć następujące podstawowe kryteria określenia charakteru każdego bez wyjątku zrzeszenia osób świeckich w Kościele:

- Stawianie na pierwszym miejscu powołania każdego chrześcijanina do świętości, które objawia się w owocach łaski, które Duch rodzi w wiernych i polega na dążeniu do osiągnięcia pełni chrześcijańskiego życia i doskonałości miłości. W myśl tej zasady wszystkie bez wyjątku zrzeszenia laikatu starają się coraz bardziej spełniać w Kościele rolę narzędzia świętości oraz akcentują i wysuwają na pierwsze miejsce u swych członków ściślejszą łączność między życiem praktycznym a wiarą.

- Odpowiedzialność w wyznawaniu wiary katolickiej, wyrażająca się w tym, że przyjęcie i przepowiadanie prawdy o Chrystusie, Kościele i człowieku odbywa się zgodnie z jej autentyczną interpretacją Nauczycielskiego Urzędu Kościoła. (…)

- Świadectwo trwałej i autentycznej komunii znajdujące wyraz w synowskim odniesieniu do papieża (…) i do biskupa (…)

- Zgodność z apostolskim celem Kościoła i udział w jego realizacji, czyli w ewangelizacji i uświęcaniu ludzi oraz urabianiu na modłę chrześcijańską ich sumienia, by w ten sposób przepoić duchem ewangelicznym różne społeczności i środowiska. Wymaga to, by zrzeszenia laikatu, wszystkie razem i każde z osobna, pogłębiały swoje zaangażowanie misyjne stając się w coraz większym stopniu podmiotem nowej ewangelizacji.

- Zaangażowana obecność w ludzkiej społeczności, będąca zawsze - w świetle społecznej nauki Kościoła - służbą na rzecz pełnej godności człowieka. (…)

Przedstawione tu podstawowe kryteria weryfikują się przez konkretne rezultaty towarzyszące życiu i działalności rozmaitych stowarzyszeń ludzi świeckich, jak na przykład ożywienie umiłowania modlitwy, kontemplacji, życia liturgicznego i sakramentalnego; działalność na rzecz wzrostu powołań do chrześcijańskiego małżeństwa, do sakramentalnego kapłaństwa i do życia konsekrowanego; gotowość uczestniczenia w przedsięwzięciach i działaniach Kościoła zarówno na szczeblu lokalnym, jak krajowym i międzynarodowym; zaangażowanie w dziedzinie katechezy i pedagogiczne umiejętności w wychowywaniu chrześcijan; pobudzenie do chrześcijańskiej obecności w różnych środowiskach społecznych i udział w organizowaniu i animacji dzieł charytatywnych, kulturalnych i duchowych; duch wyrzeczenia i powrót do ewangelicznego ubóstwa jako do źródła wspaniałomyślnej miłości wszystkich ludzi; nawrócenie na drogę chrześcijańskiego życia lub powrót do wspólnoty ochrzczonych tych, którzy niegdyś „odeszli”.

Z Testamentu sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego:

Patrząc na rozwój Ruchu, owoce, na tę rzeczywistość w życiu Kościoła w Polsce — nie mogę w tym nie widzieć daru—charyzmatu. To nie zostało przeze mnie wymyślone, stworzone, ale zostało mi dane i zadane. Wiele w tym było przemieszki własnych, niedojrzałych pomysłów, przeszkadzałem często jak mogłem temu dziełu, ale właśnie fakt, iż mimo to trwało ono i rozwijało się według pewnej stałej, wewnętrznej logiki, świadczy o tym, że jest to dar. Za ten wielki dar mego życia, za to, że mogłem stać się narzędziem w tym dziele — niech będzie chwała Ojcu przez Syna w Duchu Świętym. I jeżeli miałbym coś do przekazania i chciałbym coś przekazać w moim duchowym testamencie — to właśnie ten dar — charyzmat Światło-Życie. Zrozumienie, umiłowanie, wierność wobec tego charyzmatu. Wydaje mi się bowiem, że ciągle jeszcze mało jest ludzi, także w Polsce, którzy już otrzymali łaskę zrozumienia znaczenia tego charyzmatu dla odnowy oblicza Kościoła — Chrystusowej Oblubienicy, Nowej Jerozolimy zstępującej z nieba na ziemię. Gdyby Pan pozwolił mi jeszcze żyć i działać, jednego bym pragnął, abym mógł skuteczniej i owocniej ukazywać w pośrodku współczesnego świata piękno i wielkość Tajemnicy Kościoła–Sakramentu, czyli znaku i narzędzia jedności wszystkich ludzi.

Wiara wymaga pytań

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2007 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Rekolekcje wielkopostne mające na celu pokazanie wiary jako wędrówki - z momentami gdy ze szczytu wszystko widzimy i wiemy gdzie jesteśmy, ale i z momentami gdy jesteśmy w dolinie przez którą trzeba przejść. Docenialiśmy rolę wątpliwości, które dobrze wykorzystane są bezcennym darem dla wierzącego. Rekolekcje zostały zainspirowane wierszem Valdimira Holana Jest w którym pisze on: „co nie jest chwiejne, jest nietrwałe”.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Sam dla siebie pytaniem

- Wskazówki dla animatora

- Cele

- Wiedzieć, wierzyć, uwierzyć

- Wiara żywa. Paradoksy ateizmu.

- Cechy Prawdziwego Spotkania

- Bóg daleki

- Pytania wiary

- Człowiek pytaniem dla siebie

- Czym jest wiara?

- Spotkanie 2. - Osobiste doświadczenie wiary

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa początkowa

- Wprowadzenie

- Jak wygląda nasza wiara?

- O wątpliwościach

- Wyznanie wiary

- Co zrobić z tą sytuacją?

- Zakończenie

- Spotkanie 3. - Dynamizm wiary

- Uwagi dla animatora

- Cele

- Obyś był zimny albo gorący!

- Przykłady ludzkiego gorąca, chłodu i letniości

- Nowości w naszym życiu

- Wędrówka po górach

- Wiara a podróż

- Zakończenie

Spotkanie 1. - Sam dla siebie pytaniem

Wskazówki dla animatora

Podczas pierwszego spotkania będziemy starali się wraz z uczestnikami porozmawiać o wierze w sposób teoretyczny. Połóżmy nacisk na wymianę zdań, żeby to uczestnicy komentowali, omawiali przedstawione tezy i teksty.

Konspekt zawiera znaczną ilość przykładów i fragmentów. Nie wszystkie trzeba wymieniać. Niektóre punkty można pominąć, bądź tylko omówić grupie. Najważniejsze części spotkania są wyróżnione.

Cele

Celem dzisiejszego spotkania jest uświadomienie sobie czym jest wiara w znaczeniu ogólnym, pojęciowym. Będziemy starali się zobaczyć skąd się ona bierze, czym tak naprawdę jest. Jest to spotkanie czysto teoretyczne, hipotetyczne, z jak najmniejszym odniesieniem do samego siebie.

Wiedzieć, wierzyć, uwierzyć

Zacznijmy od rozważenia stwierdzenia św. Tomasza z Akwinu

Czym innym jest uznawać prawdziwość zdania: „Bóg istnieje”, czymś zaś zupełnie innym jest wierzyć w Boga.

—św. Tomasz z Akwinu

Niech uczestnicy na kartce z narysowaną tabelką napiszą czym wg nich różnią się te dwa stwierdzenia. Na Przykład:

„Bóg istnieje”

Wierzyć w Boga

1. …

2. …

3. …

1. …

2. …

3. …

Efektem tego powinno być stwierdzenie:

Można bez żadnych zastrzeżeń uznawać istnienie Boga, a zarazem być człowiekiem niewierzącym.

—św. Tomasz z Akwinu

Jako pomoc przywołuję rozważanie o. Jacka Salija.

Można oczywiście podać inne przykłady, ważne, aby to uczestnicy sami doszli do tych wniosków. Absolutnie nie należy im tego po prostu przeczytać!

Spójrzmy na to rozróżnienie w perspektywie relacji między mną a tobą. Jeśli jesteś moim współmałżonkiem, ojcem lub matką, dzieckiem lub przyjacielem, uczniem lub przełożonym, twoje istnienie jest przecież dla mnie czymś oczywistym. Ale zarazem ja w ciebie mogę wierzyć lub nie wierzyć, tak samo jak ty we mnie, zaś moja wiara w ciebie może oznaczać dwie różne rzeczy. Jeśli się stało z tobą coś złego, na przykład popadłeś w alkoholizm albo rozregulowałeś się moralnie, moja wiara w ciebie oznacza, że nie uważam cię za człowieka zupełnie straconego; nawet wbrew ludzkiej nadziei, będę się mobilizował i poświęcał, aby ci pomóc wyjść na prostą drogę.

Moja wiara w ciebie może też przybrać inną postać. Uważam cię za człowieka szczególnie mądrego, dobrego, silnego, doświadczonego itp., i to daje mi iskierkę nadziei w sytuacji, która mnie przerasta. Załóżmy, że to ja jestem alkoholikiem i liczne moje próby wyrwania się z tego nałogu spełzły na niczym. Ale oto widzę (początkowo z niedowierzaniem), że ty uwierzyłeś w moje uzdrowienie, nie żałujesz sił, aby mi dopomóc, i czynisz to bardzo mądrze. Powoli zaczynam w ciebie wierzyć, chwytam się podanej mi przez ciebie ręki, i to, co jeszcze niedawno było niemożliwe, coraz bardziej staje się rzeczywistością: niewolę alkoholową mam już za sobą. Rzecz jasna, na twoją wiarę we mnie mogę również zareagować inaczej. Mogę mieć gdzieś twoje wysiłki, nawet jeśli są mądre i przepełnione prawdziwą życzliwością, i wcale w ciebie nie uwierzyć. Wówczas moja sytuacja jest nadal beznadziejna, tak jak była.

—o. Jacek Salij

Wiara żywa. Paradoksy ateizmu.

Najpierw przeczytajmy takie zdanie. Być może będziemy się z nim zgadzać lub nie – będzie ono wprowadzeniem do naszej dalszej rozmowy.

Niewątpliwie zdecydowana większość tego, co dziś między ludźmi nazywa się rozmową, należałoby trafniej, w dokładnym sensie tego słowa, określić jako gadanina. Na ogół ludzie nie mówią naprawdę do siebie; każdy, chociaż zwrócony do drugiego, mówi w rzeczywistości do fikcyjnej instancji, której istnienie wyczerpuje się w wysłuchaniu go.

—Martin Buber

Warto zadać sobie pytanie nad jakością naszych spotkań (wszelkich). Spróbować odnaleźć w swoim życiu takie prawdziwe rozmowy/spotkania. Warto sobie je wypisać na jakiejś kartce (każdy dla siebie).

- Czy mamy doświadczeń takiego prawdziwego spotkania się z drugą osobą?

- Czy możemy się podzielić w jakich to było okolicznościach?

Spotkanie to dar. Coś absolutnie niesamowitego. Jeżeli mamy niewiele wpisów na naszych kartkach to doskonale to rozumiemy bo prawdopodobnie „tęsknimy” za prawdziwą rozmową. Jeżeli nasze kartki są zapełnione to prawdopodobnie doświadczyliśmy tego i cenimy sobie te momenty.

Dąży się dzisiaj nie tylko do „odczarowania” kontaktów międzyludzkich – z czym można by się nawet zgodzić – lecz także do ich radykalnego odtajemniczenia. To, co osobowe, nieustannie bliskie misterium, niegdyś podstawa najcichszych uniesień, ulega niwelacji.

—Martin Buber

- Czy zgadzamy się z tym zdaniem? Czy „tęsknimy” za taka prawdziwa rozmowa/spotkaniem? Czy potrafi nam tego brakować?

- Czy podziękowaliśmy komuś za spotkanie? Czy nie jest tak, że wobec wielu osób nie wyraziliśmy swojej wdzięczności za rozmowę?

Postanowienie: Świetną okazją, aby „podziękować” za ten „cud spotkania” osobą które pojawiły się w naszym życiu jest jutrzejsza Eucharystia! Niech to będzie pierwszym owocem tego spotkania (o ile ktoś chce) – aby jutrzejszą Eucharystię ofiarować w ich intencji.

Cechy Prawdziwego Spotkania

(Ten punkt, podobnie jak następny, można tylko zasygnalizować, nie trzeba go omawiać w całości. Warto jednak, aby uczestnicy poznali „paradoksy” ateizmu. Nawet jeśli animator zrobi miniwykład.)

Kiedy już doszliśmy do tych wniosków zastanówmy się nad zdaniem: „Można bez żadnych zastrzeżeń uznawać istnienie Boga, a zarazem być człowiekiem niewierzącym”, czyli czym tak naprawdę jest ateizm.

Często o Bogu mówi się jako o abstrakcie, odległym bycie. Taki Bóg oderwany od człowieka, nie mający z nim nic wspólnego jest Bogiem martwym. Tak Boga pojmowało Oświecenie.

Kontakt z takim Bogiem był niemożliwy. Wyrazi to dobitnie Nietzsche w swoim słynnym stwierdzeniu „Bóg umarł”. Co tak naprawdę oznacza to stwierdzenie? Jakie niesie za sobą konsekwencje?

Spróbujmy zapytać o to uczestników. Jak oni to rozumieją.

Ład i sens są z Boga, a jeśli zaprawdę Bóg umarł, to na próżno wmawiamy sobie, że sens może ocaleć; obojętna próżnia wysysa nas i unicestwia, nic z życia i trudu naszego nie ocaleje, żaden ślad nie zostanie po nas w bezsensownym tańcu atomów, wszechświat niczego nie chce, do niczego nie dąży, o nic się nie troszczy, nie nagradza ani karze. Kto mówi, że Boga nie ma i jest wesoło, sobie kłamie.

—Leszek Kołakowski

Nietzsche przyłapał ateistów – nie tylko sobie współczesnych – na niekonsekwencji. Nie byli oni zdolni naprawdę obejść się bez dobrego Ojca, zaprzeczali jego istnieniu jedynie pozornie. Albo dawali mu tylko inne nazwy – natura, rozum, postęp, nauka, prawa dziejowa, sprawiedliwość społeczna – albo na opuszczonym tronie sadzali szybko kogoś innego i kazali temu czemuś pełnić rolę dawnego boga. Po Nietzschem nie można się już z Bogiem bawić w ciuciubabkę: trzeba albo wybrać życie w absurdzie, bez roszczenia do pretensji i skarg, albo wyznać ufność w sens, czy to w postaci hymnu pochwalnego na cześć dobra i piękna życia, czy też w postaci protestu w chwilach, kiedy zło, absurd i ból przesłaniają nam ten sens, którego się domagamy i którego nieustannie szukamy.

—ks. Tomasz Halik

A więc być ateistą to nie wierzyć w nic ani niczemu. To znaczy poddać się chaosowi. Wyjście poza ten poziom, oznacza wyjście z ateizmu.

Bóg daleki

Ale to nadal nie koniec naszej drogi ku wierze. Jeśli na tronie Boga posadzimy coś innego, albo Bóg będzie bogiem niedostępnym, absolutem, czymś odległym to nadal nie możemy mówić o wierze w znaczeniu chrześcijańskim. Można uznawać prawdziwość zdania: „Bóg istnieje”, a ciągle być niewierzącym.

Pytania wiary

- Co tak naprawdę powoduję, że człowiek staje się wierzącym, że jego wiara jest żywa?

Niech uczestnicy z tej części spotkania (może to być jedyna część tego spotkania po przeczytaniu fragmentów Kołakowskiego i Tomasz z Akwinu) spróbują zadać pytanie, które prowadzi do Boga; pytanie, które rodzi żywą wiarę.

Poświęćmy tej części znaczną część czasu rozważając i dyskutując nad pytaniami stawianymi przez uczestników.

Oczywiście nie mogą to być pytania typu czy Bóg istnieje?, bo patrz Tomasz z Akwinu itp.

Można przytoczyć tu następujące opowiadanie:

Pewien oświecony człowiek wielkiej nauki, usłyszawszy o rabbim berdyczowskim, postanowił go odwiedzić, aby jak to miał w zwyczaju – odbyć z nim dysputę i unicestwić wsteczne argumenty, którymi cadyk dowodził słuszności swojej wiary. Kiedy wszedł do izby, ujrzał, że rabbi, z ksiązką w ręku, chodzi po izbie, ogarnięty zachwyceniem i pogrążony w myślach. Nie zwrócił nawet uwagi na przybyłego. Wreszcie przystanął i rzekł: „A może to jednak prawda.” Uczony z trudem się opanował – kolana mu drżały, tak straszliwy był bowiem wygląd cadyka i tak straszliwie brzmiało jego proste powiedzenie. Ale rabbi Lewi Icchak zwrócił się ku niemu i z wolna zaczął mówić: „Mój synu, uczeni w Piśmie, z którymi wiodłeś spór, na próżno z tobą rozmawiali; odchodząc śmiałeś się z ich słów. Nie mogli wyłożyć ci na stół Boga i Jego Królestwa i ja też nie mogę tego uczynić. Ale pomyśl, mój synu: może to jednak prawda.” Oświecony zebrał całą swoją moc, aby odpowiedzieć: ale słowo „może”, które nieustannie brzmiało mu w uszach, złamało jego opór.

Podstawowym pytaniem wiary jest „może”. Wyraża ono jej istotę: nieustanne napięcie, niepewność, ten ciągły paradoks nie możności powiedzenia czegoś „obiektywnego”. Świat wiary to świat nieustannego „może”.

Człowiek pytaniem dla siebie

Zastanówmy się nad pytaniem, które zadał św. Augustyn, fundamentalnym pytaniem jego wiary (w kontekście punktu 4):

- Kogo kochasz, kiedy kochasz swego Boga?

Wiara chrześcijańska jest tym, co jest głębiej. Bóg nie przebywa „naprzeciw”, „u góry”, lecz „wewnątrz”. Dlatego pytaniem, które rodzi wiarę jest pytanie o samego człowieka, o jego postępowanie. To pytanie o samego siebie.

Człowiecze, który pragnąłeś zrozumieć sam siebie, znaleźć kiedyś wreszcie swoje własne oblicze, ujrzeć swoją istotę, poznać swoją duszę, tajemnice swej tożsamości: jeśli rzeczywiście pokornie i wnikliwie szukałeś, znalazłeś przez to o wiele więcej – znalazłeś oblicze Boga.

—św. Augustyn

Wiara jest odkrywaniem głębi samego siebie, jest odnalezieniem własnej tożsamości, własnej świadomości, umiejscowieniem samego siebie wobec rzeczywistości. Wiara jest wreszcie zaangażowaniem całego siebie, całkowitym zwrotem ku tej rzeczywistości. Wiara jest nawróceniem. Jest pytaniem o samego siebie, trzeba stać się „sam dla siebie pytaniem”. Pytaniem w którym zawiera się niepewność, niestałość itp.

Czym jest wiara?

Spróbujmy na koniec ułożyć „definicję wiary wynikającą z tego spotkania, a może bardziej określić czym ona jest i kim jest człowiek wierzący.

Przykładowa „definicja” (warto ją przeczytać na koniec, bo jest b. interesująca):

Wiara zawsze zawiera coś z wielkiej przygody, zrywu i skoku, bo jest zawsze ryzykiem, że się przyjmie jako rzeczywiste i podstawowe to, czego bezpośrednio nie widać

—Joseph Ratzinger

Spotkanie 2. - Osobiste doświadczenie wiary

Cel Spotkania

To ma być spotkanie dzieleniowe. Chcemy wzajemnie ubogacić się naszym życiem. Należy w miarę możliwości nakierowywać do dzielenia się tym co teraz… nie „pare lat temu” czy „tym jak chcielibyśmy kiedyś”! Chcemy w ten sposób zaakcentować naturę wiary – ma ona różne etapy, etapów tych nie należy osądzać. Wiara to życie tu i teraz, a nie melancholijne powroty lub pobożne marzenia.

Mówiąc bardziej wprost: nie można doprowadzić do wspólnego narzekania lub koncertu życzeń, które nie przemienią nas tu i teraz.

Wprowadzenie dla animatora

Spotkanie nie jest proste gdyż osoby w naszej grupie nie znają się prawdopodobnie zbyt dobrze, a poruszamy temat najintymniejszy z możliwych. Należy z ogromną pokorą i szacunkiem podejść do tych ludzi!Wyzbyć się wszelkiego myślenia typu „zrealizować robotę”, a w miejsce to starać się o zachwycenie świadectwem drugiego człowieka. To my „narzucamy charakter” tego spotkania poprzez nastawienie, osobiste świadectwo. Nie liczmy na to, że ludzie, którym być może ktoś po raz pierwszy na tych rekolekcjach zadał pewne pytania, sami z siebie będą chcieli mówić o rzeczach które w nich (i nas) zostały poruszane. Potrzeba ogromnej wrażliwości i wyczucia…

Najgorsze co można zrobić to zadać fundamentalne pytanie człowiekowi, wzbudzić w nim radość, że ktoś naprawdę zapytał go o tak ważną rzecz, a potem nie zwracać na niego uwagi będąc zaobsorbowanym myślą o tym jak następne pytanie zadać, aby spotkanie było „fajne”!

(jeżeliby któryś z animatorów czuł się urażony przypominaniem o tak podstawowych sprawach oświadczam, że napisałem to nie ze względu na moralizowanie, a ze względu na samego siebie.)

Modlitwa początkowa

Dostosowana do możliwości grupy.

Wprowadzenie

Cały wczorajszy dzień zastanawialiśmy się czym w ogóle jest wiara. Być może już pojawiły się w nas pytania „czy my sami jesteśmy ludźmi wierzącymi?”, albo „w co/kogo wierzącymi?”, albo „jak bardzo jesteśmy osobami wierzącymi?” Jeżeli tak się stało to bardzo dobry znak – z rozważań „teoretycznych” jakby naturalnie przechodzimy do pytań o konkretne życie. To jest celem całego dzisiejszego dnia, w szczególny zaś sposób tego spotkania grupowego – wiara konkretnego człowieka…moja wiara!

Z tego założenia wynika charakter tego spotkania – nie dyskusyjny, dociekliwy, lecz dzieleniowy. To znaczące podniesienie poprzeczki – łatwo jest mówić „o jakiejś wierze” zdecydowanie trudniej o swojej. Przed takim zadaniem ustalmy zatem na samym początku dosyć jasne zasady:

- milczenie w czasie jakiegoś pytania także jest cenną odpowiedzią,,

- od tego co mówię zależy czy to spotkanie będzie dla nas wszystkich owocne,

- nie szukamy „prawidłowych odpowiedzi” lecz dzielimy się tym co przeżywamy, mądre książki mają służyć naszemu życiu, a nie nasze życie książkom

Jak wygląda nasza wiara?

(podstawowa metoda dzieleniowa tego spotkania)

Każdy z uczestników otrzymuje następującą kartkę:

„sprawy” w które potrafimy wierzyć jak dzieci

1……………………………………………………………..

2……………………………………………………………..

3……………………………………………………………..

4……………………………………………………………..

5……………………………………………………………..

6……………………………………………………………..

„sprawy” które ciągle budzą wątpliwości

Prosimy o wypełnienie jej starając się przypominać, że pytamy o **chwilę obecną**. Poinformujmy od razu, że pomimo, że to praca bardzo osobista z założenia będziemy dzielili się tym co napisaliśmy! To nie oznacza, że mamy teraz „okłamywać siebie” nie piesząc czegoś…zapiszmy to, a potem po prostu powiedzmy, że „jest tutaj coś, ale nie chce tego czytać na głos”.

Dzielimy się doświadczeniem (narazie bez czytania całości!):

- Które sprawy było łatwiej Ci wypisać, te z góry czy z dołu? Dlaczego?

- Czy skoncentrowałeś się na rzeczach dotyczących bezpośrednio Boga?

- Jak myślisz które z tych rzeczy mogł napisać ktoś jeszcze z grupy (z którymi spodziewasz się, że inni też sie borykają/radują)? Które z tych spraw spodziewasz się, że są „wybitnie Twoje”? (nie pominąć tego pytania bo nawiązujemy do niego dalej!)

Odczytujemy efekt naszej pracy pod kątem poszukiwania podobieństw i różnic. Staramy się uwrażliwiać na poszukiwanie Bożego działania i Planu wobec nas.

- Czy zaskoczyło was to co usłyszeliście? Dlaczego?

- Czy zdażyło wam się czuć „gorszymi” przez to, że „takie rzeczy” mieliście jako budzące wątpliwości?

O wątpliwościach

Wczoraj zobaczyliśmy jak szerokim pojęciem jest Wiara. W szczególności mieszczą się w niej te sprawy „przychodzące łatwo” i ”sprawiające ciągłe pytania”. Naturalnie rodzi się pytanie: jak ustosunkować się do jednych i drugich. Zajmijmy się na razie tymi drugimi.

Zastanówmy się nad naturą wątpliwości. Bardzo często próbujemy od nich uciec… Wydaje nam się, że są objawem czegoś złego na przykład braku wiary. Rzućmy naprzeciw takiemu myśleniu następującą wypowiedź:

Żeby mogły we mnie powstać wątpliwości, problem musi być dla mnie przynajmniej w jakimś aspekcie ważny. Aby wątpić w to, czy ktoś mówi prawdę, musi mnie przynajmniej troszeczkę obchodzić to, o czym on mówi. Im więcej zaś jakaś sprawa mnie obchodzi, tym dokładniej chciałbym zbadać, jak się ona przedstawia w rzeczywistości. Toteż słusznie powiada przysłowie łacińskie, że dubitando ad veritatem pervenimus – «wątpliwość jest drogą do prawdy». Umiejętność trafnego formułowania wątpliwości na temat naszych doświadczeń i przeświadczeń, dochodzących do nas opinii, opisów i hipotez, pomaga nam oddzielać prawdę od nieprawdy, a także prowadzi do stawiania pytań, dzięki którym prawdę możemy poznać głębiej i szerzej.”

—o. Jacek Salij

Zapytajmy:

- Co zrobić, aby wątpliwości przeżywać jako autentyczny dar? (drążyć i nie pozwalać na ogólniki!)

- Czy przeżywamy w taki sposób wątpliwości, które nas dotyczą?

- Czy był taki moment w twoim życiu gdy to właśnie z wątpliwości narodziła się mocniejsza Twoja wiara? Jaki? (tutaj być może ogromne znaczenie będzie miało Twoje osobiste świadectwo…)

Wątpliwości to „prezent”! Bóg dając wątpliwości zapewne ma w tym swój cel i jest to „zwiastun” jakiejś Jego przemiany naszego serca!

Musimy naszą wiarę stale podawać w wątpliwość, pytać, czy zawierzamy ją Bogu prawdziwemu, czy też bożkom, które sobie wytwarzamy.

„Stale”! To normalny, codzienny element wiary. Uciekać przed nim, oznacza ucieczkę przed dojrzałą wiarą (często pod pretekstem szukania „prawdziwej” wiary…).

NIE ISTNIEJE wiara bez wąpliwości.

- Czy kiedykolwiek ktoś świadczył przed nami swoją wiarą nie „herosa” lecz taką ludzką, pełną pytań bez odpowiedzi, oczekiwania na nie?

Wyznanie wiary

Informacja

(apogeum tego spotkania)

Przed nami najważniejszy moment tego spotkania. Za chwilę wstaniemy i wspólnie się pomodlimy wyznając swoją wiarę. Zachowując formę modlitwy spontanicznej rozpoczynając od „Wierzę”, a zakańczając słowem „amen”, które wszyscy powtórzymy. Na przykład „Wierzę, że Jezus….. Amen”. Oczywiście można wypowiedzieć więcej niż jedno wezwanie. W taki sposób chcemy się sami z sobą i Bogiem podzielić naszą wiarą, tu i teraz, taką jaka ona jest.

Co zrobić z tą sytuacją?

Zdanie z Pisma Świętego, które wydaję się być dla nas wzorem:

Wierzę, Panie, ale zaradź niedowiarstwu memu!

—Mk 9,24

Zapytajmy:

- Co oznaczają te słowa? Jak możnaby je wypowiedzieć inaczej w zależności od kontekstu? (niech każdy odpowie! Przykład: „Wierzę, Panie, ale tylko Ty sam możesz rozkurczyć moją duszę, która boi się zaufać Ci całkowicie!”)

- Czy potrafię odnieść te słowa do mojego życia wiary? W jaki sposób?

Zakończenie

Pytaliśmy się wcześniej o ”typowo nasze” sprawy w wierze! Wiara każdego z nas jest czymś wyjątkowym. Istnieją „rysy” naszej duchowości, które wydają się nam szczególnie dane. Spróbujmy zastanowić się nad tym co w naszej wierze jest „naszego”! Próbujemy opisać/przedstawić sobie wzajemnie wiarę naszą osobistą.

Wiara jest wielką tajemnicą…trudną do opisania i ujęcia w słowa. Dzieliliśmy się już nią ze sobą w słowie (początek spotkania) i modlitwie (przed chwilą). Chrześcijaństwo jednak od samego początku w przekazywaniu sobie wiary używało symboli. One najlepiej nadają się do oddania charakteru wiary. Przypomnijmy sobie piękne kościoły i obrazy – jest to nic innego jak wyraz wiary naszych przodków. My sami także spróbujemy w taki sposób przedstawić swoją wiarę – za pomocą symbolu. Może to być obrazek, znak graficzny, odpowiedni układ liter….cokolwiek.

Każdy z uczestników robi notatki na swoich kartkach, animator kładzie na środku dużą kartkę z napisem „Wiara”. Po odczekaniu kilku minut na zamysł wszyscy razem rysujemy na kartce swój symbol.

Spoglądamy na nie przez chwilę, z ciekawością. Następnie próbujemy „odgadywać” jaką tajemnicę każdy obrazek próbuje przenieść…za każdym razem na koniec autor tłumaczy swoje intencje.

Spotkanie 3. - Dynamizm wiary

Uwagi dla animatora

Dzisiejsze, ostatnie spotkanie jest rozmową o przeżyciach, których doznaliśmy w naszym życiu, opiera się głównie na doświadczeniu animatora. Zaproponowałem przykład gór, gdyż jest mi on najbliższy. Oczywiście, jeśli ktoś nie podziela mojej opinii może użyć innego. Ważne, aby odnosił się on do wędrówki, obojętne po czym. Dajmy też uczestnikom opowiedzieć własne. Niech czują się swobodnie opowiadając o swoich przeżyciach - zasadniczą częścią tego spotkania jest właśnie wymienienie doświadczeń z naszych wędrówek. Następnie spróbujemy poszukać analogii pomiędzy wiarą a drogą.

Cele

Celem dzisiejszego spotkania jest ukazanie dynamiki wiary, jej zmienności. Po tym spotkaniu uczestnicy powinni wiedzieć, że wątpliwości, załamania są normalne, że będą się nam zdarzać w czasie całego naszego życia.

Obyś był zimny albo gorący!

Na początku rozważmy fragment z Apokalipsy św. Jana. Niech uczestnicy po przeczytaniu go wypowiedzą się jak go rozumieją.

Aniołowi Kościoła w Laodycei napisz: To mówi Amen,

Świadek wierny i prawdomówny, Początek stworzenia Bożego:

Znam twoje czyny, że ani zimny, ani gorący nie jesteś. Obyś był zimny albo gorący!

A tak, skoro jesteś letni

i ani gorący, ani zimny,

chcę cię wyrzucić z mych ust.

—Ap 3,14-16

Spróbujmy wraz z uczestnikami przeprowadzić charakterystykę postaw wymienionych w tym fragmencie.

- Co znaczy być zimnym albo gorącym?

- Co to znaczy być letnim?

- Jak można scharakteryzować każdą z tych postaw?

Przykłady ludzkiego gorąca, chłodu i letniości

Skonfrontujmy nasze charakterystyki z przykładami ludzi. Wymieniam tutaj człowieka z piątkowego spotkania oraz faryzeuszów. Można oczywiście użyć innych. Ważne, żebyśmy nie osądzali zbyt łatwo, tylko próbowali dopasować określenie z Apokalipsy do danej sytuacji.

Przypomnijmy sobie człowieka z opowiadania o rabbim z piątkowego spotkania. Ten Oświecony człowiek do momentu spotkania z nauczycielem widział świat tylko w 2 kolorach. Był pewny swoich poglądów, wszystkie pytania, które musiały go przecież nachodzić, odrzucał albo przechodził nad nimi do porządku dziennego. Jak można określić postawę tego człowieka? Czy był zimny, gorący czy może letni? Ale pytanie rabina pobudziło go, sprawiło, że dostrzegł nowe rzeczy, obok których wcześniej przechodził obojętnie. Jak teraz można określić jego postawę?

Paul Tilisch uważał, że najważniejsza granica nie przebiega między tymi, którzy mają się za wierzących, a tymi, którzy uważają się za ateistów, lecz między grupą tych, którzy do pytań, jakie nasuwa wiara, odnoszą się obojętnie – czy chodzi o konwencjonalnych ateistów, czy konwencjonalnych wierzących – a tych, którzy te pytania poruszają – czy będą to wierzący, dla których wiara nie przestaje być „niezwykła przygodą poszukiwania”, czy ateiści, którzy w ten czy inny sposób „mocują się z Bogiem”.

—ks. Tomasz Halik

Człowiek letni, to właśnie człowiek próbujący ukryć swoje wątpliwości, chowający swoje pytania.

- Dlaczego Jezus „walczył” z faryzeuszami i uczonymi w Piśmie?

- Co stanowiło główne źródło konfliktu?

Faryzeusze schowali wszelkie wątpliwości, wszystkie pytania za literę prawa. W ich świecie jedynymi wątpliwościami były te prawne. Pytanie o człowieka zostało zapomniane. Jezus mówi o wierze żywej, nie skostniałej, ukrytej.

Nowości w naszym życiu

W tym punkcie najważniejsze są odczucia, przeżycia własne i uczestników. Niech opowiedzą jak się wtedy czuli, jakie pytania im wtedy towarzyszyły.

Wszędzie gdzie pojawiamy się po raz pierwszy, każdy nowy kontakt z czymś nowym powoduje utratę naszego dotychczasowego poglądu, naszego bezpiecznego miejsca. Kontakt z czymś nowym sprawia, że pojawiają się nowe pytania. Przypomnijmy sobie takie nasze kontakty z czymś nowym i podzielmy się tym.

Przykładowo jak wyglądał nasz pierwszy dzień w nowej szkole, z nowymi ludźmi itp.

- Co wtedy czuliśmy, jakie pytania nam się nasuwały?

- Czego się obawialiśmy?

- Jak teraz z perspektywy czasu patrzymy na te wydarzenia?

- Czy dzięki nowej sytuacji zmienił się nasz stosunek do jakichś problemów, czy zmieniło się nasze wyobrażenie na jakiś temat?

Wędrówka po górach

Ten punkt, podobnie jak poprzedni zakłada wymianę doświadczeń pomiędzy uczestnikami. Jak już wcześniej pisałem można użyć innego przykładu. Ważne, aby poruszyć temat wędrówki.

Każdy z nas był zapewne kiedyś w górach. I pewnie każdy z nas miał okazję po nich wędrować.

- Jak wygląda taka przykładowa wspinaczka na szczyt? Czy to w Beskidzie czy w Tatrach.

- Jakie są jej etapy? Jak wygląda sama droga?

- Czy ciągle idziemy pod tym samym kątem, z tą samą prędkością?

Kiedy chodzimy po górach, każdy nowy etap przynosi nam nowe widoki na okolicę, na dalszą drogę. Co ciekawe (moje osobiste doświadczenie - bt) zazwyczaj najpiękniejsze widoki można podziwiać podczas najtrudniejszych momentów wspinaczki, wtedy kiedy idzie nam się najciężej. Tylko często ich nie zauważamy. Może ktoś ma w pamięci jakiś etap ciężkiej wspinaczki, z którego rozpościerał się niesamowity widok.

Oprócz wspaniałych widoków podczas najcięższych momentów wędrówki nachodzą nas wątpliwości, pytania, zmęczenie.

- Jakie pytania przychodzą nam do głowy podczas wędrówki? (Niech uczestnicy zaproponują kilka przykładów. Poniżej moje propozycje.)

- Czy dam radę wejść pod tą górkę?

- Czy będzie jeszcze łagodna droga w dół? Czy to już koniec tego wzniesienia?

- Czy dam radę do końca?

Te wątpliwości, pytania towarzyszą drodze nieustannie. Nie da się przejść bez nich. Nie da się ich tak łatwo wyeliminować z wędrówki. Nie da się przejść choćby kawałka drogi (zwłaszcza nieznanej) bez pytania o wygląd ścieżki za kilkanaście metrów, ewentualne przeszkody itp.

Wiara a podróż

W tym punkcie postarajmy się przełożyć doświadczenia z wędrówek na nasze życie duchowe, na naszą wiarę. Wykorzystajmy odczucia, pytania, przykłady z poprzednich punktówi spróbujmy poszukać analogii w wierze. Poniżej wnioski z porównania przykładów, które wymieniłem wyżej.

Po pierwsze musimy uzmysłowić sobie, że wiara wygląda różnie i jest bardzo różnorodna. Nie można powiedzieć, że się zna swoją wiarę, jeśli nie przejdzie się tą drogą do końca.

Różne są góry na które wchodziliśmy, niektóre były niskie, niektóre bardzo wysokie. Czasem wchodziliśmy ścieżką bardzo stromą, czasem wydawało nam się, że idziemy po „równym”, a dopiero po spojrzeniu na mapę widzimy, że szliśmy pod górę, czasem też schodzimy lekko i przyjemnie w dół. Podczas jednej podróży ta zmiana trudności i stopnia nachylenia zmienia się kilkanaście razy. Jednak nikogo z nas to nie dziwi. Nikogo nie dziwi, że znów jest pod górę kiedy się wspinamy, a kiedy schodzimy jest w dół.

- A czy w wierze jest podobnie?

- Czy dziwi nas, że znów jest „pod górkę” kiedy się wspinamy?

- Czy jesteśmy zadziwieni tym, że ciągle NIE jest tak samo?

W wierze momenty mało atrakcyjne, bolesne, z czasem mogą się nam wydać najbardziej wartościowe.

- Czy potrafimy tak spojrzeć na nasze przykre doświadczenia na drodze duchowej?

- Czy szukamy w takich momentach czegoś wartościowego czy też może od razu staramy się je wymazać z pamięci?

I podobnie jak podczas wędrówki napotkamy w wierze na wątpliwości, które będą powodowały, że nasza droga nie będzie taka pewna. Jeszcze raz porównując z wędrówką w górach (bądź jakąkolwiek inną): czy nie zdarzyło się tak, że zapominając o wszelkich sygnałach z zewnątrz, o tym jak mamy iść często gubimy drogę? Wędrówka stale wymaga od nas czujności. I jakże często pojawia się pytanie czy nie zgubiłem szlaku, czy on czasem nie poszedł inną drogą? Bądź podczas szukania miejsca w mieście, w którym jesteśmy po raz pierwszy ciągle musimy patrzeć na punkty orientacyjne i odpowiadać sobie na pytania typu: czy to już ta ulica? Czy może jeszcze dalej? Czy to ten sklep? Itp. Itd. Ignitując je bardzo często gubimy się.

Wiara zakłada te ciągłe pytania, te wątpliwości, zachwianie. Wątpliwość jest siostrą wiary. Chcąc iść drogą wiary bierzemy jednocześnie z sobą wątpliwości.Wątpliwości powodują, że ciągle jesteśmy czujni, zmuszają nas do wysiłku. Jak mówi powiedzenie: „nic tak dobrze nie ożywia wiary, nie pobudza jej, jak dobra herezja.” Bo o ileż bardziej czujni będziemy i bardziej krytycznie będziemy podchodzić do swoich decyzji jeśli zgubimy szlak i będziemy musieli wrócić?

Zastanówmy się nad tekstem ks. Halika i jego wyznaniem wiary. Pozwólmy uczestnikom wyrazić swoje opinie, swoje odczucia na temat tego fragmentu.

Moja wiara nie jest niezachwiana – przeciwnie: stale się chwieje.[…] Chwieje nią cześć dla Tajemnicy, chwieje nią wstyd przed wielkimi słowami, bez których jednocześnie nie mogę się obejść. Chwieje nią niechęć do formalizmu i chłodnego profesjonalizmu ludzi z zamkniętym sercem i mózgiem, chwieje nią lęk przez niebezpieczeństwem grożącym ze strony „właścicieli prawdy”. Chwieje nią świadomość nieskończonej przepaści między niewysłowionością moich myśli i słów. Wątpienie […] jest to raczej świadomość problematyczności, niedostateczności, uwarunkowania i ograniczonego charakteru wszelkiego ludzkiego postrzegania i wyrażania Rzeczywistości, która nas radykalnie przekracza. Jest to obawa, byśmy nie przeoczyli owej przepaści, która oddziela nas od ukrytego Boga, byśmy – urzeczeni własną ograniczoną wizją religijną – z jednej strony nie uczynili sobie bożka, karykatury Boga, z własnej religii, a z drugiej zarozumiale nie potępiali najrozmaitszych dróg religijnego poszukiwania, jakimi idą ci inni. Tak, przede wszystkim to chwieje moją wiarą.

—ks. Tomasz Halik

Wiara, która chce być żywa, która się rozwija musi nieść z sobą wątpliwości. One służą, abyśmy nie popadli w samozachwyt, abyśmy nigdy nie potrafili powiedzieć: wiem już o sobie wszystko. Wiara wraz z wątpliwościami stawia nas ciągle w niepewności, w stanie ciągłej gotowości, napięcia, czujności. Wątpliwości pozwalają nam odsunąć od siebie pewność, która jest w wierze bardzo zwodnicza. Przypomnijmy sobie przypowieść o pannach głupich i roztropnych, gdzie zbytnia pewność zgubiła panny nieroztropne. Albo scenę Sądu Ostatecznego, gdzie ludzie zbawieni są zdziwieni tym, co się dokonało.

Zakończenie

Na zakończenie proponuję dwa wiersze do rozważenia w ciągu tego ostatniego dnia. Samodzielnie, już nie na forum grupy.

Jest takie przeznaczenie,

że to, co nie jest w nim chwiejne, jest nietrwałe.

Jest taka miłość,

że świat się kończy tam, gdzie chcesz postawić stopę

[……………………………………………………………………….]

Jest taka cisza,

że musisz ją wyrazić: i to ty, właśnie ty!

—Vladimir Holan – Jest

Ostatni liść drży na platanie,

bo dobrze wie, że co bez drżenia, jest bezsilne.

[……………………………………………………………..]

Boże, liść o nic nie musi ciebie prosić,

pozwoliłeś mu rosnąć i nie szemrał przeciwko temu.

Ale ja….

—Vladimir Holan – Ostatni

Pragnienia człowieka, pragnienia Boga

Czas powstania konspektów:

Jesień 2007 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Rekolekcje oparte na cytacie św. Augustyna: „Stworzyłeś nas Boże skierowanymi ku Tobie i niespokojne jest nasze serce dopóki nie spocznie w Tobie”. Staraliśmy się docenić pragnienia, przede wszystkim jako źródło informacji o nas samych. Nie jest niczym złym pragnąć wiele, pytanie tylko na co te pragnienia są ukierunkowane. Leitmotiv tych rekolekcji to budowany labirynt. Pierwszego dnia uczestnicy zapisywali na kartkach swoje pragnienia z których później zbudowaliśmy trójwymiarowy labirynt naszych pragnień. Drugiego dnia w środku tego labiryntu umieściliśmy Krzyż. Pod koniec drugiego dnia każdy z uczestników dostawał sznurek, który rozkładał w labiryncie jako swoją drogę do Jezusa niczym nić Ariadny.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Niespokojne jest serce nasze

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa początkowa

- Życie rozpięte na pragnieniach

- Przyjrzenie się bliżej strukturze naszych pragnień

- Niespokojne nasze serce!

- Odpowiedź na tą sytuację, która jest pytaniem (!)

- Zastosowanie

- Spotkanie 2. - Stworzyłeś nas bowiem jako skierowanych ku Tobie Panie

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa początkowa

- Dzielenie się doświadczeniem nocnej adoracji

- Tęsknota

- Zmiana perspektywy

- Jezus – Emannuel – Bóg z nami

- Bóg jest Osobą! - czyli zastosowanie

- Spotkanie 3. - Niespokojne jest serce nasze, dopóki nie spocznie w Panu

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa początkowa

- Dzielenie się doświadczeniem minionego dnia

- Wprowadzenie - czy św. Augustyn nie przereklamował Boga?

- Boże działanie jest mądre

- Boże działanie chce przemieniać

- Boże działanie jest w odpowiedzi na dialog

- Niedosyt na ziemi jest naturalny i dobry

- Zastosowanie – rola wspólnoty

Spotkanie 1. - Niespokojne jest serce nasze

Cel Spotkania

- zobaczyć człowieka w kontekście jego pragnień

- zobaczyć, że nawet niewielkie pragnienia wykraczają czasami poza docześność

- przygotować się do porządnego przeżycia „zajęć nocnych” (pisanie na ścianach labiryntu pragnień)

Wprowadzenie dla animatora

Na spotkanie jest bardzo mało czasu, bo tylko 45minut. Z konspektu trzeba wybrać to co wydaję się, że najbardziej „zadziała” lub robić pokolei z nastawieniem, że z jutrzejszego (trwającego 1.5h) spotkania początek poświęci się na dokończenie. Nie można, absolutnie pominąć zastosowania!

Zapoznanie się w grupie proszę potraktować bardzo technicznie (dlatego nie uwzględnia go ten konspekt) i zamiast „gadać o tym kim jesteśmy” pokażmy to po prostu idąć na głęboką wodę.

Modlitwa początkowa

Dostosowana do możliwości grupy.

Życie rozpięte na pragnieniach

- Co to są pragnienia?

- O czym świadczy fakt, że człowiek pragnie?

- Jakie są pragnienia współczesnego człowieka? (Grupa tworzy diagram - bez totalnie stereotypowego myślenia, ale nie unikając go wtedy gdy jest ono trafne)

Przyjrzenie się bliżej strukturze naszych pragnień

Informacja

Prawdopodobnie nikt nie napisze w powyższym ćwiczeniu po prostu „pragnienie” jako potrzeba spożywania płynów (jeżeli tak to nic nie szkodzi).

Dynamika: Animator wyciąga kubek z wodą i mówi: „Och jak ja pragnę się napić!”

- Czy to też jest nasze pragnienie czy tylko gra słów?

- Dlaczego takie pragnienia nie znalazły się u nas na kartce?

- Dlaczego tak nprawdę mam takie pragnienie?

Cel: Uświadomić grupie, że małe pragnienia są zaszczepione w tych większych np. To, że pragnę się napić jest elementem mojego pragnienie podtrzymania swojego życia. Animator musi się w tym punkcie wykazać właśną inwencją, aby dostosować się do grupy i do niej trafić!

Spróbujmy na naszym rysunku wyróżnić (kolorem, ramką, podkreśleniem itp.) główne pragnienia wskazując, które mogłyby być tymi „zaszczepionymi”. Jeżeli zachodzi taka potrzeba można jeszcze dopisać jakieś nowe.

Niespokojne nasze serce!

Popatrzmy jak wiele z tych pragnień nie może zostać zaspokojonych. Gdy pragnę komputera z Intel Pentium IV to za rok już będę pragnąć mieć Intel Pentium VII. Gdy będę miał garaż z ogródkiem na który zbierałem finanse 5 lat to zapragnę wybudować sobie basen itd.

- (dyskusyjne) Czy pragnienia zmuszają człowieka do nieustannej gonitwy i szamotania się w swoim życiu?

Informacja

na tym pytaniu być, może należy „postawić spotkanie” - jeżeli tylko grupa je pociągnie to nie należy im przeszkadzać i gonić z konspektem!

- Czy zauważacie tą ciągłą gonitwę za zaspokojeniem swoich pragnień w waszym życiu? W życiu dookoła was?

Informacja

Można tutaj opowiedzieć o współczesnych reklamach, które nas przekonują, że ciągle jeszcze czegoś powinniśmy pragnąć, abyśmy nieustannie chcieli więcej…. aby gospodarka się rozwijała

Odpowiedź na tą sytuację, która jest pytaniem (!)

Zagrać scenkę, przeczytać z podziałem na role lub coś takiego:

Wtedy podeszła do Niego matka synów Zebedeusza ze swoimi synami i oddając Mu pokłon, o coś Go prosiła. On ją zapytał: «Czego pragniesz?»

—Mt 20,20-21a

Cel: wyciągnąć kontrast: człowiek przychodzi i pyta „o coś” (co nie było na tyle ważne, skoro nie zostało zapisane), a Jezus odpowiada zapytaniem o sedno tego z czym przyszliśmy do niego.

- Czy ktoś Tobie zadał kiedyś takie pytanie? Kto?

- (Czy ktoś kiedyś zapytał o to co dla Ciebie jest najważniejsze?)

Wniosek: Jezus pyta nas o to, bo uznaje, że nasze pragnienia są ważne!

Rodzi się pytanie: Dlaczego pragnienia są istotne? (grupa może spróbować sama na nie odpowiedzieć)

Animator podaje tezy, a grupa każdą z nich stara się wyjaśnić podając konkretny przykład. Na koniec animator podaje swój przykład.

- Pragnienia są dobre, bo obserwacja tego jakie pragnienia się w nas rodzą dużo nam mówi o nas samych. [„Kurcze chcę mieć rower taki jak Kuba mimo, że dla mnie taki sprzęt jest bezużyteczny!”]

- Pragnienia są dobre, bo nasza reakcja na nie dużo nam mówi o nas samych. [Rdz 18,9-15]

Przeczytajmy:

Zapytali go: «Gdzie jest twoja żona, Sara?» - Odpowiedział im: «W tym oto namiocie». Rzekł mu [jeden z nich]: «O tej porze za rok znów wrócę do ciebie, twoja zaś żona Sara będzie miała wtedy syna». Sara przysłuchiwała się u wejścia do namiotu, [które było tuż] za Abrahamem. Abraham i Sara byli w bardzo podeszłym wieku. Toteż Sara nie miewała przypadłości właściwej kobietom. Uśmiechnęła się więc do siebie i pomyślała: «Teraz, gdy przekwitłam, mam doznawać rozkoszy, i mój mąż starzec?» Pan rzekł do Abrahama: «Dlaczego to Sara śmieje się i myśli: Czy naprawdę będę mogła rodzić, gdy już się zestarzałam? Czy jest coś, co byłoby niemożliwe dla Pana? Za rok o tej porze wrócę do ciebie, i Sara będzie miała syna». Wtedy Sara zaparła się, mówiąc: «Wcale się nie śmiałam» - bo ogarnęło ją przerażenie. Ale Pan powiedział: «Nie. Śmiałaś się!»

—Rdz 18,9-15

- (animator może sam wymyśleć jeżeli będzie czas i potrzeba)

Wniosek: Pragnienia mogą być bardzo pomocne, a nie tylko powodować ciągłe niezadowolenie z życia

Zastosowanie

Dzisiejszego wieczoru będziecie mieli sporo czasu na zastanowienie się jakie są wasze pragnienia. Stwórzcie listę swoich pragnień i każde z nich przeanalizujcie pod kątem trzech pytań:

1. skąd jest we mnie takie pragnienie? (wrodzone/naturalne, ktoś mi je wrzucił do głowy dla swoich celów?)

2. jak reaguję na te pragnienie? (Wyśmiewam? Zadowalam się realizacją w 15%?)

3. do czego to pragnienie prowadzi.

Spotkanie 2. - Stworzyłeś nas bowiem jako skierowanych ku Tobie Panie

Cel Spotkania

1. Zobaczyć Boga jako tego, który ponad wszystko pragnie człowieka i tęskni za nim

2. Zobaczyć Boga jako OSOBĘ, kogoś konkretnego

3. Zachwycić się cudem wcielenia – Jezusem – Emmanuelem – który jest dowodem Bożej Miłości

Wprowadzenie dla animatora

Tak naprawdę w  spotkaniu najważniejsze jest, aby dostrzec sytuację „po grzechu” nie tylko z perspektywy grzeszności człowieka, ale także z punktu widzenia „osamotnionego” Boga, który stwarzając człowieka ujawnił swoją ogromną Miłość ku niemu. Problem ten niejako rozwiązuje się w Chrystusie i to ma być bardzo wyraźnie przedstawione. Proponuję także parę zagadnień mocniej „filozoficznych” (wg moich osobistych upodobań), daję je w  nawias, są oczywiście nieobligatoryjne, ale zachęcam, nawet przy mniej ambitnej grupie, bo pobudzają do myślenia.

Spotkanie ma dosyć sporo „zastosowań” - animator musi wedle rozsądku wybrać niektóre z nich tak, aby nie przeciążyć grupy i aby w efekcie nie było tak, że żadne zadanie nie zostanie wykonane.

Cytaty do wykorzystania:

Źródło pragnie aby z niego pić

—św. Grzegorz z Nyssy

Gdyż ten sam Bóg, który oświadcza, że nie musi nam wcale mówić, czy jest głodny, nie wahał się żebrać u Samarytanki o trochę wody. Był spragniony… Lecz mówiąc „Daj mi pić”, Stworzyciel domagał się właśnie miłości od swego biednego stworzenia. Był spragniony miłości… Ach! Czuję to bardziej niż kiedykolwiek: Jezusowi chce się pić

—św. Matka Teresa z Kalkuty

Jest dla mnie bardzo jasne, że u Misjonarek i Misjonarzy Miłości (M.C.) wszystko ma na celu jedynie ugaszenie Pragnienia Jezusa. Jego słowa, zapisane na ścianie każdej kaplicy M.C., nie należą do przeszłości, ale są żywe tu i teraz, są wypowiadane dla Was. Czy w to wierzycie? Jeśli tak, to usłyszycie i odczujecie Jego obecność… jeśli mielibyście zapamiętać z tego listu tylko jedno, niech to będzie to: „Pragnę” to znacznie głębsze słowo, niż gdyby Jezus powiedział po prostu: „Kocham was”. Dopóki nie będziecie wiedzieli, i to w bardzo osobisty sposób, że Jezus Was pragnie, nie będziecie w stanie poznać tego, kim chce On dla Was być; ani tego, kim chce, abyście Wy byli dla Niego

—św. Matka Teresa z Kalkuty

Modlitwa początkowa

Dostosowana do możliwości grupy.

Dzielenie się doświadczeniem nocnej adoracji

- Jakie są wasze „wrażenia” po nocnej adoracji? Czy uważacie, że dobrze wykorzystałeś ten czas?

- Czy wypełniliście zadanie jakie dostaliście?

Tęsknota

Luźna rozmowa nt tęsknoty w naszym życiu, jej doświadczania, tego czym ona jest.

- W jaki sposób spośród innych odczuć wyróżnia się tęsknota?

- Po czym się ją poznaje?

- Po jakich stanach emocjonalnych?

- Czy jest doświadczeniem pozytywnym czy raczej negatywnym?

Jak rodzi się tęsknota

Wypisujemy na kartce elementów które musi spełniać dana relacja, dany człowiek, sytuacja abyśmy doświadczali tęsknoty (np. bliska relacja z kimś, odległość, nieobecność tej osoby etc.) /kartka nr.1/

List (bardzo ważne)

W ciągu paru minut uczestnicy mają napisać list do osoby do której tęsknią. Jeśli takiej osoby nie ma, to jest jeszcze wyobraźnia. List ma być krótki i zawierać ma ok. 8 zdań i każde z nich ma dotyczyć mojej tęsknoty za tym kimś – jak się bez tej osoby czuję itp. List jest prywatny, nikt nie MUSI go czytać – oczywiście zachęcamy.

Tęsknota za Bogiem

patrząc na kartkę nr. 1 pytamy się siebie dlaczego człowiek MUSI doświadczać tęsknoty za Bogiem? Skąd ona pochodzi? Kiedy się pojawiła? (istotne jest by doprowadzić do spostrzeżenia, że to grzech i wygnanie z raju jest początkiem tęsknoty za Bogiem)

- Czy takie doświadczenie tęsknoty za Bogiem dotyczy mnie osobiście?

Zmiana perspektywy

Informacja

Ćwiczenie na wyobraźnie

Zamykamy oczy i próbujemy wyobrazić sobie scenę wygnania z raju, odprowadzając wzrokiem pierwszych rodziców, a gdy wychodzą z raju, próbujemy dostrzec BOGA który samotnie przechadza się po Edenie.

(to, być może naiwnie brzmiące ćwiczenie, dzięki cudownemu darowi empatii, powinno sprawić że na chwilę zaczniemy myśleć o grzechu także z perspektywy Boga. W tle animator może czytać fragment Rdz 3, 21-24, choć trochę obawiałabym się w związku z tym fragmentem trudnych pytań natury teologiczno-egzegetycznej i zejścia na dyskusję nie na temat)

- Jak wyobrażamy sobie „odczucia” Boga?

- Czy Bóg tęskni za człowiekiem?

- Jak odpowiada na to dalej historia zbawienia?

(próbujemy przypomnieć sobie znane nam fragmenty mówiące o Bogu poszukującym człowieka – na początek animator może przypomnieć Boga, który szuka Adama („Adamie, gdzie jesteś?”) czy Abla („gdzie jest brat twój, Abel?”) ponieważ podejrzewam że skojarzenia uczestników raczej pójdą w stronę Ewangelii – co jest dalece wskazane)

- które z tych fragmentów nas szczególnie uderzają? Co nas w nich porusza?

Czytamy następujący fragment i poruszamy dyskusje na temat tego jak go rozumiemy:

Być może Bóg mógłby być Bogiem bez nas. Ale Jezus objawił nam Boga, który chce być Bogiem z nami

—ks. Tomasz Jaklewicz

Jezus – Emannuel – Bóg z nami

Czytamy J 3,16 – wskazując jednocześnie z całą mocą na JEZUSA jako DOWÓD MIŁOŚCI Bożej

- co to znaczy, że Bóg zdecydował się stać się człowiekiem? O czym to świadczy?

- jakie z tego płyną konsekwencje dla mojej tęsknoty za Bogiem, czy jest to szansa na zaspokojenie tej potrzeby?

Informacja

UWAGA! próbujemy doprowadzić w tej części do tego, by uczestnicy spostrzegli że fenomen WCIELENIA jest czymś niesamowicie wyróżniającym chrześcijaństwo, że dzięki tej tajemnicy stajemy się ludźmi, którzy mogą obcować z samym Bogiem, że wcielenie zmienia w naszym patrzeniu na świat i życie dosłownie WSZYSTKO!

JEZUS jest człowiekiem, ukazujemy Go więc w perspektywie Jego pragnień. W tych trzech obrazach próbujemy najpierw dostrzec czysto ludzkie pragnienia fizyczno-duchowe (nawiązując do spotkania wczorajszego). Następnie próbujemy w nich dostrzec pragnienia BOGA. Bóg pragnie człowieka.

- J 4,7 (Samarytanka)

- Łk 22,15 (wieczerza)

- J 19,28 (śmierć na krzyżu)

Do refleksji i ew. zastosowania w rozmowie:

Pragnę to znacznie głębsze słowo, niż gdyby Jezus powiedział po prostu: Kocham was. Dopóki nie będziecie wiedzieli, i to w bardzo osobisty sposób, że Jezus Was pragnie, nie będziecie w stanie poznać tego, kim chce On dla Was być; ani tego, kim chce, abyście Wy byli dla Niego”

—św. Matka Teresa z Kalkuty

Bóg jest Osobą! - czyli zastosowanie

Bóg bardzo konkretnie okazuje swoje uczucia, swoją tęsknotę za człowiekiem, ma bardzo konkretne pragnienie (pragnie mnie), stał się konkretnym człowiekiem, Jezusem, Emmanuelem. Często nie korzystamy z tej prawdy, że nasz Bóg jest Bogiem z nami i czynimy z Niego Boga zamkniętego w pustym raju, odgrodzonego błyszczącymi mieczami cherubów. Zapominamy o Jego RELANEJ OBECNOŚCI między swoim ludem. Traktujemy Go BEZOSOBOWO, jak siłę, energię. Dlatego:

1. Wychodzimy więc z propozycją uczynienia krótkiego RACHUNKU SUMIENIA, z tego, czy w swoim życiu staram się traktować Boga jak partnera, czy jestem świadomy Jego BARDZO KONKRETNEJ OSOBOWOŚCI. Co mogę zmienić w tej sprawie?

2. Ułatwić ma nam to list pisany do osoby, za którą tęsknię. Na koniec spotkania namawiamy wszystkich by wykreślili imię osoby, do której go adresowali i wpisali swoje własne, a w miejscu podpisu wpisali: BÓG i w ten sposób przeczytali go sobie na modlitwie.

3. Niech każdy pomyśli w chwili ciszy nad jednym pragnieniem, które wydaje się w jego życiu takie „świeckie” a zauważył, że może go ono prowadzić poza doczesność. Za chwilę w czasie modlitwy końcowej każdy z nas podziękuje wprost Bogu za tą rzecz (może wytłumaczyć dlaczego akurat za tą). Podzielimy się w taki sposób bardzo konkretnie owocami nocnej adoracji. Jeżeli ktoś „nie widzi niczego” lub nie chce mówić na forum niech po prostu powie Bogu „dziękuję” - na pewno jest za co.

Przykład (raczej dla animatora niż dla uczestników, aby nie przestraszyć :D): „Panie Boże, dziękuję Ci z całego serca za to, że wlewasz w moje serce pragnienie bycia cenioną, podziwianą i szanowaną, ponieważ pozwalasz mi przez to dostrzec, że jestem Twoim dziełem, godnym szacunku i uwagi, że jestem KIMŚ a nie nikim, oraz pozwala mi ufać, że Ty tak właśnie na mnie patrzysz - z uwagą i miłosnym podziwem.”

Spotkanie 3. - Niespokojne jest serce nasze, dopóki nie spocznie w Panu

Cel Spotkania

- Podsumowanie i wyciągnięcie wniosków z minionych 2 dni:

- Bóg jest stwórcą części moich pragnień

- ja jestem obiektem pragnień Boga

- w relacji z Bogiem mogą spełnić się wszystkie pragnienia mojego serca

- Przygotowanie (na ile to możliwe) do codziennego życia uwzględniającego te odkrycia

- Bóg nie tylko chce wypełniać nasze pragnienia, ale także je kształtować

- Ziemia nie jest niebem i tutaj będziemy zawsze odczuwać pragnienia

- Podkreślenie roli wspólnoty

Wprowadzenie dla animatora

Ostatniego dnia rekolekcje mają naturalną tendencje do „rozluźniania się”. Dzisiejszego dnia spotkanie grupowe pełni najważniejszą rolę w utrzymaniu rekolekcji w tematyce którą proponujemy. Jeżeli tutaj nie utrzymamy konkretnego analizowania problemu dzisiejszy dzień w oczach uczestników zatraci „swój rys” i stanie się po prostu „ostatnim dniem”.

Modlitwa początkowa

Dostosowana do możliwości grupy.

Dzielenie się doświadczeniem minionego dnia

- Czy cieszycie się, że mogliście wczoraj powierzyć Jezusowi swoje pragnienia? Z jakiego powodu konkretnie?

- Czy wierzycie, że taka modlitwa może coś realnie zmienić w życiu? W jaki sposób? A może już coś zmieniło?

Wprowadzenie - czy św. Augustyn nie przereklamował Boga?

Przypomnijmy:

Stworzyłeś nas bowiem jako skierowanych ku Tobie. I niespokojne jest serce nasze, dopóki nie spocznie w Panu

—św. Augustyn

- Czy od wczoraj nagle wszelkie nasze rozterki serca, pragnienia itd zostały zaspokojone?

- Dlaczego nie wszystko się zmieniło?

Krzyże, które pojawiły się w labiryncie są tak naprawdę istotą dzisiejszego spotkania. Chcemy porozmawiać o tym, czy ich pojawienie się tam to tylko teoria i ”ładny symbol” czy jest to faktycznie dla nas odbicie pewnej prawdy.

Boże działanie jest mądre

Wyobraźcie sobie, że małe dziecko o prosi was o wiele rzeczy (pragnie czegoś). Wy możecie na te pragnienia odpowiadać albo po myśli dziecka albo nie. Spróbujmy stworzyć listę powodów dla których moglibyśmy wykonać coś nie według pragnień tego dziecka i podajmy przykład. (tworzymy razem listę mniej więcej wyglądającą tak):

Pragnienie dziecka

Powód odmowy

Pobawić się ciepłym żelazkiem

Wiem, że to pragnienie nie prowadzi do niczego dobrego, bo żelazko nie służy do zabawy

Chcę pooglądać film o Katyniu

Pragnienie jest dobre, ale przed osiągnięciem pewnego wieku dziecko nie powinno oglądać pewnych scen więc aktualnie odmawiam

Chcę dostać 0.1kg cukierków

Pragnienie nie jest złe, ale odmawiam, bo wiem, że za 2h dostanie tort urodzinowy i powinno sobie na niego zostawić miejsce w brzuchu

Ważne, aby tak nakierować grupę, aby wyszły co najmniej te 3 powodu odmowy!

Grupa sama próbuje przełożyć te powody odmowy na życie duchowe. TAKŻE podając przykłady.

Wniosek: Bóg jako nieskończony w swej mądrości wie lepiej co dla nas jest lepsze.

Powstaje pytanie:

- To po co nam nasze pragnienia? Mógł Bóg ich nie wkładać w nasze serce i ”zawsze pasowalibyśmy” do jego zamiarów? (dyskusja)

Boże działanie chce przemieniać

Pragnienia człowiek posiada, bo jesteśmy stworzeni na obraz Boży, który pragnął (choćby stworzyć człowieka). Jaka jest więc rola naszych pragnień obecnie? Bóg sam na to odpowiada!

Raduj się w Panu, a On spełni pragnienia twego serca.

Powierz Panu swoją drogę i zaufaj Mu: On sam będzie działał.

—Ps 37,4-5

Aby Bóg działał trzeba najpierw mu powierzyć swoją drogę. Bardzo często pytamy o to w Kościele w sposób ogólny – czy oddałeś swoje życie Jezusowi itp. Dzisiaj w kontekście tych rekolekcji chcemy zapytać bardzo precyzyjnie:

- Czy pozwalam Bogu przemieniać moje własne pragnienia?

- Dlaczego akurat oddanie mu tych kwestii jest takie trudne?

- Jak Ci się wydaje – oddanie jakich pragnień Bogu jest najtrudniejsze?

- Czy wierzę, że gdyby wszystkie moje pragnienia były ukształtowane przez Boga byłbym człowiekiem szczęśliwym?

(Być może ktoś z grupy ma doświadczenie takiej „pracy z Bogiem” dotyczącej jakieś swoich pragnień. Jeżeli tak to ogromnym ubogaceniem tego spotkania byłoby jego podzielenie sięz grupą!)

Boże działanie jest w odpowiedzi na dialog

W sprawie pragnień warto opowiedzieć w tym miejscu taką (znaną) historyjkę.

Podczas uroczystego śniadania z okazji złotych godów małżeńskich, żona pomyślała: „Od pięćdziesięciu lat odstępuje zawsze mężowi górną, chrupiącą część bułki, dziś mam prawo samej sobie zrobić ucztę tym ulubionym smakołykiem”. I wzięła górę bułki, dół podała mężowi. Na to staruszek z radością ucałował rękę żony i wyznał: „Kochanie, zgotowałaś mi radość dnia. Pięćdziesiąt lat nie jadłem spodniej części bułeczki, choć to najbardziej lubię. Cały czas myślałem, że skoro tobie tak smakuje, to ty masz do niej pierwszeństwo”.

—Anonim

Taki jest efekt nierozmawiania o pragnieniach pomiędzy ludźmi. Między nami a Bogiem jest podobnie dlatego, że Bóg mimo, że jest wszechwiedzący szanuje naszą wolność i bez rozmowy z nami na temat naszych pragnień nie może działać tak jakby chciał.

- Czy rozmawiam z Bogiem na temat moich pragnień?

- Czy rozmawiam z Bogiem na temat jego pragnień wobec mnie?

- Która rozmowa przychodzi mi łatwiej? Dlaczego?

Taka modlitwa jest też „naturalna”. Rozmawiamy na niej o tym co się teraz dzieje u nas, jest normalną rozmową. To doskonały początek do zagłębienia się w modlitwę!

Informacja

trudny moment spotkania!

Wypiszmy każdy na swoich kartkach 3-5 naszych pragnień, które jak rozeznajemy wymagają w naszym życiu najpilniejszego „obgadania” z Jezusem. Następnie spróbujmy się tym wzajemnie podzielić – czytając na głos. Oczywiście nie ma przymusu – można NIE czytać.

Niedosyt na ziemi jest naturalny i dobry

Przeczytajmy:

A jeden ze Starców odezwał się do mnie tymi słowami:

«Ci przyodziani w białe szaty kim są i skąd przybyli?»

I powiedziałem do niego:

«Panie, ty wiesz». I rzekł do mnie:

«To ci, którzy przychodzą z wielkiego ucisku i opłukali swe szaty,

i w krwi Baranka je wybielili. Dlatego są przed tronem Boga

i w Jego świątyni cześć Mu oddają we dnie i w nocy.

A Zasiadający na tronie rozciągnie namiot nad nimi.

Nie będą już łaknąć ani nie będą już pragnąć, i nie porazi ich słońce ani żaden upał,

bo paść ich będzie Baranek, który jest pośrodku tronu, i poprowadzi ich do źródeł wód życia:

i każdą łzę otrze Bóg z ich oczu».

—Ap 7,13-17

Bóg gwarantuje nam, że w niebie w komunii z nim już nie będziemy niczego pragnąć – wszystko będziemy mieli. Dlatego prawdziwe są słowa św. Augustyna.

- Czemu dobremu może służyć niespełnienie wszystkich pragnień na ziemi?

- Czy możesz podać jakiś przykład z swojego życia, że niespełnione pragnienie służy dobru?

- W jaki sposób pragnienie samo w sobie (niespełnione) przybliża mnie do Boga? (konkret!)

Zastosowanie – rola wspólnoty

Faktycznie – podejmowanie wysiłku takiego życia z Bogiem „na 1oo%” jest bardzo trudne. Ale dosłownie nie jesteśmy sami w tym trudzie – mamy siebie. Chcielibyśmy tutaj na tych rekolekcjach „dotknąć” tego czym jest nasza wspólnota.

Uczestnicy sami sobie dają zadania na dzisiejszy dzień, każdy po dwa – jedno bardzo praktyczne, jedno duchowe. Zadania mają mieć związek z tematem rekolekcji. Gdy wymyślę zadania to proszę o ich przyjęcie dwie osoby z grupy (animator dba, aby ludzie dostawali „po równo”). Cel tego punktu – wzajemna pomoc sobie (w odpowiedzialności) w poznawaniu coraz lepiej Chrystusa.

Zadanie nie jest proste i należy przeznaczyć na nie z 10 minut na wymyślenie przez uczestników zadań.

Przykład:

Praktyczne:

W momencie gdy będziesz chciał coś bardzo zrobić dzisiejszego dnia odsuniesz to w czasie na 2 minuty i pójdziesz do kaplicy pomodlić się za świadectwa które są przed nami (siła woli)

Duchowe:

przez 3 dni po Babicach otworzysz sobie NT i poczytasz przez minimum 10 minut.

Bo jak śmierć potężna jest miłość

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2008 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Archidiecezja katowicka

Grupa docelowa:

Wspólnoty Ruchu Światło-Życie w rejonie + osoby zaproszone

Opis rekolekcji:

Rekolekcje zorganizowane jako odpowiedź na informacje zwrotną z ankiet poprzednich wyjazdów, aby zorganizować rekolekcje o miłości. Diakonia postanowiła podjąć ten temat mimo jego bardzo ogólnego charakteru. Jednym z naszych podstawowych założeń było niedopuszczenie do „pływania po temacie” - stąd oparcie się w całości o księgę „Pieśni nad Pieśniami” jako gwarant, że rekolekcje będą posiadały jasną oś. Możliwość wielopłaszczyznowej interpretacji tej księgi pozwoliła nam w naturalny sposób dostosować treści do wieku uczestników w danej małej grupie (w grupach młodszych np nie było rozwiniętej interpteacji naturalistycznej). Rekolekcje te są w zasadzie pracowaniem na procesie dlatego, że nie byliśmy w stanie przewidzieć w jaki sposób poprowadzi nas księga w kontekście życiowym naszych uczestników.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Czemu miłości trzeba szukać?

- Wprowadzenie dla animatorów do rekolekcji

- Cele

- Modlitwa

- Wprowadzenie do Księgi Pieśni nad Pieśniami i analiza tekstu

- Czemu miłości trzeba szukać?

- Dlaczego do miłości dochodzimy od stanu braku, pustki?

- Modlitwa końcowa

- Spotkanie 2. - Miłości „pogodzone”

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa początkowa

- Analiza tekstu

- Cechy miłości

- Miłości „pogodzone”

- Synteza

- Modlitwa końcowa

Spotkanie 1. - Czemu miłości trzeba szukać?

Wprowadzenie dla animatorów do rekolekcji

Bardzo ważne, aby każdy animator przed spotkaniami grupowymi przeczytał w CAŁOŚĆI (WRAZ ZE WSTĘPEM I PRZYPISAMI) „Pieśń nad pieśniami”. W ciągu tych dwóch dni będziemy na spotkaniach przyglądać się dokładnie tej księdze i rozważać ją wraz z uczestnikami, dlatego warto wiedzieć o czym się będzie mówić i nie zostać zaskoczonym w czasie trwania spotkania.

Spotkanie sobotnie i niedzielne stanowią całość i ich rozdzielenie jest bardziej sztucznym tworem niż celowym zabiegiem. W sobotę proponuję przeanalizować rozdziały od 1 do 5; natomiast w niedzielę od 5 do 8.

Metoda

Podczas spotkań grupowych będziemy posługiwali się metodą „widzieć – osądzić – działać”. Mi trudno znaleźć element „działać”, dlatego ew. postanowienia etc. pozostawiam w gestii animatora. Jednocześnie nie chciałbym, aby to były wielkie postanowienia, zmieniające całe życie. Raczej jakiś drobny gest, modlitwa w czasie tych rekolekcji lub bezpośrednio po przyjeździe.

W czasie spotkań grupowych będziemy chcieli razem z uczestnikami lepiej poznać i zrozumieć Pnp i zawartą w niej ideę miłości. Będziemy ją odczytywać w 2 płaszczyznach: ludzkiej (dosłowne odczytanie) oraz boskiej (metaforyczne odczytanie) /w grupach młodszych można odczytanie dosłowne zmarginalizować, jeśli uczestnicy nie będą na tyle dojrzali, aby w ten sposób spojrzeć na Pismo – co nie znaczy, że w ogóle należy je pominąć /.

W miarę możliwości należy wystrzegać się traktowanie spotkań jako wykładu, lecz starać się dochodzić do pewnych spraw RAZEM z uczestnikami. Nie chcę, aby to była tylko rozumowa analiza tekstu, ale proponuję włączać wyobraźnię, uczucia, emocje, wczuwanie się w postaci.

Cele

1. Wprowadzenie do Pnp; przedstawienie tej księgi jako niezwykłej i nie mającej sobie równej w całym Piśmie Świętym.

2. Próba zastanowienia się nad poszukiwaniem miłości Zarówno w wymiarze człowiek – człowiek, jak i człowiek – Bóg. Czego szukamy? Jak wygląda poszukiwanie? Wniosek: aby miłość znaleźć trzeba jej szukać (wydaje się banalny). A to szukanie pociąga za sobą trud i wysiłek.

3. Miłość niesie z sobą dramatyzm rozstania, ból – bez tego nie da się miłości znaleźć i jej cenić.

Modlitwa

Dowolna modlitwa do Ducha Św. o Jego dary na czas tego spotkania oraz całych rekolekcji.

Wprowadzenie do Księgi Pieśni nad Pieśniami i analiza tekstu

Zacznijmy rozmowę z uczestnikami na temat:

Skąd oni biorą obecnie wiedzę na temat miłości – jej wyglądu, charakteru itp.? Czy dzieła jak „Romeo i Julia”, „Illiada”, „Cierpienia młodego Wertera” (można podać jeszcze inne) są współczesnemu człowiekowi pomocne w odpowiedzi na pytanie „czym jest miłość?”? Czy współczesny człowiek próbuje w tycj tekstach znaleźć odpowiedź na to pytanie? A jeśli nie, to co je zastąpiło, co stanowi obecnie największe źródło wiedzy na temat miłości?

Niech to będzie luźna rozmowa na wskazany wyżej temat. Jeśli ktoś wymieni Biblię jako takie źródło można spytać:

- Gdzie w Biblii jest mowa o miłości? Jakie znacie księgi, fragmenty itp. dotyczące tego tematu?

Jeśli Biblia nie wyjdzie sama w trakcie wcześniejszej dyskusji warto się spytać o jej rolę.

Z tego pytania dojdźmy do wprowadzenia Pnp jako niezwykłej księgi biblijnej. Księgi, która jest pieśnią pochwalną na cześć miłości – pieśnią nad wszystkimi innymi pieśniami, najlepszą, najwspanialszą. Jest tak zarówno ze względu na temat jak i formę tej księgi. Można tu zapytać się ile osób wiedziało o tej księdze, ile ją czytało, na ile jest ona znana.

Zapytajmy po tym krótkim wprowadzeniu jak wg uczestników powinno wyglądać współczesne wesele – ich wymarzone. Jakie elementy koniecznie musiałyby się pojawić. Ich wizję skonfrontujmy z ceremonią zaślubin w Izraelu: kobieta już podczas zaręczyn stawała się członkiem rodziny swego męża, ale wtedy jeszcze nie mieszkali razem; wprowadzała się do męża po ceremonii ślubu, podczas której prowadzono ją w orszaku do przyszłego męża (z zasłoniętą twarzą), następnie odbywała się uczta weselna, która mogła trwać kilka dni; kobieta była traktowana jako towar, który rodzina pana młodego wykupuje od innej rodziny płacąc jej zadośćuczynienie za straty spowodowane oddaniem córki (posag), dlatego zaślubiny poprzedzały dość długie negocjacje handlowe; ślub był bardzo często umową handlową podpisaną przez 2 rodziny. Zwróćmy też uwagę na niezwykłe opisy pojawiające się w całej księdze, na jej niezwykły język, pojawiające się rośliny, zwierzęta itd.

Po tym ogólnym wprowadzeniu (można jeszcze poruszyć inne ogólne kwestie związane z Pnp, zależy to od animatora) będziemy czytać i omawiać poprzez rozmowę poszczególne rozdziały Pnp. Chciałbym, aby mocno zaangażować w to wyobraźnię, aby spróbować wczuć się w wydarzenie dziejące się na kartach księgi (zwłaszcza w ten sposób postępować należy w grupach młodszych). W czasie dzisiejszego spotkanie będziemy czytać i rozważać rozdziały 1-5.

Na podstawie pierwszego fragmentu pokażę jak mniej więcej powinna praca nad tekstem wyglądać:

- niech uczestnicy przede wszystkim postarają się określić kto w danej scenie występuje i co robi; i tak w pierwszej scenie widzimy oblubienicę, która chodzi pomiędzy gromadami odpoczywających pasterzy szukając swego ukochanego; oblubienica porzuciła swych braci i matkę, którzy się na nią gniewają i poszła szukać oblubieńca, ponieważ on jest dla niej najważniejszy (ilość szczegółów nie jest tutaj najważniejsza, zależy od tego ile potrafią wyciągnąć uczestnicy, nie chodzi nam wcale o podanie wszystkich detali choćby z powodów czasowych);

- jeśli już będziemy mieli ustalone kto i co robi, niech uczestnicy postarają się taką scenę sobie wyobrazić. W tym przypadku niech wyobrażą sobie pustynię, południe, żar lejący się z nieba. Pasterze, którzy wypasają swoje stada odpoczywają w cieniu i rozmawiają między sobą. Temp. nie pozwala na większy ruch, wysiłek; wszystko jest spokojne, leniwe o tej porze dnia. I w tym skwarze widać kobietę, która przechodzi od jednej grupy pasterzy do drugiej wypytując i szukając swojego oblubieńca. (Dla ludów Wschodu im ktoś był jaśniejszy, tym był piękniejszy; dlatego kobieta skarży się, że jest czarna). Niech uczestnicy postarają się powiedzieć dlaczego ta kobieta o tej porze szuka swojej miłości? Co nią musi kierować? Co o niej możemy powiedzieć?

Taką metodą będziemy posługiwać się czytając poszczególne fragmenty księgi. Oczywiście nie wszystkie musimy omawiać tak bardzo dokładnie. Dziś zależy mi, aby szczególnie zwrócić uwagę właśnie na pierwszą wypowiedź oblubienicy oraz na jej wypowiedź na początku pieśni czwartej, czyli od wersetu 5,2. Pozostałe fragmenty oczywiście czytamy, ale nie musimy się nad nimi tak bardzo zastanawiać. Przy okazji wcześniejszych fragmentów można poruszyć temat języka miłości jakim posługują się zakochani w tej księdze. Warto tu wyjaśnić pochodzenie tych porównań, metafor. Następnie zapytać jakim językiem obecnie mówimy o miłości. (Oczywiście animator nie musi podejmować tego wątku, ale warto podać objaśnienie metafor i porównań, a przynajmniej genezę; tzn. uwarunkowanie kulturowe i historyczne porównania np. do owcy.)

Czemu miłości trzeba szukać?

Gdy już przeczytamy tą część Pnp zastanówmy się dlaczego oblubienica zawsze szuka swego oblubieńca, dlaczego następują chwile rozstania? Czemu to ma służyć?

Zwłaszcza w przypadku pieśni czwartej warto zapytać dlaczego oblubienica ociąga się z otwarciem drzwi swemu ukochanemu? Czy znaczy to, że go przestała kochać, że jej miłość wygasła? (odpowiedz: Nie, bo: patrz wers 5, 2a i 5, 4b).

Zapytajmy uczestników czy nie słuchając rodziców; robiąc krzywdę najbliższym przestajemy ich kochać? Czy grzesząc przestajemy kochać Boga?

Otóż nie zawsze musi tak być. Przecież niejeden z nas nie będąc posłusznym wobec rodziców nie chce od razu dla niech jak najlepiej. Jeśli pokochamy kogoś, to nie jest tak łatwo miłość tą z nas usunąć. Owszem, czasami przysłaniamy ją innymi sprawami, problemami, które wydają się dla nas ważniejsze. Ale trzeba się bardzo napracować, żeby miłość z nas całkowicie usunąć. Podobnie jak bardzo trzeba się starać, aby tę miłość znaleźć – podobnie jak oblubienica bardzo się trudzi szukając na początku księgi swojego ukochanego. (Bardzo dobrze, gdyby to o czym pisałem wyżej wyszło w trakcie rozmowy, a nie było tylko wykładem animatora.)

Dlaczego do miłości dochodzimy od stanu braku, pustki?

Podczas rozmowy postarajmy się odpowiedzieć na to pytanie. Postawmy przed uczestnikami 2 możliwości:

- miłość przychodzi nagle, niespodziewanie i taka pozostaje z nami do końca;

- miłość może i przychodzi czasem nagle i niespodziewanie, ale trzeba się starać i pracować, żeby nie odeszła; a w większości przypadków trzeba się dużo naszukać, aby ją znaleźć

Niech na podstawie tekstu Pnp, swoich przeczuć spróbują powiedzieć, która opcja byłaby bliższa prawdziwemu określeniu miłości i dlaczego tak jest.

Kiedy już przekonamy ich, że właściwa jest opcja 2 spróbujmy wyciągnąć wnioski z tych stwierdzeń. Wnioski będą dot. 2 płaszczyzn interpretacji: wymiar człowiek – człowiek oraz wymiar człowiek – Bóg (tutaj także Kościół – Bóg).

Pytania dla uczestników. W wymiarze człowiek – człowiek:

- Czy rzeczywiście uważam, że miłości należy szukać czy też czekam na nią jak księżniczka zamknięta w wieży czekająca na księcia, który ją uratuje?

- Czy nie wierzymy za bardzo bajkom chcąc widzieć miłość tak jak ona jest w nich opisana?

- Czy potrafimy połączyć słowo „miłość” ze słowem „praca”, „trud”, „wysiłek” czy też kojarzy się nam ona jedynie ze stanem szczęście, które na nas spada i nie wymaga żadnej pracy od nas?

W wymiarze człowiek – Bóg:

- Czy od samego mówienia o miłości w kościele może się we mnie ta miłość do Boga wzbudzić? Czy czytając wiele razy „hymn o miłości” św. Pawła muszę koniecznie kochać mocno i prawdziwie Boga?

- Czy to, że jesteśmy członkami kościoła automatycznie oznacza, że kochamy Boga?

Myślę, że warto przyjrzeć się tym problemom zwłaszcza w wymiarze człowiek – Bóg. Niech uczestnicy będą świadomi po tym spotkaniu pracy, którą należy wykonać, żeby kochać. Każdy z nas indywidualnie musi wyruszyć na poszukiwanie Boga i samemu odkryć w sobie tą miłość. Tego nikt za nas nie zrobi. To musi dokonać każdy z nas. Oczywiście przykład oblubienicy pokazuje, że raz znaleziona miłość nie trwa niezmienna cały czas. Zawsze będzie taki moment, kiedy będziemy musieli nagle (podobnie jak oblubienica) wyruszyć ponownie na poszukiwanie swojej miłości. I może się zdarzyć, że to drugie poszukiwanie będzie trudniejsze i bardziej bolesne niż pierwsze.

Modlitwa końcowa

Modlitwa prośby o siłę do kroczenia drogą miłości, o siły do jej nieustannego poszukiwania.

Spotkanie 2. - Miłości „pogodzone”

Cel Spotkania

1. Ukazanie Bożej miłości jako agape i erosa równocześnie. Pokazanie, że chrześcijaństwo wcale nie wymaga od człowieka poświęcania ciała, że wyklucza ludzką cielesność z porządku miłości.

2. „Mój miły jest mój, a ja jestem jego” - miłość opisana w Pnp jako całkowite i dobrowolne oddanie się drugiej osobie, jako pełnia spotkania dwóch osób.

3. Niezwykły charakter Pnp, księgi, która pochwala, jest Bożym błogosławieństwem nad ludzką miłością.

Wprowadzenie dla animatora

Dziś będziemy kontynuować lekturę rozważanie tekstu Pnp. Co do metody dzisiejsze spotkanie się nie zmienia. Nie trzeba jednak dziś części, w której wyobrażamy sobie poszczególne wydarzenia zbytnio rozbudowywać, ponieważ najważniejszą rzeczą będzie rozmowa na temat całości i wyciąganie wniosków z całości lektury.

Modlitwa początkowa

Modlitwa do Ducha Św. o dar zrozumienia jego słowa, o dar rozumu. I inne intencje w zależności od uznania animatora.

Analiza tekstu

Pierwsza część spotkanie wygląda podobnie jak wczoraj. Czytamy rozdz. od 6 do 8 i staramy się wyobrażać sobie po kolei poszczególne sceny. Warto zwrócić uwagę na scenę znalezienia po szukaniu na końcu rozdz. 5 i przeanalizować słowa, które zakochani do siebie wypowiadają. Zwłaszcza oblubieniec, który nie gani swej wybranej za to, że nie otworzyła mu poprzedniego dnia. Znajduje ją pobitą, brudną, bez ubrania (bo szukała swego umiłowanego nocą – patrz Pnp 5,7). Drugim elementem któremu warto poświęcić więcej uwagi jest sam akt zaślubin (pieśń szósta – Pnp od 8,5), w którym małżonkowie wychwalają miłość. Miłość, która ich całkowicie pochłonęła. (Warto np. podkreślić, że słów „Połóż mię jak pieczęć na twoim sercu, jak pieczęć na twoim ramieniu” nie napisał wcale Rubik, mam nadzieję, że to nie będzie zaskoczenie dla nikogo).

Cechy miłości

Następnie spróbujmy wraz z uczestnikami wypisać na podstawie całego tekstu cechy miłości opisanej w Pnp. Jaka ona jest? Spróbujmy podać jak najwięcej takich cech. Kiedy skończymy porównajmy te cechy z ”Hymnem o miłości” św. Pawła (1 Kor 13). Powinno być tak, że wszystkie cechy miłości Pnp znajdują się u św. Pawła. Jeśli uczestnicy będą mieli problemy z wypisaniem takich cech, można odwrócić kolejność i czytając poszczególne cechy miłości u św. Pawła spróbować poszukać ich w Pnp.

- Czy miłość z Pnp jest tylko miłością zmysłową?

- Czy tylko tak ją możemy postrzegać?

- Jeśli nie, to dlaczego? Co jeszcze obejmuje?

Wychodząc od tych pytań spróbujmy razem z uczestnikami określić czy miłość Pnp dzieli człowieka na części, które mogą kochać i warte są kochania, czy też traktuje człowieka, osobę całościowo. Wnioskiem niech będą słowa Jana Pawła II z homilii na temat Pnp:

Dążenie miłości jest poszukiwanie doskonałości życia, która objęłaby syntetycznie całe piękno człowieka, piękno duszy i ciała.

—Jan Paweł II

Miłości „pogodzone”

Miłość w Pnp nie jest przeciwstawieniem miłości zmysłowej, ludzkiej z miłością rozumianą jako dar z siebie, jest ich syntezą. Spróbujmy zastanowić się czy słowa, które wypowiada oblubienica: „mój jest miły mój, a ja jestem jego” mogą być odniesione tylko do miłości zmysłowej? (Przy mówieniu o tych rodzajach miłości można, ale nie trzeba używać terminów agape i eros.)

- Co wyrażają te słowa wypowiedziane przez oblubienicę?

Jako syntezę tego punktu można przeczytać komentarz G Ravasiego:

Miłość w Pnp jest mieszanką eros i agape w pełni spotkania między dwiema osobami. Miłość jest egzaltacją i ekscytującym doświadczeniem piękna, estetyczności, uroku – fizycznego i duchowego. […] Potwierdzają to liczne symbole, metafory, obrazy szczęścia, tak charakterystyczne dla Pnp. Co więcej na końcu wszystkie te porównania głoszą całkowitą wyjątkowość, nieporównywalność miłości. […]

Dynamika miłości w ujęciu Pnp, jest jednocześnie posiadaniem i wolnością. Niepokój, nieobecność i poszukiwanie, które tu i tam pojawiają się w Pnp, poświadczają, że miłość jest tożsamością i zarazem autonomią, jest posiadaniem i darem. Ukazuje się w ten sposób «cecha niemożliwości zawłaszczenia i i wejścia w posiadanie jednej osoby przez drugą. Osoba jest kimś, kto przerasta wszelkie miary zawłaszczenia i panowania, posiadanie i spełnienia» (Jan Paweł II, 6 VI 1984). Wolny dar jednej osoby dla drugiej przekracza tę niemożliwość.

To właśnie wyrażają słowa oblubienicy, składa ona dar z siebie, podobnie jak uczynił to jej ukochany. To samo wyrazi św. Paweł pisząc: „teraz nie żyję już ja, ale żyje we mnie Chrystus”.

Jest to wyznanie miłości św. Pawła. Wyznanie miłości chrześcijańskiej (połączenia erosa i agape) jest właśnie wypowiedzeniem za oblubienicą słów „mój miły jest mój, a ja jestem jego”.

Synteza

Warto zwrócić jeszcze uwagę na fakt, że miłość Boga do człowieka jest największą i najlepszą syntezą agape i erosa. Nie można miłości Boga odczytywać tylko w jednym z tych wymiarów. Doskonale widać to we fragmencie z Ozeasza, który rozważaliśmy wczoraj na NS. Zobaczymy to jeszcze raz dziś u Izajasza.

Ponieważ mamy naśladować miłość Boga, dlatego i my powinniśmy kochać połączeniem tych dwóch aspektów miłości. Jeszcze raz i bardzo dobitnie należy podkreślić, że chrześcijaństwo nie wymaga od nas odrzucenia cielesności, seksualności!

Na koniec spotkań grupowych zapytajmy uczestników o ich wrażenia z lektury Pnp. Jak myślą, dlaczego ta księga znalazła się w Piśmie Świętym? Czego nas uczy?

Można jeszcze powiedzieć, że Pnp jest też księga niezwykłą w tradycji żydowskiej. Pochwala ona monogamię, która współwystępowała w tym czasie razem z poligamią (mężczyzna mógł mieć do 5 żon, król do 18). Zrywa z rozumieniem małżeństwa jako wymiany handlowej pomiędzy rodzinami. Wreszcie poświęca bardzo dużo uwagi miłości kobiety, jej odczuciom, pragnieniom. Opisuje też w całym pięknie cielesność kobiety. Jest to niespotykana sytuacja w piśmiennictwie Izraela. Kobieta w tej księdze jest najważniejsza, jest ukoronowaniem stworzenia, najpiękniejszym stworzeniem. Ten opis w Pnp odnosi się bezpośrednio do fragmentu:

Po czym Pan Bóg z żebra, które wyjął z mężczyzny, zbudował niewiastę. A gdy ją przyprowadził do mężczyzny, mężczyzna powiedział: «Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mego ciała! Ta będzie się zwała niewiastą, bo ta z mężczyzny została wzięta». Dlatego to mężczyzna opuszcza ojca swego i matkę swoją i łączy się ze swą żoną tak ściśle, że stają się jednym ciałem.

—Rdz 2,22-24

Zachwyt Adama nad kobietą jest tym samym zachwytem, który wypowiada oblubieniec w Pnp. W Rodz. na dodatek, to nie kobieta idzie zamieszkać z mężem, ale mężczyzna udaje się do domu kobiety. W pierwsze kulturach to kobiety właśnie pełniły dominujące role w życiu społecznym i intrygowały mężczyzn, pociągały, były dla nich tajemnicą. W Pnp widzimy już zmianę tradycji jeśli chodzi o miejsce mieszkania po ślubie, ale to kobieta nadal jest traktowana jako ukoronowanie stworzenia.

Modlitwa końcowa

Modlitwa końcowa o owoce tych rekolekcji i dobre przygotowanie się do Świąt Wielkiej Nocy. Forma wg uznania animatora

Czego szukam?

Czas powstania konspektów:

Jesień 2008 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Diakonia rozeznała, że potrzebne są rekolekcje o rozeznawaniu swojej drogi życiowej. Uznaliśmy, że temat rozdzielimy na dwa etapy - rekolekcje „Czego szukam?” oraz „Podejmowanie decyzji”. Zanim będziemy podejmować decyzje odnośnie naszego życia musimy wiedzieć pomiędzy czym mamy wybór, musimy się zastanowić czy widzimy wszystkie możliwości i potrafimy je dobrze odszukać - inaczej nasze podejmowanie decyzji będzie z definicji ułomne. Te rekolekcje koncentrują się wokół tematu wartości poszukiwania samego w sobie, próbują przekonać uczestników, że nie tylko cel lecz sama podróż jest wartością. Ich celem jest odszukiwanie prawdziwych motywacji i intencji stojących za naszymi wyborami. Ostatecznie otwiera perspektywę, że jesteśmy ludźmi, którzy zawsze czegoś szukać będą, bo póki co „widzimy niejasno, jakby w zwierciadle” - nie jest zatem niczym złym jeśli szukamy, nie zawsze także będziemy znajdywać.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Czym jest poszukiwanie?

- Wprowadzenie

- Podróżnicy - poszukiwacze

- Motywy poszukiwania w literaturze

- Motywy poszukiwania w filmie

- Dziecięce pragnienie poznawania świata

- Pismo Święte

- Podsumowanie

- Spotkanie 2. - Czego szukam?

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa początkowa

- Być „Człowiekiem poszukującym”

- Odpowiedz świata na nasze szukanie

- Odpowiedź Pisma Świętego na nasze szukanie

- Szukam, bo mi powiedzieli, że tego chcę

- Mówię, że szukam „A”, a wypatruję „B”

- Podsumowanie

- Zastosowanie

- Modlitwa końcowa

- Spotkanie 3. - Jak szukam?

- Cel Spotkania

- Uwagi dla animatora

- Modlitwa początkowa

- Wstęp

- Obyś był zimny albo gorący!

- O wartości poszukiwania

- Jak szukam?

- Szukam będąc otwartym na zaskoczenie

- Zastosowanie

- Modlitwa

Spotkanie 1. - Czym jest poszukiwanie?

Wprowadzenie

Pozwólcie że zaczniemy mniej pobożnie:

Biega, krzyczy pan Hilary:

„Gdzie są moje okulary?”

Szuka w spodniach i w surducie,

W prawym bucie, w lewym bucie.

Wszystko w szafach poprzewracał,

Maca szlafrok, palto maca.

„Skandal! - krzyczy - nie do wiary!

Ktoś mi ukradł okulary!”

Pod kanapą, na kanapie,

Wszędzie szuka, parska, sapie!

Szuka w piecu i w kominie,

W mysiej dziurze i w pianinie.

Już podłogę chce odrywać,

Już policję zaczął wzywać.

Nagle zerknął do lusterka…

Nie chce wierzyć… Znowu zerka.

Znalazł! Są! Okazało się,

Że je ma na własnym nosie

—Julian Tuwim – „Okulary”

- Kto to napisał?

- O czym nam opowiada?

Podróżnicy - poszukiwacze

Informacja

odczytywać powoli kolejnymi akapitami, na wypadek gdyby odgadli wcześniej

Przeczytam wam teraz tekst bardziej poważny. Jest to pewien życiorys, zgadnijcie kogo dotyczy:

Urodzony 25 sierpnia lub 31 października 1451 w Genui, zm. 20 maja 1506 w Valladolid. Europejski żeglarz i nawigator.

Kapitan wyprawy, która jako pierwsza wyprawa w historii nowożytnej pokonała zwrotnikowy Ocean Atlantycki w 1492.

Mianowany został za dokonania admirałem i pierwszym namiestnikiem hiszpańskich kolonii.

Organizator i kapitan czterech odkrywczych wypraw transatlantyckich z Hiszpanii.

Pierwsza płynęła na trzech okrętach Santa María, Niña i Pinta pod flagą Kastylii w poszukiwaniu zachodniej drogi morskiej do Indii.

—życiorys Krzysztofa Kolumba

- Z czego znamy najbardziej Krzysztofa Kolumba? [odkrycia Ameryki]

- Czego poszukiwał? [nowego szlaku handlowego do Indii]

- Dlaczego szukał nowej drogi? [w nadziei, że będzie prościej i szybciej]

Zapiszmy nasze odkrycia [zapis na przygotowanej mapce świata]

Motywy poszukiwania w literaturze

- Czy znacie jakieś utwory literackie, w których bohaterowie czegoś poszukują? [np. „Odyseja” Homera]

- Wymienić. Opowiedz, by wszyscy wiedzieli. Czego bohater szukał?

- Jak sądzisz, dlaczego bohater tego szukał?

Zapiszmy nasze odkrycia [zapis na przygotowanej mapce świata]

Motywy poszukiwania w filmie

- A czy znacie jakieś filmy, w których bohaterowie czegoś poszukują? [np. „Poszukiwacze zaginionej arki”, „Uprowadzona”, „Tożsamość Bournea” - cała trylogia]

- Wymienić. Opowiedz, by wszyscy wiedzieli, o co w nim chodziło. Czego bohater szukał?

- Jak sądzisz, dlaczego bohater tego szukał?

Zapiszmy nasze odkrycia [zapis na przygotowanej mapce świata]

Posłuchajcie teraz tekstu:

Był sobie pewnego razu pasterz, który nie posiadał niczego innego oprócz kilku owiec i piszczałki wyciętej z gałęzi czarnego bzu. Nie było dnia, żeby sobie na niej nie przygrywał, czasem cicho, czasem głośno, a czasem smutno; w zależności od tego, w jakim był nastroju. Kiedy grał swoje melodie, ogarniała go tęsknota za czymś doskonałym. A nowe piosenki dawały mu nadzieję, że to kiedyś znajdzie. Pewnego dnia, kiedy znowu grał na swojej piszczałce, zauważył ptaka. Siedział on na drzewie czarnego bzu i przysłuchiwał się. Jego piórka lśniły wszystkimi kolorami tęczy. „Och - pomyślał przerażony pasterz - to jest wreszcie ta doskonałość, za którą wciąż tęskniłem”. Zakradł się do drzewa, aby schwytać ptaka. Ale kiedy miał go już prawie w dłoniach, ptak zatrzepotał skrzydełkami, uniósł się w powietrze i usiadł na gałęziach jodły. Pragnienie pasterza, który chciał posiadać tego ptaka, było tak ogromne, że postanowił iść za nim. Kiedy podszedł do jodły, ptak znowu odleciał. W tym miejscu pasterz znalazł rannego kosa, który był w niebezpieczeństwie, ponieważ czyhał na niego kot. Przegonił więc kota i w tym samym momencie dostrzegł kolorowego ptaka na brzegu sadzawki. Kiedy pasterz tam dotarł, ptak odfrunął. Na jego miejscu znalazł jedynie zaplątaną w sieci rybę, która poprosiła go o pomoc. Kiedy uwolnił już rybę, dostrzegł ptaka na szczycie wzniesienia. Pobiegł tam, a kiedy był już bardzo blisko, ptak ponownie odleciał. Na jego miejscu pasterz znalazł wyschnięty od suszy kwiat, który poprosił go o pomoc. Podlał go i po chwili dostrzegł ptaka nad brzegiem morza. Ale kiedy pasterz tam dotarł, ptak uniósł się do góry i odleciał nad wodą w stronę zachodzącego słońca. „Ach - pomyślał pasterz - ten ptak zrobił ze mnie głupka”. Rozczarowany udał się w drogę powrotną do swoich owiec. Kiedy szedł po wzniesieniu, jego oczom ukazał się przepiękny kwiat. Nad brzegiem sadzawki czekała na niego ryba, która cieszyła się, że może dalej żyć. A w koronie jodły kos powitał go radosnym śpiewem. Wtedy pasterz zrozumiał, jaki sens ma trwająca całe życie tęsknota za doskonałością, nawet jeżeli nie można jej schwytać w dłonie.

—Willia Hoffsümmer – Pragnienie doskonałości

- Czego szukał pasterz?

- Dlaczego podjął swe poszukiwanie?

Zapiszmy nasze odkrycia [zapis na przygotowanej mapce świata]

Dziecięce pragnienie poznawania świata

- Czy ktoś z was ma młodsze rodzeństwo lub ma okazję obserwować takiego kilkuletniego malucha? [Jeśli nie będzie takich osób trzeba podzielić się swoim doświadczeniem lub obiegowym sądem w tej dziedzinie]

- Co jest ważne w opiece nad takim dzieckiem? [trzeba zabezpieczyć szuflady na wysokości rąk, bo do wszystkich chce zajrzeć, wyjmować przedmioty mniejszych gabarytów z ust, itp.]

- Dlaczego dziecko tak postępuje? [Pragnie poznać świat je otaczający]

Pismo Święte

- A czy znacie jakieś fragmenty Pisma Św. mówiące o poszukiwaniu? Kto, czego i dlaczego szuka?

- Rdz 3,9-10 [Bóg Jahwe zawołał na mężczyznę i zapytał go: „Gdzie jesteś?” On odpowiedział „Usłyszałem Twój głos w ogrodzie, przestraszyłem się, bo jestem nagi, i ukryłem się”.] – Bóg poszukujący człowieka.

- Łk 2,41-50 [Rodzice Jego chodzili co roku do Jerozolimy na Święto Paschy. Gdy miał lat dwanaście, udali się tam zwyczajem świątecznym. Kiedy wracali po skończonych uroczystościach, został Jezus w Jerozolimie, a tego nie zauważyli Jego Rodzice. Przypuszczając, że jest w towarzystwie pątników, uszli dzień drogi i szukali Go wśród krewnych i znajomych. Gdy Go nie znaleźli, wrócili do Jerozolimy szukając Go. Dopiero po trzech dniach odnaleźli Go w świątyni, gdzie siedział między nauczycielami, przysłuchiwał się im i zadawał pytania. Wszyscy zaś, którzy Go słuchali, byli zdumieni bystrością Jego umysłu i odpowiedziami. Na ten widok zdziwili się bardzo, a Jego Matka rzekła do Niego: Synu, czemuś nam to uczynił? Oto ojciec Twój i ja z bólem serca szukaliśmy Ciebie. Lecz On im odpowiedział: Czemuście Mnie szukali? Czy nie wiedzieliście, że powinienem być w tym, co należy do mego Ojca?] – poszukiwanie 12-letniego Jezusa.

- Mt 18,12-14 [Jak wam się zdaje? Jeśli kto posiada sto owiec i zabłąka się jedna z nich: czy nie zostawi dziewięćdziesięciu dziewięciu na górach i nie pójdzie szukać tej, która się zabłąkała? A jeśli mu się uda ją odnaleźć, zaprawdę, powiadam wam: cieszy się nią bardziej niż dziewięćdziesięciu dziewięciu tymi, które się nie zabłąkały. Tak też nie jest wolą Ojca waszego, który jest w niebie, żeby zginęło jedno z tych małych.] – szukanie owcy

- Łk 19,1-10 [Potem wszedł do Jerycha i przechodził przez miasto. A /był tam/ pewien człowiek, imieniem Zacheusz, zwierzchnik celników i bardzo bogaty. Chciał on koniecznie zobaczyć Jezusa, kto to jest, ale nie mógł z powodu tłumu, gdyż był niskiego wzrostu. Pobiegł więc naprzód i wspiął się na sykomorę, aby móc Go ujrzeć, tamtędy bowiem miał przechodzić. Gdy Jezus przyszedł na to miejsce, spojrzał w górę i rzekł do niego: Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu. Zeszedł więc z pośpiechem i przyjął Go rozradowany. A wszyscy, widząc to, szemrali: Do grzesznika poszedł w gościnę. Lecz Zacheusz stanął i rzekł do Pana: Panie, oto połowę mego majątku daję ubogim, a jeśli kogo w czym skrzywdziłem, zwracam poczwórnie. Na to Jezus rzekł do niego: Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu, gdyż i on jest synem Abrahama. Albowiem Syn Człowieczy przyszedł szukać i zbawić to, co zginęło.] – Jezus przyszedł szukać, to co zginęło

- Mt 28,1-8 [Po upływie szabatu, o świcie pierwszego dnia tygodnia przyszła Maria Magdalena i druga Maria obejrzeć grób. A oto powstało wielkie trzęsienie ziemi. Albowiem anioł Pański zstąpił z nieba, podszedł, odsunął kamień i usiadł na nim. Postać jego jaśniała jak błyskawica, a szaty jego były białe jak śnieg. Ze strachu przed nim zadrżeli strażnicy i stali się jakby umarli. Anioł zaś przemówił do niewiast: Wy się nie bójcie! Gdyż wiem, że szukacie Jezusa Ukrzyżowanego. Nie ma Go tu, bo zmartwychwstał, jak powiedział. Chodźcie, zobaczcie miejsce, gdzie leżał. A idźcie szybko i powiedzcie Jego uczniom: Powstał z martwych i oto udaje się przed wami do Galilei. Tam Go ujrzycie. Oto, co wam powiedziałem.] – poszukiwanie zmartwychwstałego

Zapiszmy nasze odkrycia [zapis na przygotowanej mapce świata]

Podsumowanie

Zbierzmy nasze odkrycia.

- Czego ludzie szukają z rzeczy materialnych?

- Co zaklasyfikowaliśmy jako przedmiot poszukiwań duchowych?

- Z jakich motywacji ludzie podejmują się poszukiwań?

To, co odkryliśmy, zabierzmy z sobą na wieczorną modlitwę. Na zakończenie pomódlmy się modlitwą spontaniczną polecając tych, którzy doświadczają różnorakich braków nie z własnej winy.

Spotkanie 2. - Czego szukam?

Cel Spotkania

Podzielenie się doświadczeniem własnego poszukiwania. Odkrycie iluzji pomiędzy deklaracją szukania a faktycznym szukaniem. Celem wychowawczym jest postawienie każdemu z uczestników podstawowego pytania: czego szukasz?

Wprowadzenie dla animatora

Spotkanie dzisiejsze jest pod koniec dnia. Mamy za sobą w szczególności dwie konferencje. Spotkanie powinno mieć akcent zdecydowanie bardziej dzielenia się życiem niż dociekania filozoficznego. Atmosferę konieczną do zrealizowania takiej formy musi wprowadzić animator.

Każde użycie słowa „świat” w tym konspekcie należy rozumieć w znaczeniu jakim używa go św. Paweł w swoich listach! Nie – nie mam fobii na punkcie spiskowej teorii dziejów.

Modlitwa początkowa

Zapalenie świecy: Ps 105,4

Być „Człowiekiem poszukującym”

- Jak wam się kojarzy określenie – „Jestem człowiekiem poszukującym”?

Skojarzenia są często negatywne. Człowiek poszukujący to taki „któremu czegoś brakuje, z którym nie wszystko jest OK”. Przecież my już znaleźliśmy, jesteśmy „lepsi”. Dla jeszcze większego kontrastu w odczuciu – skonstruujmy takie zdanie:

Człowiek wierzący to człowiek poszukujący

Uwaga: Uczestnicy oczywiście mogą się już z tym zdaniem zgadzać (w końcu mówimy o tym od początku dnia, to głupio byłoby wyjść na takiego do którego to nie doszło)! Dlatego pytamy czy w powszechnym odczuciu takie zdanie byłoby całkowicie normalne czy „dziwne” (jak zareagowaliby np. nasi rodzice na takie twierdzenie?).

- Dlaczego świat na takie określenie patrzy w ten sposób?

Jeżeli ktoś jest poszukującym przez dłuższy czas to znaczy, że jest niedorajdą, że nie potrafi znajdować, że jest nieskuteczny. „W XXIw się nie szuka, w XXIw się odnajduje”.

Odpowiedz świata na nasze szukanie

Powstaje pytanie:

- Czy to znaczy, że człowiek XXIw nie szuka w ogóle? (Szuka – ale jakie sprawy zabierają mu najwięcej czasu? (nie pytamy jakie są dla niego najważniejsze))

Tworzymy wspólnie listę, przykład:

- W co się rano ubrać?

- Co kupić na prezent Bożonarodzeniowy?

- Co nowego jest w sklepie co mogę kupić?

- Skąd można ściągnąć z Internetu nową grę?

- Jak taniej dzwonić z telefonu komórkowego?

Człowiek XXIw zatem szuka i to całkiem sporo.

- W jaki sposób na te poszukiwania człowieka odpowiada świat?

- NEW!

- Promocja!

- -50%

- 2 w cenie 1

- Rozmowy za darmo

- Jaką nazwę byście nadali zasadzie która tutaj panuje?

To zasada, którą można najkrócej określić jako: „Szukasz czegoś? Masz to!”.

Odpowiedź Pisma Świętego na nasze szukanie

- Jaka zasada panuje w odpowiedzi Boga na nasze poszukiwanie?

Na naszych wspólnych spotkaniach często mogą nam umykać różne rzeczy, które wydają się jakiegoś rodzaju formalnością/rytuałem. Sięgnijmy teraz do fragmentu, który czytaliśmy w czasie zapalania świecy:

Szukajcie Pana i jego potęgi, szukajcie zawsze Jego oblicza

—Ps 105,4

- Jaka tutaj jest zasada? Jakbyście ją określili?

To zasada, którą można określić jako: „Szukasz czegoś? Szukaj tego całym sercem i nieustannie!”.

Jaka jest różnica w tych dwóch różnych podejściach? Oba wydają się przecież dobre. Co w tym złego, że ktoś wyświadczy nam przysługę i szybko otrzymamy to czego potrzebujemy? Zobaczmy to na konkretnym przykładzie:

Zasada: „Szukasz czegoś? Masz to!”

- Szukasz we mnie przyjaciela?

- Masz przyjaciela!

Nie brzmi źle, prawda? Ale popatrzmy:

Zasada: „Szukasz czegoś? Szukaj tego całym sercem i nieustannie!”

- Szukasz we mnie przyjaciela?

- Szukaj go we mnie całym sercem i nieustannie!

Różnica jest ogromna! Poszukiwanie nieustanne to tworzenie dynamicznej relacji, która ciągle jest otwarta na znajdywanie czegoś nowego, na zaskakiwanie się tym. Dodatkowo gdy na coś musimy oczekiwać, gdy coś nie przychodzi nam łatwo – cenimy sobie to o wiele bardziej.

- Czy doświadczyliście (na dowolnym przykładzie – nie koniecznie przyjaźni) różnicy pomiędzy tymi dwiema zasadami? Na czym to polegało?

Ostrzeżenie

To jest bardzo osobiste pytanie dzieleniowe. Równocześnie jest to jeden z kluczowych momentów spotkania – realizacja jego celu. Animator powinien zaplanować na nie odpowiednio wiele czasu. Kluczowe znaczenie dla dzielenia się grupy będzie miało osobiste świadectwo Animatora.

Nasze szukanie jest jednak mocno zagrożone. Łatwo nim manipuluje świat, ale także my sami.

Szukam, bo mi powiedzieli, że tego chcę

Informacja

ten punk, można zreferować. Umieszczam go tutaj ze względu na znaczną rozpiętość wieku naszych uczestników – być może będą grupy gdzie ten temat będzie najowocniejszy

Popatrzmy raz jeszcze na listę, którą utworzyliśmy – „czego szuka człowiek XXIw”. Ile razy zdarzyło wam się tak, że wchodząc do sklepu wcale nie szukaliście jakiegoś produktu, ale go kupiliście?

- Czego szukamy co tak naprawdę jest czymś nam narzuconym, czymś czego być może tak naprawdę nie potrzebujemy?

Przykłady:

- Lepszego telefonu komórkowego ( mimo, że nie wykorzystuje jego nowych funkcji) Plików MP3 w Internecie (aby je kolekcjonować - i tak nie będę ich słuchać, bo mam ich tak dużo)

- Plotek w gazetach na temat gwiazd ($#^&!%@ nawet nie jestem wstanie wymyśleć co tu wpisać :D)

- Kosmetyk XYZ (bo dzięki niemu będziesz piękna – tak jakbyś teraz nie była)

Wszystkie te rzeczy bezpośrednio lub mniej polegają na tym, że ktoś nam mówi, że znajdziemy szczęście gdzieś gdzie go nie ma!

Mówię, że szukam „A”, a wypatruję „B”

Informacja

ten punkt jest kluczowy! Jest to explicite realizacja drugiego celu spotkania. Przeznaczyć mu odpowiednio dużo czasu, gdyż jest to zasadnicza praca grupy

Mówiliśmy o manipulacji nas przez „świat” w kwestii kierunku naszych poszukiwań. Nie jest to jednak jedyne jej źródło. Istnieje jeszcze jedno, o wiele trudniejsze do odkrycia – jesteśmy nim my sami.

Będziemy teraz omawiać różne nasze „poszukiwania”. Za każdym razem starajmy się zobaczyć maksymalnie szeroko czego tak naprawdę można szukać przy okazji tej czynności! Próbujmy zrozumieć mechanizm, który powoduje takie rozbieżności, że „mówię, że szukam A, a wypatruję tak naprawdę B”. Podzielmy się głównie takimi skojarzeniami, które znamy z własnego życia, na których sami się „chwytamy”. Każdy z nas posiada naturalny psychologiczny mechanizm obronny, który sugeruje nam, że „przecież my nie! My zawsze jak myślimy to dokładnie tak samo robimy”. Praca w grupie nad poszczególnymi sytuacjami może sprawić, że ktoś inny zasugeruje taką odpowiedź przed którą my właśnie sami siebie bronimy. Wykorzystajmy zatem dobrze warunki, które mamy tutaj i spróbujmy coś w swoim życiu zauważyć. Na część przykładów będzie można było wymienić milion przykładów „pobożnych” - nie wypisujmy ich jeżeli ich nie ma w naszym życiu!

Informacja

Warto podać tutaj przykład: Załóżmy, że mielibyśmy odpowiadać na pytanie „Kim jest dla mnie Maryja?”. Zaiste poprawną odpowiedzią jest „Arką przymierza” albo „Wieżą z Kości Słoniowej” (patrz. Litania Loretańska), ale jeżeli dla nikogo z nas te określenia nie są bliskie sercu to podarujmy je – spotykaliśmy się po to, aby podzielić się własnym doświadczeniem, a nie pisać encyklopedie!

Za każdym razem używamy formy „Czego szukamy/szukasz w …….?” To pytanie ma usłyszeć każdy po kilka razy! Musi się skonfrontować z odnalezieniem na nie odpowiedzi! To Cel wychowawczy tego spotkania.

Poniżej przedstawiam proponowane przykłady do omówienia. Sugeruje w podobny sposób dokonać pewnej ich dynamiki – od „banalnych”, które pozwolą zrozumieć o co biega do istotnych. Uczestnicy mogą sami dawać przykłady! Jest o zalecane jeżeli pozwala na to czas. Jest nawet wskazane, aby ten punkt spotkania przerodził się w swobodną rozmowę.

- Kupuję Pepsi

- Szukam zaspokojenia pragnienia

- Szukam zadowolenia „bo jestem sobą” (aluzja do reklamy)

- Szukam czegoś co ma kofeinę i sprawi, że nie zasnę na wykładzie

- W niedzielnym kazaniu

- Słowa „Amen”

- Błędu teologicznego

- Czegoś co zgadza się z moim podejściem

- Czegoś nowego co zmieni moje podejście

- W Bożym Narodzeniu

- Atmosfery/klimatu

- Przerwy w szkole

- Prezentów

- Pięknych wspomnień

- Jezusa Chrystusa

- Nawrócenia

- W otwieraniu Pisma Świętego

- Słowa Boga do mnie tu i teraz

- Aforyzmu, najlepiej o miłości, takiego „fajnego”

- Modlitwy

- Poznania nowych faktów, żeby móc się wykazać w piątek

- Sprzeczności, żeby mieć o co się pokłócić z księdzem

- Świętego spokoju, że zrobiłem ten NS

- W Przyjaźni

- Stabilności

- Oparcia

- Kogoś kto zagwarantuje, że nie będę się nudził w sobotni wieczór

- Kogoś dzięki komu poczuję się lepszym człowiekiem

- Kogoś kto zainteresuje się moim życiem

- W wypowiedziach kogoś z naszej grupy

- Końca

- Rozwiązania własnych problemów

- Spotkania z drugą osobą

- Zrozumienia

- „Nowinki towarzyskiej”

- Partnera do dyskusji

- W Kościele

- Akceptacji

- Grupy znajomych

- Sacrum

- Ciszy

- Boga

- W sobie samym (prawdopodobnie nie omawiać – zostawić ich z takim pytaniem)

Podsumowanie

Zadać pytania:

- Czy łatwo wam się odpowiadało na pytanie czego szukasz?

- Czy ktoś zadawał wam te pytanie wcześniej? Kto?

„To pytanie to początek każdej drogi wiary” (Jan Paweł II). Dlatego tyle razy powtarzaliśmy je na tym spotkaniu. Musimy wiedzieć czego naprawdę szukamy. Musimy wiedzieć czego chcemy szukać. Gdy już odkryjemy te dwie sprawy pozostaje nam walczyć o to, aby między nimi nie było konfliktu, a jedność. Jedność życia i myśli. Jest to trudne. Często się nie udaje, sami wiemy najlepiej. Szukamy w sobie braków, wad, niedoskonałości, czegoś co dzisiaj świat może ulepszyć. Nosimy w sobie taką wizję szczęścia, której poszukujemy… po drodze omijając to czym jest prawdziwe szczęście.

Przeczytać:

Polecenie to bowiem, które ja ci dzisiaj daję, nie przekracza twych możliwości i nie jest poza twoim zasięgiem. Nie jest w niebiosach, by można było powiedzieć: Któż dla nas wstąpi do nieba i przyniesie je nam, a będziemy słuchać i wypełnimy je. I nie jest za morzem, aby można było powiedzieć: Któż dla nas uda się za morze i przyniesie je nam, a będziemy słuchać i wypełnimy je. Słowo to bowiem jest bardzo blisko ciebie: w twych ustach i w twoim sercu, byś je mógł wypełnić

—Pwt 30,11–14

Aby wypełnić wolę Boga (pełnia szczęścia) nie musimy szukać „nie wiadomo gdzie”. Wszystko jest nam dane i jest bliżej nas niż byśmy myśleli! Jest dosłownie w nas.

- Czy wierzycie, że „nie trzeba szukać daleko”?

- Czy doświadczyliście czegoś takiego, że szukaliście „daleko” czegoś co było koło was?

Zastosowanie

Zastosowaniem z naszego spotkania niech będzie wybranie sobie jednego elementu rekolekcji. Postarajmy się tuż przed jego rozpoczęciem zapytać siebie:

- Jestem tu i teraz – wezmę zaraz w czymś udział. Czego w tym szukam?

Modlitwa końcowa

Zakończmy to spotkanie modlitwą spontaniczną. Najpierw niech będzie to modlitwa dziękczynienia za to ze jesteśmy „poszukującymi” Boga i ,poszukiwanymi” przez Boga. Jeżeli czas pozwoli to później modlitwa prośby w której poprosimy Ducha Świętego o prowadzenie w naszym poszukiwaniu.

Spotkanie 3. - Jak szukam?

Cel Spotkania

Podzielenie się doświadczeniem własnego poszukiwania. Odkrycie iluzji pomiędzy deklaracją szukania a faktycznym szukaniem. Celem wychowawczym jest postawienie każdemu z uczestników podstawowego pytania: czego szukasz?

Uwagi dla animatora

Dzisiejsze spotkanie koncentruje się mimo wszystko na poszukiwaniu duchowym. Utożsamiam to pojęcie z ”poszukiwaniem w wierze” bardzo świadomie. Wątki „metodologii poszukiwania” w ogólnych przypadkach zostały rozważone wyczerpująco na wczorajszej drugiej konferencji. Robię także pewne analogie pomiędzy szukaniem a oczekiwaniem – mimo, że są to jakościowo odrębne sprawy to są ze sobą powiązane. Jeżeli szukam na poważnie to muszę mieć świadomość, że nie wszystkie odpowiedzi przyjdą od razu (część uczestników może/powinna być na takim właśnie etapie). Spotkanie wydawać się może krótkie, ale posiada około 10 pytań dzieleniowych uczestników jest około 8 a minut 90. To daje minutę na osobę gdyby na spotkaniu się nic nie działo więcej.

Modlitwa początkowa

Zapalenie świecy: Ps 105,4

Wstęp

- Czy udało wam się zrealizować wczorajsze postanowienie? Czy było trudne? Czy coś wam to dało?

Informacja

uczestnicy mogli dać sobie zastosowanie, które dotyczy punktu rekolekcji, którego jeszcze nie było – wtedy oczywiście nie odpowiadają

Obyś był zimny albo gorący!

Na początku rozważmy fragment z Apokalipsy św. Jana. Niech uczestnicy po przeczytaniu go wypowiedzą się jak go rozumieją.

Aniołowi Kościoła w Laodycei napisz:

To mówi Amen,

Świadek wierny i prawdomówny,

Początek stworzenia Bożego:

Znam twoje czyny, że ani zimny, ani gorący nie jesteś.

Obyś był zimny albo gorący!

A tak, skoro jesteś letni

i ani gorący, ani zimny,

chcę cię wyrzucić z mych ust.

—Ap 3,14-16

Spróbujmy wraz z uczestnikami przeprowadzić charakterystykę postaw wymienionych w tym fragmencie.

- Co znaczy być zimnym albo gorącym? Co to znaczy być letnim?

- Jak można scharakteryzować każdą z tych postaw?

Przeczytajmy wypowiedź pewnego księdza:

Paul Tilisch uważał, że najważniejsza granica nie przebiega między tymi, którzy mają się za wierzących, a tymi, którzy uważają się za ateistów, lecz między grupą tych, którzy do pytań, jakie nasuwa wiara, odnoszą się obojętnie – czy chodzi o konwencjonalnych ateistów, czy konwencjonalnych wierzących – a tych, którzy te pytania poruszają – czy będą to wierzący, dla których wiara nie przestaje być „niezwykła przygodą poszukiwania”, czy ateiści, którzy w ten czy inny sposób „mocują się z Bogiem”.

—ks. Tomasz Halik

Człowiek letni, to człowiek próbujący ukryć swoje wątpliwości i pytania. Który nie chce szukać, bo tak jest mu wygodniej. W tym tekście jest kilka intrygujących kwestii – podyskutujmy o nich:

- Czy próbowaliście kiedyś spoglądać w ten sposób na „letniość w wierze”?

- Czy nam wiara nasuwa jakieś pytania? Czy może przez fakt, że od urodzenia jesteśmy katolikami „wszystko dla nas jest oczywiste”? Jakie to są pytania?

O wartości poszukiwania

Nasze poszukiwania wzbudzają wiele rożnych emocji – mówiliśmy o tym wczoraj. Często jest to zniecierpliwienie, zaniepokojenie, może nawet złość, czasami radość. Nie są one przypisane do tego czy szukamy czegoś materialnego czy duchowego. Można się cieszyć biorąc udział w poszukiwaniu skarbu w grze terenowej, można się cieszyć z rozgryzania Pisma Świętego. Można także się denerwować skrajnie nie potrafiąc znaleźć ważnego dokumentu w mieszkaniu lub kompletnie nie umiejąc odpowiedzieć sobie na pytanie o własne powołanie.

Należy wyraźnie rozróżnić radość z szukania i znalezienia! To zupełnie różne rzeczy.

- Czy przeżyliście kiedyś złość w poszukiwaniu?

- Czy przeżyliście „niezwykłą przygodę poszukiwania”?

- Który przykład było wam łatwiej znaleźć w swojej pamięci? Dlaczego?

Tak naprawdę odpowiedź na to pytanie odkrywa przed nami to na ile potrafimy przeżywać nasze poszukiwanie jako coś wartościowego samo w sobie. Nie da się ukryć, że jest to trudne. Nie należy się dołować, gdy nam to nie wychodzi. Postawmy pewne pytanie poprzez analogię (Artur: która do mnie osobiście trafia):

- Czy potrafimy cieszyć się z samej wędrówki na szczyt góry oraz widoku na końcu czy może uznajemy wędrówkę jako „zło konieczne”, które jednak warto podjąć z powodu pięknego widoku?

Spróbujmy dotrzeć do „piękna szukania/poszukiwania/oczekiwania”. Wyobraźmy sobie inny przykład. Każdy z was pewno doświadczył czegoś takiego, że gdy wracał późno do domu widział już z dala w oknie odsłoniętą lekko firanę i postać swojej mamy wypatrującej naszego powrotu. Tutaj celem jest przyjście nasze do domu. Wyczekiwanie mamy w oknie – szukaniem naszej sylwetki w mroku.

- O czym świadczy to, że ktoś czegoś/kogoś szuka?

- Co szukanie daje osobie szukającej? Co szukanie daje osobie poszukiwanej?

Zauważmy, że to całe dobro ma miejsce mimo emocji negatywnych: strachu, lęku, niepokoju, złości, że nas jeszcze nie ma itd.! Są to jednak emocje, one nie mają wartości moralnej. Inaczej mówiąc – mogą dziać się dobre rzeczy mimo nie fajnych emocji. Tak samo jest w naszych poszukiwaniach! (Artur: to nie ma być zachęta do późnego wracania do domu uczestników! ;))

Każdy z nas czegoś szuka – uświadamialiśmy sobie od początku tych rekolekcji. Bez mówienia o tym czego szukamy (jeżeli nie chcemy) odpowiedzmy sobie na pytanie, które pokaże nam jak można wykorzystać ten nasz czas „szukania”:

- Co mi daje/może mi dać mój obecny czas szukania/oczekiwania?

Informacja

ważny moment spotkania, proszę przeznaczyć na niego odpowiednio dużo czasu. Jeżeli uważamy, że jest taka potrzeba i możliwości to można pytanie „przenieść” na modlitwę końcową w ramach dziękczynienia za to, że możemy szukać/czekać i dlaczego. Oczywiście z kontekstu wypowiedzi można się „domyśleć” o jaką sprawę chodzi, ale uczestnicy jeżeli nie będą chcieli powiedzieć to znajdą na to sposób, aby to wypowiedzieć bardziej ogólnie.

Jak szukam?

Nasze poszukiwania są zatem czymś niezmiernie ważnym. Chcielibyśmy zatem, aby były jak najlepsze. Powstaje pytanie – jak to zrobić? Jak szukać dobrze? Doskonale wiemy, że szukanie to pewna umiejętność, którą można opanować w stopniu lepszym lub gorszym. Nie każdy odnajdzie w googlach informacje równie szybko, tak jak nie każdy z taką samą sprawnością posługuje się encyklopedią. Spróbujmy porozmawiać trochę o tym - Jak szukać? Zacznijmy od posłuchania fragmentu:

Człowiek nie jest stworzony, by żyć samotnie. Rodzi się i dorasta w rodzinie, aby później włączyć się swoją pracą w życie społeczne. Od dnia narodzin jest zatem włączony w różne tradycje, przejmując od nich nie tylko język i formację kulturową, ale także liczne prawdy, w które wierzy niejako instynktownie. W okresie wzrastania i dojrzewania osobowości te prawdy mogą zostać podważone i poddane krytycznej ocenie, która jest szczególną formą aktywności myślowej. Gdy jednak dokona się ten proces, zdarza się, że człowiek ponownie przyjmuje te same prawdy, opierając się na własnym doświadczeniu albo na rozumowaniu, które przeprowadził. Mimo to w życiu człowieka nadal o wiele więcej jest prawd, w które po prostu wierzy, niż tych, które przyjął po osobistej weryfikacji. Któż bowiem byłby w stanie poddać krytycznej ocenie niezliczone wyniki badań naukowych, na których opiera się współczesne życie? Któż mógłby na własną rękę kontrolować strumień informacji, które dzień po dniu nadchodzą z wszystkich części świata i które zasadniczo są przyjmowane jako prawdziwe? Któż wreszcie mógłby ponownie przemierzyć drogi doświadczeń i przemyśleń, na których ludzkość zgromadziła skarby mądrości i religijności? Człowiek, istota szukająca prawdy, jest więc także tym, którego życie opiera się na wierze.

—Jan Paweł II – Encyklika „Fides et Ratio”

- W jaki sposób szukamy odpowiedzi na pytanie, które nasuwa nam wiara? Gdzie sięgamy? Kogo słuchamy? Czy działamy zupełnie samodzielnie?

- Czy mamy jakieś swoje „ulubione źródła informacji”? (np. pisma św. Franciszka, Katechizm Podręczny, Encykliki, znajomy ksiądz, Google, animator)

Informacja

ten punkt należy odpowiednio sparafrazować w zależności od odpowiedzi grupy. Jeżeli nie wymienili Ducha Św. nie należy im tego wytknąć na zasadzie „aha! Mam cię!!!!” – nie o to chodzi.

Czy wymieniliśmy Ducha Św.? Duch Św. jest światłem naszego serca, wskazuje drogę, jest źródłem natchnień w naszym życiu, które podpowiadają w jakim kierunku mamy iść. Wśród osób wierzących często wokół Ducha Św. jest wiele „paradoksów”. Z jednej strony modlimy się do niego „najczęściej”, z drugiej strony często nie wierzymy w jego realne działanie. Ulegamy być może postawie „Poruszenie na modlitwie Duch Św. potrafi sprawić, ale dać mi znać czy powinien …… – nie, to moja sprawa”.

- Kim dla was jest Duch Święty? Czy kierujecie się ku niemu z waszymi poszukiwaniami?

- Szukacie u Niego odpowiedzi czy szukacie razem z Nim odpowiedzi? („wyręczanie się Bogiem w moich decyzjach”)

Informacja

to pytanie to śliska sprawa [Bóg zna wszystkie odpowiedzi więc ich nie szuka] – zostawiam je w konspekcie, bo myślę, że czujecie o co mi chodzi i jakby co to będziecie w stanie to odpowiednio powiedzieć)

Mówiliśmy wczoraj na spotkaniu o pewnej dynamice poszukiwania. Jeżeli cały czas poszukujemy to jesteśmy otwarci na zaskoczenia, zmiany, rozbijanie „tego co nam się wydawało”. Przeczytajmy:

Tego samego dnia dwaj z nich byli w drodze do wsi, zwanej Emaus, oddalonej sześćdziesiąt stadiów od Jerozolimy. Rozmawiali oni z sobą o tym wszystkim, co się wydarzyło. Gdy tak rozmawiali i rozprawiali z sobą, sam Jezus przybliżył się i szedł z nimi. Lecz oczy ich były niejako na uwięzi, tak że Go nie poznali. On zaś ich zapytał: «Cóż to za rozmowy prowadzicie z sobą w drodze?» Zatrzymali się smutni. A jeden z nich, imieniem Kleofas, odpowiedział Mu: «Ty jesteś chyba jedynym z przebywających w Jerozolimie, który nie wie, co się tam w tych dniach stało». Zapytał ich: «Cóż takiego?» Odpowiedzieli Mu: «To, co się stało z Jezusem Nazarejczykiem, który był prorokiem potężnym w czynie i słowie wobec Boga i całego ludu; jak arcykapłani i nasi przywódcy wydali Go na śmierć i ukrzyżowali. A myśmy się spodziewali, że On właśnie miał wyzwolić Izraela. Tak, a po tym wszystkim dziś już trzeci dzień, jak się to stało.”

—Łk 24,13-21

- Dlaczego apostołowie wypowiedzieli takie zdanie? (bo przestali szukać)

- Czy doświadczyliście czegoś podobnego, że coś sobie zaszufladkowaliście i potem szczerze byliście zdziwieni jak się okazało, że zrobiliście to błędnie?

Szukam będąc otwartym na zaskoczenie

Bycie „nieustannie otwartym” na zaskakiwanie to bycie człowiekiem wiary. To zaskakiwanie nie ma jednak nacechowania negatywnego. Każde takie „zaskoczenie” to odkrycie głębiej jakiejś prawdy. Zobaczcie być może sami!

- Czy kojarzycie jakiś fragment Pisma Świętego mówiący o tym, że dopóki jesteśmy na ziemi to szukanie powinno być dla nas czymś normalnym?

Przeczytajmy:

Gdybym mówił językami ludzi i aniołów,

a miłości bym nie miał,

stałbym się jak miedź brzęcząca

albo cymbał brzmiący.

Gdybym też miał dar prorokowania

i znał wszystkie tajemnice,

i posiadał wszelką wiedzę,

i wszelką [możliwą] wiarę,

tak iżbym góry przenosił.

a miłości bym nie miał, byłbym niczym.

I gdybym rozdał na jałmużnę całą majętność moją,

a ciało wystawił na spalenie,

lecz miłości bym nie miał, nic bym nie zyskał.

Miłość cierpliwa jest, łaskawa jest.

Miłość nie zazdrości, nie szuka poklasku,

nie unosi się pychą;

nie dopuszcza się bezwstydu, nie szuka swego,

nie unosi się gniewem, nie pamięta złego;

nie cieszy się z niesprawiedliwości,

lecz współweseli się z prawdą.

Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy,

we wszystkim pokłada nadzieję,

wszystko przetrzyma.

Miłość nigdy nie ustaje,

[nie jest] jak proroctwa, które się skończą,

albo jak dar języków, który zniknie,

lub jak wiedza, której zabraknie.

Po części bowiem tylko poznajemy,

po części prorokujemy.

Gdy zaś przyjdzie to, co jest doskonałe,

zniknie to, co jest tylko częściowe.

Gdy byłem dzieckiem, mówiłem jak dziecko,

czułem jak dziecko, myślałem jak dziecko.

Kiedy zaś stałem się mężem,

wyzbyłem się tego, co dziecięce.

Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno;

wtedy zaś [zobaczymy] twarzą w twarz:

Teraz poznaję po części,

wtedy zaś poznam tak, jak i zostałem poznany.

Tak więc trwają wiara, nadzieja, miłość -

te trzy: z nich zaś największa jest miłość.

—1 Kor 13,1-13

Ten fragment jest oczywiście wszystkim bardzo dobrze znany i może dlatego ciężko w nim zauważyć te wersety „jakby tam niepasujące”. Gdy otwieramy Hymn o Miłości często szukamy w nim tego co byśmy chcieli, omijając to co w nim jest! Spróbujmy „się zaskoczyć” czytając to co Pismo do nas mówi:

- O czym mówią te „niepasujące” wersy?

- Czy na pewno są „niepasujące”? Jak odczytalibyśmy je w kontekście Hymnu o Miłości?

Owszem – będąc na ziemi nigdy nie poznamy Prawdy do końca. Nie znaczy to jednak, że nie możemy tutaj nic robić. Czy uznajemy, że gdy kochamy kogoś od 3 lat wiemy już do końca czym jest miłość? Nie! Za 15 lat powiemy, że nasza miłość z tego czasu była jeszcze taka niedojrzała, tak niewiele o niej jeszcze wiedzieliśmy. Ale zarówno nasza miłość tu i teraz jak i ta jak ją będziemy rozumieć pod koniec naszego życia i całym bagażu doświadczeń zmagań/modlitw/rozmów jest ta sama i od Boga pochodzi!

Św. Paweł mówi „widzę jakby w zwierciadle, niejasno, znam tylko część” tuż obok „gdybym miłości bym nie miał, byłbym niczym”. To nigdy się nie wyklucza… to się uzupełnia. Dlatego poszukiwanie nieustanne jest czymś normalnym… jest drogą.

Zastosowanie

Jako zastosowanie z tego spotkania uczyńmy jakieś postanowienie w związku z czymś czego obecnie poszukujemy, że spróbujemy potraktować to jako dar, a nie jako przeszkodę w naszym życiu. (Częściowo od razu do zrealizowania na modlitwie po spotkaniu)

Modlitwa

Modlitwa spontaniczna dziękczynna za to, że możemy szukać/czekać. Za wszystkie dary, które otrzymaliśmy dzięki temu (odkryte (np. cechy charakteru) i nieodkryte). Wspomnieć także wszystkich poszukujących swojego pierwszego spotkania z Bogiem, aby znaleźli odpowiedzialnych ludzi Kościoła, którzy zaświadczą o Stwórcy.

Podróżowanie po pustyni

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2009 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Archidiecezja katowicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 16 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Rekolekcje wielkopostne o doświadczeniu trudności i pustki w drodze życiowej. Adresowane były do starszych osób - głównie studentów. Kulminacyjnym momentem rekolekcji była Droga Krzyżowa w sobotę o świcie, która odbyła się w całkowitym milczeniu. Było to doświadczenie bezruchu, ciszy, pustyni dla uczestników. Na bazie tego doświadczenia budowaliśmy dalszą część rekolekcji. Doświadczenie pustyni zmusza nas do stawiania sobie pytań, te zaś do decyzji. Pustynia zaskakuje mimo, że wydawać by się mogło, że jest najbardziej przewidywalna. Ciężko być wytrwałym w doświadczeniach jakie daje nam życie, decyzja na trwałość powoduje różnorakie konsekwencje dla nas. Te konsekwencje jednak nie muszą być przerażające - nie chodzi o to, że mamy zdolność ich zmniejszenia, ale zdolność innego na nie popatrzenia.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Wyjście na pustynię

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Wyjście Izraelitów

- Życie na pustyni

- Dlaczego

- Podsumowanie

- Spotkanie 2. - Pustynia nas kształtuje

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- „Życie toczy się samo, my się do niego zręcznie dopasowujemy”

- „Życie toczy się samo, my się do niego zręcznie dopasowujemy” – dlatego pustynia!

- Pustynia – trud, piasek w oczy

- Wytrwać do końca

- Nic już nie jest takie same

- Podsumowanie

- Spotkanie 3. - „KONSEKWENCJE!!!” czy po prostu „Konsekwencje”?

- Cel Spotkania

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Pewność, niepewność

- Konsekwencje – druga strona medalu

- Konsekwencja – postawa życiowa

- Podsumowanie

Spotkanie 1. - Wyjście na pustynię

Cel

Wstępne zdefiniowanie pustyni jako czegoś niebezpiecznego, groźnego dla człowieka.

Modlitwa

Dostosowana do możliwości grupy.

Wprowadzenie

Dzisiejsze spotkanie jest pierwszym punktem merytorycznym rekolekcji. Jest ono zatem wprowadzeniem do tematyki poruszanej podczas kolejnych punktów. Podczas tego spotkania będziemy chcieli przede wszystkim zdefiniować pustynię, którą będziemy się zajmowali. Zastanowimy się z czym wiąże pustynia, jakie skojarzenia z nią mamy. Nie rozwijamy wszystkich wątków. Nie chcemy poznać podczas tego spotkania odpowiedzi na wszystkie pytania, zwłaszcza z punktu „Dlaczego”! Chcemy otworzyć tylko drzwi, przez które przejdziemy w ciągu kolejnych punktów rekolekcji. Jeśli spotkanie skończy się przed czasem, to nie będzie w tym nic złego. Najważniejsze, żeby uczestnicy poznali przedmiot rozważań.

Na początku zapytajmy uczestników, jakie 5 przedmiotów wzięliby na pustynię. Można wymyślić również swoje przykłady.

- Trylogię Tolkiena

- Internet bezprzewodowy

- Puchowy śpiwór

- Książeczkę do Gorzkich żali

- Świeczkę

- 5 litrów wody

- liczydło

- łopatę

- wielbłąda

- klepsydrę

- lód

- chleb

- łyżeczkę

- pastę i szczoteczkę do mysia zębów

- GPS

- mini odtwarzacz DVD

- odtwarzacz mp3

- namiot

- ulubiony obraz

- kąpielówki

Wyjście Izraelitów

Na początku naszych rozważań o pustyni przypatrzmy się sytuacji Izraelitów wychodzących z Egiptu:

Pan rzekł do Mojżesza: «Czemu głośno wołasz do Mnie? Powiedz Izraelitom, niech ruszają w drogę. Ty zaś podnieś swą laskę i wyciągnij rękę nad morze i rozdziel je na dwoje, a wejdą Izraelici w środek na suchą ziemię. Ja natomiast uczynię upartymi serca Egipcjan, że pójdą za nimi. Wtedy okażę moją potęgę wobec faraona, całego wojska jego, rydwanów i wszystkich jego jeźdźców. A gdy okażę moją potęgę wobec faraona, jego rydwanów i jeźdźców, wtedy poznają Egipcjanie, że ja jestem Pan». Anioł Boży, który szedł na przedzie wojsk izraelskich, zmienił miejsce i szedł na ich tyłach. Słup obłoku również przeszedł z przodu i zajął ich tyły, stając między wojskiem egipskim a wojskiem izraelskim. I tam był obłok ciemnością, tu zaś oświecał noc. I nie zbliżyli się jedni do drugich przez całą noc. Mojżesz wyciągnął rękę nad morze, a Pan cofnął wody gwałtownym wiatrem wschodnim, który wiał przez całą noc, i uczynił morze suchą ziemią. Wody się rozstąpiły, a Izraelici szli przez środek morza po suchej ziemi, mając mur z wód po prawej i po lewej stronie. Egipcjanie ścigali ich. Wszystkie konie faraona, jego rydwany i jeźdźcy weszli za nimi w środek morza. O świcie spojrzał Pan ze słupa ognia i ze słupa obłoku na wojsko egipskie i zmusił je do ucieczki. I zatrzymał koła ich rydwanów, tak że z wielką trudnością mogli się naprzód posuwać. Egipcjanie krzyknęli: «Uciekajmy przed Izraelem, bo w jego obronie Pan walczy z Egipcjanami». A Pan rzekł do Mojżesza: «Wyciągnij rękę nad morze, aby wody zalały Egipcjan, ich rydwany i jeźdźców». Wyciągnął Mojżesz rękę nad morze, które o brzasku dnia wróciło na swoje miejsce. Egipcjanie uciekając biegli naprzeciw falom, i pogrążył ich Pan w środku morza. Powracające fale zatopiły rydwany i jeźdźców całego wojska faraona, którzy weszli w morze, ścigając tamtych, nie ocalał z nich ani jeden.Izraelici zaś szli po suchym dnie morskim, mając mur [wodny] po prawej i po lewej stronie. W tym to dniu wybawił Pan Izraela z rąk Egipcjan. I widzieli Izraelici martwych Egipcjan na brzegu morza. Gdy Izraelici widzieli wielkie dzieło, którego dokonał Pan wobec Egipcjan, ulękli się Pana i uwierzyli Jemu oraz Jego słudze Mojżeszowi.

—Wj 3,15-31

Na początku drogi Izraelitów do Ziemi Obiecanej widzimy ich pełnych radości, wielbiących Boga za wielkie dzieła, które wobec nich uczynił. Można przeczytać też następny fragment z pieśnią. Jeśli grupa nie jest zorientowana w temacie (tak może być) warto pokrótce opowiedzieć historię pobytu izraelitów w Egipcie.

Następnie przeczytajmy kolejny fragment z Księgi Wyjścia. Oczywiście to nie animator robi teraz kazanie wyjaśniające sens tego fragmentu, tylko staramy się omówić go wspólnie z grupą!

Całe zgromadzenie Izraelitów wyruszyło na rozkaz Pana z pustyni Sin, aby przebyć dalsze etapy. Potem rozbili obóz w Refidim, gdzie lud nie miał wody do picia. I kłócił się lud z Mojżeszem mówiąc: «Daj nam wody do picia!» Mojżesz odpowiedział im: «Czemu kłócicie się ze mną? I czemu wystawiacie Pana na próbę?» Ale lud pragnął tam wody i dlatego szemrał przeciw Mojżeszowi i mówił: «Czy po to wyprowadziłeś nas z Egiptu, aby nas, nasze dzieci i nasze bydło wydać na śmierć z pragnienia?» Mojżesz wołał wtedy do Pana i mówił: «Co mam uczynić z tym ludem? Niewiele brakuje, a ukamienują mnie!»Pan odpowiedział Mojżeszowi: «Wyjdź przed lud i weź kilku ze starszych Izraela ze sobą. Weź w rękę laskę, którą uderzyłeś Nil, i idź. Oto Ja stanę przed tobą na skale, na Horebie. Uderzysz w skałę, a wypłynie z niej woda, i lud zaspokoi swe pragnienie». Mojżesz uczynił tak na oczach starszyzny izraelskiej. I nazwał to miejsce Massa2 i Meriba2, ponieważ tutaj kłócili się Izraelici i wystawiali Pana na próbę, mówiąc: «Czy też Pan jest rzeczywiście wśród nas, czy nie?»

—Wj 17,1-7

Po krótkim okresie czasu Izraelici zmieniają spojrzenie na przejście przez morze. Wydarzenie, które było powodem do wielbienia Boga, radości etc. stało się początkiem nieszczęść, powodem do niezadowolenia i narzekania. Chcą wrócić do Egiptu, wolą tam przebywać – w domu niewoli – niż wolni umrzeć na pustyni.

Życie na pustyni

Spróbujmy teraz przyjrzeć się miejscu, którego tak bardzo nie lubili Izraelici i je opisać. Może ktoś miał okazję być na prawdziwej pustyni. Ponieważ mieszkamy w takiej a nie innej strefie klimatycznej pewnie niewielu z nas mogło na pustyni przebywać. Będziemy przez to musieli odwoływać się mocno do naszej wyobraźni. Poniżej cytuję wspomnienia ludzi, którzy mieli okazję być na pustyni.

Pustynia egipska nie tylko miejsce na mapie; to doznanie i trzeba przyznać, że nieco odbiegające od naszej codzienności; słońce, wszędobylski piasek (chciało by się powiedzieć wszędopylski), spiekota, suchość w gardle powodują pragnienie nie tylko łaknienia kubka z wodą, pogłębiają wewnętrzne pragnienie nieskończoności. Ciekawe, że pot nie zdąży zawilgocić ubrania – tak szybko paruje. Nic się tu nie zmarnuje - dosłownie nic; każdy najmniejszy odpadek zawierający jakiekolwiek organiczne związki mineralne jest natychmiast przetwarzany w strukturalny kawałek łańcucha pokarmowego przez jej uczestników: chrabąszcze skarabeusze, seledynowe jaszczurki i pustynne liski zwane dziwnie brzmiąco fenkami.

—Anonim

Najpierw pojawiła się jakby lekka mgiełka,. która zdecydowanie pogorszyła widoczność. Zerwał się wiatr, który zmagał się dosłownie z minuty na minutę. Wznosił coraz większą kurzawę. Ale jeszcze nie wyglądało to specjalnie groźnie, szczególnie zza szyby jeepa. Dopiero jak poprosiłam kierowcę by stanął, bo chciałam sfotografować przechodzące przez drogę żyjące na dziko wielbłądy – przekonałam się, że to nie przelewki. Otworzyć drzwi jeepa jeszcze mi się udało, wysiąść też, ale ze zrobieniem kroku już miałam kłopot. Wiatr był tak silny, że nie mogłam stanąć twarzą w jego kierunku, a nawet jak stanęłam tyłem, swoją siłą przyginał mnie do ziemi. Znalazłam się w morzy wirującego piasku. Nie przypuszczałam, że takie małe ziarenka mogą tak nieprzyjemnie atakować – ich uderzenia w gołe nogi czułam jak ukłucia szpilkami. Z trudem , chwiejąc się na nogach, schowałam się do samochodu. Byłam cała pokryta grubą warstwą czerwonawego pyłu. Miałam go wszędzie, także w oczach i ustach.

—Anonim

Pustynia jest twarda, bezlitosna. Możesz na niej zginąć z pragnienia. Ale ryzykujesz również śmierć topielca, jeżeli przypadkiem zacznie padać.[…] Możesz całymi latami oczekiwać na kroplę deszczu i gdy nagle nadchodzi potop, „wadi” (suche łożysko rzek) w zastraszający sposób zmieniają wszystko.

—Anonim

Spróbujmy tutaj wraz z uczestnikami opisać warunki panujące na pustyni, jak należy się przygotować do podróży przez pustynię. Kilka przykładowych:

- brak jedzenia i picia;

- problemy z poruszaniem się;

- duża różnica temperatury pomiędzy dniem i nocą;

- piasek;

- bezkres;

- przypominanie o śmierci etc.

Informacja

Ta część spotkania może zostać rozbudowana w młodszych grupach

Dlaczego

W kolejnej części spotkania spróbujmy zastanowić się nad pytaniem:

- Dlaczego Bóg po okazaniu swojej wielkości wobec Egipcjan prowadzi Izraelitów dłuższą, bardziej nie bezpieczną drogą do Ziemi Obiecanej?

- Dlaczego Izraelici nie mogli kontynuować swojej podróży radośnie, bez większych problemów itp.?

- Dlaczego skoro było tak dobrze, skoro Bóg okazał swoją potęgę, musiało przyjść doświadczenie pustyni?

Podobny motyw można odnaleźć także w życiu proroków i Jezusa. Po chrzcie, gdy Bóg objawia, że Jezus jest Jego Synem Umiłowanym, Jezus zostaje wyrzucony – jak to można oddać w dosłownym tłumaczeniu fragmentu z Ewangelii wg. św. Marka – przez tego samego Ducha, który wcześniej na Niego zstąpił.

W owym czasie przyszedł Jezus z Nazaretu w Galilei i przyjął od Jana chrzest w Jordanie. W chwili gdy wychodził z wody, ujrzał rozwierające się niebo i Ducha jak gołębicę zstępującego na siebie. A z nieba odezwał się głos: «Tyś jest mój Syn umiłowany, w Tobie mam upodobanie». Zaraz też Duch wyprowadził Go na pustynię. Czterdzieści dni przebył na pustyni, kuszony przez szatana. Żył tam wśród zwierząt, aniołowie zaś usługiwali Mu.

—Mk 1,9-13

Nie analizujmy głęboko tego fragmentu. Bardziej chodzi o zaakcentowanie paradoksu, że z wielkimi dziełami Boga sąsiadują wydarzenia, które nas przerażają, groźne i niebezpieczne.

Podsumowanie

Na końcu zbierzmy raz jeszcze wszystkie rzeczy, jakie zostały powiedziane podczas tego spotkania. Chcemy, aby na końcu uczestnicy myśleli o pustyni jako o czymś groźnym, niebezpiecznym dla nas.

Spotkanie 2. - Pustynia nas kształtuje

Cel

Pokazać dobrą stronę doświadczenia pustyni – jest dla nas potencjalnym darem, który można wykorzystać lub odrzucić. Podzielenie się naszym doświadczeniem „braku” w życiu i na dzisiejszej Drodze Krzyżowej. Pustynia kształtuje!

Modlitwa

Dostosowana do możliwości grupy.

Wprowadzenie

Wczoraj mówiliśmy o  pustyni jako miejscu niebezpiecznym i  groźnym, to naturalny odruch w jej postrzeganiu. Dzisiaj jesteśmy po „dziwnym doświadczeniu” Drogi Krzyżowej w ciszy. Doświadczyliśmy „trudnych warunków braku ruchu” – rzuca to jakieś światło na przeżywanie przez nas pustyni. Na dzisiejszym spotkaniu nie chcemy referować mądrych książek, ale porozmawiać o tym co widzieliśmy/przeżyliśmy.

- Jakie odczucia mamy z porannej Drogi Krzyżowej? (nie tylko duchowe)

- Czy coś nas zaskoczyło lub szczególnie utkwiło w pamięci?

- Czy mieliście doświadczenie znudzenia lub marnowania czasu? Co wtedy robiliście?

Informacja

animatorzy: zburzmy z miejsca tendencje do „dobrych odpowiedzi, które chce usłyszeć animator” i sprowokujmy otwartą rozmowę

„Życie toczy się samo, my się do niego zręcznie dopasowujemy”

Skąd wynikają nasze odczucia na Drodze Krzyżowej jakiegoś znużenia/nudy/niecierpliwości/odliczania stacji do końca? Co takiego było innego w tych 1.5h naszego życia w porównaniu z momentami gdy „czujemy, że żyjemy”? Odczuwaliśmy coś czego na co dzień staramy się tak bardzo unikać. Spróbujmy zastanowić się nad źródłem tych odczuć.

Animator rozdaje grupie wydruki i wspólnie z nimi próbuje je analizować. Poniżej zamieszczam przykładowy schemat:

- Czego to jest piramida? Piramid potrzeb Maslowa Jak można ją odczytujecie?

(że człowiek ma różne potrzeby i ciężko mu koncentrować się na spełnianiu innych gdy nie są zrealizowane wcześniejsze.)

- Z czym wam się kojarzy diagram narysowany na każdej warstwie piramidy?

(Jest to jakiś proces decyzyjny przebiegający z lewej na prawo. W zależności, którą drogę wybiorę przy znaku zapytania dojdę do innych pytań/innego rozwiązania. Pomińmy na razie nożyczki.)

- Możecie podać przykład takiego schematu decyzji dla poszczególnych warstw piramidy?

(Np. dla potrzeby fizjologicznej gdy odczuwam pragnienie to decyduje się na pójście do sklepu, gdy tam docieram muszę wybrać czy kupię Colę czy Kubusia.)

(Np. dla potrzeby bezpieczeństwa, aby sobie je zapewnić muszę wybrać w jakim banku będę odkładał sobie pieniądze na przyszłość, gdy go już wybiorę muszę zdecydować jaką kwotę co miesiąc sobie będę tam wpłacać, a jaką zostawię „na życie”, potem muszę podjąć wybór kiedy tych pieniędzy użyję)

„Życie toczy się samo, my się do niego zręcznie dopasowujemy” – dlatego pustynia!

- Rozumiem. O co więc chodzi w tych nożyczkach? Jak one się mają do Drogi Krzyżowej z rana?

To pytanie jest najważniejsze. Wczorajszego dnia i dzisiaj na konferencji mówiliśmy o tym, że Pustynia jest „brakiem czegoś”, tak jak Droga Krzyżowa „obfitowała w brak zajęć”. W życiu człowiek wyrabia w sobie pewne schematy działania – gdy mu czegoś brakuje robi to i to i to. Ten schemat działa na każdej z płaszczyzn piramidy. Pustynia poprzez zmianę warunków naszego życia niszczy te przyzwyczajenia i utarte szlaki działań. Dlatego nożyczki – pewne wybory dokonywane przez nas normalnie teraz są niedostępne. To zmusza nas do pójścia nową drogą, to zmusza nas do doświadczenia więcej.

- Czy patrzeliście kiedykolwiek w taki sposób na momenty pustyni w waszym życiu? Czy mieliście doświadczenie w swoim życiu takiego „odcięcia możliwości, która normalnie była przez was wybierana”? Co to było? Jak to pamiętacie? (chodzi o rzeczy nie tylko z ”górnych warstw”)

- Czy macie doświadczenie „zobaczenia więcej” dzięki „zmuszeniu was” do wybrania innej drogi przez okoliczności pustyni?

- Czy byliście Bogu za to później wdzięczni?

Pustynia – trud, piasek w oczy

Wszyscy się jednak zgodzimy, że o ile „po” jeszcze łatwo być Bogu wdzięcznym to gdy na pustynie zostajemy przez Ducha wyprowadzeni przyjemnie raczej nie jest. Zachowujemy się często w taki sposób, że gdy tylko poczujemy swymi stopami gorący piasek zaczynamy od razu próbować z niego wyskoczyć miotając się i często zakopując się w tym momencie w nim przez to po kolana. Przed pustynią się „ucieka”.

- Czy potraficie „przeżywać” pustynie jako coś dobrego? Gdy się pojawia od razu tak do niej podejść?

Człowiek ma na zmianę czas pustyni/strapienia i czas pocieszenia. To rytm naszego życia duchowego. Często myślimy, że rozwój największy odbywa się w momentach pocieszenia, że to są te „sukcesy”, które ciągną nas do przodu – doświadczenie miłości Boga, radość z przebywania w Kościele itd. Niewątpliwie to przybliża do Boga. Natomiast takie podejście sugeruje, że wszystko inne poza tym okresem jest „marnowaniem czasu”.

- Jeżeli miałabyś/miałbyś określić co ukształtowało Twoją osobowość, charakter w większym stopniu - czas pustyni czy czas radości, co byś wybrał? Dlaczego?

Informacja

jedno z najważniejszych pytań tego spotkania

„Pustynia kształtuje, bo wprowadza nowe poprzez brak”

- Jak rozumiesz to zdanie? Jak wyjaśnisz ten paradoks?

- Czy możesz podzielić się jakimś doświadczeniem takiego kształtowania w Twoim życiu? (nie naciskać na odpowiedź!)

Reakcja ludzi na kryzys/pustynie jest czasami przedziwna. Może niejednokrotnie mieliśmy doświadczenie, że gdy chcemy się podzielić z naszymi bliskimi „naszą pustynią” reagują oni jak straż pożarna, która natychmiastowo robi wszystko, aby sytuację tą „naprawić” tj. usunąć. Tak samo chęć samodzielnego udania się na pustynię (rekolekcje) czasami może się spotykać z, delikatnie mówiąc, niezrozumieniem.

- Jak ja reaguje, gdy ktoś dzieli się ze mną doświadczeniem pustyni?

- Czy znam osobę, która nie próbowała w pomaganiu „usuwać” kryzysu, a starała się o to, abym przeszedł/przeszła przez niego jak najowocniej?

Ostrzeżenie

To pytanie może się odwoływać do bardzo intymnych relacji np. damsko- męskich. Przykład: Facet stara się usuwać doły wybranki jak najszybciej, żeby znowu było fajnie i mogli spędzać czas „jak zawsze”. Tym samym jest to ważne miejsce spotkania grupowego

Wytrwać do końca

Przed czasem pustyni zatem nie należy uciekać, a go jak najlepiej wykorzystać. Myślę, że najczęstszym błędem na pustyni jest brak cierpliwości. Pustynia to „doświadczenie graniczne” które pozwala otworzyć nowy rozdział, dać nowe spojrzenie na jakiś etap życia. Przykładem tutaj może być rozpacz i pustynia duchowa Judasza po zdradzie Jezusa. Te doświadczenie pustki doprowadziło go do fatalnej decyzji o odebraniu sobie życia. Gdyby udało mu się przetrwać tą noc i podnieść się… Zobaczmy jak bardzo tryumfowałoby Miłosierdzie, jak wielkie byłoby to świadectwo gdyby nauczał o odpuszczeniu grzechów itd. Kto wie – być może byłby jednym z największych świętych.

Przeczytajmy teraz wiersz Jacka Kaczmarskiego „O krok”. Niech każdy z nas zaznaczy w nim „najbliższe mu wersy”.

„O krok od źródła konają z pragnienia.

O krok od piekła szaleją z rozkoszy.

Trzeźwieją z marzeń o krok od spełnienia.

O krok od celu własny cień ich płoszy.

O krok od tryumfu opuszczają głowy.

Podnoszą głowy o krok od wyroku.

O krok od łaski tracą dar wymowy.

Krok od przepaści przyspieszają kroku.

O krok od zemsty nagle wielcy duchem.

O krok od drogi błądzą w próżnych sporach.

O krok od czynu wolą frazy kruche.

O krok od jutra przeżywają wczoraj.

O krok od zgody pusta złość ich bierze.

O krok od wiedzy wdychają zabobon.

O krok od Boga zaprzeczają wierze.

O krok od siebie nie chcą stać się sobą.

O krok od śmierci żywot im niedrogi.

O krok od życia śnią minione kaźnie.

Gromadzą księgi o krok od pożogi.

O krok od klęski czują się najraźniej.

Tak przez godzinę, dzień, miesiąc, rok

Aż zrobią ten jeden nieuchronny krok.”

—Jacek Kaczmarski

- Jakie wersy wybrałaś/eś? Czy możesz powiedzieć dlaczego?

- Czy w czasie pustyni i trudności mamy ufność, że zawędrujemy w końcu do Oazy jeżeli to będzie dla nas dobre?

Nic już nie jest takie same

Ci, którzy doświadczyli pustyni i przeszli przez nią zmieniają spojrzenie na wiele spraw. Często owocem jest szacunek i pokora wobec Boga, przyrody, innych ludzi. To podstawowe owoce po których można rozeznawać jak wykorzystało się pustynię.

- Czy była taka sytuacja, że po jakimś doświadczeniu pustyni mocno zmieniło się Twoje patrzenie na jakąś sprawę?

- Czy będąc na pustyni pozwalasz sobie na odwagę „zmiany Ciebie” czy bronisz się przed tym?

Podsumowanie

Pustynia nas kształtuje. To są te momenty naszego życia, które być może mają najsilniejszy wpływ na całość naszej osoby. Pustynia prowokuje nas do wyjścia poza utarte schematy dające zadowolenie.

Jako zastosowanie po tym spotkaniu podziękujmy teraz w modlitwie za każde doświadczenie w naszym życiu i spróbujmy nie prosić o żadne konkretne, ale o te, które Bóg chce nam w tym momencie dać.

Spotkanie 3. - „KONSEKWENCJE!!!” czy po prostu „Konsekwencje”?

Cel Spotkania

Doprowadzić do pragnienia konsekwencji własnych decyzji w pełnej odpowiedzialności ich podejmowania. Zobaczyć skąd rodzi się niepewność. Dotknięcie dobrych konsekwencji własnych wyborów.

Modlitwa

Dostosowana do możliwości grupy.

Wprowadzenie

Wczoraj z taką radością mówiliśmy – chcemy podejmować decyzje, chcemy decydować! Dzisiejszego dnia zaczęliśmy mówić o konsekwencjach wyborów. Z jednej strony dzięki wybieraniu możemy „czynić cennym” coś na tej ziemi z drugiej… no właśnie – narażamy się na straty, wyśmianie, porażkę.

Klasycznym przykładem jest tutaj podejmowanie decyzji np. w polityce. Dużo łatwiej nie musieć decydować o ważnych reformach kraju, pozwolić, aby zrobili to inni, a samemu usiąść na wygodnej pozycji krytyki. Aby decydować trzeba mieć odwagę, aby zmierzyć się z konsekwencjami.

- Czy musiałeś kiedyś się zmierzyć z ”przykrościami” spowodowanymi tym, że podjąłeś jakąś decyzję, gdy mogłeś „równie dobrze” zignorować całą sprawę i się nie angażować?(i wtedy byłbyś „fajny”)

- Czy masz takie decyzje w życiu, których sposobu dokonania jesteś na tyle pewien, że nie boisz się jakiejkolwiek krytyki, bo Ty wiesz, że wtedy był to najlepszy ruch?

Pewność, niepewność

Zgodzimy się chyba z tym, że takich decyzji w naszym życiu jest raczej mniej niż więcej. Normalnie niepewność towarzyszy nam mniej lub bardziej, ale nieustannie. Zawsze możemy zadać sobie to pytanie: „a jeżeli jednak…?” i rozpocząć od nowa analizę sytuacji. Niepewność bywa czasami nieznośna, mamy jej dosyć, staramy się za wszelką cenę wyeliminować.

- Jakiego typu decyzje powodują największe wątpliwości? Jak radzę sobie (reaguję na nie) z tymi sprawami?

- Czy znam doświadczenie „wzmagania się niepewności” po dokonanym już wyborze?

Dlaczego ta niepewność pojawia się nie tylko w czasie samego wyboru, ale „ciągnie się” później za nami? Bo zbliżają się konsekwencje. Im bliżej konsekwencji tym większa niepewność. Jest tak z powodu doskonale znanego nam fragmentu Ewangelii – „po owocach ich poznacie”, tak też jest z naszymi decyzjami. Nadchodzące konsekwencje to „moment próby” czy zrobiliśmy coś dobrze czy źle. Normalnym mechanizmem jest więc niepokój.

- W jakich sposób kojarzy wam się wyraz konsekwencje? („pamiętaj o konsekwencjach”, „bądź konsekwentny”, „konsekwencje będziesz musiał nieść do końca życia” itd.).

W takim rozumieniu konsekwencje są „nieprzyjemnym sprawdzianem”, „groźną perspektywą obnażenia naszych błędów”, „przestrogą odwołującą się do rozsądku” itd. Nic dziwnego zatem, że nadużywamy sformułowania, które jest ucieczką od konsekwencji:

„co ma być to będzie”

- Co oznacza takie sformułowanie?

- Widzicie w nim pokorę mówiącego, który uznaje zależność od czegoś/kogoś większego czy raczej człowieka, który nie wierzy, że może wpływać na los świata?

Takie sformułowanie nie ma za wiele wspólnego z chrześcijaństwem. Bóg nie chce, abyśmy żyli na świecie i pokornie dostosowywali się do tego co przynosi „los” a im lepiej to robimy tym bardziej Bóg się cieszy. Przeciwnie, może warto przypomnieć sobie te fragmenty:

Przeczytajmy:

Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boży go stworzył: stworzył mężczyznę i niewiastę. Po czym Bóg im błogosławił, mówiąc do nich: «Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją sobie poddaną; abyście panowali nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi».”

—Rdz 1,27-28

Podobnie też [jest] jak z pewnym człowiekiem, który mając się udać w podróż, przywołał swoje sługi i przekazał im swój majątek. Jednemu dał pięć talentów, drugiemu dwa, trzeciemu jeden, każdemu według jego zdolności, i odjechał. Zaraz ten, który otrzymał pięć talentów, poszedł, puścił je w obrót i zyskał drugie pięć. Tak samo i ten, który dwa otrzymał; on również zyskał drugie dwa. Ten zaś, który otrzymał jeden, poszedł i rozkopawszy ziemię, ukrył pieniądze swego pana. Po dłuższym czasie powrócił pan owych sług i zaczął rozliczać się z nimi. Wówczas przyszedł ten, który otrzymał pięć talentów. Przyniósł drugie pięć i rzekł: „Panie, przekazałeś mi pięć talentów, oto drugie pięć talentów zyskałem”. Rzekł mu pan: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana!” Przyszedł również i ten, który otrzymał dwa talenty, mówiąc: „Panie, przekazałeś mi dwa talenty, oto drugie dwa talenty zyskałem”. Rzekł mu pan: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana!” Przyszedł i ten, który otrzymał jeden talent, i rzekł: „Panie, wiedziałem, żeś jest człowiek twardy: chcesz żąć tam, gdzie nie posiałeś, i zbierać tam, gdzieś nie rozsypał. Bojąc się więc, poszedłem i ukryłem twój talent w ziemi. Oto masz swoją własność!” Odrzekł mu pan jego: „Sługo zły i gnuśny! Wiedziałeś, że chcę żąć tam, gdzie nie posiałem, i zbierać tam, gdziem nie rozsypał. Powinieneś więc był oddać moje pieniądze bankierom, a ja po powrocie byłbym z zyskiem odebrał swoją własność. Dlatego odbierzcie mu ten talent, a dajcie temu, który ma dziesięć talentów. Każdemu bowiem, kto ma, będzie dodane, tak że nadmiar mieć będzie. Temu zaś, kto nie ma, zabiorą nawet to, co ma. A sługę nieużytecznego wyrzućcie na zewnątrz - w ciemności! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.

—Mt 25,14-30.

- Dlaczego sługa, który zakopał talent okazał się złym sługą?

(bo nie podjął decyzji, a przed nią uciekł – nie chciał ryzykować i ”zajmować się” obrotem kapitałem i wybrał unik)

Chrześcijanin nie mówi „co ma być to będzie”, lecz wchodzi w świat i swoimi decyzjami bierze odpowiedzialność za to co będzie! To jest nasz obowiązek dany nam przez Boga już w księdze Rodzaju.

- Jak w takim razie rozumiesz słowa „Jezus Chrystus jest moim Panem”?

Informacja

wyłapać i omówić „slogan oazowy” – „Bóg nie raz mi pokazywał, że to On jest Panem mojego życia i ja z moimi decyzjami sobie mogę…”. To zdanie wypowiadane jest z jak najlepszą intencją, ale w gruncie rzeczy przegina w drugą stronę i może być zrozumiałe jako swego rodzaju ubezwłasnowolnienie!)

Konsekwencje – druga strona medalu

Z jednej strony więc konsekwencje jawią się nam jako coś „groźnego” z drugiej jesteśmy powołani, aby je powodować. Konsekwencje to nie „przekleństwo”, ale dar dzięki niemu właśnie możemy budować coś na ziemi (bo coś mogę zmieniać!). Skutki decyzji to realna siła i władza do zmieniania świata. Kojarzy się tutaj wiersz znany może niektórym z was z Stowarzyszenia Umarłych Poetów:

(..) Odpowiedz

że tu jesteś – że istnieje życie i tożsamość

że sztuka trwa i także ty dopisać możesz wers.”

—W. Whitman

- Czy kiedykolwiek przed podjęciem decyzji pomyślałeś, że jej konsekwencje to Twój dopisywany wers?

- Czy patrzysz tak na konsekwencje? Jako na coś dobrego co daje Ci możliwości?

- Czy umiesz wymienić konsekwencje swoich wyborów z których jesteś dumny?

Informacja

to pytanie to także wyzwanie czysto psychologiczne – sprawdzian czy umiemy zobaczyć małe dobre rzeczy w naszym życiu i odnieść je do „wielkich spraw i treści”. Animatorzy mają obowiązek naprowadzać uczestników, aby odnaleźli coś takiego. To ważny cel spotkania.

Konsekwencje to silna sprawa, która może przerażać, ale daje też horyzont możliwości.

Konsekwencja – postawa życiowa

Oprócz konsekwencji wyborów możemy mówić o konsekwencji jako postawie życiowej. Ten wyraz znowu ma nacechowanie pozytywne. „Być człowiekiem konsekwentnym” – brzmi świetnie i każdy chciałby usłyszeć to pod swoim adresem.

- Jak się ma konsekwentna postawa do konsekwencji wyborów?

Konsekwentna postawa bierze na serio skutki swoich wcześniejszych wyborów, a nie traktuje ich jako „aktualnych tylko w czasie ich podejmowania”.

Konsekwencja (jako postawa) to kolejny etap świadczący o dojrzałości. Gdy już:

1. odpowiedzialnie i rzetelnie poszukujemy i znajdujemy (rekolekcje adwentowe)

2. mamy przed sobą kilka możliwości i podejmujemy decyzję przemyślana i opartą na wielu przesłankach (obecne rekolekcje)

3. to nie wyrzucamy tego wszystko do czego tak pieczołowicie dochodziliśmy w niepamięć po 3 dniach tylko staramy się te dobro trzymać jak najdłużej

- Czy umiemy być konsekwentnymi?

- Czy mamy doświadczenie, że gdy jakaś decyzja jest dobrze przygotowana w pkt.1 i 2 to trwanie w niej konsekwentnie nie przychodzi później z takim trudem?

Ostrzeżenie

Animatorze: to moment na Twoje świadectwo decyzji o trwaniu w Kościele Chrystusowym jako sługa po wieloletnim przygotowaniu i rozeznawaniu! Nie mówimy tutaj o metafizyce, ale o tym co każdy z nas doskonale zna. Oni na to czekają.

Podsumowanie

Podejmowanie decyzji, branie na siebie ich konsekwencji to codzienność dorosłego człowieka. Chrześcijanin nie tylko nie ucieka przed tym to jeszcze jest to realizacją jego powołania i możliwością uświęcania swojego życia. Jestem odpowiedzialny za każdy mój czyn i słowo a konsekwencje ich są dla mnie nie do przewidzenia (efekt motyla). Gdy to wszystko sobie uświadamiam powinienem zamknąć się w swoim pokoju i bać się w jakikolwiek sposób wpłynąć na świat. Jako człowiek wierzący jednak wiem, że moje decyzje nie są obojętne Bogu i on im błogosławi i prowadzi. Gdy teraz czytam te słowa konspektu ufam, że Bóg nie pozwoli, aby z tego powodu ktokolwiek na duszy poniósł stratę gdyż rozpocząłem to spotkanie znakiem Krzyża. To daje mi wiara, dlatego nie wycofam się ze świata! – przeciwnie - jak nikt inny mam predyspozycje, aby w niego wejść i go przemieniać. Nie mogę zmarnować tak wielkiego potencjalnego dobra, które ktoś mi powierzył.

Informacja

jako animator będziesz wiedział najlepiej w jaki sposób przedstawić to grupie. Podejmij więc dobrą decyzję a ja już Bogu dziękuje za dobre jej konsekwencje.

Podejmowanie decyzji

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2009 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Diakonia rozeznała, że potrzebne są rekolekcje o rozeznawaniu swojej drogi życiowej. Uznaliśmy, że temat rozdzielimy na dwa etapy - rekolekcje „Czego szukam?” oraz „Podejmowanie decyzji”. Te rekolekcje koncentrowały się wokół odwagi do decydowania i umiejętności zaufania. Próbowaliśmy walczyć z pewnego rodzaju paraliżem, który wiele osób ogarnia, że boją się decydować, aby nie było źle. Powtarzanym często zdaniem było „Bóg błogosławi decyzjom”. Prowadziliśmy uczestników do zdania: wybrany to znaczy wartościowy. Rekolekcje podejmowały też walkę z źle rozumianym sformuowaniem „Bóg ma dla Ciebie wspaniały plan” jakoby każda nasza decyzja była zaplanowana, a my możemy jedynie wpisać sie w schemat od Boga lub popełnić fatalny błąd (tu pojawiało się proste porównanie: Bóg jest bardziej jak GPS niż kierowca :).

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Jakie decyzje podejmujemy?

- Cel

- Wprowadzenie

- Dyskusja

- Podsumowanie

- Ankieta - potrzebna do następnego spotkania

- Spotkanie 2. - Etapy podejmowania decyzji – czym się kieruję?

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Dokonywać wyboru/mieć coś wybranego

- Wybór – co dzięki niemu możemy dać?

- Moje wybory – analiza kroków

- Podsumowanie

Spotkanie 1. - Jakie decyzje podejmujemy?

Cel

Przybliżenie znaczenia „decyzji”. Rodzaje i stopień skomplikowania decyzji.

Ukazanie następujących decyzji:

- materialne

- moralne

- duchowe (dlaczego pojechaliście na te rekolekcje?)

- taktyczne (dlaczego wybraliście to miejsce na którym teraz siedzicie?)

- sentymentalne

Wszystkie te rodzaje decyzji można podzielić jeszcze na osobiste i wspólnotowe.

Wprowadzenie

Przed uczestnikami będą leżały dwie kartki A4, jedna z namalowanymi górami, druga z morzem. Na odwrocie tych kartek będą wypisane zadania, które mają zrealizować. Każdy uczestnik zostanie postawiony przed wyborem jednej z kartek, a następnie wykona zadanie znajdujące się na jej odwrocie.

Zadanie 1 z pierwszej kartki (góry):

- Wyobraźcie sobie, że wybieracie się w góry, prowadzicie 15 osobową wycieczkę. Jak wygląda wasze przygotowanie do niej ?

Cel:

Chcemy, aby wycieczka była udana wszyscy wrócili z niej zadowoleni i szczęśliwi.

Zadanie 2 z pierwszej kartki (góry):

- Zaklnij dwukrotnie, a następnie pognieć kartkę i rzuć nią w animatora ( tak żeby odbiła mu się od głowy, jeśli nie trafisz czynność powtórz).

Zadanie 1 z drugiej kartki (morze):

- Wyobraźcie sobie, że wybieracie się w rejs do dani, prowadzicie 15 osobową wycieczkę. Jak wygląda wasze przygotowanie do niego?

Cel:

Chcemy, aby rejs był udany wszyscy wrócili z niego zadowoleni i szczęśliwi.

Zadanie 2 z drugiej kartki (morze):

- Zaklnij dwukrotnie, a następnie pognieć kartkę i rzuć nią w animatora ( tak żeby odbiła mu się od głowy, jeśli nie trafisz czynność powtórz).

Dyskusja

Wybór pierwszy góry czy morze pochodzi z grupy taktyczno-materialno-sentymentalnej? Jeśli wybór dotyczył by wakacji to: ile mamy kasy, co nam bardziej odpowiada, przestrzeń czasowa pozwala nam zaplanować wakacje jedynie w tym miejscu

- Decyzje materialne i taktyczne to wycieczka i rejs

- Logistyka (wybór trasy, czasu odjazdu i przyjazdu, sposób transportu, zaplanowanie jakiś dodatkowych atrakcji na szlaku, wyposażenie się na ewentualne wypadki)

- Ekwipunek (biorę tylko to, co mi ewidentnie potrzebne, co nie będzie mnie zbytnio obciążało i pomoże mi przetrwać (oczywiście cieszyć się wycieczką) z innych rzeczy muszę zrezygnować)

- Decyzje moralne to rzut papierkiem

- Liczę na to, że ludzie sprzeciwią się i nie wykonają tego polecenia, bo głupio tak rzucać w animatora. Dla bezpieczeństwa dodałem jeszcze klnięcie.

Decyzje, które omówiliśmy do tej pory są decyzjami prostymi, życie jednak może bardziej skomplikować podjęcie decyzji.

Wyobraźmy sobie sieć dróg publicznych, po których się poruszamy. Na każdym skrzyżowaniu musimy zdecydować gdzie skręcić (sieć dróg – życie; skrzyżowanie – decyzje). Prześledźmy życie kilku osób i wydobądźmy ich skrzyżowania.

Proponowane postacie:

- Abraham ( wyruszenie z Ur, ofiara z Izaaka)

- Antygona ( prawo ludzkie, czy prawo boskie. Pochowała brata zgodnie z prawem boskim, mimo zakazów Kreona (prawo ludzkie))

- Maksymilian Maria Kolbe ( decyzja poświęcenia życia)

- Ks. Jerzy Popiełuszko (decyzja mówienia prawdy mimo konsekwencji niesprzyjających)

- Jezus Chrystus

- Ja (Czy ja podjąłem w swoim życiu jakieś decyzje, jak tak to jakie?)

Podsumowanie

W życiu na różnych płaszczyznach zostajemy postawieni w sytuacji, w której dalsza nasza egzystencja zależy od podjętej decyzji. Od porannego wyboru ubrania po decyzje, w których poświęcamy własne idee, a nawet życie. Możliwe, że nawet w obecnej chwili stoimy przed wyborem.

Decyzje trudne nie są niemożliwe istnieje wiele sposobów, które je ułatwia, lecz czy podejmuję wysiłek zmierzenia się z ich realizacją?

Raz dokonawszy wyboru, ciągle wybierać muszę

—Jerzy Liebert

Ankieta - potrzebna do następnego spotkania

Zaznacz tylko jedną odpowiedź przy każdym pytaniu. Odpowiedzi zapisz zarówno na karcie pytań, jak i na karcie odpowiedzi.

- Mam:

- lat poniżej 18

- 18 lub więcej

- Sprawdzian, nie nauczyłeś/łaś się, ale od koleżanki dostałeś/łaś ściągę.

- Ściągasz, bo przecież wszyscy tak robią.

- Jesteś uczciwy / uczciwa, najwyżej będziesz powtarzać rok.

- Ściągasz, ale tylko tyle, by jakoś na dostatecznym przejechać.

- Na katechezie podjęty został temat ruchów religijnych. Po lekcji ktoś z klasy zadaje ci pytanie: „czy ty należysz do oazy?”. Co odpowiesz?

- Nie, skąd, nie mam z tym nic wspólnego.

- Nie, byłem/łam tylko na kilku spotkaniach, ale to takie frajerstwo.

- Tak, należę, to dobra rzecz dla każdego.

- Bogaty mężczyzna stoi przed tobą w kolejce do kasy. Przy pakowaniu zakupów zostawia jednego „Marsa”.

- Idziesz za nim, by mu go oddać.

- Zgłaszasz to kasjerce.

- Pakujesz do swoich zakupów.

- Twoja mama cierpi na chorobę nowotworową kości w zaawansowanym stadium, a siostra ginie w wypadku samochodowym. Co mówisz Bogu?

- Niech się dzieje Twoja wola Panie?

- Boże dlaczego tak, odpowiedz mi!

- Mam cię gdzieś Boże, odczep się!

- Na ławce leży mężczyzna lat ok. 60, nieogolony, z rozpiętą koszulą i mokrymi spodniami (śmierdzi moczem). Co robisz?

- Dzwonisz po pogotowie.

- Idziesz dalej, pewno jak zawsze pijany.

- Dzwonisz po straż miejską, by go odwieźli do Izby wytrzeźwień.

- Wiesz, że mama planuje mycie okien i na pewno prosi Cię o pomoc.

- Idziesz do biblioteki, by wrócić późno do domu.

- Przychodzisz i mimo, że nie lubisz myć okien pomagasz mamie.

- Nie przejmujesz się prośbą mamy: „przecież moja przyszłość (wykształcenie) jest dla ciebie mamo najważniejsze – muszę się uczyć”.

- Jesteś oazowiczem, masz za sobą już pewien duży etap formacji, wiesz wiele o Bogu i prowadzisz porządne życie (pomagasz innym, nie pijesz alkoholu i nie palisz, zachowujesz czystość ze swoim chłopakiem / dziewczyną).

- Jesteś przekonany/nana, że masz lepszy przystęp do Boga i większe u niego „chody”.

- Możesz być z siebie dumny/na, tak wiele już wypracowałeś/łaś.

- Czujesz się zobowiązany/zana do większego świadectwa i gotowości do pomocy w wzrastaniu innym.

- Spotkałem kiedyś dziewczynę, która lubiła powtarzać: „będę się odchudzać, ale od jutra” i ”jutro” nigdy nie stało się „dziś”.

- Podejmujesz pracę nad sobą tylko w Wielkim Poście.

- Praca nad sobą jest codziennością twego życia.

- Praca nad sobą kończy się na planach i obietnicach.

- Aneta jest lepsza z angielskiego, ale wiesz, że ukradła kiedyś kupon doładowujący telefon.

- Informujesz o tym Kaśkę – klasową „Wolną Europę” (pewne, że wszyscy się o tym dowiedzą).

- Mówisz o tym, że wiesz Anecie.

- Uznajesz talent Anety, a jej przeszłość zachowujesz dla siebie.

- Cała klasa idzie na wagary, bo nie nauczyła się na sprawdzian. Ty jednak jesteś przygotowany/wana.

- Idziesz wraz z nimi.

- Zostajesz w nadziei, że nauczyciel da ci lepszą ocenę gdy sprawdzian wreszcie dojdzie do skutku.

- Zostajesz, by pokazać, że jesteś gotowa do odpowiedzi.

- Masz pozycję mądrego/ej i zaradnego/dnej na oazie. Pojawia się ktoś nowy, lepszy.

- Cieszysz się jego talentami i oddajesz mu swoją pozycję.

- Próbujesz znaleźć na niego jakiegoś „haka”.

- Boli cię utrata pozycji, ale ufasz, że możliwa jest współpraca dla wspólnego dobra.

- Masz w klasie słabego kolegę, czarna owca grupy, wszyscy się z niego śmieją.

- Masz z niego dobrą zabawę.

- Starasz się nie robić mu przykrości wyśmiewaniem się.

- Podejmujesz próbę pomocy mu w podciągnięciu wyników.

- Brałeś/łaś narkotyki. Twoja dziewczyna / twój chłopak pyta Cię o twoją przeszłość.

- Mówisz prawdę jak było.

- Nic nie mówisz, bo to przecież zamknięta już przeszłość.

- Wspominasz, że „świętym” nie byłeś/łaś, ale nie wchodzisz w szczegóły.

- Twoim rodzicom się powiodło. Masz kasę i kolegów / koleżanki z kasą, dla których biedni są niezaradnymi, niedouczonymi frajerami. Jest w twojej klasie chłopak – fajny gość, ale nie stać go na zbyt wiele.

- Nie przejmujesz się nim, odstaje od twego środowiska.

- Dajesz mu zarobić, gdy wyręcz Cię od trudniejszych zadań.

- Finansujesz go na oczach twoich kolegów / koleżanek dając równy start w rywalizacji o wyniki.

Spotkanie 2. - Etapy podejmowania decyzji – czym się kieruję?

Cel

Zobaczyć różne motywację w podejmowaniu decyzji (na podstawie czego podejmuje decyzje?)

Modlitwa

Dostosowana do możliwości grupy.

Wprowadzenie

Wczoraj mówiliśmy, że wybór nie jest rzeczą łatwą. Tak naprawdę gdy stoimy przed dylematem wyboru oznacza to, że jest już za nami droga „zobaczenia możliwości”! Mówiliśmy o tym na rekolekcjach adwentowych – chodzi o poszukiwanie, o widzenie dróg. Jesteśmy zatem po wykonaniu pewnej pracy i możemy być zmęczeni. Wybór jawi się nam często jako obowiązek, który jest „ostatnią przeszkodą”, aby mieć tzw. „święty spokój”. Spróbujmy się nad nim zastanowić!

- Czy podejmowanie decyzji przychodziło mi łatwo?

- Czy czuliśmy presję, że nie wiedzieliśmy co wybrać, ale musieliśmy coś zaznaczy?

Dokonywać wyboru/mieć coś wybranego

Człowiek myśli za pomocą słów. To jakie mamy skojarzenia z wyrazami bezpośrednio przekłada się na to w jaki sposób traktujemy to co oznaczają. Przyjrzyjmy się naszym skojarzeniom!

- Jakie sformułowania kojarzą wam się z słowem „wybór”?

Informacja

„musisz dokonać wyboru”, „wybór drogi życiowej”, „trudny wybór”, „wybór szkoły”, „wybór ubrania” itd.

Są to rzeczy trudne, czasami dramatyczne jak „musisz dokonać wyboru”. Kojarzą się często z jakimś rozdarciem, nieodwracalnym czynem, czasami zaś z czymś zwykłym. Spróbujmy jednak inaczej…

- Jakie sformułowania kojarzą wam się z słowem „wybrany/wybrane”?

Informacja

„naród wybrany”, „wybrany pierścionek”, „wybranka życia”, „wybrany pośród wielu”, „wybrane dobre wino” itd.

Są to skojarzenia bardzo, bardzo pozytywne.

- Jak myślicie skąd bierze się ta różnica w skojarzeniach wyrazów tak podobnych?

Wybór – co dzięki niemu możemy dać?

„Wybrany znaczy wartościowy”!

- Jak myślisz dlaczego tak jest?

- Czy masz doświadczenie czegoś co jest dla Ciebie szczególnie ważne, bo zostało wybrane?

Z jednej strony wybieramy te rzeczy, które mają największą wartość - skoro więc coś zostało wybrane to znaczy, że nie było „zwykłe”. Taką kategorię możemy odnieść do świata rzeczy materialnych. To zdanie ma jednak drugie dno.

- Jak myślisz na czym polega te drugie dno?

Informacja

grupa próbuje wspólnie kombinować

Czy możemy na przykład kryterium „największej wartości” używać w odniesieniu do wyboru partnera życia? Każdy człowiek jest tak samo bezcenny. A jednak – ten który został wybrany pośród milionów i powiedział nam „tak” stał się najważniejszy. Właśnie – stał się! Sam moment wyboru sprawia, że rzecz/osoba/sprawa nabiera większej wartości dla nas. Możliwość wyboru staje się „potencjalną siłą”, która może sprawiać, że coś lub ktoś stanie się dla nas ważne.

- Jakie rzeczy w moim życiu, normalnie „zwykle”, stały się dla mnie bardzo wartościowe dzięki mojemu wyborowi?

Informacja

przyjaciel, wybór ksywki, miejsce gdzie pierwszy raz coś ;) było itd.

- Czy mam świadomość tego, że dokonując wyborów mogę „na zawsze zmieniać wartość czegoś w moim życiu”?

Popatrzmy, że tutaj nie chodzi o to, że wybieramy, że coś od tej pory już nie będzie/będzie ważne (o ile takich wybór jest technicznie możliwy, aby aktem rozumu coś takiego zmienić!!!!), ale że podejmując decyzje to się dzieje automatycznie jakby „w tle”.

Moje wybory – analiza kroków

Wypełnialiśmy wczoraj ankietę. Musieliśmy dokonywać, konkretnych wyborów, nawet takich „wbrew nas” gdy chcielibyśmy znaleźć inne (lepsze) rozwiązanie, ale takie nie było uwzględnione w możliwościach odpowiedzi. Spróbujmy przeanalizować teraz każdą z 14 sytuacji. Próbujmy się jednak koncentrować na etapach podejmowania decyzji niż na samej jej treści.

Analizujemy po kolei 14 pytań ks. Jarka. Przy każdym zadajemy pytania:

- Czy odpowiedź była dla Ciebie oczywista?

- Na czym dokładnie polegał dylemat tej odpowiedzi?

- Czy decyzja była dla Ciebie intuicyjna?

- Na podstawie czego kierowałeś się w czasie jej udzielania? (maksymalnie konkretnie! Jak ktoś mówi, że na nauczaniu Jezusa to niech poda o jaką przypowieść/naukę mu konkretnie chodzi)

- Co odegrało największą rolę? Serce? Rozum? Sumienie? Poczucie sprawiedliwości? itd.

Ostrzeżenie

Jest to zasadnicza część spotkania i powinna się przerodzić w swobodną rozmowę, jednak prowadzoną według takiego schematu, którego obowiązek utrzymania ma animator. Jeżeli grupa będzie ambitna a czas pozwoli niech sama stworzy kolejne sytuacje tzw. „trudne tematy” np. In-vitro, antykoncepcja, eutanazja, popularyzowanie wiary itd. Nie koncentrujmy się jednak, jak to zwykle bywa, na samej treści i argumentach stron lecz na analizie wyboru i istoty dylematu!

Przykład, abyście jako animatorzy zobaczyli jak odkrywcze to mogą być rozmowy:

- Antykoncepcja

- Dylemat na poziomie rozumu? Serca? Sumienia?

- Opieramy się na czym? Na humane Vitae? Naprawdę? Ile osób to czytało?

- Opieramy się może zatem na tym co ks. Proboszcz mówi?

- Na czym polega DLA NAS dylemat? Na tym, że coś jest złe czy na tym, że jesteśmy nieposłuszni Kościołowi?

- Dlaczego dla niektórych osób odpowiedź na tą sprawę jest tak oczywista?

Informacja

Oczywiście należy odpowiednio balansować między osobistymi odpowiedziami, a ”ogólnym analizowaniem” w zależności od intymności tematu (to tyczy się też pytań ks. Jarka!)

Cel:

Zobaczenie, że podejmowanie wyboru to złożony proces, którego ciężko ująć w schematy, zawsze indywidualny. Zwrócenie uwagi na to, że używamy różnych płaszczyzn naszego życia do rzucenia światła na sprawę (intelekt, intuicja, emocje itd.). Zobaczenie, których płaszczyzn kiedy używamy.

Podsumowanie

Podejmij tu i teraz jakąś decyzję, nawet najprostszą, ale zastanów się dlaczego tak a nie inaczej i wprowadź ją w życie jeszcze dzisiejszego dnia.

„Poetycko mieszka człowiek” - Twoja codzienność - Twoje fascynacje

Czas powstania konspektów:

Jesień 2009 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Rekolekcje o pasji i codzienności. Oparte w całości na analogii do miasta - w którym są przestrzenie codzienne, związane z tzw. „szarym życiem” ale też takie, które budzą w nas zachwyt. Prowadziliśmy uczestników do myśli, że te dwie przestrzenie nie walczą z sobą lecz współistnieją i są wzajemnie zależne. Analogią liturgiczną jest procesja z darmi - gdzie to co codzienne staje się niezwykłe. Jest to jednak analogia podwójna, bo same dary są połączoną codziennością i świętowaniem - to woda i wino. Kluczem jest pokój między tymi dwoma wraz z zanoszeniem obu w ofierze Bogu. On uświęca to co jest codziennością i co jest fascynacją w ten sam sposób.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Miasto mego serca

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Miasto to…

- Moje miasto to…

- Ja w moim mieście

- Podsumowanie

- Spotkanie 2. - Życie, które jest pomimo wspaniałych (?) marzeń

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Co stanowi większość mojego życia?

- Szaro, zwykle, podobnie, nudnie – po co?

- Miasto uzupełnione

- Walka wewnętrzna

- Codzienność uświęcona

- Podsumowanie

- Spotkanie 3. - Codzienność i pasja - dwa filary jednego mieszkania

- Cel Spotkania

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Akceptacja codzienności, uświęcenie przez codzienność

- Gdzie jest miejsce na zachwyt?

- Eucharystia sakramentem codzienności

- W chwilach najdrobniejszych ukryty jest smak życia

- Podsumowanie

- Zastosowanie

Spotkanie 1. - Miasto mego serca

Cel

Wytłumaczenie koncepcji miasta i celu jego budowy, uzmysłowienie sobie hierarchii wartości naszego życia, tego, co nas zachwyca i pasjonuje.

Modlitwa

Prowadzona przez animatora, prośba o otwartość serca i umysłu.

Wprowadzenie

Dziś, na początku tego czasu rekolekcyjnego, chcemy się zastanowić nad naszymi pasjami, nad tym, co nas zachwyca, co wyróżnia nas spośród tłumu. Pomoże nam w tym budowanie miasta, które będzie stanowiło jedno z ważniejszych miejsc rekolekcji.

Miasto to…

- Z czym kojarzy wam się miasto?

- Czy wszyscy mieszkacie w mieście?

- Czy macie doświadczenia innego życia?

Miasto przede wszystkim tworzą ludzie. To oni decydują o jego życiu, o rytmie, w jakim w nim toczy się życie. Miasto to wydarzenia, które się w nim odbywają, które są publiczne lub całkiem prywatne. Miasto to także miejsca- miejsca, do których dążymy, w których jesteśmy, pracujemy, odpoczywamy. Zwykle kojarzy się ono -zwłaszcza w porównaniu do wsi- z pośpiechem, hałasem, szybkim tempem życia, wieloma mijanymi nieznanymi osobami, korkami na drogach… Jednocześnie miasto otwiera przed jego mieszkańcami większe perspektywy- lepszy dostęp do szkół, uczelni, pracy, lepsza komunikacja (autobusy), większe możliwości rozwoju (ze wsi na uczelnię będą dojeżdżać tylko ci, którym naprawdę zależy; chęć nauki może się rozwinąć u tych z miasta, którzy przez „owczy pęd” pójdą na studia np dopiero na 2 czy 3 roku, ludzie ze wsi byliby wtedy „stratni” (bo np rodzice powiedzieli, że jak nie chcą iść teraz się uczyć, to nie pójdą w ogóle, tlyko będą pracować), co nie oznacza, że nie mogą mieć własnych pasji lub ich nie potrzebują - potrzebują nawet bardziej!) ,niejako „łatwiejszy start”. Nakłada to też pewien obowiązek- żeby całkiem nie zwariować, potrzebne są pasje, sprawy, które pozwalają nam zapomnieć o tej całej bieganinie.

Moje miasto to…

Miasto – jako przestrzeń zamieszkiwania – to obszar zmagania się z jakością własnego życia. Myśleć miasto… to między innymi: myśleć o wyróżnionych miejscach, zaułkach, zaciszach pierwszych i następnych miłości (czyli także pytać o obecność i dojrzałość miłości w naszym życiu); to myśleć o wielokrotnie pokonywanej drodze do szkoły (czyli pytać o aktualność i głębokość własnej wiedzy, zdolność rozumienia tego, co dzieje się wokół); to myśleć o szlakach przemierzanych do przyjaciół (czyli pytać o własną otwartość i zdolność utrzymywania relacji z innymi); to widzieć codzienną trasę do pracy (zatem pytać o swoje powołanie, o sens trudu, o postawę służby); to również myśleć swój dom (więc poddawać refleksji bagaż, z którym idzie się przez życie, rozważać sens ukryty w codziennych drobiazgach i spotkania, które dom budują); to myśleć bibliotekę własną lub miejską (czyli pytać o okna na świat, o ilość i jakość swoich duchowych podróży); to myśleć świątynię (zatem pytać o źródło sensu życia, o własną wrażliwość na sacrum); to myśleć sklepy (czyli pytać o własne głody, o odporność na manipulacje, o udział w chocholim tańcu konsumpcyjnego stylu życia); to także myśleć kawiarnie, parki, kina (czyli pytać o poziom własnego wolnego czasu). Myśleć miasto to myśleć labirynty i przemijanie swojego osadzonego w zbiorowym kontekście istnienia.

—Krzysztof Maliszewski – Pedagogicznie mieszka człowiek

Informacja

Przygotować wcześniej kopie powyższego fragmentu dla każdego uczestnika

Każdy z nas posiada swoje własne miasto. Tworzą je osoby, miejsca, wydarzenia szczególnie dla nas ważne, nasze pasje, zainteresowania, pragnienia…

Zobrazowaniem tej prawdy będzie budowanie miasta - będziemy tam umieszczać domki przedstawiające to wszystko, co jest dla nas ważne.

- Co jest dla mnie ważne w kontekście tego, co przeczytałem?

- Co jest dla mnie ważne i jednocześnie charakterystyczne, odróżniające od innych, takie „tylko moje”? Uszeregujcie te rzeczy z artykułu według waszej hierarchii, zapiszcie 1 przy tym, co dla was jest najważniejsze etc.

- Dlaczego akurat to jest dla mnie ważne? Podzielcie się waszą kolejnością.

Warto zastanowić się nad tymi pytaniami. Odpowiedzi na nie decydują o naszej tożsamości, sprawiają, że jesteśmy tacy, a nie inni, odróżniają od pozostałych. One nadają smak naszemu życiu. Najbardziej to zdanie dotyczy chyba naszych fascynacji, tego, co sprawia, że czujemy, że żyjemy w pełni, że jesteśmy szczęśliwi. Oddzielmy je od naszej codzienności. Dziś skupmy się tylko na nich.

- Macie jakieś pasje, fascynacje? Wyjątkowe miejsca?

Zapiszmy je na karteczkach-domkach, by móc je potem wykorzystać podczas budowania miasta - miejsc, osób, wydarzeń etc, które decydują, jacy naprawdę jesteśmy.

Ja w moim mieście

- Jak myślicie, jakie miejsce, jaką postawę zajmujecie w swoim mieście? Jak ono na Was wpływa?

- Potraficie podać konkretne przykłady, w których mieliście konflikt wartości i na decyzję wpłynęła ważniejsza wartość?

Ludzie zazwyczaj wiedzą, co w ich życiu jest najważniejsze. Zobaczmy w jaki sposób studenci odpowiedzieli na pytanie „Co jest dla Ciebie najważniejsze w życiu”:

- miłość - 47%,

- zdrowie - 19%,

- praca, pieniądze - 11%,

- trudno wybrać - 9%,

- wiara - 6%,

- pasja - 6%,

- nie wiem - 2%,

Informacja

[źródło: http://student.interia.pl/tylko-u-nas/ankiety/co-jest-dla-ciebie-najwazniejsze-w-zyciu/wyniki,2588,8 ]

Odpowiedzi „nie wiem” i ”trudno wybrać” stanowią 11%. Znajomość tej najważniejszej rzeczy może mieć decydujący wpływ na świadomość naszej tożsamości, naszych zachowań, tego, jakie miejsce w naszym mieście zajmujemy.

Tam, gdzie będzie twoje serce, będzie i twój skarb.

—Paulo Coelho – Alchemik

gdzie jest skarb twój - tam będzie i serce twoje

—Mt 6,21

Nasze najważniejsze wartości, a także pasje oraz rzeczy charakterystyczne tylko dla nas sprawiają, że żyjemy pełnią życia, że jesteśmy w stanie się samorealizować i dobrze ze sobą czuć. Spójrzcie jeszcze raz na te kartki, które wcześniej wybraliście. Dorysujcie na nich serduszko. Będzie to realny znak tego, że jesteście świadomi aktualnie najważniejszej dla was rzeczy, pozostałe również są istotne, ale są one niejako drogami prowadzącymi do rynku. Jeśli chcecie zmienić, możecie. Ważne, by serce było tylko jedno.

- Czy ktoś zmienił? Dlaczego? Czy takie zobrazowanie Wam pomogło, uświadomiło coś?

Przeczytajmy

Z całą pilnością strzeż swego serca, bo życie ma tam swoje źródło.

—Prz 4,23

Przypis mówi, że : Wobec nieznajomości nagrody i kary po śmierci, pomyślność oceniano jako główną zapłatę za dobre życie.

My znamy już (mniej więcej) karę i nagrodę, jaką możemy otrzymać po śmierci, co nie wyklucza tego, że Bóg, dając nam pragnienia, pozwalając nam rozwijać swoje pasje, sprawia, że wzrasta w nas życie, że dzięki tym sprawom jesteśmy radośni, pełni energii i zapału. Zachęca nas do tego, byśmy w sobie te pasje rozwijali i ich strzegli (np. w przypowieści o talentach). Bóg wie, co jest dla nas i w nas najważniejsze: Pan jednak rzekł do Samuela: «Nie zważaj ani na jego wygląd, ani na wysoki wzrost, gdyż nie wybrałem go, nie tak bowiem człowiek widzi <jak widzi Bóg>, bo człowiek patrzy na to, co widoczne dla oczu, Pan natomiast patrzy na serce».(1 Sm 16,7). Jeśli więc by nasze serce było „rynkiem”- tym, czym możemy się szczycić, a przede wszystkim cieszyć.

Podsumowanie

Za chwilę przełożymy teorię na praktykę - zbudujemy wspólnie miasto najważniejszych spraw dla uczestników tych rekolekcji. Niektóre mogą się powtarzać, jak w ankiecie, inne pozostaną tylko nasze. Nie zatracimy jednak naszej tożsamości nawet, gdy się powtórzymy, ze względu na „domek”, w którym mieszka nasze serce.

W krótkiej modlitwie podziękujmy Bogu za ten czas i za to, że pozwolił nam poznać nasze priorytety, nasze serca i prośmy, byśmy mogli zobaczyć siebie takimi, jakimi On nas widzi.

Spotkanie 2. - Życie, które jest pomimo wspaniałych (?) marzeń

Cel

Pokazać dobrą stronę doświadczenia codzienności – jest dla nas darem, który można wykorzystać lub odrzucić. Podzielenie się naszym doświadczeniem „zwykłości” w życiu. Uświadomienie, że to codzienność jest stanem większości naszego życia.

Modlitwa

Modlitwa o umiejętność patrzenia na nasze życie w Prawdzie. Akcent nie w kierunku rozliczania się z czegoś, wprost przeciwnie - prosimy o to, abyśmy właśnie umieć widzieć to jak wygląda nasze życie, a nie jakie są jego plusy i minusy.

Wprowadzenie

Wczoraj mówiliśmy cały dzień o zachwycie i pasji. Budowaliśmy miasto w którym są „nasze miejsca”. To miasto jednak nie jest jeszcze pełne. To nie jest miasto, w którym mieszkasz Ty i ja. Nasze życie nie składa się tylko z chwil, o których potrafimy mówić z zachwytem w głosie. Co z tym czasem zwykłym? Czy to, że takowy istnieje oznacza, że musimy jeszcze dużo pracować, aby „wykorzystać życie w pełni”? O tym będzie druga część rekolekcji.

Co stanowi większość mojego życia?

Wypiszmy na kartce rzeczy „niezwykłe” jakie przeżyliście (w jakich uczestniczyliśmy) w ostatnim tygodniu lub miesiącu. Pomocna może w tym być pamięć o tym co położyliśmy wczoraj na makiecie miasta.

- Ile godzin trwały razem te punkty, które wypisaliście?

- Jaki to jest procent całego tygodnia/miesiąca?

- Czy jesteście „źli”, że tak mało? Czy chcielibyście więcej?

- Ile tego czasu powinno być? Skąd mamy o tym wiedzieć?

Odpowiedzieć na ostatnie pytanie jest bardzo trudno. Możemy jednak poszukać jakiejś wskazówki. Przeczytajmy:

W ten sposób zostały ukończone niebo i ziemia oraz wszystkie jej zastępy [stworzeń]. A gdy Bóg ukończył w dniu szóstym swe dzieło, nad którym pracował, odpoczął dnia siódmego po całym swym trudzie, jaki podjął. Wtedy Bóg pobłogosławił ów siódmy dzień i uczynił go świętym; w tym bowiem dniu odpoczął po całej swej pracy, którą wykonał stwarzając. Oto są dzieje początków po stworzeniu nieba i ziemi.

—Rdz 2,1-4

Informacja

Nie da się ukryć, że stwarzanie świata niewątpliwie nie było „zajęciem codziennym i szarym” :) - odnosimy jednak ten fragment do podziału naszego tygodnia.

- Czy zastanawialiśmy się dlaczego Bóg (!) chciał, abyśmy pracowali 6 dni a świętowali raz na 7 dni? Dlaczego nie odwrotnie?

- Co to dla mnie znaczy, że Bóg ustanowił taki porządek rzeczy? Na co mi to wskazuje?

- Czy dla mnie dzień powszedni jest „zamiarem Boga” czy tym co jest „pomiędzy tym co Jego”?

Codzienność to znaczna większość naszego życia. Nie jest to nic nienaturalnego – taki porządek pochodzi od Boga samego. Zresztą warto zauważyć, że nawet gdybyśmy na siłę próbowali uczynić z naszego życia „samo nadzwyczajne” to właśnie ten czas okazałby się dla nas powszednością i codziennością – nie da się więc tych pojęć usunąć – i Chwała Panu!

Szaro, zwykle, podobnie, nudnie – po co?

- Z czym wam się kojarzy codzienność? Jakie są pierwsze skojarzenia?

- Czy jest coś pozytywnego w tym co wymieniamy? Co jest dobrego w codzienności?

Zapiszmy na karteczkach jedną lub kilka rzeczy, które są częścią naszego planu dnia, ale są nam niewygodne i wolelibyśmy, aby ich nie było. Zaznaczamy, że informacje te będą ujawnione (anonimowo) na forum. Animator zbiera kartki i przechodzimy dalej.

Ostrzeżenie

Potrzebne na modlitwę wieczorną - nie wolno ominąć!

Codzienność jest powiązana z rutyną. Z jednej strony monotonia, może wprowadzać wypalenie, zniechęcenie, ale z drugiej strony jest niezmienna, możemy się jej uczepić w chwilach załamania, daje poczucie bezpieczeństwa. Może nawet uratować życie.

Przeczytać:

Był zakonnik, który przebywał w obozie koncentracyjnym. Pewnego dnia w czasie karnego apelu musiał stać w zimnie na baczność parę godzin i nie mógł się poruszyć. Ludzie, którzy byli razem z nim nie wytrzymywali i upadali. Zakonnik stał w placu przed barakami, ale myślami był gdzie indziej – w myślach przechodził swój plan normalnego dnia w klasztorze - teraz wstaje, teraz idę na modlitwę. Dzięki temu przetrwał.

- Jakie są wasze pozytywne doświadczenia codzienności i rutyny?

- Czy potrafimy wykorzystywać siłę jaką dają rzeczy do których jesteśmy przyzwyczajeni? (np. dzięki temu, że pewne operacje komputerowe są dla mnie rutyną mogę je wykonywać niemalże bezmyślnie)

Miasto uzupełnione

Codzienność nie tylko jest dobra dlatego, że jest „skuteczna” w różnych momentach naszego życia i nam pomaga. Potrafi ona być także sama w sobie źródłem radości.

Przeczytać (można nieco ironicznie)

Gdy idę na przystanek autobusowy mijam duże drzewo kasztanowca. Drzewo takie nie jest niczym nadzwyczajnym. Gdy jestem pod nim wcale nie myślę sobie „Ojej jaki piękny to kasztanowiec! Usiądę sobie pod nim na dwie minuty i popatrzę na jego majestatyczne konary”. Jednak gdyby lokalne władze zdecydowały się na wycięcie tego drzewa protestowałbym, a na pewno odczuwałbym smutek. Tak… niewątpliwie kasztanowiec ten jest dla mnie już Kasztanowcem, bo ma swoje miejsce w moim życiu. Chodząc wiele lat temu do szkoły zbierałem spod niego kasztany i chciałbym, aby stał tutaj nadal, gdy mój syn będzie wracać z przystanku.

—Autor konspektu ;)

Wróćmy do naszego miasta, które zbudowaliśmy wczoraj. Powołując się na Księgę Rodzaju brakuje w nim jeszcze 6/7 miejsc i budynków, aby można było je nazwać miastem w którym naprawdę mieszkamy. W czasie trwania dzisiejszego dnia, aż do modlitwy wieczornej jest czas, aby uzupełnić to miasto. Niech każdy doda do niego to co tym razem „zwyczajne, ale jednak ważne”. Można to robić w każdej chwili czasu wolnego. Spróbujmy jednak w ramach naszej grupy już teraz się tym podzielić:

- Jakie rzeczy dla nas są ważne mimo, że całkowicie zwyczajne? Dlaczego akurat te?

Informacja

Zdecydowanie ważne pytanie dzieleniowe – nie odpuścić i dać sporo czasu

- Czy dziękowaliśmy kiedykolwiek Bogu za to „zwyczajne”?

Podsumujmy:

Mamy zatem rzeczy zwyczajne i nadzwyczajne. Wskazaliśmy je i omówiliśmy. Nasze „miasto zostało uzupełnione”! Jeżeli zrobiliśmy to solidnie patrząc teraz na nie możemy widzieć wszystkie jego elementy. Są to jednak „tylko punkty na mapie”. Omawialiśmy każdy z nich jako osobny budynek. Umieszczaliśmy je pomiędzy tymi samymi ulicami, ale traktowaliśmy jako indywidualne. Czegoś tutaj brakuje? Brakuje! Właśnie teraz po tym wszystkim co zrobiliśmy możemy zająć się tym co tematem jest naszych rekolekcji… popatrzmy na to co jest „pomiędzy”!

Walka wewnętrzna

Przeczytajmy:

Jezus przyszedł do jednej wsi. Tam pewna niewiasta, imieniem Marta, przyjęła Go do swego domu. Miała ona siostrę, imieniem Maria, która siadła u nóg Pana i przysłuchiwała się Jego mowie. Natomiast Marta uwijała się koło rozmaitych posług. Przystąpiła więc do Niego i rzekła: Panie, czy Ci to obojętne, że moja siostra zostawiła mnie samą przy usługiwaniu? Powiedz jej, żeby mi pomogła. A Pan jej odpowiedział: Marto, Marto, troszczysz się i niepokoisz o wiele, a potrzeba tylko jednego. Maria obrała najlepszą cząstkę, której nie będzie pozbawiona.

—Łk 10,38-42

- Czy możemy mieć pretensje do Marty za to, że tak się zachowała? Czy zachowujemy się czasami podobnie?

- Czy przeżywamy sami takie problemy wyboru? Raz jesteśmy „Martą” a raz „Marią”?

- Co jest najtrudniej w tym połączyć? Dlaczego to czasami wręcz iskrzy?

Zobaczmy świadectwo życia osoby żyjącej w Polsce w czasach obecnych:

Tak z perspektywy czasu bo ostatecznie zaangażowany bylem w rożne sprawy, które powodowały ryzyko nie tylko dla mnie ale i dla mojego otoczenia no…ja bym powiedział od 1940 aż do powstania Polski Niepodległej…prawie pół wieku. Zastanowić by się można jak to się odbijało na mojej rodzinie, na moim życiu osobistym, na moim otoczeniu….trzeba sobie powiedzieć w otwarta brutalna szczerością - to się oczywiście odbijało ŹLE. Moi bliscy odczuwali skutki rożnego typu szykan i muszę powiedzieć ze ich pełna aprobata i ich zachowanie afirmatywne, ich solidarność ze mną, ich życzliwość wobec drogi którą wybrałem…no…niesłychanie mi pomagały…no…dodawały mi siły, a w każdym bądź razie…powiedzmy sobie szczerze….. uwalniały mnie od pewnych dodatkowych problemów moralnych - że ja tutaj prawda jestem katem dla własnej rodziny.

—W. Bartoszewski

Jest w nas pragnienie rzeczy niespotykanych. To właśnie dlatego tak chętnie oglądamy filmy gdzie istnieje magia, ratuje się świat, posiada się niezwykłe moce, istnieją zjawiska paranormalne. Można temu zaprzeczać, ale gdy popatrzy się w gazetę telewizyjną lub repertuar kinowy ogromna część właśnie taka jest. Toczy się w nas walka. Uciekamy od tego co jest naszą codziennością. Nawet tak przecież nazywamy nasze pasje, hobby, zainteresowania - odskocznią od rzeczywistości, prawda? To nie pomoże usunąć tego tarcia w sercu, tylko go pogłębi.

Można mocniej…ile serc posiada człowiek? Czy zdrowe jest bycie w kilku światach równocześnie? A czy chrześcijańskie? Jezus Chrystus przyszedł ziemi dać pokój. Jest on we mnie pomiędzy pragnieniem „niezwykłego” a ”codziennością”?

- Czy wierzysz, że jest możliwe, abyś w swoim życiu posiadał harmonię pomiędzy codziennością a tym co niezwykłe?

- Co jest najtrudniejsze w wyobrażeniu sobie takiej sytuacji?

Informacja

To dobry moment, żeby to sobie przypomnieć (lub powiedzieć po raz pierwszy jakby ktoś na wprowadzeniu do dnia zapomniał :) ) - dzisiejszy dzień zmierza ku temu, aby na wieczornej modlitwie oddać Bogu tą „walkę”.

Codzienność uświęcona

Spróbujemy zakończyć to spotkanie z odpowiednim nastawieniem do dzisiejszego dnia. Wiemy już w jakim kierunku idziemy, podzieliliśmy się tym jak to wygląda u nas. Zbliżamy się powoli do „próby połączenia” dwóch rzeczywistości naszego życia. Zanim zaczniemy coś łączyć w życiu i będziemy oczekiwać efektów - próbujemy oddać to Bogu w modlitwie (dziś wieczór). Jednak… zanim staniemy przed Bogiem w modlitwie warto zapytać samych siebie czy już w tym momencie nie mamy „dwóch serc”?

- Czy gdy staje przed Bogiem staram się „przełączać się na tryb nadzwyczajny” czy rozmawiam z nim w codzienności i o codzienności?

Ostrzeżenie

Mocne i trudne pytanie. Jak grupa nie zrozumie to naprowadzać – zbyt ważne

- Czy gdy robimy rachunek sumienia to „rozmawiamy” z nim tylko o momentach „nadzwyczajnych” czyli o grzechu lub dobrym uczynku? A gdzie 80% naszego życia, które ciężko tak zaklasyfikować?

Podsumowanie

Chyba każdy z nas miał taki czas kiedy w ”szarej codzienności” przypominał sobie z nostalgia chwile zachwytu, ważne dla niego spotkania, to wszystko co było „bardzo ważne”… Jednak wtedy najbardziej nie zauważamy tego co jest ważne dla nas a jest częścią naszej codzienności. To tak jak spotkanie z przyjacielem po wielu miesiącach, choćby upłynęło na rozmowie o pogodzie - będzie cudownym wspomnieniem do którego będziemy wracać myślami, natomiast jeśli nasz przyjaciel jest obok, siedzi z nami w jednej ławce, wspólnie spędzamy razem wiele godzin, to nawet jeśli nasza rozmowa będzie o istotnych sprawach, to stanie się dla nas „tylko” elementem codzienności.

Spróbujmy zastanowić się czy w naszej codzienności nie zatraciliśmy jakiegoś niesamowitego skarbu, którego jedyną „winą” jest to, że jest nam dany w obfitości. Czy potrafimy za ten dar podziękować? Czy potrafimy zachwycić się tu i teraz, a nie tylko nostalgicznie wspominać to co było? Przynieśmy ze sobą ten skarb na modlitwę wieczorną.

Spotkanie 3. - Codzienność i pasja - dwa filary jednego mieszkania

Cel Spotkania

Pokazać harmonię między codziennością a niezwykłością, że te dwie rzeczywistości się przenikają, a nie są obok siebie, znaleźć miejsce zachwytu w codzienności, pokazać, że to w dużej mierze my decydujemy, jak nasze życie będzie wyglądać.

Modlitwa

Dostosowana do możliwości grupy.

Wprowadzenie

W piątek szukaliśmy niezwykłych rzeczy, miejsc w naszym życiu, tego, co kształtuje naszą tożsamość, wyróżnia nas. Wczoraj zastanawialiśmy się, czy rutyna i codzienność na pewno są potrzebne. Doszliśmy do tego, że codzienność też jest potrzebna i też jest darem. No ale czy te dwie rzeczywistości mają być obok siebie? Czy teraz mam wydzielony czas na rzeczy niezwykłe, pasje, świętowanie, a za chwilę wrócę do tych zwykłych, codziennych szarych zajęć? Chcemy się zastanowić, jak połączyć te rzeczywistości.

Akceptacja codzienności, uświęcenie przez codzienność

Oddaliśmy Bogu to, co niezwykłe i to co codzienne. Dla Niego nie trzeba oddzielać jakichś lepszych, szlachetniejszych sfer życia, ale oddać Mu wszystko, bo On chce być obecny w naszej codzienności. On jest w niej obecny od samego początku.

Przeczytajmy:

Panie, przenikasz i znasz mnie,

Ty wiesz, kiedy siadam i wstaję.

daleka przenikasz moje zamysły,

widzisz moje działanie i mój spoczynek

i wszystkie moje drogi są Ci znane.

Choć jeszcze nie ma słowa na języku:

Ty, Panie, już znasz je w całości.

Ty ogarniasz mnie zewsząd

i kładziesz na mnie swą rękę.

Zbyt dziwna jest dla mnie Twa wiedza,

zbyt wzniosła: nie mogę jej pojąć.

—Ps 139,1-6

Bóg wie, kiedy siadam i wstaję, widzi moje działanie i spoczynek; w określeniu tym widać semicki sposób (zwany „polaryzmem”) ogarnięcia całej rzeczywistości i życia zawierającego się między dwoma skrajnymi biegunami.

- Czy Bóg wybiera sobie jakąś część mojego życia i w niej działa a w innych nie?

- Co to znaczy, że Bóg kładzie na mnie rękę?

- Jak Bóg nam daje łaski na co dzień to one są mimo tej codzienności czy może są w niej?

Taka łaska, Boży dar, jest zawarty w najzwyklejszych wydarzeniach szarego życia, który trwa dopóty, dopóki trwa ich zwyczajność i szarość.

- Jak Bóg może działać przez codzienność? Czy On wkłada w tą codzienność jakieś rzeczy, które są niecodzienne, takie cudowne i dlatego nas poruszą czy właśnie działa posługując się tą codziennością?

Bóg kieruje nami za pomocą powszedniego dnia z niezwykłą celnością

—Karl Rahner

- Czy kiedykolwiek myliście naczynia, obieraliście ziemniaki itp? Myślę, że tak…

- To jak wam się wydaje, ta czynność należy do sfery sacrum czy do profanum?

- Czy nie jest tak, że każda czynność ma nas zbliżać do Boga?

- Czy codzienność może być środkiem do uświęcenia? Ale w takim sensie, że podczas wykonywania jakiejś czynności się modlimy lub ofiarowujemy za kogoś czy już sama ta czynność może uświęcić?

Dla chrześcijanina żyjącego w stanie łaski wszystko może stać się wydarzeniem tej łaski.

Zwyczajność rzeczy codziennych jest siedliskiem milczącego misterium Boga i Jego łaski

—Karl Rahner

Jak robię coś z miłością, to nawet najdrobniejsza rzecz mnie uświęca.

- Czy takie rzeczy mogą rozwijać mnie jako osobę?

- Czy jak uciekam od tej codzienności to tylko nie wypełniam woli Bożej?

Uciekanie od codzienności jest uciekaniem od samego siebie, od własnego człowieczeństwa, które nieodłącznie wypełnione jest również elementami powszedniej rutyny, nudy, powtarzalności.

Nie możemy umknąć codzienności, gdyż zabieramy ją ze sobą, gdziekolwiek byśmy szli, jest bowiem nami – naszym codziennym sercem, gnuśnym duchem, małą miłością, która czyni lichym i zwykłym nawet to, co jest wielkie

—Karl Rahner

Gdzie jest miejsce na zachwyt?

Jak codzienność jest taka super to po co właściwie ten zachwyt? Gdzie jest na niego miejsce?

Zachwyt jest początkiem w pełni chrześcijańskiego przeżywania codzienności

– Zbigniew Nosowski

Jezus mówi, że mamy stać się jak dzieci.

- Co nas cieszyło, jak byliśmy dziećmi?

„Tylko dziecko potrafi wziąć patyk, wbić go w ziemię i nazwać swoim przyjacielem”

- Zgadzacie się z tym? Tak ma wyglądać nasze życie?

Życie można przeżyć tylko na dwa sposoby: albo tak, jakby nic nie było cudem, albo tak, jakby cudem było wszystko.

—Albert Einstein

Widzieć góry jako góry i wodę jako wodę. Nie ma w tym nic nadzwyczajnego i dlatego jest to takie nadzwyczajne. Powiedzieć, że coś jest zwyczajne, to bluźnierstwo wobec Absolutu

—John Ching-Hsiung Wu

- Czy w waszym życiu doświadczacie takich miejsc, które są jednocześnie zwykłe i niezwykłe? Takich, gdzie zachwyt i codzienność są ze sobą pogodzone?

- A czy macie tak, że są jakieś dwie sfery w ogóle niezwiązane ze sobą, ale że między nimi jest harmonia? (np. masz pasję, ale nie toczysz o to ciągle batalii z rodzicami, tylko masz zjednoczone życie rodzinne z tym, czym się pasjonujesz)

- A może jest tak, że się tego nie da u was pogodzić i koniec?

Eucharystia sakramentem codzienności

- Jaka rzeczywistość jest takim doskonałym zjednoczeniem codzienności i niezwykłości?

Codziennie w każdym kościele jest sprawowana Eucharystia. Właśnie Eucharystię Karl Rahner nazywa sakramentem codzienności.

- Codziennie to samo, te same słowa, ale czy można powiedzieć, że to jest rutyna, że to jest zwykłe?

Chyba nie można nazwać zwykłą rzeczą tego, że Bóg zstępuje na ziemię i przychodzi do nas w kawałku chleba. Ale Jezus nie powiedział: czyńcie to na moją pamiątkę, ale każdego dnia inaczej. Nie, każdego dnia dokonuje się to tak samo i to jest zbawienne.

W chwilach najdrobniejszych ukryty jest smak życia

- Jak myślicie, czy takie rzeczy nadzwyczajne - jaką jest każda Eucharystia - i zwyczajnej - jak fakt, że jest ona codziennie - można połączyć?

- Czy łatwo jest żyć tak, żeby były połączone inne skrajne rzeczywistości, np nasza pasja i rutynowy plan dnia?

„Pasja wymaga poświęceń”

Musimy się zdobyć na wysiłek zadawania pytań, poszukiwania. Nasze pasje same się nie rozwiną, życie samo się nie zbuduje.

- Czy ja walczę o to, aby nadać smak mojemu życiu?

- Jakich wyborów dokonuję tak na co dzień (bo te wybory też mają wpływ na kształt mojego życia)? Wybieram rzeczy na poziomie, które mnie rozwiną czy takie „kultury niższej”? (Wartościowy film czy jakiś głupi czy może teatr albo filharmonia?)

Informacja

Nie chodzi tu o to, żeby wciskać, że teatr jest lepszy od kina, jak ktoś się fascynuje kinem, to ono będzie dla niego lepsze. Pójście na głupi film też nie jest niczym złym

Od tych najprostszych, najdrobniejszych i najbardziej codziennych spraw i wyborów zależy najwięcej. W każdej chwili, w każdym momencie naszego życia możemy wybrać dobro, piękno i prawdę.

Podsumowanie

Myślę, że najpiękniejszym sposobem poznawania siebie i miejsc wokół jest wzbudzanie w sobie zachwytu. Zachwyt człowiekiem jakże trudna sztuka, zachodem słońca, strzelistością wieży, snem, zimą, narodzinami i bodaj było nam to dane śmiercią ten zachwyt jest naszą szansą przetrwania w świecie. A jest to świat arogancji, nonszalancji, wściekłego ryku reklam, tanich i szybkich posiłków, zabójczego pośpiechu. Ufam, że to znamionuje człowieka właśnie, że potrafi ulec zachwytowi.

—Jacek Kurek

Zastosowanie

Zastosowaniem tego spotkania niech będzie modlitwa za siebie nawzajem. Jest tak, że nie mamy pogodzonej do końca tej codzienności z niezwykłością. Niech każdy zastanowi się na jakiej konkretnie rzeczy, sferze najbardziej w tej chwili mu zależy, żeby to pogodzić i w tej intencji będziemy się za niego modlić przez najbliższy tydzień. (animator musi rozeznać czy grupa jest na tyle otwarta, żeby mówić to na forum, czy każdy mówi jednej osobie tylko)

W modlitwie: podziękowanie Bogu za to, że dał nam umiejętność zachwycania się, że w codzienności możemy realizować to, co nas zachwyca, prośba o siły, żebyśmy umieli zdobyć się na wysiłek i podejmowali dobre wybory.

Przestrzenie wolności

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2010 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Temat rekolekcji został wybramy jako wyjście na przeciw informacji zwrotnej jaką otrzymaliśmy po poprzednim wyjeździe. Rekolekcje wielkopostne mające na celu pogłębienie rozumienia wolności (wolność to nie swoboda). Opieraliśmy je mocno w kontekście Wielkiego Tygodnia - jaką wolność chce zaoferować Ci Chrystus? Czy chcesz takiej wolności? Inspiracją był tekst ks. J. Tischnera: „Nie ma wolności wśród kamieni, wód, deszczów i gradów, trzęsień ziemi i wichrów. Nie ma wolności w pięknym świecie motyli i w groźnych gniazdach węży. A u człowieka? Czy to nie paradoks, że człowieka nawiedza idea wolności? Skąd przychodzi? Jedni biją się o wolność, drudzy uciekają od wolności, ale wolność wciąż jest problemem. Czy wolność na tym świecie może być z tego świata? Ona jest przeciw naturze. Jeśli jednak Bóg jest wewnętrznie wolny, to wszystko ulega zmianie. Stworzony na obraz i podobieństwo Boga człowiek musi nieść w sobie ten wiatr, który wieje we wnętrzu Trójcy Świętej”

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - O istocie wolności

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Czym dla mnie osobiście jest wolność?

- Jak kościół rozumie wolność?

- Wolność a samowola

- Podsumowanie uczestników

- Pytania (bez odpowiedzi?)

- Modlitwa

- Spotkanie 2. - Bądź wola Twoja

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie - Ojcze Nasz

- Wprowadzenie - Bądź wola Twoja

- Podsumowanie

- Spotkanie 3. - Dlaczego słowa „Bądź wola Twoja” są istotne dla mojego życia?

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Gdzie w moim życiu jest miejsce na wolę Boga?

- Czy to jest mi potrzebne?

- Dla Grup Młodszych (i nie tylko) - dodatek

- Zastosowanie

- Spotkanie 4. - Wolność i odpowiedzialność

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Chcę być wolnym?

- Wolność i szczęście…?

- Podsumowanie

Spotkanie 1. - O istocie wolności

Cel

Próba znalezienia odpowiedzi na pytania:

1. Jak ja rozumiem wolność? Czym ona jest?

2. Czy wolna wola = samowola?

3. Czy odróżniam wolność od samowoli?

4. Jak znaleźć takie zdrowe podejście do tego bycia wolnym, czy to oznacza totalny chaos i ”róbta co chceta”?

5. Co jest przekroczeniem wolności, czyli de facto „uwolnieniem” się od niej?

Modlitwa

Modlitwa do Ducha Świętego z prośbą o jego światło i prowadzenie na czas tych rekolekcji. Modlitwa dostosowana do możliwości grupy, proponuje się jednak modlitwę spontaniczną.

Wprowadzenie

Tematem rekolekcje jest „Wolność”. Pojęcie to jest bardzo szerokie i pozostawia olbrzymią swobodę interpretacji. Dlatego, aby lepiej się rozumieć, postaramy się zastanowić nad tym czym dla nas jest wolność? Jaka jest definicja wolności odpowiadająca naszemu doświadczeniu, światopoglądowi, wierze…

Czym dla mnie osobiście jest wolność?

Informacja

W grupach młodszych przed tworzeniem „indywidualnych definicji wolności” proponuję użyć metody „słoneczko” zadając pytanie: „Z czym mi się kojarzy wolność?”. Można też (w przypadku trudności ze zdefiniowaniem tego słowa) poprosić o to by narysowali lub w inny sposób wyrazili co kojarzy się im ze słowem wolność. A dopiero później przechodzimy do tworzenia indywidualnych definicji – jak poniżej.

Każdy uczestnik grupy stara się zapisać na kartce swoją definicję wolności. Następnie prezentuje ją na forum. Grupa wspólnie stara się zastanowić czym wolność jest, ewentualnie czym nie jest (jeśli pojawią się zdania, z którymi reszta grupy się nie zgodzi). Można zadawać pytania, jednak nie należy prowadzić wielkich dyskusji.

Ostrzeżenie

Nie tworzymy jednej definicji wolności dla całej grupy. Każdy ma mieć „Swoją” definicję. Każdy z uczestników, ma prawo do swojej definicji i nikogo nie należy przekonywać, żeby zmieniał zdanie.

Po wypowiedzeniu się wszystkich uczestników przechodzimy do dalszej części spotkania, zaznaczając jednak, że każdy może zmodyfikować swoją definicję w czasie spotkania.

Jak kościół rozumie wolność?

KKK podaje następującą definicję wolności:

Wolność jest zakorzenioną w rozumie i woli możliwością działania lub niedziałania, czynienia tego lub czegoś innego, a więc podejmowania przez siebie dobrowolnych działań. Dzięki wolnej woli każdy decyduje o sobie.”

—Katechizm Kościoła Katolickiego 1731

- Czy zgadzacie się z tą definicją? Czy jest ona pełna?

- Czy zatem dowolne działanie człowieka, możliwość zrobienia czegokolwiek zawsze jest wolnością?

- Czy wolność ma swoje granice?

W kolejnych punktach KKK zyskujemy dodatkowe wskazówki:

Im więcej człowiek czyni dobra, tym bardziej staje się wolnym. Prawdziwą wolnością jest tylko wolność w służbie dobra i sprawiedliwości. Wybór nieposłuszeństwa i zła jest nadużyciem wolności i prowadzi do „niewoli grzechu”.

—Katechizm Kościoła Katolickiego 1733

Wolność czyni człowieka odpowiedzialnym za swoje czyny w takiej mierze, w jakiej są one dobrowolne. Postęp w cnocie, poznanie dobra i asceza zwiększają panowanie woli nad jej czynami.

—Katechizm Kościoła Katolickiego 1734

- Czy Twoja definicja wolności wymaga jakiegoś uzupełnienia?

- Czy definicja sformułowana w taki sposób (KKK) dotyczy tylko katolików albo tylko chrześcijan?

- Czy w tym kontekście dostrzegam różnicę między wolnością a samowolą? (granica grzechu, przykazań, Bożego prawa, odpowiedzialności za drugą osobę….)

Wolność a samowola

W dalszej części spotkania nie unikniemy pojęć „grzech” i ”przykazania”. Pojęcie grzechu wydaje się ograniczać naszą wolność, bo grzech to jest właśnie to, czego nam robić nie wolno. Bóg dał nam przykazania, które zaczynają się od słów „nie będziesz”.

- Czyżby więc Bóg zabrał nam w ten sposób wolność, którą uprzednio nam dał, stwarzając nas?

- Czy jest to prawdziwa wolność, skoro przykazania dyktują nam, co wolno nam robić, a czego nie wolno?

Bóg dał nam wolność, ale nie dał nam wszechmocy. Wszechmoc zarezerwował dla Siebie Samego. Natomiast wszechmoc mamy obiecaną przez Szatana, który kusi pierwszych ludzi:

Wie Bóg, że gdy spożyjecie owoc z tego drzewa otworzą się wam oczy i tak jak Bóg będziecie znali dobro i zło.

—Rdz 3, 5

Tę obietnicę wszechmocy - możliwość robienia wszystkiego, przekraczania granic, chęć bycia jak Bóg - nazwali ludzie „wolnością”.

Święty Paweł w swoim liście pisze:

Wszystko mi wolno, ale nie wszystko przynosi korzyść. Wszystko mi wolno, ale ja niczemu nie oddam się w niewolę.

—1 Kor 6, 12

- Jak rozumiem te słowa?

- O jakiej niewoli mówi św. Paweł?

Zauważmy, że św. Paweł pisze tu „wszystko mi wolno”, a nie „wszystko mogę”. Jest więc różnica między tym, że mamy wolną wolę, a tym, że możemy wszystko. Nie możemy wszystkiego - mamy ograniczone możliwości tzn. nie jesteśmy wszechmocni. Należy odróżnić określenia „wszystko mi wolno” i ”wszystko mogę”.

- Czego zatem nie mogę choć mi wolno?

- Czy podejmując wybór myślę o tym, jakie mogą być konsekwencje?

- Czy w życiu kieruję się postawą „mogę”, czy raczej „wolno mi”?

Poniżej jeszcze kilka fragmentów Nowego Testamentu na temat wolności i niewoli.

Każdy kto popełnia grzech jest niewolnikiem grzechu.

—J 8,34

To wiedzcie, że dla zniszczenia grzesznego ciała dawny nasz człowiek został razem z Nim ukrzyżowany po to, byśmy już więcej nie byli w niewoli grzechu. […] Niech więc grzech nie króluje w waszym śmiertelnym ciele, poddając was swoim pożądliwościom. […] Albowiem grzech nie powinien nad Wami panować. […] Kiedy bowiem byliście niewolnikami grzechu byliście wolni od służby sprawiedliwości. Jakiż jednak pożytek mieliście wówczas z tych czynów, których się teraz wstydzicie? Przecież końcem ich jest śmierć.

—Rz 6,7.12.14.20

- Czy patrzyłem kiedyś tak na własną wolność?

- Czy mam takie doświadczenie o jakim pisze św. Paweł?

Podsumowanie uczestników

Na początku spotkania każdy z nas stworzył definicję wolności. Podzielmy się teraz tym czy coś w tych definicjach zmieniliśmy? Czy to spotkanie jakoś nas zmieniło, dało inne spojrzenie na wolność?

Pytania (bez odpowiedzi?)

Ostrzeżenie

Pytania z dalszej części spotkania proponuje pozostawić bez odpowiedzi na forum, tak aby każdy z uczestników mógł sam się z nimi zmierzyć. Jednak należy pamiętać, że to animator ma kontakt z grupą i w razie potrzeby może uznać inaczej.

Bardzo ważne jest właściwe rozumienie trudnego słowa „wolność” w odróżnieniu od pragnienia wszechmocy. Obietnicę Szatana należy nazwać słowem „swawola”. Jest to znakomite słowo na określenie dążenia człowieka do decydowania o tym, co dobre, a co złe tak, jak nam to obiecał Wąż w Raju. Słowo „wolność” zarezerwujmy dla określenia możliwości wyboru tego, czego naprawdę pragniemy najbardziej, w najgłębszej istocie naszego serca.

- Jak zatem odróżniać wolność od pragnienia wszechmocy, od samowoli? Jak być człowiekiem wolnym?

Przeczytajmy:

Ku wolności wyswobodził nas Chrystus. A zatem trwajcie w niej i nie poddawajcie się na nowo pod jarzmo niewoli.

—Gal 5,1

- Czy potrafię spojrzeć na Jezusa, jako na osobę, dzięki której mogę być wolny?

- Czy może Bóg jest dla mnie tylko osobą stawiającą nakazy i zakazy ograniczające moją wolność?

Przeczytajmy:

Jeżeli będziecie trwać w nauce mojej, będziecie prawdziwie moimi uczniami i poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli.

—J 8,31

- Czy staram się poznać prawdę o Bogu i o sobie samym?

- Czy w poznawaniu Prawdy widzę drogę do wolności?

Informacja

Ostatnie pytanie jest jednym z istotniejszych pytań tych rekolekcji. Absolutnie nie należy go pominąć. Jeśli grupa okaże się na tyle dojrzała i otwarta można spróbować podzielić się odpowiedzią na to pytanie.

Modlitwa

Modlitwa dziękczynna za dar wolności. Każdy z uczestników może powiedzieć (bazując na swojej definicji) za co dokładnie dziękuje – za jaką wolność. Czym ona dla niego jest.

Spotkanie 2. - Bądź wola Twoja

Cel

Pochylić się i odkryć na nowo znaczenie słów „Bądź wola Twoja” w swoim życiu. Zrozumieć tajemnicę modlitwy pozornie niewysłuchanej.

Modlitwa

Nie narzucam, co kto lubi. Choć może tak w klimacie – żeby się Ojcze nasz pojawiło.

Wprowadzenie - Ojcze Nasz

Modlitwa Ojcze nasz dla nas, jako chrześcijan, jest modlitwą szczególną. Jest pierwszą modlitwą, której nauczył nas Jezus. A nauczył jej, bo o to prosili Go uczniowie „Panie naucz nas modlić się” (Łk11,1-2). I Jezus nauczył. Natomiast pytanie brzmi:

- Na ile ta najważniejsza dla nas modlitwa jest modlitwą świadomą?

- Czego ja tak naprawdę oczekuję, jak ja ją rozumiem?

- Czy w ogóle się nad nią kiedykolwiek zastanawiałem?

Bogu nadaje się wiele tytułów: Wszechmocny, Król, Najwyższy itd. Jedne z nich są prostsze i bardziej przemawiają do naszego ludzkiego umysłu, inne mniej. Jezus zaczyna najprościej jak się da „Ojcze nasz”. Zwyczajnie i po ludzku. Przecież „tata” to jedno z pierwszych słów, które w życiu wymawiamy.

Więcej nawet – Jezus mówi o Nim ‘Abba’ – co oznacza „kochający Ojciec”. W tym momencie właśnie znikają wszelkie granice, sztywność, dystans. Ojciec jest kimś dobrym, bliskim, NIE obcym. Kimś do kogo chcemy mówić. Chcemy, a nie musimy. Mówić, a nie klepać.

W pochylaniu się nad Modlitwą pańską to jest pierwsza rzecz, na którą trzeba nam zwrócić uwagę. Kiedy rozmawiam z tatą [ojcem, jak kto woli], kiedy mu o czymś mówię, o coś proszę – mówię całą sobą, mówię do kogoś bliskiego, a przede wszystkim myślę o tym o czym mówię. Myślę, czyli jestem w pełni świadoma i mam przekonanie do swoich słów. To trzeba nam przekładać na relację do Ojca. O tym trzeba pamiętać.

- Czy słowo Ojciec znajduje swoje uzasadnienie w mojej modlitwie, czy mam z Bogiem takie relacje jak z tatą [ojcem] (bliskie, szczere, prawdziwe, ufne). Czy może ten Ojciec jest, ale równocześnie jest dystans i nienaturalność?

Ostrzeżenie

Zadając powyższe pytania należy uważać na to jakie są relacje uczestników do ich ojców - szczególnie jeśli animator wie, że relacje te nie są „bliskie, szczere, prawdziwe, ufne”.

Wprowadzenie - Bądź wola Twoja

Nie ma niestety czasu na pochylanie się nad całą Modlitwą Pańską. Chcemy się skupić na jej fragmencie.

Od Boga, jako dar, otrzymaliśmy wszyscy wolność. Czym jest wolność w naszym życiu i jak się przejawia – to tematyka wczorajszego spotkania. Dzisiaj robimy krok dalej. Chcemy skonfrontować ten dar ze słowami „Bądź wola Twoja”.

- Czym dla mnie jest wola Boga? Jak rozumiem te słowa?

Za KKK:

- wolą Ojca jest „by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy” (1 Tm 2,4)

- „chce bowiem wszystkich doprowadzić do nawrócenia” (2 P 3,9)

- Cała wola Boża „abyście się wzajemnie miłowali, jak Ja was umiłowałem”

Bóg zostawia nam wolną przestrzeń do działania => mamy w końcu wolność. Dostaliśmy drogowskazy, którymi mamy się kierować. Jeżeli ich przestrzegamy, stosujemy, postępujemy według woli Ojca.

Nooo dobra, wszystko pięknie. Jezus mówi „Nieustannie się módlcie” i ”O cokolwiek byście prosili Ojca mego, da wam w imię moje” (J 16, 23). Ok., modlę się, proszę… po czym mówię „Bądź wola Twoja”…

- Skoro wolą Bożą jest nasze nawrócenie, dojście do zbawienia, to dlaczego nie wszystkie moje prośby są wysłuchane (przecież czasami wiem, że to o co proszę jest dobre)

- Po co się modlić, skoro Bóg i tak będzie postępował po swojemu?

Św. Augustyn powiedział, że Bóg zawsze wysłuchuje człowieka, ale po swojemu, niekoniecznie tak ja my byśmy chcieli i wtedy kiedy byśmy chcieli.

Był pewien chory chłopiec. Jego matka od wielu, wielu lat modliła się o jego uzdrowienie. Chodziła na pielgrzymki 4 razy w roku, pościła w środy i piątki, uczestniczyła we mszy. Stan chłopca nie tyle się nie poprawiał, co jeszcze pogarszał. W  końcu chłopiec umarł. Zrozpaczona matka nie widziała sensu życia. Kiedy już stała na moście, chcąc skoczyć do rzeki, przejeżdżał nieopodal ksiądz wracający od chorego. Powstrzymał kobietę i zaczął z nią rozmawiać. Kobieta pełna żalu wykrzyczała, że od lat modliła się o zdrowie syna, żeby mógł wreszcie normalnie żyć i na nic się to nie zdało. A ksiądz odparł „Ty modliłaś się o zdrowie ciała – Bóg dał zdrowie duszy, ty modliłaś się o życie ziemskie – Bóg dał życie wieczne”. Bóg zawsze słucha i wysłuchuje – ale po swojemu i w swoim czasie.

Bóg próśb wysłuchuje, ale wysłuchuje próśb swoich dzieci. Warunkiem jest tutaj relacja Ojciec-Dziecko. W tej relacji kluczową kwestią jest zaufanie. Dziecięce zaufanie.

Św. Augustyn mówi, że Bóg zawsze daje więcej niż człowiek prosi. „Bóg nie śpi, a nawet nas budzi, byśmy mu przedstawili nasze prośby” [warunek: relacja Ojciec-dziecko]

Nie ustawaj w proszeniu aż otrzymasz, u końca prośby jest dar otrzymania. (…) Wielu wchodzi do kościoła i robią to wiele razy, a nie widząc co mówili, ruszają wargami, a sami nie słyszą. Ty sam nie słyszysz swojej prośby, a chcesz by Bóg usłyszał. Ciało twoje było w kościele, a myśl na zewnątrz.

—Św. Jan Chryzostom

- Ile razy zdarzało Ci się prosić o coś bez większej wiary w wysłuchanie?

- Ile razy prośba stawała się rutynowym wymienianiem rzeczy, jakby z przyzwyczajenia?

Podsumowanie

Bóg zachęca do modlitwy:

1. Natrętnej (!) [Łk 11,5-13]

Bóg zaprasza wręcz do takiej natrętnej modlitwy – On jako Ojciec tego tak nie odbiera! Natręctwo to nie zuchwałość!

2. Ufnej (!) (proszący wierzył w przyjaźń, dlatego odważył się w środku nocy iść po chleb. Ufność)

I znowu to co już było – relacja Ojciec-Dziecko .. oparta na zaufaniu!

Podsumujmy:

Proście, a będzie wam dane

—Łk 11,9

Ok..proszę ale nie otrzymuję..

Modlicie się a nie otrzymujecie, bo źle się modlicie

—Jk 4,3

Co to znaczy źle? Jezus daje odpowiedź:

Niech ci się stanie jak uwierzyłeś

—Mt 8,13

To wiara jest potrzebna do tego, aby prośba została wysłuchana.

Ufność, którą w Nim pokładamy, polega na przekonaniu, że wysłuchuje On wszystkich próśb zgodnych z Jego wolą

—1 J 5,14

Nasze prośby Bogu potrzebne nie są. One są potrzebne nam. Prosząc zapraszam Boga do swojego życia. I wszystko teraz rozbija się o zaufanie. Jezus powiedział, że wszystkie prośby są przez Boga wysłuchane (Mt 11,24). Zatem, jeżeli WIERZĘ w te słowa to oznacza, że nie ma modlitwy niewysłuchanej. Dlaczego tak często mam zupełnie inne wrażenie? Bo otrzymujemy, ale inaczej niż samo sobie to wyobrażamy. Bogu trzeba zostawić wolność [tak jak On dał ją nam] w decydowaniu o tym, co ma nam dać. Bądź wola Twoja Boże – oznacza, Boże daj mi to o co proszę, ale w taki sposób w jaki Ty chcesz, a nie w jaki ja chcę. Na Twoich, a nie moich warunkach.

Prosić z wiarą = prosić zgodnie z wolą Bożą

Spotkanie 3. - Dlaczego słowa „Bądź wola Twoja” są istotne dla mojego życia?

Cel

Odkryć, których sfer mojego życia nie potrafię oddać Bogu. Uświadomienie, że każdy z nas ma takie elementy, którymi chce sam kierować. (Ważne, aby nikt nie poczuł się gorszy przez to, że nie potrafi oddać Bogu całego życia) Podzielenie się naszym doświadczeniem „samokierowania” życiem. Próba znalezienia odpowiedzi na pytanie: „Dlaczego niektóre strefy łatwiej jest oddać Bogu, a niektóre trudniej (lub wręcz jest to niemożliwe)?”.

Modlitwa

Modlitwa o umiejętność patrzenia na nasze życie w Prawdzie. Akcent nie w kierunku rozliczania się z czegoś, wprost przeciwnie - prosimy o to, abyśmy właśnie umieć widzieć to jak wygląda nasze życie, a nie jakie są jego plusy i minusy.

Wprowadzenie

Wczoraj mówiliśmy o tym czym jest wolność i jak ją odróżniać od samowoli. Czyli o tym jak „nie przesadzić” z wolnością. Dzisiaj już wiemy, że nasza wolność możemy oddać Bogu, by on nią kierował. Ale jak to pogodzić? Jak pogodzić wolność z pełnieniem woli Bożej – jak „nie zniewolić własnej wolności”.

Gdzie w moim życiu jest miejsce na wolę Boga?

Wypiszmy na kartce sfery z jakich składa się nasze życie – zarówno te drobne, jak i te „wielkie”. Następnie uszeregujmy je zaczynając od tych, które dla nas są najważniejsze, kończąc na tych najmniej istotnych. (np. Szkoła, spotkania z przyjaciółmi, rodzina, moje hobby, praca, powołanie…)

Ostrzeżenie

Najważniejsze to nie znaczy, że zajmują najwięcej czasu

Po stworzeniu hierarchii zaznaczamy (jako owoc NS), w których z tych sfer łatwo nam powiedzieć „Bądź wola Twoja”, w których jest trudno, a w których jest to wręcz niemożliwe. – Na ten czas!

- Co jest mi łatwo oddać Bogu? Czym chcę sam kierować?

- Gdzie te sprawy znajdują się w hierarchii ważnych dla mnie spraw?

- Dlaczego akurat te? Jak myślisz?

Pytania te mają mieć charakter dzieleniowy i nie ma w nich jedynej słusznej odpowiedzi. Warto podkreślić dwie najbardziej możliwe i najczęściej spotykane postawy:

1. Najważniejsze kwestie chce prowadzić sam, a te na których mi nie zależy mogę oddać komuś innemu

2. Jestem tak przywiązany do tych małych spraw, że nie wyobrażam sobie, że mogą się zmienić, pójść „nie po mojej myśli”, natomiast nad ważnymi sprawami się nie zastanawiam, więc jest mi łatwiej uznać wole Boga w tych dziedzinach

Czy to jest mi potrzebne?

Informacja

„To” = wola Boża

Czy w takiej postawie jestem odosobniony? Przeczytajmy:

Wtedy ktoś, podszedłszy do Niego, zapytał: „Nauczycielu, co dobrego mam zrobić, aby osiągnąć życie wieczne?” On mu odpowiedział: „Dlaczego pytasz mnie o dobro? Jeden jest dobry! Jeśli chcesz wejść do życia, zachowaj przykazania”. Zapytał Go: „Które?” Jezus odpowiedział: „Nie będziesz zabijał, nie będziesz cudzołożył, nie będziesz kradł, nie będziesz składał fałszywego zeznania, czcij ojca i matkę; oraz: Będziesz miłował swojego bliźniego jak siebie samego”. Na to młodzieniec oświadczył Mu: „To wszystko zachowałem. Czego jeszcze mi brak?”. Jezus mu odpowiedział: „Jeżeli chcesz być doskonały, idź, sprzedaj swoje dobra i daj ubogim, a będziesz miał skarb w  niebie. Potem przyjdź i  chodź za mną”. Gdy młodzieniec usłyszał tę odpowiedź, odszedł zasmucony. Miał bowiem wiele posiadłości.

—Mt 19,16-22

Młodzieńcowi wydawało się, że jest taki super… może też chciał się pochwalić przed Jezusem. A jaką postawę ja przybieram stając przed Bogiem?

- Czy łatwo mi dostrzec sprawy, których nie potrafię oddać Bogu?

- Czy to źle, że są takie sprawy w moim życiu, którymi chcę kierować sam?

- Czy oddanie wszystkiego Bogu jest potrzebne do zbawienia?

Informacja

Interpretacja na podstawie Veritatis Splendor:

Doskonałość domaga się tej dojrzałości w darze z siebie, do której powołana jest ludzka wolność. Jezus wskazuje młodzieńcowi przykazania jako pierwszy niezbędny warunek osiągnięcia życia wiecznego; natomiast słowa o porzuceniu przez młodzieńca wszelkiej majętności i pójścia za Panem mają charakter propozycji: „Jeśli chcesz…”. Jezus objawia tu szczególną dynamikę wzrastania wolności ku pełnej dojrzałości, a jednocześnie potwierdza istnienie fundamentalnej więzi między wolnością a prawem Bożym. Wolność człowieka i Boże prawo nie są ze sobą sprzeczne, ale przeciwnie - wzajemnie się do siebie odwołują. Uczeń Chrystusa wie, iż jego powołanie jest powołaniem do wolności. „Wy zatem, bracia, powołani zostaliście do wolności” (Ga 5, 13), woła z radością i dumą apostoł Paweł. Natychmiast jednak dodaje: „Tylko nie bierzcie tej wolności jako zachęty do hołdowania ciału, wręcz przeciwnie, miłością ożywieni służcie sobie wzajemnie!” (tamże). Stanowczość, z jaką Apostoł przeciwstawia się tym, którzy wiążą swoje usprawiedliwienie z Prawem, nie ma nic wspólnego z ”wyzwoleniem” człowieka od przykazali, które - przeciwnie - służą praktykowaniu miłości: „Kto bowiem miłuje bliźniego, wypełnił Prawo. Albowiem przykazania: nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie pożądaj i wszystkie inne - streszczają się w tym nakazie: miłuj bliźniego swego jak siebie samego” (Rz 13, 8-9). Św. Augustyn, gdy mówi o przestrzeganiu przykazań jako o pierwszej niedoskonałej wolności, dodaje: „Dlaczego - zapyta ktoś - jeszcze niedoskonałej? Ponieważ «w członkach moich spostrzegam prawo inne, które toczy walkę z prawem mojego umysłu» (…). Częściowa wolność, częściowa niewola: wolność na razie nie jest całkowita, nie jest czysta, nie jest pełna, bo nie osiągnęliśmy jeszcze wieczności. Po części podlegamy nadal słabości, a po części zyskaliśmy już wolność. Wszystkie nasze grzechy zostały zgładzone przez chrzest, czy jednak wraz ze zniszczeniem niegodziwości zniknęła także słabość? Gdyby ona zniknęła, żylibyśmy na ziemi bez grzechu. Któż ośmieli się powiedzieć, że tak jest, jeśli nie człowiek pełen pychy, niegodny miłosierdzia wyzwoliciela? (…) Ponieważ więc nadal podlegamy słabości, śmiem twierdzić, że jesteśmy wolni w takiej mierze, w jakiej służymy Bogu, o ile zaś idziemy za prawem grzechu, o tyle jesteśmy niewolnikami”

(na podstawie tekstu wiemy, że do zbawienia jest konieczne zachowywanie przykazań, natomiast pójście za Jezusem to już dalszy etap - „Jeśli chcesz być doskonały”. Jezus nie wymaga od nas „sprzedania wszystkiego i pójścia za Nim” – jest to propozycja dla Tych, którzy chcą w życiu „czegoś więcej”)

Czemu zatem zadajemy sobie dziś w ogóle pytanie o te sfery życia, których nie potrafimy oddać Bogu? Po co sobie zaprzątać tym głowę, skoro to nie jest konieczne do zbawienia?

Z pomocą w odpowiedzi na to pytanie może przyjść nam fragment Ewangelii św. Jana:

Poznacie Prawdę, a Prawda was wyzwoli

—J 8,32

Zadając sobie pytania i poszukując na nie odpowiedzi możemy poznawać prawdę o nas samych i o naszych motywacjach. Tylko poznając prawdę możemy być wolni.

- Czy pytanie z NS pozwoliła wam odkryć coś nowego o sobie? Czy było to dla was trudne?

- Czy stanęliście przed sobą w prawdzie?

- Jeśli tak to staliście się ludźmi bardziej wolnymi niż przed NS… Macie tego świadomość?

Ale samo zadawanie pytań nie jest postawą „Bądź wola Twoja”. Czemu więc akurat taka postawa jest dobra? Czemu stawiana jest nam za wzór?

Żeby odpowiedzieć na te pytania trzeba sięgnąć do dzisiejszego pierwszego spotkania, i przypomnieć sobie to jest wolą Bożą, a co nie…

Informacja

Przypomnienie co uczestnicy rozumieją pod pojęciem „Bądź wola Twoja”.

Najprościej mówiąc wolą Bożą jest byśmy pozytywnie odpowiedzieli na Jego wołanie, byśmy dobrze realizowali swoje POWOŁANIE.

W Liście św. Pawła do Galatów czytamy:

Wy zatem, bracia, po wołani zostaliście do wolności. Tylko nie bierzcie tej wolności jako zachęty do hołdowania ciału, wręcz przeciwnie, miłością ożywieni służcie sobie wzajemnie. Bo całe Prawo wypełnia się w tym jednym nakazie: „Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego.”

—Gal 5,13-14

- Czym zatem jest postawa „Bądź wola Twoja”?

- Czy w obliczu powołania do wolności możemy nadal powiedzieć, że pełnienie woli Bożej nie jest nam koniecznie potrzebne?

Dla Grup Młodszych (i nie tylko) - dodatek

Na kartce piszemy duży napis „Bóg” i kładziemy go pod kartkę stworzoną na początku spotkania. Na tle okna na naszym pierwszym planie prześwietla się napis Bóg.

- Co to znaczy?

- Jak to interpretujecie?

Informacja

Dla animatora – przykład interpretacji: Prawdziwa wolność ma szanse zaistnieć tylko w pełnym oddaniu jej Bogu. To On rozświetla prawdziwą wolnością nasze życie. Bez promieni jego wolności to jest tylko nasza wolność, a tak następuje idealne połączenie - ale to my czerpiemy nasza wolność z jego Wolności, nie odwrotnie :)

Zastosowanie

Jeszcze raz wróćmy do hierarchii obszarów naszego życia. Czy obszary, w których nie potrafimy powiedzieć „Bądź wola Twoja” są w nas wolne? Czy w nich (mimo, że sami chcemy kierować) czujemy się wolni?

Wybierzmy jedną z Tych rzeczy (spraw), w której szczególnie chcemy starać się przyjąć postawę „bądź wola Twoja” i oddajmy ją Bogu w modlitwie.

Spotkanie 4. - Wolność i odpowiedzialność

Cel

Uświadomienie sobie, że wolność nie jest łatwa, że ma swoje konsekwencje i wiąże się z odpowiedzialnością. Próba odpowiedzi na pytanie czy chcę takiej wolności.

Modlitwa

Co kto lubi i chce :)

Wprowadzenie

Chciałabym żebyśmy wyszli od cytatu i trochę w jego klimacie zostali.

W dzisiejszym świecie wolność nie jest problemem. Wolność już jest. Pozostało pytanie: co zrobić z wolnością?

—Józef Tischner

O wolności rozmawiamy od dwóch dni. Wiemy, że ją mamy. Wiemy, że jest. Wiemy na czym polega. I właśnie to na czym ona polega – czy to nie jest straszne? KKK [1734] mówi, że wolność czyni nas odpowiedzialnym za swoje czyny. Ja bym poszła w interpretacji jeszcze dalej. Nie tylko za czyny, ale również za ludzi z którymi żyjemy, jesteśmy, spotykamy się, których kochamy. Za to co mówimy, jak mówimy itp. itd.

- Czy taka wolność nie jest czymś przerażającym?

- Czy kiedykolwiek przyszło mi do głowy, jak wiele obowiązków na mnie ciąży, właśnie dlatego, że dano mi wolność?

Przeczytajmy:

Wolność to pańszczyzna, bieg wytrwały, samotny, bardzo wyczerpujący.

—A. Camus

Wolność nie jest darem, ma krople potu na czole.

—Zbigniew Jerzyna [poeta,dramaturg, eseista]

- Czy ja jestem gotowa/y na taką wolność?

- Czy ja takiej wolności chcę?

Najistotniejszym pytaniem tutaj jest czy chcę i jestem gotowa na taką wolność. Czy człowiek ma świadomość, że ten otrzymany dar, jest przeogromnym obowiązkiem. Czy wie, że to właśnie wolność, a nie jej brak, jest często powodem do walki ze sobą, z innymi?

Chcę być wolnym?

Skończy się na tym, że przyniosą nam swoją wolność do naszych nóg i powiedzą: weźcie nas raczej w niewolę i dajcie nam jeść … (…) Powiadam Ci, zaiste najbardziej męczącą troską człowieka jest to: znaleźć kogoś, komu można by oddać dar wolności, z którym ta nieszczęsna istota się rodzi…

—Fiodor Dostojewski

- Czy może miałam/em kiedyś w życiu taki moment, że dokonanie wyboru było dla mnie czymś strasznym, niewygodnym, czy miałam/em taką pokusę, żeby ktoś tego wyboru dokonał za mnie?

- Dlaczego tak jest, że właśnie tej odpowiedzialności człowiek się boi?

Dlaczego człowiek boi się tego, że może być sprawcą dobra w życiu swoim i czyimś? Bo przecież to o to chodzi. Wolność nie jest powodem do smutku i załamania. Powinniśmy [swoją drogą ciekawe czemu używam słowa powinniśmy] być chyba zadowolonymi, że tak wiele jest w naszych rękach. Że taką swobodę działania dostaliśmy. Że tyle dobrego może powstać.

Wolność i szczęście…?

Przykład: Stoję przed wyborem. Widzę korzyści, widzę wady podjęcia takiej, a nie innej decyzji. Wiem jaką decyzję powinnam podjąć .. ale nie chcę. Wiem co byłoby dobre dla innych, ale chciałabym podjąć decyzję pod swoim kątem. Wiem, czego ja bym chciała. Ostatecznie jednak sumienie wygrywa. Wybieram to, co czuję, że powinnam wybrać, mimo iż tego nie chcę.

- Czy jestem w takim wypadku człowiekiem wolnym?

Opierając się na definicji KKK – jestem wolna, bo wybrałam dobro, dobro dla drugiego itd. Ale wewnątrz siebie mam poczucie, że gdybym wybrała inaczej, to byłoby mi [tak egoistycznie] lepiej. Czyli w zasadzie nie jestem szczęśliwa.. Z drugiej strony – gdybym wybrała dla siebie, mając gdzieś potrzeby drugiego człowieka – to pewnie gryzłoby mnie sumienie. I też nie byłabym szczęśliwa …

…a Tukidydes [grecki historyk] mówi:

Podstawą szczęścia jest wolność a podstawą wolności odwaga.

—Tukidydes

Podsumowanie

Nie wiem czy człowiek kiedykolwiek w 100% będzie mógł powiedzieć, że jest szczęśliwy [wolny]. Musiałby się wyzbyć wszystkich ludzkich [w tym znaczeniu grzesznych] odruchów, nawyków i przyzwyczajeń. Musiałby się wyzbyć tej nuty egoizmu, która w nim tkwi [bo tkwi w każdym]. Musiałby wyzbyć się lęku, niepewności, zwątpienia, strachu… musiałby wiele rzeczy. Ale czy aby nie takie jest nasze zadanie na ziemi? Praca nad sobą i nad tym aby MIEĆ ODWAGĘ bycia wolnym. Aby przeciwstawiać się schematom i aby o dobro walczyć. Nie wolno nam zapomnieć, że w tej walce nie jesteśmy sami. Przecież Jezus mówi „Odwagi” i ”Nie bójcie się” (Mt 14,27) „Ja jestem z wami po wszystkie dni aż do skończenia świata” (Mt 28,20).

- Czy mogę o sobie powiedzieć, że jestem człowiekiem wolnym?

Informacja

To jest pytanie, które można zrobić pytaniem dzieleniowym … a można tym pytaniem zakończyć spotkanie, odpowiedź pozostawiając każdemu indywidualnie.

Czy nie warto się obudzić?

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2011 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Rekolekcje o charakterze mocno ewangelizacyjnym, równocześnie przygotowującym do przeżycia Świąt Paschalnych. Fragment konspektu oddaje ich charakter: „Chrześcijaństwo to branie byka za rogi, życie pełne pasji, szukania i znajdowania siebie w miejscach zaskakujących nas samych. Życie konsekwentne, ale nie siłą szablonu, który wypełniamy. Niestrudzenie dążymy za Duchem Świętym… a dzięki temu trafiamy w nowe miejsca i przestrzenie….”. Próba pokazania Kościoła jako miejsca rozwoju siebie, a nie dostosowywania siebie. Próba pomocy odzyskania kontroli nad własnym życiem dla uczestników - zdefiniowania swoich celów bliskich i dalekich, odnalezienie w sobie motywacji, stworzenie przestrzeni na bunt odnośnie naszego dotychczasowego życia: „ja już nie chcę tak dłużej!”.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Moje dziś, wielkie dziś

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- „Moje dziś”

- Podsumowanie i zastosowanie

- Spotkanie 2. - Jeśli chcemy dojść do celu – to dojdziemy?

- Cel

- Modlitwa

- „Mapy są nam niepotrzebne”

- Podsumowanie

- Spotkanie 3. - Tobie, Adamie, rozkazuję: Zbudź się, który śpisz!

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Droga Krzyżowa

- Dlaczego mam iść?

- Stoimy, czekamy, śpimy…

- Podsumowanie i zastosowanie

- Spotkanie 4. - Quo vadis?

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Posiadanie celu - dokąd zmierzam?

- Nie zgubić celu sprzed oczu (?)

- Gubić odczucia, lecz zawsze ufać!

- Spotkania w czasie drogi

- Podsumowanie – odwaga następnego kroku

- Zastosowanie

Spotkanie 1. - Moje dziś, wielkie dziś

Cel

Refleksja wprowadzająca w temat i atmosferę rekolekcji. Spróbujmy odpowiedzieć sobie na pytania: Czy potrafimy patrzeć na swoje życie „własnymi oczami”, w osobisty sposób? Jak wygląda moje życie „tu i teraz”, w tym momencie? Jak postrzegam zmiany zachodzące w moim życiu?

Modlitwa

Wezwanie do Ducha Świętego. Modlitwa prośby o otwarcie na Jego działanie, otwarcie moich oczu, myśli i serca, mądrość osądu.

Wprowadzenie

„[…] trzeba nam wiary w siłę oczarowań, jakie mogą nas spotkać, jeżeli tylko gotowi jesteśmy się im poddać. W chwilach najdrobniejszych, miejscach dobrze nam znanych, pośród tych, którzy są z nami od lat…, ukryty jest fenomen życia, jego smak. A wszystko tak naprawdę rozstrzyga się nie w gabinetach polityków, ale podczas wyboru książki, filmu w kinie czy telewizyjnego programu. Wszystko rozstrzyga się w chwili, gdy decydujemy się na wizytę w teatrze lub filharmonii, gdy planujemy spacer, wakacje albo wieczór z przyjaciółmi. To są sprawy najprostsze, najdrobniejsze i najbardziej codzienne, ale to właśnie od tych chwil i od tych spraw najprostszych najwięcej zależy. I dlatego z pewnością nie żyjemy w czasach gorszych niż inni. Wręcz przeciwnie, żyjemy w najwspanialszej chwili naszego życia, bo ona jest naszym »teraz« i w nim możemy wybrać piękno, dobro i prawdę

—Jacek Kurek – W najwspanialszej chwili naszego życia. Myśli o Śląsku.

„Moje dziś”

Informacja

możliwość odtworzenia utworu. Każdy uczestnik powinien mieć własną wersje tekstu

Przeczytajmy pewien wiersz:

Moje jutro czemu wiem

o nim wszystko, chociaż się

nie zdarzyło

niechby zesłał dobry los,

kiedy nie stać go na cios

choć zawiłość

A tymczasem chroni mnie

i przed dobrem i przed złem

A w ofercie ma od lat

jedną nowość zmianę dat

Moje dziś, wielkie dziś

musi wreszcie przyjść

Nagle się zatrzymać w drzwiach

i zachwycić, że to ja

Moje dziś, wielkie dziś

najpiękniejsze z wszystkich dni

I tak budzę się od lat

by mu nową szansę dać

Ranne z kawą tte tte

żeby życiu nadać bieg

zanim minie

Póki niepokoi brak

repertuarowych zmian

w życia kinie

Choć się rzadko trafia fart

lepszy od znaczonych kart

Chociaż wczoraj, jutro, dziś

notoryczne dj vu

Wierzę, że odnajdzie mnie

od dni wszystkich inny dzień

Moje dziś, wielkie dziś

musi wreszcie przyjść

Nagle się zatrzymać w drzwiach

i zachwycić, że to ja

Moje dziś, wielkie dziś

—Moje dziś – Basia Stępniak-Wilk

Zadajmy sobie pytania do tego wiersza:

Moje jutro czemu wiem

o nim wszystko, chociaż się

nie zdarzyło

- Czy wiem, co jutro zdarzy się w moim życiu? Na ile to zależy ode mnie?

- Czy układam sobie plany życiowe, plany na najbliższe dni, miesiące?

- Czy zaplanowany czas jest dla mnie radością, czy przytłoczeniem?

Odczytajmy fragment:

niechby zesłał dobry los,

kiedy nie stać go na cios

choć zawiłość

- Czy komplikacje planów mogą być pozytywne, rozwojowe?

Przeczytajmy:

Wchodźcie przez ciasną bramę! Bo szeroka jest brama i przestronna ta droga, która prowadzi do zguby, a wielu jest takich, którzy przez nią wchodzą. Jakże ciasna jest brama i wąska droga, która prowadzi do życia, a mało jest takich, którzy ją znajdują!

—Mt 7,13-14

- Czym może być w moim życiu „ciasna brama”?

Odczytajmy fragment:

A tymczasem chroni mnie

i przed dobrem i przed złem

A w ofercie ma od lat

jedną nowość zmianę dat

- Czy jestem otwarty na zmiany życiowe?

- Czy jestem bardzo przywiązana do „mojego życia”, jego stabilności, poczucia bezpieczeństwa?

Odczytajmy fragment:

Moje dziś, wielkie dziś

musi wreszcie przyjść

Nagle się zatrzymać w drzwiach

i zachwycić, że to ja

Moje dziś, wielkie dziś

najpiękniejsze z wszystkich dni

I tak budzę się od lat

by mu nową szansę dać

- Czym jest to „moje dziś, wielkie dziś”?

- Co to znaczy żyć teraźniejszością?

- Jaki wpływ na moją teraźniejszość ma przeszłość i przyszłość? Czy jest ona zdominowana przez nie?

- Czy jestem pogodzony z przeszłością?

- Czy myśl o mojej przyszłości budzi w mnie lęk ?

- Co przeszkadza mi w patrzeniu „teraz” ?

Odczytajmy fragment:

Ranne z kawą tte tte

żeby życiu nadać bieg

zanim minie […]

Chociaż wczoraj, jutro, dziś

notoryczne dj vu

- Co to znaczy „nadać życiu bieg”?

- Czego oczekuję od życia?

- Czy czuję, że żyję? Czy przygniata mnie monotonia?

Odczytajmy fragment:

Wierzę, że odnajdzie mnie

od dni wszystkich inny dzień

Moje dziś, wielkie dziś

musi wreszcie przyjść

Nagle się zatrzymać w drzwiach

i zachwycić, że to ja

Moje dziś, wielkie dziś

- „Bycie sobą” – co to znaczy dla mnie?

- Czy masz doświadczenie zachwytu, że „to Ty”?

Przeczytajmy:

Wy jesteście solą dla ziemi. Lecz jeśli sól utraci swój smak, czymże ją posolić? Na nic się już nie przyda, chyba na wyrzucenie i podeptanie przez ludzi. Wy jesteście światłem świata. Nie może się ukryć miasto położone na górze. Nie zapala się też światła i nie stawia pod korcem, ale na świeczniku, aby świeciło wszystkim, którzy są w domu. Tak niech świeci wasze światło przed ludźmi, aby widzieli wasze dobre uczynki i chwalili Ojca waszego, który jest w niebie.

—Mt 5,13-16

- Czym jest dla mnie „życiowa autentyczność”?

- Czy jest we mnie otwartość na podarowany mi czas, na inność tego czasu?

- Czy jest we mnie otwartość na odnalezienie przez Pana Boga, na usłyszenie Jego głosu?

Podsumowanie i zastosowanie

Wspólna modlitwa fragmentem:

Usłyszałem, o Panie, Twoje orędzie,

zobaczyłem, o Panie, Twe dzieło.

Gdy czas nadejdzie, niech ono odżyje,

gdy czas nadejdzie, pozwól nam je poznać.

—Ha 3,2ab

Spotkanie 2. - Jeśli chcemy dojść do celu – to dojdziemy?

Cel

Ukazanie życia jako wędrówki. Moja motywacja do przebudzenia i wyruszenia w drogę.

Modlitwa

Krótko, spontanicznie. Proponuję uwielbienie, dziękczynienie za podarunek „tego czasu”, na możliwość przebudzenia, „otworzenia oczu”.

„Mapy są nam niepotrzebne”

Informacja

możliwość odtworzenia utworu. Każdy uczestnik powinien mieć własną wersje tekstu

Przeczytajmy pewien wiersz:

Mapy są nam niepotrzebne

Przewodniki na bok odłóż

Zabierzemy tylko ufność w naszą podróż

W tej podróży niepotrzebne nam bagaże

Zabierzemy tylko z sobą trochę marzeń

Mapy są nam niepotrzebne

Gdy cel nęci

W tej podróży nam wystarczą dobre chęci.

I pójdziemy w dni nieznane miłosnego źródła szukać

Które wszystkim nam jest dane

Tylko trzeba,tylko trzeba, tylko trzeba je odszukać!

Mapy są nam niepotrzebne

Przewodniki na bok odłóż

Zabierzemy tylko siebie w piękną podróż

W tej podróży niepotrzebne nam bagaże

Nam wystarczą nasze dłonie, nasze twarze

Mapy są nam niepotrzebne

Gdy iść chcemy

Jeśli chcemy dojść do celu - to dojdziemy.

I pójdziemy w dni nieznane miłosnego źródła szukać

Które wszystkim nam jest dane

Tylko trzeba,tylko trzeba, tylko trzeba je odszukać!

—Magda Umer – Mapy są nam niepotrzebne

Zadajmy sobie pytania do tego wiersza:

Mapy są nam niepotrzebne

Przewodniki na bok odłóż

- Jakimi „mapami” dysponuję w swoim życiu? Czym się kieruję w ważnych wyborach?

- Na czym/na kim najbardziej polegam?

- Czy „mapy” i ”przewodniki” mogą być szkodliwe?

Odczytajmy fragment:

Zabierzemy tylko ufność w naszą podróż

W tej podróży niepotrzebne nam bagaże

Zabierzemy tylko z sobą trochę marzeń

- Czy „mój świat” jest godny zaufania? Ile w moim życiu jest ufności, a ile lęku i podejrzliwości? Z czego to wynika?

Przeczytajmy fragment Pisma Świętego:

A oto zbliżył się do Niego pewien człowiek i zapytał: «Nauczycielu, co dobrego mam czynić, aby otrzymać życie wieczne?» Odpowiedział mu: «Dlaczego Mnie pytasz o dobro? Jeden tylko jest Dobry. A jeśli chcesz osiągnąć życie, zachowaj przykazania». Zapytał Go: «Które?» Jezus odpowiedział: «Oto te: Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie zeznawaj fałszywie, czcij ojca i matkę oraz miłuj swego bliźniego, jak siebie samego!» Odrzekł Mu młodzieniec: «Przestrzegałem tego wszystkiego, czego mi jeszcze brakuje?» Jezus mu odpowiedział: «Jeśli chcesz być doskonały, idź, sprzedaj, co posiadasz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie. Potem przyjdź i chodź za Mną!» Gdy młodzieniec usłyszał te słowa, odszedł zasmucony, miał bowiem wiele posiadłości.

—Mt 19,16-22

- Z jakim „bagażem” idę? Jakie doświadczenia, wspomnienia pomagają mi „być w drodze”, a jakie „przytrzymują” w miejscu?

- Jak rozumiem marzenia? To miłe fantazje, konkretne plany, pragnienia…?

- Jakie motywacje w sobie odnajduję? Skąd się biorą?

Przeczytajmy fragment Pisma Świętego:

Królestwo niebieskie podobne jest do skarbu ukrytego w roli. Znalazł go pewien człowiek i ukrył ponownie. Uradowany poszedł, sprzedał wszystko, co miał, i kupił tę rolę. Dalej, podobne jest królestwo niebieskie do kupca, poszukującego pięknych pereł. Gdy znalazł jedną drogocenną perłę, poszedł, sprzedał wszystko, co miał, i kupił ją.

—Mt 13,44-46

- Czy jest coś w moim życiu, po co naprawdę warto iść?

Mapy są nam niepotrzebne

Gdy cel nęci

W tej podróży nam wystarczą dobre chęci.

- Czy to, co uważam za swój cel, wybieram, bo „tak trzeba”, „powinienem”, czy dlatego, że „nęci”, „pragnę tego”?

Przeczytajmy fragment Pisma Świętego:

Bo gdzie jest skarb wasz, tam będzie i serce wasze.

—Łk 12,34

- Czy dobre chęci wystarczą? Nie potrzebujemy kompetencji, środków, narzędzi?

- Jakich „narzędzi” potrzebujemy na drodze wiary?

Odczytajmy fragment:

I pójdziemy w dni nieznane miłosnego źródła szukać

Które wszystkim nam jest dane

Tylko trzeba,tylko trzeba, tylko trzeba je odszukać!

- Jakie są źródła miłości?

- Jak ich szukać?

- W jaki sposób można miłość odnawiać?

Odczytajmy fragment:

Mapy są nam niepotrzebne

Przewodniki na bok odłóż

Zabierzemy tylko siebie w piękną podróż

W tej podróży niepotrzebne nam bagaże

Nam wystarczą nasze dłonie, nasze twarze

- Kto jest obok mnie w mojej drodze? Z kim idę?

- W jakiej „kondycji” są moje relacje w domu, w szkole, w otoczeniu?

Odczytajmy fragment:

Mapy są nam niepotrzebne

Gdy iść chcemy

Jeśli chcemy dojść do celu - to dojdziemy.

I pójdziemy w dni nieznane miłosnego źródła szukać

Które wszystkim nam jest dane

Tylko trzeba,tylko trzeba, tylko trzeba je odszukać!

- Czy jest we mnie chęć, pragnienie, żeby „usłyszeć głos”, „wybrać się w podróż”?

- Co zrobić, jeśli nie ma takiego pragnienia, jeśli ogarnia mnie poczucie bezwładu, bezsensu?

- Czy naprawdę od nas zależy „osiągnięcie celu”?

Podsumowanie

Proszę, aby każdy animator wg rozeznania możliwości swojej grupy zaproponował modlitwę na zakończenie spotkania.

Spotkanie 3. - Tobie, Adamie, rozkazuję: Zbudź się, który śpisz!

Cel

Spotkanie jest wentylem bezpieczeństwa. Dzisiejsze popołudnie obfituje w ”ciężki kaliber” – Droga Krzyżowa, rachunek sumienia, świadectwo, spowiedź, modlitwa. Człowiek mimo starań szczerych przeżycia dobrze tego czasu ma swoją zdolność do skupienia. To spotkanie nie ma wprowadzić treści nowych. Jego celem jest podzielnie się tym co przeżyliśmy. To także moment, aby przygotować się do sakramentu pokuty. To moment w którym walczymy o to, aby podejść do niego jak najgłębiej potrafimy.

Modlitwa

Proponuje raczej krótko. Można poprowadzić myśli w kierunku światła, abyśmy na spotkaniu mówili o tym czego doświadczyliśmy naprawdę, a nie o tym czego pragnęlibyśmy doświadczyć.

Wprowadzenie

Przed nami możliwość spowiedzi. Oczywiście nie trzeba iść…. ale można. Zastanawialiśmy się już dzisiaj czy i jak idziemy. Teraz rekolekcje kładą przed nami konkretną możliwość „iść do spowiedzi”. Chcemy w ogóle gdzieś iść czy dobrze nam tu?

Droga Krzyżowa

Informacja

koncentrujemy się na Drodze Krzyżowej

- Towarzyszyłeś Jezusowi w drodze krzyżowej… co zwróciło Twoją uwagę?

- Jakbyś opisał tą wspólną podróż? Nie jaki był Jezus… jaka była droga?

Droga np. była długa, jasno określona, mająca konkretny cel. Była wybrana przez Jezusa mimo, że nie On zaplanował każdy jej szczegół. Nie była wolna od błędów, ale one nigdy nie doprowadziły do rezygnacji. Była brutalna, ale nie samotna. Prowadziła na górę więc z natury rzeczy nie można było liczyć, że nie będzie kosztować wysiłku.

Zgodzimy się jednak wszyscy, że była tak wypełniona przykrością i bólem, że gdybyśmy mieli tylko pomyśleć, że sami mielibyśmy ją podjąć to uważalibyśmy to za szaleństwo.

Dlaczego mam iść?

To nic! To nic! To nic!

Dopóki sił,

Jednak iść! Przecież iść!

Będę iść!

—Edward Stachura

Jeżeli podjęcie takiej drogi to szaleństwo…. Dlaczego On ją podjął? Nasuwa się oczywista odpowiedź „bo kochał”. No tak… Miłość wystarczy, aby się zgodzić na każdą drogę. Łatwo nam przychodzi takie uzasadnienie gdy mówimy o Jezusie, a o nas?

- Gdy patrzę na swoją drogę najważniejsze jest dla mnie to co było Dobre czy to co złe?

- Bardziej się cieszę z tego co dobre czy ubolewam nad tym co nie wyszło?

Mamy tendencje do rozliczania zła i do pomijania całkowitego dobra. Ignorujemy je jakby było tak naturalne, że aż przezroczyste. Zakładamy, że jeżeli gdzieś nie ma „złego czynu” to musi być dobro. No tak „gdy idziemy w przód to nie idziemy w tył” jest prawdą. Zdanie „gdy idziemy w tył to nie idziemy w przód” również jest prawdą.

Gdzie problem?… można ani iść w przód, ani w tył. Stan stagnacji, braku ruchu, ucieka nam w tym naszym myśleniu o drodze. A często wypełnia on ogromną przestrzeń naszego czasu.

- Czym jest dla mnie „stan bezruchu”?

- Jeżeli jesteśmy w bezruchu to nasz kierunek jest całkowicie nieokreślony (fizyka). Co to dla mnie znaczy? Czy jest też tak w życiu duchowym?

Dotyczy to też naszego rachunku sumienia. Czy pytamy się też „o ten czas w środku”, którego na pierwszy rzut oka ani jako „dobry uczynek” ani jako „grzech” uznać nie umiemy?

- Czy traktuje swój czas wolny jako potencjalne dobro, które mogę zmarnować na coś bezużytecznego?

- Ile procent mojego życia to czas „niemożliwy do oceny” czyli zazwyczaj ignorowany w czasie spowiedzi?

Stoimy, czekamy, śpimy…

Potrzebujemy, aby ktoś do nas przyszedł i wyciągnął z naszego „czasu bylejakiego” do zadań, które przed nami stoją. Na kogoś kto określi nasz cel i tożsamość. Ze stanu zastania nigdy się nie da wyjść samemu. Życia nie można przespać…. a łatwo nam to przychodzi.

Jest Wielki Post, czas przygotowań. Za kilkanaście dni Kościół z Liturgii Godzin przeczyta nam takie słowa wielkiej nadziei i wezwania. Po raz kolejny i jak co roku…. bo ciągle nam są one potrzebne.

Przyszedł więc do nich Pan, trzymając w ręku zwycięski oręż krzyża. Ujrzawszy Go praojciec Adam, pełen zdumienia, uderzył się w piersi i zawołał do wszystkich: „Pan mój z nami wszystkimi!” I odrzekł Chrystus Adamowi: „I z duchem twoim!” A pochwyciwszy go za rękę, podniósł go mówiąc: „Zbudź się, o śpiący, i powstań z martwych, a zajaśnieje ci Chrystus. Oto Ja, twój Bóg, który dla ciebie stałem się twoim synem. Oto teraz mówię tobie i wszystkim, którzy będą twoimi synami, i moją władzą rozkazuję wszystkim, którzy są w okowach: Wyjdźcie! A tym, którzy są w ciemnościach, powiadam: Niech zajaśnieje wam światło! Tym zaś, którzy zasnęli, rozkazuję: Powstańcie! Tobie, Adamie, rozkazuję: Zbudź się, który śpisz! Nie po to bowiem cię stworzyłem, abyś pozostawał spętany w Otchłani. Powstań z martwych, albowiem jestem życiem umarłych. Powstań ty, który jesteś dziełem rąk moich. Powstań ty, który jesteś moim obrazem uczynionym na moje podobieństwo. Powstań, wyjdźmy stąd! Ty bowiem jesteś we Mnie, a Ja w tobie, jako jedna i niepodzielna osoba.

—Liturgia Godzin – Godzina Czytań Wielkiej Soboty

Przeczytajmy na spokojnie tekst metodą Västerås. Proponuje wersję uproszczoną do dwóch oznaczeń – tego co szczególnie ważne oraz tego co stawia mi pytania.

Informacja

Każdy uczestnik musi posiadać własną kopię tekstu

- Co zaznaczyłem jako szczególne dla mnie w tym tekście dlaczego?

- Jaki fragment stawia mi jakieś pytania? Jakie?

- Czy przygotowałem się do tego, aby po tym kolejnym Wielkim Poście w moim życiu umieć lepiej odpowiedzieć na wezwanie Zmartwychwstałego?

- „Nie po to bowiem cię stworzyłem, abyś pozostawał spętany w Otchłani” – po co jestem tutaj na ziemi? Wiem to?

- Czy jestem śpiący? Czy chce podjąć wyzwanie i wyjść ze snu? Zacząć od nowa?

- Czy widzę miejsce tego w czasie sakramentu pokuty i pojednania?

- Czy mam wokół siebie kogoś, kto nie odwraca się, mimo moich niepowodzeń?

Podsumowanie i zastosowanie

Wspólna modlitwa w intencji spowiedników, którzy będą posługiwać na rekolekcjach. Modlitwa w intencji wszystkich, którzy do sakramentu pokuty i pojednania przystąpią.

Jutro rano w ciągu pierwszych 45sek po obudzeniu nie zerwę się z łóżka tylko zadam sobie pytanie: Po co chce wstać z łóżka? Jak chcę wykorzystać ten dzień?

Można zakończyć czytając:

To jest

mój czas. Na moją miarę i skalę.

Mój czas. Nie będę miał innego.

Dobrze jest nie mieć za złe swoim czasom.

Dobrze jest żyć w zgodzie z pomysłem Najwyższego.

Nie myli się zapewne w przydziale współrzędnych

i epoki najwłaściwszej

Jak dobrze, że jesteśmy.

Właśnie teraz.

Nie było nas wczoraj, nie będzie nas jutro.

Jesteśmy dzisiaj.

To i owo jest tu do zrobienia

—ks. Jerzy Szymik

Spotkanie 4. - Quo vadis?

Cel

To nie jest koniec rekolekcji. Spotkanie nie jest żadną klamrą czy finiszowaniem. Celem jest odnalezienie zastosowania w życiu uczestników teorii rozważanej w ciągu ostatnich dni. Odpowiedzieć sobie na pytanie co robić, aby mądrze iść w kierunku celu. Przygotowanie na potknięcia bez „końca mojego świata”. Zwrócenie uwagi na innych w tej drodze.

Modlitwa

Dostosowana do możliwości grupy.

Wprowadzenie

Zastanawiamy się i wiemy gdzie jesteśmy (dzień 1). Pytamy się siebie czy i jak idziemy. Szukaliśmy własnych ambicji i celów, sensu (Spotkanie 2). Zostaliśmy wezwani przykładem drogi Jezusa do nie tylko mówienia o drodze, ale konkretnego kroczenia, bo… to On jest tym, który przychodzi po to, aby nas obudzić i podnieść do godności naszego powołania (Spotkanie 3), abyśmy budząc się otworzyli oczy i widzieli więcej (Ewangelia niedzielna). Co teraz?

Jesteśmy razem z Nim na drodze i przed nami jedno proste pytanie: „gdzie teraz zrobić następny krok?”. Ogólnikowo na to pytanie odpowiedzieć jest łatwo, bo wiele razy słyszeliśmy te odpowiedzi „ku Miłości”, „ku Dobru”…. ale czy to pomaga mi podjąć decyzję jak spożytkuje jutrzejszy dzień lub dzisiejszy wieczór?

- Jak poszła mi realizacja zastosowania z ostatniego spotkania? Jak wyglądały pierwsze 45 sek mojego dzisiejszego dnia?

- Czy odbieram dzisiejszy dzień jako nową szansę?

Posiadanie celu - dokąd zmierzam?

Każdy z uczestników otrzymuje kartkę z tabelką:

Ten tydzień

Za rok

Za 5 lat

Za 10 lat

Osobiste

Zawodowe

Duchowe

Społeczne

Próbuje dla siebie wpisać rzeczy w kierunku których zmierza – zarówno to „mocne” jak i ”być może, ale jeszcze nie wiem”. Te mocne wyróżniamy np. podkreśleniem. Wiadomo, że zadanie takie jest trudne do wykonania – robimy tylko to co umiemy.

- Które pola było Ci najtrudniej wypełnić? Dlaczego?

- Które najłatwiej? Czemu?

- Ile rzeczy są Twoim kierunkiem/celem z Twojego wyboru, a ile „życie się potoczyło”?

Może rodzić się pytanie – czy planowanie na 10 lat do przodu ma sens? Przecież tyle może się zmienić. „Lepiej nie planować tak do przodu, bo potem człowiek się rozczarowuje”. Zestawmy ze sobą dwa fragmenty Pisma Świętego:

Nie troszczcie się więc zbytnio i nie mówcie: co będziemy jeść? co będziemy pić? czym będziemy się przyodziewać? Bo o to wszystko poganie zabiegają. Przecież Ojciec wasz niebieski wie, że tego wszystkiego potrzebujecie. Starajcie się naprzód o królestwo i o Jego sprawiedliwość, a to wszystko będzie wam dodane. Nie troszczcie się więc zbytnio o jutro, bo jutrzejszy dzień sam o siebie troszczyć się będzie. Dosyć ma dzień swojej biedy.

—Mt 6,31-34

Znam twoje czyny, że ani zimny, ani gorący nie jesteś. Obyś był zimny albo gorący! A tak, skoro jesteś letni i ani gorący, ani zimny, chcę cię wyrzucić z mych ust. Ty bowiem mówisz: „Jestem bogaty”, i ”wzbogaciłem się”, i ”niczego mi nie potrzeba”, a nie wiesz, że to ty jesteś nieszczęsny i godzien litości, i biedny i ślepy, i nagi.

—Ap 3,15-17

- Co to znaczy zimny, ani gorący?

- Co to znaczy troszczyć się o jutro?

- Jak możemy rozumieć te dwa fragmenty zestawione razem?

Te dwa fragmenty Pisma Świętego znakomicie opisują naszą kondycje duchowa. Z jednej strony potrzeba nam, abyśmy byli ludźmi głębokiej nadziei, którzy są gotowi do przyjęcia każdego dnia takim jaki go przygotuje dla nas Bóg. Z drugiej zaś strony Bóg nie chce, abyśmy byli nijacy i bezbarwni. Oczekuje od nas jasnego określenia się…. On sam nas przecież do tego wzywa.

- Czy jest możliwe połączenie obu tych postaw? W jaki sposób?

- To w końcu mamy planować gdzie chcemy być za 5 lat czy nie?

Powinniśmy wiedzieć w jakim kierunku idziemy, aby nie błądzić. Znamy kierunek w jakim idziemy w danym momencie. Gdy założyłem, że moją drogą są studia matematyczne to nie rozważam co wykład przez 2h czy może, aby na pewno dobrze wybrałem swój kierunek – niechybnie doprowadzi mnie to do sytuacji w której z powodu braku czasu na naukę odkryję, że „Bóg pewno nie chce, abym studiował matematykę skoro nie zaliczyłem ani jednego egzaminu” :).

Informacja

Jeżeli uczestnicy chcą to świetnie byłoby się podzielić jakimiś naszymi celami z kartki którą wypisywaliśmy

Ale to jak? Teraz trzeba być konsekwentnym i z niczego nie rezygnować?! Tak się nie da!

Nie zgubić celu sprzed oczu (?)

- Czy zdarzyło Ci się kiedyś stracić sens tego co robisz w czasie wykonywania jakiejś czynności? Co to było?

- Do czego prowadzi zgubienie sensu sprzed oczu?

W jakich momentach często ten sens gubimy w takich codziennych sprawach? Może patrząc na takie „zwykłe” przykłady będziemy mogli zauważyć jakieś powiązania?

Informacja

podpowiedzi dla animatora choć pewno będzie musiał znaleźć własne przykłady dla swojej grupy wiekowej:

- Sprzątasz pokój dla swojej mamy, czy po to, aby było czysto?

- Uczysz się po to, aby mieć papier matury czy aby być wykształconym człowiekiem?

- Kasujemy bilet w autobusie, aby nas nie złapał kanar czy aby zapłacić za usługę?

- [uwaga-przykład dla starszych] Nie współżyjesz z swoją dziewczyną dlatego, że to jest złe czy dlatego, że musiałbyś się z tego spowiadać ?

Zobaczmy do czego kolejno może prowadzić zgubienie sensu:

- Zamiatam kurz pod dywan więc i tak go potem wdycham do płuc

- To dlaczego ściągam?

- W takim razie gdy przejechałem trasę zapomniawszy skasować bilet targam nieskasowany i wrzucam do kosza?

- W takim razie w Niemczech gdzie nie ma spowiedzi nausznej byłbyś już z nią w łóżku?

Za każdym razem o zgubienie sensu jest bardzo prosto i prowadzi zazwyczaj do całkowitego wypaczenia sensowności naszego działania. Gubimy czasami cel sprzed oczu, zmieniamy decyzje, popełniamy zwykłe ludzkie pomyłki.

Przeczytajmy:

Siebie samych badajcie, czy trwacie w wierze, siebie samych doświadczajcie! Czyż nie wiecie o samych sobie, że Jezus Chrystus jest w was? Chyba żeście odrzuceni.

—2 Kor 13,5

- Co robie wtedy gdy łapie się na tym, że „zgubiłem sens” jakiegoś mojego działania?

- Czy mam nawyk pytania się o moje motywacje podejmowania jakiś działań w myśl 2 Kor 13,5?

- Czym się różni zgubienie celu od tego, że się go nie widzi?

- Czy jestem gotowy na to, że czasami celu mogę nie widzieć, ale mimo to powinienem iść do przodu? Czy doświadczyłem tego kiedyś?

- Co robię, kiedy to dążenie do…, w moim odczuciu traci sens?

Łatwiej jest wtedy gdy cele, które sobie wyznaczymy nie są tak bardzo odległe. Mogę np. założyć, że próbuję opanować jakiś program graficzny i daje sobie na to uczciwe 2h dziennie pracy przez 30 dni. Po tym czasie osiągnąłem na pewno swój cel…. bo nie było nim zostanie mistrzem komputerowej grafiki lecz podjęta próba. Po takim terminie mogę zdecydować „to nie było to” i nie wyznaczyć sobie następnego celu.

Nie wiem zatem z góry czy będę architektem czy grafikiem…. ale przez 30 ostatnich dni nie tułałem się z miejsca na miejsce…. tylko miałem jasny cel. Ważne, aby nie skakać z kwiatka na kwiatek…. Co godzinę inny pomysł. I dotyczy to każdej sfery naszego życia….

- Czy zauważyłem, że świat proponuje mi 100 rzeczy na raz?

- Na czym polega niebezpieczeństwo 100 rzeczy na raz na poszczególnych sferach z tabelki? (osobiste, zawodowe, społeczne, duchowe)

- Jak bronić się przed rozmazaniem celu poprzez próbę podjęcia 100 rzeczy na raz? (Bóg! On kurde o to się chce troszczyć! Pozwól mu!)

Gubić odczucia, lecz zawsze ufać!

Często tak mamy, że za wszelką cenę chcemy utrzymać się w ”poczuciu sensu”, świetle. Gdy w naszym życiu nie czujemy, że ma ono sens to zakładamy, że od razu nie ma. Dzisiejszy psalm, tak doskonale znany wszystkim, że już praktycznie graniczy z cudem, aby spróbować widzieć w nim coś nowego, jest pod tym względem intrygujący:

Pan jest moim pasterzem:

niczego mi nie braknie,

pozwała mi leżeć

na zielonych pastwiskach.

Prowadzi mnie nad wody, gdzie mogę odpocząć,

orzeźwia moją duszę.

Wiedzie mnie po właściwych ścieżkach

przez wzgląd na swoją chwalę.

Chociażbym przechodził przez ciemną dolinę,

zła się nie ulęknę, bo Ty jesteś ze mną.

Kij Twój i laska pasterska

są moją pociechą.

—Psalm 23,1-4

Bóg prowadzi po „właściwych ścieżkach”, ale mimo to od razu w następnej linijce jest mowa o ”ciemnej dolinie”.

- Czym jest ciemna dolina?

Informacja

Jeżeli prowadzi tam Bóg to nie może to być grzech… ciemnością mogą być „slumsy” w której brakuje światła, bo ludzie nadal czekają np. na mnie abym im pomógł odnaleźć sens

- Co sugeruje takie zestawienie w psalmie?

Informacja

ciemna dolina może być częścią drogi Pana. Co więcej może to być właściwa ścieżką! Musimy jednak pamiętać „Ty jesteś ze mną” więc światło mnie nie opuściło

- Czy macie doświadczenie przechodzenia przez „ciemną dolinę”, ale właśnie w obecności Jezusa?

Droga czasami wiedzie przez ciemną dolinę. Można dyskutować z jakiego powodu, ale jedno możemy uznać za pewne: spotkamy ciemną dolinę w swoim życiu. Może nie należy uciekać od samej takiej myśli? Psalmista nie jest tą wizją przestraszony! Mówi „Nie ulęknę się, bo Ty jesteś ze mną”.

Przeczytajmy:

Wy jesteście solą dla ziemi. Lecz jeśli sól utraci swój smak, czymże ją posolić? Na nic się już nie przyda, chyba na wyrzucenie i podeptanie przez ludzi. Wy jesteście światłem świata. Nie może się ukryć miasto położone na górze. Nie zapala się też światła i nie stawia pod korcem, ale na świeczniku, aby świeciło wszystkim, którzy są w domu. Tak niech świeci wasze światło przed ludźmi, aby widzieli wasze dobre uczynki i chwalili Ojca waszego, który jest w niebie.

—Mt 5,13-16

- Jeżeli jesteśmy naprawdę światłością świata (w dzisiejszej ewangelii też pada to określenie) to czy nie mamy właśnie iść na cały świat? Czy ciemne doliny nie potrzebują najmocniej rozświetlenia?

- Co dla mnie znaczy to wezwanie Jezusa?

Spotkania w czasie drogi

Informacja

Polecam odwtorzyć utwór

Przeczytajmy:

Horyzont to akt łączenia błękitu z kawałkiem lądu

I gdyby trzeba doceniać złośliwą czułość przyrządów

Cel osiągalny jest z lotu w wyniku rejsu lub marszem

Miarowym następstwem kroków, w dowolnie wybranym czasie

Odległość od horyzontu bezładna z racji przypuszczeń

Pozwala obserwującym nabierać kolejnych złudzeń

I zmieniać je w przekonanie, że owe miejsce to styczna

Im bardziej polegać na niej tym staje się bliższa

Dalej niż sięga myśl wiodą w przód ślady stóp

Cierpliwie kusząc z oddali tych, którzy chcieliby przebrnąć

Odwieczną w swej własnej skali i rozciągłości odległość

Horyzont tkliwe wzruszenie w bezbronnej oka źrenicy

Pozostawiając nadzieje zbyt wielką na jedno życie

Dalej niż sięga myśl wiodą w przód ślady stóp

Dalej niż sięga myśl wiodą w przód ślady stóp

—Raz, Dwa, Trzy – Dalej niż sięga myśl

Na drodze nie jesteśmy sami. Gdy dzisiaj na tych rekolekcjach 25 osób po raz kolejny wybiera jako swój kierunek życia Jezusa Chrystusa i **wykona** w tym kierunku krok… to siłą rzeczy wszyscy zbliżymy się do siebie (nierówność trójkąta). Im dalej każdy z nas w tej drodze będzie tym łatwiej będzie nam „wpadać na siebie”.

- Co to dla mnie znaczy, że coś jest łączeniem błękitu i lądu zarazem?

Informacja

Horyzont w kierunku którego zmierzamy jest zawsze na pograniczu spraw ziemskich i niebieskich. NAPRAWDĘ dalekie cele do których zmierzamy znajdują się w połączeniu… ani w niebie, ani na ziemi

- Co jest moim horyzontem, linią którą widzę najdalej choć mogę nie wiedzieć jak daleko się znajduje i kiedy tam dotrę?

- Czy mam doświadczenie mistrza, który pozostawił mi „ślady stóp”?

O tych ludziach na mojej drodze warto pamiętać. Warto nazwać po imieniu co od każdego z nich otrzymałem, jaką rolę spełnił/spełnia w naszej wędrówce.

Podsumowanie – odwaga następnego kroku

Następny krok jest mój i nikt za mnie go nie zrobi. Podsumujmy wspólnie:

1. Wiedzieć gdzie się jest

2. Mieć swoje ambicje, cele, pragnienia – nazywać je po imieniu

3. Być człowiekiem w ruchu, chcieć iść

4. Podejmować konkretny krok

5. Mieć świadomość, że nie idziesz sam

6. Nie marnować czasu, bo tyle można zrobić!

Odczytujemy (słuchamy) wspólnie:

W pełnym słońcu w środku lata

Wśród łagodnych fal zieleni

Wre zapamiętała praca

Stawiam łódź na suchej ziemi

Owad w pąku drży kwitnącym

Chłop po barki brodzi w życie

Ja pracując w dzień i w nocy

Mam już burty i poszycie

Budujcie Arkę przed potopem

Dobądźcie na to swych wszystkich sił!

Budujcie Arkę przed potopem

Choćby tłum z waszej pracy kpił!

Ocalić trzeba co najdroższe

A przecież tyle już tego jest!

Budujcie Arkę przed potopem

Odrzućcie dziś każdy zbędny gest

Muszę taką łódź zbudować

By w niej całe życie zmieścić

Nikt nie wierzy w moje słowa

Wszyscy mają ważne wieści

Ktoś się o majątek kłóci

Albo łatwy węszy żer

Zanim się ze snu obudzi

Będę miał już maszt i ster!

Budujcie Arkę przed potopem

Niech was nie mami głupców chór!

Budujcie Arkę przed potopem

Słychać już grzmot burzowych chmur!

Zostawcie kłótnie swe na potem

Wiarę przeczuciom dajcie raz!

Budujcie Arkę przed potopem

Zanim w końcu pochłonie was!

Każdy z was jest łodzią, w której

Może się z potopem mierzyć

Cało wyjść z burzowej chmury

Musi tylko w to uwierzyć

Lecz w ulewie grzmot za grzmotem

I za późno krzyk na trwogę

I za późno usta z błotem

Wypluwają mą przestrogę!

Budujcie Arkę przed potopem

Słyszę sterując w serce fal!

Budujcie Arkę przed potopem

Krzyczy ten, co się przedtem śmiał!

Budujcie Arkę przed potopem

Naszych nad własnym losem łez!

Budujcie Arkę przed potopem

Na pierwszy i na ostatni chrzest!

—Jacek Kaczmarski – Arka Noego

- Czy mam w sobie determinacje do podjęcia swojej drogi, aby nawet stawiać łódź na suchej ziemi?

- Czy to co chce jest dla mnie na tyle ważne, aby nie zrażać się?

- „Każdy z was jest łodzią, w której może się z potopem mierzyć cało wyjść z burzowej chmury musi tylko w to uwierzyć” co to dla mnie znaczy?

. warning: kluczowe pytanie podsumowania

- „Ocalić trzeba co najdroższe A przecież tyle już tego jest!” - czy patrzę na swoje życie jako na coś czego nie można zmarnować z powodu tego co już w nim jest? (a nie dlatego co może być)

Dziś wracamy do domów i życie będzie się tam toczyło tak samo jak dwa dni temu. Czy te rekolekcje coś zmienią? Może nie, może tak. Bardzo dużo zależy od nas. Życie jest zbyt cenne, aby uciekło nam na graniu w gry online, oglądanie seriali i chodzenie po sklepach. Łatwo nazwać wszystko co się tutaj mówiło „piękna, ale nierealną wizją” usprawiedliwiając samego siebie. Łatwo żyć w marzeniach i narzekać na to co mam za oknem.

Chrześcijaństwo to branie byka za rogi, życie pełne pasji, szukania i znajdowania siebie w miejscach zaskakujących nas samych. Życie konsekwentne, ale nie siłą szablonu, który wypełniamy. Niestrudzenie dążymy za Duchem Świętym… a dzięki temu trafiamy w nowe miejsca i przestrzenie….

… a wszędzie tam tyle dobra, którego możemy stać się udziałem - „Musimy tylko w to uwierzyć”.

Zastosowanie

Dokąd zatem zmierzam? Nazwijmy to, nie zostawiajmy tego tylko w głowie. Możemy to powiedzieć odważnie teraz na spotkaniu, możemy zapisać sobie na drugiej stronie kartki z tabelką i włożyć do kopert, a następnie przeczytać za parę miesięcy czy lat. Ale niech odpowiem na to pytanie tak jak czuje i widzę odpowiedzieć na dzisiejszy dzień.

Ty Też?

Czas powstania konspektów:

Jesień 2011 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Pochylaliśmy się nad wspólnotą jako przestrzenią spotkania. Walczyliśmy o to, aby pokazać, że wspólnota nie jest miejscem zacierania się różnic lecz ubogacania się nimi. Ludzie żyjący w dobrych wspólnotach są solą ziemi i zarażają innych, budzą innych. Samym swoim istnieniem zadają pytanie: „dlaczego oni tak żyją?”. Pokazywaliśmy też mocno, że każdy z nas kształtuje i tworzy wspólnotę i jest ona taka jakimi my jesteśmy, a nie taka jak zapisano w jakiś księgach. Wspólnota jest marzeniem. To marzenie nie jest pozbawione wad i słabości, ale jest realne i cenniejsze od ceny pewnych rozczarowań, które mogą nas spotkać.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Wspólnota - fenomen indywidualności czy konformizmu?

- Cel

- Wprowadzenie dla animatora - do całych rekolekcji

- Modlitwa

- Wprowadzenie (nie tylko) do spotkania

- Jaka jest moja „indywidualność”?

- Stracenie indywidualności?

- Zbiór to co innego niż wspólnota

- Razem, ale indywidualnie?

- Podsumowanie, zastosowanie

- Modlitwa

- Spotkanie 2. - Czym jest spotkanie?

- Cel

- Pomoce do spotkania

- Spotkania w codziennym życiu

- Spotkania w realu vs. spotkania w virtualu

- Jakość spotkań w realu

- Kwestia spotkań i Spotkań

- Spotkanie jako przestrzeń trudności

- Wspólnota jako spotkanie

- Spotkanie 3. - Wspólnota jest decyzją

- Cel

- Dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- Kluczowe decyzje

- Decyzja o działaniu

- Otwartość na „zawsze nowe”

- Być świadomym uczestnikiem życia

- Modlitwa

Spotkanie 1. - Wspólnota - fenomen indywidualności czy konformizmu?

Cel

Zapoznanie się grupy, ale nie przez opowiadanie o sobie, ale rozmowę na temat. Zmierzenie się z pierwszym stereotypem wspólnoty jakim jest utrata siebie. (a nie „posiadaniem siebie w dawaniu siebie”!). Nakreślenie wizji Kościoła jak pojednanej różnorodności.

Wprowadzenie dla animatora - do całych rekolekcji

Na tym spotkaniu sztucznie przeciwstawiamy indywiduum grupie. Robimy to niejako w celach badawczych - aby coś odkryć. O tym jak w parze idą te dwa dążenia w nas jest koniec dzisiejszego dnia czyli modlitwa. Jeżeli uczestnicy będą się burzyć na taki rozdział należy im pogratulować, a nie bronić konspektu ;),a następnie przeczytać ten akapit.

Zobacz: http://www.youtube.com/watch?v=o0ijs1GggU8

Jakie uczucia się w Tobie rodzą? Widzisz bardziej wspólnotę czy manipulacje? Bardziej jedność czy naśladownictwo? Widzisz w tym piękno „organizmu ponad organizmem” czy Cię to jakoś niepokoi? Tak samo ludzie niezwiązani z Kościołem mogą patrzeć na Msze Świętą i wspólnotę Kościoła(!). W przykładzie o dużym kontraście (a jak!) stań po drugiej stronie i popatrz przez ramię uczestnika w tym samym kierunku. Zmierz się z tymi uczuciami i je zapamiętaj. Podyskutuj z resztą diakonii. Poprowokujmy się trochę. Powodzenia! :).

Modlitwa

Nie wiemy kim są i skąd przychodzą ludzie, którzy zostali nam powierzeni. Modlitwa zatem nie powinna zakładać umiejętności modlitwy spontanicznej, ale koniecznie musi zawierać element znajomy dla uczestników (np. „Duchu Święty, który oświetlasz….”). Można zrobić na zasadzie kolekty - żeby każdy pomyślał o tym o co chce się pomodlić a zebrać to wspólnym Ojcze Nasz.

Wprowadzenie (nie tylko) do spotkania

Po co są te spotkania? Żeby rozmawiać. Rozmawiać tzn przekazywać to co ma się w głowie i sercu. Nie ma „dobrych odpowiedzi które pasują do klucza”. Nie chodzi też o to, abyśmy używali słów Maryja, Jezus, Bóg, Modlitwa, wstawiając pomiędzy nie pojedyncze wyrazy. (bo szczerze mówiąc sami mamy tego dosyć?). Chcemy się spotkać czyli dzielić się tym co myślimy, a nie tym co chcielibyśmy myśleć. To poważna różnica.

Jaka jest moja „indywidualność”?

Informacja

Animator przygotowuje dużo kartek z różnymi napisami: napisane niebieskim kolorem „słoń”, podkreślony czarny napis „widelec” itd.

Poprosić grupę żeby je podzieliła na grupy - jest dużo możliwości (kolor, podkreślenie, kursywa, wytłuszczenie, liczba, liczba ułamkowa, rodzina wyrazów itd.). Żadna kartka nie jest identyczna 1:1.

- Czy jakieś dwie kartki są tutaj identyczne?

- Więc każde są indywidualne i jednoznacznie możesz opisać mi którą mam wybrać? Spróbujmy.

- Ile trzeba podać cech, aby w tym przypadku określić indywidualność?

Jak powiem, że chodzi mi o dziewczynę z mojej klasy to nikt nie będzie wiedział o kogo chodzi. Jeżeli powiem, że o dziewczynę z blond włosami to prawdopodobnie zostanie już tylko kilka możliwości. Ile trzeba podać cech, aby jednoznacznie wyróżnić indywidualność?

Wariant I:

Spróbujmy czy w naszym przypadku wystarczy 5. Umówmy się, że pierwsze trzy z nich muszą dotyczyć czegoś innego niż wyglądu. Jaka jest moja indywidualność? Każdy z uczestników zapisuje 5 swoich cech na kartce i daje na środek. Animator wybiera je po kolei i odczytuje - próbujemy dopasować opis do osoby.

Wariant II:

Jakie 5 cech mnie najlepiej charakteryzuje?

Stracenie indywidualności?

Wróćmy do naszych kartek.

- Gdy położymy je w grupach (animator dzieli je ze względu na kolor) i patrzysz na nie to bardziej widzisz w nich indywidualność czy to, że leża tutaj wszystkie żółte?

- Czy znasz jakieś przykłady z życia, że tak się dzieje? (gdy jest się w klasie uważaną za słabą, Polacy to złodzieje samochodów, wszyscy księża jeżdżą mercedesami, wszyscy faceci myślą o jednym)

- Czy łatwo się czemuś takiemu przeciwstawić? Dlaczego?

Boimy się bycia wrzuconymi do jednego worka z innymi. Nie mamy wtedy kontroli nad tym jak jesteśmy postrzegani.

- Czy bycie w jakiejś grupie musi wiązać się z jakimś straceniem kontroli (np. nad wizerunkiem?

Jak się zadaje takie pytanie to ma się ochotę bronić, że przecież tak nie musi być. Sęk w tym, że to nieprawda. Będąc w grupie jesteśmy postrzegani przez ten pryzmat. Dlatego niektórzy z nas nie chce być częścią zbioru, wolą się kontrastować/wyróżniać się/zwracać na siebie uwagę.

Nie chcemy być częścią bezkształtnej masy.

Zbiór to co innego niż wspólnota

Informacja

Wzór prostokątnych kartek do wycięcia dla animatora znajduje się poniżej.

Mamy nowy zbiór obrazków - strzałki. Poukładajmy je jak poprzednio.

Informacja

uczestnicy podzielą je na „skośne” oraz „proste” - innego wyboru nie ma

Znowu wszystkie elementy są takie same, prawda? Zbiory są nieciekawe. To tylko i wyłącznie zaszufladkowane elementy. Nic dziwnego, że nas nie bawią. Można jednak inaczej.

Informacja

Animator układa kartki w taki wzór:

- Jaka zmiana nastąpiła? Co czyni tę różnicę?

- nadal mamy zbiór - tyle, że jeden

- ta sama liczba elementów, dokładnie tych samych

- wcześniej każdy element miał własny kierunek gdy leżał w grupie, a teraz mają wspólny

- Czy nadal można powiedzieć, że ten zbiór to „bezkształtna masa”, której się boimy?

Uzyskaliśmy coś więcej niż sumę elementów - strukturę, kierunek.

- Czy znamy grupy, które nie są tylko zbiorem? (drużyna piłkarska, wojsko rzymskie, drużyna w sztafecie)

- Dlaczego ludzie chcą w nich być? Dlaczego takie grupy się tworzą?

Właśnie! Takie grupy same się tworzą, a nie ktoś je tworzy. Zbiory tworzy ktoś - szufladkując i katalogując (np. dyrektor szkoły ustalając klasy, urzędnik dzieląc ludzi na tych którzy zostaną obsłużeni dzisiaj i następnego dnia). Nie da się tak jednak poukładać ludzi, aby nagle chcieli tego samego.

- Czy jesteśmy w takich grupach? Jaką rolę tam odgrywamy? Jaki jest ich cel?

- Czy szanowana jest w nich Twoja indywidualność?

Razem, ale indywidualnie?

Kościół też jest grupą. Grupą która bezsprzecznie jest zaszufladkowana jako zbiór - mamy tego świadomość. Bo można zapytać: gdzie w nim miejsce na indywidualizm jeżeli wszystko jest ustalone przez innych, a my mamy się podporządkowywać…

- Czy spotkałeś się z takim postrzeganiem Kościoła?

Czy to prawda? Przeczytajmy fragment:

Gdy Mojżesz pasał owce swego teścia, Jetry, kapłana Madianitów, zaprowadził [pewnego razu] owce w głąb pustyni i przyszedł do góry Bożej Horeb. Wtedy ukazał mu się Anioł Pański w płomieniu ognia, ze środka krzewu. [Mojżesz] widział, jak krzew płonął ogniem, a nie spłonął od niego. Wtedy Mojżesz powiedział do siebie: „Podejdę, żeby się przyjrzeć temu niezwykłemu zjawisku. Dlaczego krzew się nie spala?” Gdy zaś Pan ujrzał, że [Mojżesz] podchodził, żeby się przyjrzeć, zawołał <Bóg do> niego ze środka krzewu: „Mojżeszu, Mojżeszu!” On zaś odpowiedział: „Oto jestem”. Rzekł mu [Bóg]: „Nie zbliżaj się tu! Zdejm sandały z nóg, gdyż miejsce, na którym stoisz, jest ziemią świętą”. Powiedział jeszcze Pan: „Jestem Bogiem ojca twego, Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba”. Mojżesz zasłonił twarz, bał się bowiem zwrócić oczy na Boga.

—Wj 3,1-6

Zwróćmy szczególną uwagę na 6 wers. Porównajmy dwie wersje:

- „Jestem Bogiem ojca twego, Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba”

- „Jestem Bogiem ojca twego, Bogiem Abrahama, Izaaka i Jakuba”

- Jak interpretujemy to, że Bóg sam się przedstawia używając takiej „dziwnej formy”?

Komentatorzy Pisma Świętego interpretują to jako podkreślenie ze strony Boga indywidualności Jego relacji z każdym człowiekiem. Choć Bóg Abrahama i Bóg Izaaka to ten sam Jeden Bóg, to relacje Boga z Abrahamem i Izaakiem były różne. To pozorny paradoks, że bycie w grupie oraz indywidualność się wykluczają.

Przeczytajmy:

Podobnie jak jedno jest ciało, choć składa się z wielu członków, a wszystkie członki ciała, mimo iż są liczne, stanowią jedno ciało, tak też jest i z Chrystusem. Wszyscyśmy bowiem w jednym Duchu zostali ochrzczeni, [aby stanowić] jedno Ciało: czy to Żydzi, czy Grecy, czy to niewolnicy, czy wolni. Wszyscyśmy też zostali napojeni jednym Duchem. Ciało bowiem to nie jeden członek, lecz liczne [członki]. Jeśliby noga powiedziała: «Ponieważ nie jestem ręką, nie należę do ciała» - czy wskutek tego rzeczywiście nie należy do ciała? Lub jeśliby ucho powiedziało: Ponieważ nie jestem okiem, nie należę do ciała - czyż nie należałoby do ciała? Gdyby całe ciało było wzrokiem, gdzież byłby słuch? Lub gdyby całe było słuchem, gdzież byłoby powonienie? Lecz Bóg, tak jak chciał, stworzył [różne] członki umieszczając każdy z nich w ciele. Gdyby całość była jednym członkiem, gdzież byłoby ciało? Tymczasem zaś wprawdzie liczne są członki, ale jedno ciało. Nie może więc oko powiedzieć ręce: «Nie jesteś mi potrzebna», albo głowa nogom: «Nie potrzebuję was».

—1 Kor 12,12-21

Taka jest wspólnota Kościoła. Jest złożona z indywidualnych osób choć jest „jednym ciałem”. Nie mamy być wszyscy tacy sami, nie mamy myśleć tego samego ani odczuwać tego samego. Jesteśmy jednak „jednym organizmem” więc mamy wspólny kierunek (jak przykład z strzałką). Mamy być pojednaną różnorodnością (różnorodnością w jedności). To jest możliwe.

- Patrzeliście kiedyś w ten sposób na Kościół?

- Jak rozumiecie pojęcie „pojednana różnorodność”?

- Czy wierzycie, że Kościół właśnie taki jest?

Podsumowanie, zastosowanie

Proponuje zrobić tutaj wprowadzenie do modlitwy wieczornej. Zapytać ludzi czy brali udział w czymś takim. Rozwiać ich wątpliwości. Miejsce na świadectwo animatora jak on przeżywa swoją indywidualność jako część czegoś większego na modlitwie (to nasze indywidualne wezwania tworzą modlitwę wpólnotową. To modlitwa wspólnotowa inspiruje nas do indywidualnych wezwań). Zaproszenie do próby powalczenia o coś takiego samego przez te trzy dni.

Zastosowaniem dla uczestników niech będzie taka próba spojrzenia na ludzi razem modlących się.

Modlitwa

Zdecydowanie dziękczynna za to spotkanie, ale też za to co przed nami.

Spotkanie 2. - Czym jest spotkanie?

Cel

1. uzmysłowienie uczestnikom że istnieją spotkania i Spotkania (przez wielkie S) i że to my, będąc twórcami i kreatorami naszych życiowych spotkań decydujemy o tym, które będą przeważać

2. wypuszczenie ich ze spotkania z próbą zdefiniowania tego czym jest Spotkanie

3. zwrócenie uwagi na trudy i cienie spotkań z innymi

4. ukazanie wspólnoty jako przestrzeni spotkań, nie zawsze łatwych

Pomoce do spotkania

- blok rysunkowy i przybory do pisania

- dwie kartki z napisami „spotkanie” i ”Spotkanie”

- wydruk definicji wyrazu „spotkać” ze słownika: http://www.sjp.pl/spotkanie

- wydruk komiksu na kartce A4

- wydruk z przykładami różnych dialogów internetowych

- zdjęcia różnych spotkań

Spotkania w codziennym życiu

Rozłożenie na stole kilku zdjęć przedstawiających różne spotkania (spotkanie rodzinne, randka, spotkanie przyjaciół, wizyta u chorego, kłótnia, spotkanie biznesowe, spotkanie Jana Pawła II z Alim Agcą i dwa zdjęcia przedstawiające spotkanie w sieci). Uczestnicy próbują znaleźć wspólny motyw dla wszystkich zdjęć – SPOTKANIE.

Luźna acz krótka rozmowa z uczestnikami na temat spotkań w życiu codziennym.

Ostrzeżenie

Ten punkt służy głównie pewnemu zagajeniu tematu, uzmysłowieniu, że życie to pasmo spotkań, mniej lub bardziej dla nas znaczących, łatwiejszych przyjemniejszych i trudniejszych, bolesnych itp. Konkluzja do jakiej powinna zmierzać rozmowa to: MY SAMI JESTEŚMY TWÓRCAMI NASZYCH SPOTKAŃ - może nie zawsze my decydujemy o fakcie spotkania, ale na pewno zawsze mamy wpływ na ich kształt, atmosferę itp.

Spotkania w realu vs. spotkania w virtualu

Specyficznym rodzajem spotkania, typowym dla nas, żyjących w dobie internetu, są spotkania w sieci: na czatach, komunikatorach, portalach społecznościowych itp.

- Pytanie prowokujące: Czy spotkania w sieci są wartościowe?

Pewnie znajdzie się ktoś, kto odpowie, że nie albo przynajmniej będzie skłonny polemizować z tym, że są to spotkania wartościowe. A jeśli nie to zawsze można się poratować stwierdzeniem, że „często krytykuje się Internet za to, że tam ludzie ukrywają swoje prawdziwe ja, nie mówią prawdy, rozmawiają o głupotach bo no „ta dzisiejsza młodzież…” itp.). Zmierzamy ku temu aby rozpocząć rozmowę w tym temacie nie od klasycznego „Internet spłyca relacje” (chociaż to prawda…), virtual to zło itd, ale w sposób właśnie pozytywny, mówiąc, że spotkania sieciowe mogą być dobre, i wartościowe bo w końcu to my decydujemy o tym jak one wyglądają. ALE…

…to, że mogą takie być, nie znaczy że zawsze takie są. Zazwyczaj jednak prawa jakimi rządzi się sieć (anonimowość, brak bezpośredniego kontaktu, emotikony zamiast emocji itp. łatwość nieporozumień) doprowadzają do tego że te SPOTKANIA SĄ DOŚĆ JAŁOWE, NIC NIE WNOSZĄ DO NASZEGO ŻYCIA, A ICH WIELOŚĆ DOPROWADZA DO TEGO, ŻE SZYBKO ZAPOMINAMY O TYM ŻE BYŁY.

Zwizualizujmy to sobie – wybieramy dwie osoby, każda z nich dostaje kartkę z przykładem częstego internetowego dialog. Sadzamy je naprzeciwko siebie i prosimy o odczytanie dialog. I drugi przykład – tniemy historyjkę z załącznika na kawałki, uczestnicy układają wspólnie. Ewentualnie tylko prezentujemy w całości – jak kto woli.

-Cześć.

-No hej.

-Co tam?

-Dobrze. A u Ciebie ?

-Też dobrze

-Co robisz?

-Gadam, a ty?

-Ja też gadam.

…(krótka przerwa)

-Jesteś?

-Tak

-Wiesz, ja już lecę.

-Ok. Pa.

Następnie pytamy uczestników o ich doświadczenia związane z tego typu „spotkaniami” (podejrzewam, że mogą chcieć polemizować, wtedy dzielnie trzeba to podjąć i broń boże nie negować, a jedynie delikatnie dawać do zrozumienia, że spotkanie w sieci to nie wyżyny spotkań międzyludzkich w ogóle). Pytania:

- Ile prowadziłem rozmów w sieci w zeszłym tygodniu?

- Ilu z nich potrafiłbym nadać temat np. „rozmowa o filmie XYZ”?, „cześć, co w szkole” itp.?

- Jak często zdarzają mi się „rozmowy” w stylu tych przedstawionych wcześniej?

Przeprowadzamy krótkie porównanie spotkań w realu i spotkań w virtualu. Zrobimy to w 2 etapach:

ETAP 1: - Przygotowanie do tych spotkań:

- Jak przygotowujemy się do spotkania w realu a jak do spotkania w sieci i jak ono przebiega? - można to spisać na kartce podczas rozmowy z uczestnikami (spotkanie w realu - dbałość o strój, makijaż,(kto z nas nie patrzy w lustro kiedy wychodzi na spotkanie z drugą osobą?),znaczenie gestów (ćwiczyliście kiedyś przed lustrem przed ważnym dla was spotkaniem, może randką?), kontakt wzrokowy, pewność tego że idziemy na spotkanie z żywą osobą; może próba sprawienia tej osobie jakiejś drobnej przyjemności np. kwiaty czy jakiś prezent? spotkanie w virtualu – mogę wyglądać jak chcę, mogę napisać co chcę, mogę wyjść kiedy chcę i napisać zaraz wracam, może zapaść cisza i nikogo to nie będzie krępować, nie muszę się skupiać na tym spotkaniu - mogę jednocześnie z kimś pisać i czytać informacje w necie)

- Jak w związku z tym się zapatrujemy na wartość tych spotkań? Jak wypada ich porównanie?

ETAP 2 – Przebieg tych spotkań:

- Komiks - Komiks ilustruje jak w sieci łatwo o nieporozumienia, jak można błędnie odczytać czyjeś słowa czyjeś zachowanie bądź właśnie jego brak

- Można chwilę pociągnąć temat z uczestnikami: Czy skądś to znają, czy się zgadzają itp. Ale głównie chodzi o to, żeby teraz skłonić ich do zastanowienia się nad tym jak mogłoby wyglądać to spotkanie gdyby oni siedzieli naprzeciwko siebie, gdyby nie dzielił ich ten monitor. Można im zaproponować przygotowanie krótkich scenek ilustrujących takie spotkanie np. w różnych miejscach (kawiarnia, park, przystanek autobusowy) –i zachęcić aby pomyśleli o tym czego na pewno nie mogliby doświadczyć w sieci. Konkluzja - SPOTKANIA W REALU PRZEZ TO, ŻE ZAPEWNIAJĄ BEZPOŚREDNI KONTAKT Z DRUGIM CZŁOWIEKIEM MOGĄ DOSTARCZYĆ NAM WIĘCEJ DOŚWIADCZEŃ, BARDZIEJ ZAPAŚĆ NAM W PAMIĘĆ A TYM SAMYM MIEĆ DLA NAS WIĘKSZE ZNACZENIE. POZWALAJĄ UNIKNĄĆ ROZCZAROWAŃ SPOWODOWANYCH INTERNETOWĄ NIEPEWNOŚCIĄ I KONIECZNOŚCIĄ DOMYSŁÓW ORAZ NIEPOROZUMIEŃ ZWIĄZANYCH Z NIEPOPRAWNYM ODCZYTANIEM CZYICHŚ SŁÓW CZY INTENCJI.

Jakość spotkań w realu

Warto teraz zadać sobie pytanie o jakość naszych spotkań w realu - jak my je przeżywamy, jak one wyglądają itd.

- Co robicie kiedy spotykacie się z przyjaciółmi - wypiszcie 3 czynności, które występują zawsze, bez względu na to jaki to przyjaciel, jakie to miejsce itp. (podejrzewam, że wielokrotnie powtórzy się czynność „rozmawianie”…)

…ciągniemy temat rozważając tę kwestię - jak się mają do siebie słowa „spotkanie” i ”gadanie” (rymują się! :D).

- Czy łatwiej nam mówić czy słuchać?

- Czy traktujemy spotkania jako okazję do wygadania się?

- Czy wyobrażamy sobie na chwilę obecną spotkanie bez gadania?

- Czy ono traci przez to na wartości? Dlaczego tak/nie?

Szukanie spotkań, gdzie nie ma gadania (przykłady: dwóch wędkarzy na łowach, czuwanie przy nieprzytomnym człowieku). A może uczestnicy w swoim zasobie doświadczeń mają już takie spotkanie?

Ciekawostka - sentencja: Panie, zachowaj mnie od zgubnego nawyku mniemania, że muszę coś powiedzieć na każdy temat i przy każdej okazji.

…i kontynuując temat o jakości spotkań, kolejna kwestia: W imię czego się spotykamy? (dla siebie, np. żeby nie czuć się samotnym, dla innych - aby oni nie czuli się samotni, bo mamy jakiś interes) - można wykorzystać zdjęcia z początku spotkania. Które spotkania przeważają? Jak czuję – które z nich więcej wnoszą w moje życie? Dlaczego?

Kwestia spotkań i Spotkań

W tym miejscu warto poruszyć temat spotkań i Spotkań

Informacja

kartki z tymi słowami napisanymi w odpowiedni sposób dla wizualizacji rozkładamy na stole

Czy po tym wszystkim co sobie powiedzieliśmy możemy ustalić jakąś definicję tych dwóch słów, pozornie podobnych, ale jednak różnych? Czym różni się spotkanie od Spotkania? Pomocą ku temu będzie…

…przedstawienie definicji spotkania ze słownika internetowego (http://www.sjp.pl/spotkanie) przedstawionej w 4 punktach:

spotkanie

1. natknąć się na kogoś lub coś, zobaczyć się z kimś;

2. poznać kogoś;

3. znaleźć coś gdzieś;

4. zdarzyć się, stać się czyimś udziałem

Ta definicja jest o tyle ciekawa, że prezentuje pewną drogę jaka dzieli spotkanie i Spotkanie, wypełnia przestrzeń między nimi. Spotkanie może być „natykaniem się na kogoś”, może obejmować „zobaczenie się z kimś”. To może zaowocować „poznaniem kogoś” i ”znalezieniem dzięki spotkaniu czegoś dobrego, wartościowego np. w osobie czy w sytuacji, a może i w samym sobie”. W końcu spotkanie może prowadzić do tego, ze „zdarzy się coś”, że „coś stanie się naszym udziałem”, inaczej mówiąc, że coś zmieni się w naszym życiu na skutek spotkania, ktoś stanie się na przykład częścią nas dzięki spotkaniu, albo my staniemy się częścią czyjegoś świata, a najlepiej jak jedno i drugie :) Analiza tej definicji wspólnie z uczestnikami powinna zaowocować nakreśleniem tego co rozumiemy pod słowem „spotkanie” i ”Spotkanie” i różnić między tymi dwoma zdarzeniami.

- Czy jednak fakt tego, że spotkanie może mieć takie 2 wymiary, oznacza że powinniśmy wyczekiwać tylko tych drugich, obiektywnie bardziej wartościowych? Jak się mają jedne do drugich?

Chodzi o to, że spotkania są drogą do Spotkań, piaskiem wśród ziarenek którego poszukujemy pereł. Przykłady: Przychodzimy co tydzień na Msze Świętą aby raz na pół roku przeżyć doznanie mistyczne….Pijemy po pracy piwo z kumplami, aby m.in. gdy będzie TEN MOMENT powstrzymać go męska rozmową przed rozbiciem własnej rodziny itd.

Podsumowanie tej części:

Spotkania są różne, faktem jest że wypełniają nasze życie. Mam ogromny wpływ na jakość i kształt moich spotkań z innymi. Od decyzji o fakcie spotkania może wiele zależeć, są Spotkania, które mogą wiele zmienić.

Spotkanie jako przestrzeń trudności

Wracamy do zdjęć z przykładami spotkań z początku. Zadaniem uczestników jest pomyślenie według jakiego kryterium można podzielić te spotkania - chodzi o spotkania trudne i miłe. Jeśli na to nie wpadną to bierzemy jedno zdjęcie z miłym spotkaniem i jedno z trudnym stawiając je jakby w opozycji do siebie - wtedy powinni wpaść:P

Po podziale zdjęć wychodzi zasadniczo pół na pół; spotkanie biznesowe i spotkanie w sieci może być różnie zakwalifikowane, ale to nieistotne. Zmierzamy do tematu „trudnych spotkań” - z jakich powodów te spotkania mogą być trudne (negatywne emocje, stres, obawa, konieczność przebaczenia)? co to znaczy że są trudne, dlaczego tak je odbieramy? czy te spotkania mogą być w jakiś sposób cenne czy to tylko źródło smutku, bólu, zdenerwowania itp.?

Wspólnota jako spotkanie

Teraz przejdziemy do rozważenia kwestii „Wspólnota jako przestrzeń spotkania” (bo nasze rekolekcje są o wspólnocie)- z jakimi spotkaniami mamy do czynienia we wspólnocie? co możemy o nich powiedzieć? być może niektórzy mają już jakieś doświadczenie - niech opowiedzą o swoich spotkaniach na gruncie wspólnotowym.

Ostrzeżenie

Tutaj jest potrzebne świadectwo animatora!

Co jest najważniejszą cechą spotkań we wspólnocie, co je odróżnia od spotkań w innych przestrzeniach (w szkole, w miejscu pracy) - NIE MA WSPÓLNOTY BEZ SPOTKAŃ PRZEZ WIELKIE S. Jeśli ich nie ma to mamy do czynienia z grupą, gdzie dochodzi owszem do wielu spotkań, być może cennych w oczach tych, którzy biorą w nich udział…Ale we wspólnocie jest inaczej - z czasem dostrzegasz, że to miejsce wypełniają Spotkania - które zmieniają, które budują, na długo a śmiem twierdzić, że nawet i na zawsze.

Ale zostawmy na razie te wspólnoty nasze, obecne i pomyślmy o wspólnotach z czasów Jezusa. Która z nich pierwsza przychodzi nam na myśl? (chodzi oczywiście o Apostołów). Jaka jest nasza wiedza na teraz o tej wspólnocie - jaka wspólnotą byli Apostołowie?(przypuszczam, że większość odpowiedzi będą stanowić określenia pozytywne…a jeśli nie to sami zmierzajmy ku temu żeby raczej w takim świetle ich przedstawić. Apostołowie jako wspólnota ludzi zgodnych, ludzi świętych przecież!, podejmujących wspólny trud i współpracę dla osiągania wspólnych celów, ludzi głęboko wierzących itp.)

I później pomału…czy jednak z całą pewnością możemy powiedzieć że, byli oni wspólnotą, do której pasują wyłącznie pozytywne określenia? czy żyło im się miło i zgodnie, w każdy czas? Czy bliskość Jezusa pośród nich działała jak ochrona przed grzechem, zwątpieniem? Otóż Jezus wiedział, że między apostołami nie zawsze było miło i zgodnie, wiedział też, że po Jego śmierci też tak nie będzie, a mimo to pragnął tej wspólnoty!

Na potwierdzenie tego, że we wspólnocie apostołów różnie bywało przyjrzyjmy się 3 historiom. MA TO DWOJAKI CEL - ZWRÓCIĆ UWAGĘ NA KONFLIKTOWE SYTUACJE I TRUDNOŚCI, ALE JEDNOCZEŚNIE POKAZAĆ SPOSOBY RADZENIA SOBIE, SPOSOBY FUNKCJONOWANIA UCZESTNIKÓW SPORU - konflikt w tych historiach jest przyczynkiem dla ukazania sposobów radzenia sobie z nim.(sposób „przyglądania się” tym historiom jest do przemyślenia - albo wszyscy pracujemy nad jednym tekstem albo dzielimy się na grupy i każda pracuje nad jednym. Ale wydaje mi się że jednak wszyscy powinni pracować nad jednym….)

Przeczytajmy:

Tak przyszli do Kafarnaum. Gdy był w domu, zapytał ich: O czym to rozprawialiście w drodze? Lecz oni milczeli, w drodze bowiem posprzeczali się między sobą o to, kto z nich jest największy. On usiadł, przywołał Dwunastu i rzekł do nich: Jeśli kto chce być pierwszym, niech będzie ostatnim ze wszystkich i sługą wszystkich!

—Mk 9,33-34

Cała ta sytuacja wynikła z tego, że „wyszła” z apostołów chęć dominowania, bycia zauważonym czy też docenionym przez Jezusa, zyskania uznania też moze w oczach innych apostołów. Zauważmy jakie to ludzkie, jakie to też nam bliskie - kto z nas nie ma takich potrzeb, bycia pochwalonym, dostrzeżonym, bycia wyróżnionym spośród innych? Apostołowie byli zwykłymi ludźmi…i nieobce były im też konflikty tego rodzaju. Ale czytamy że „milczeli”, wiedzieli że zachowali się głupio, niedojrzale, niemądrze i Jezus też to wie pouczając ich później. Poznali swoją słabość i zaprzestali kłótni.

Gdy następnie Kefas przybył do Antiochii, otwarcie mu się sprzeciwiłem, bo na to zasłużył. Zanim jeszcze nadeszli niektórzy z otoczenia Jakuba, brał udział w posiłkach z tymi, którzy pochodzili z pogaństwa. Kiedy jednak oni się zjawili, począł się usuwać i trzymać się z dala, bojąc się tych, którzy pochodzili z obrzezania. To jego nieszczere postępowanie podjęli też inni pochodzenia żydowskiego, tak że wciągnięto w to udawanie nawet Barnabę. Gdy więc spostrzegłem, że nie idą słuszną drogą, zgodną z prawdą Ewangelii, powiedziałem Kefasowi wobec wszystkich: Jeżeli ty, choć jesteś Żydem, żyjesz według obyczajów przyjętych wśród pogan, a nie wśród Żydów, jak możesz zmuszać pogan do przyjmowania zwyczajów żydowskich? My jesteśmy Żydami z urodzenia, a nie pogrążonymi w grzechach poganami.

—Ga 2,11-14

Paweł ostro wypowiada się w liście. Jest bardzo wkurzony na Piotra - na tego, który został przecież wybrany, wyróżniony z grona dwunastu. Co mógł pomyśleć sobie Piotr - że oto ten, który dopiero niedawno się nawrócił będzie go pouczał? Jego, który znał osobiście Jezusa i żeby tego było mało został wybrany przez niego na przewodnika Kościoła? O nie! Ale…przyjął te zarzuty, okazało się że Paweł miał rację, na soborze przychylono się do jest stanowiska. Potrafił przyjąć krytykę.

Po pewnym czasie powiedział Paweł do Barnaby: Wróćmy już i zobaczmy, jak się mają bracia we wszystkich miastach, w których głosiliśmy słowo Pańskie. Barnaba chciał również zabrać Jana, zwanego Markiem; ale Paweł prosił, aby nie zabierał z sobą tego, który odszedł od nich w Pamfilii i nie brał udziału w ich pracy. Doszło do ostrego starcia, tak że się rozdzielili: Barnaba zabrał Marka i popłynął na Cypr, a Paweł dobrał sobie za towarzysza Sylasa i wyszedł, polecony przez braci łasce Pana.

—Dz 15,36-41

Prozaiczny spór. Ale warto podkreślić tutaj jak Paweł i Barnaba z tego wybrnęli - czasem jest tak, że lepiej się rozejść, żeby nie zaogniać sytuacji. Był konflikt, „spór się zaostrzył” ale nie pozabijali się ze złości - znaleźli rozwiązanie.

ZMIERZAMY KU KONKLUZJI…

- Te sytuacje uzmysławiają nam, że Apostołowie nie byli idealni. Ale też to, że my dziś jako członkowie czy przyszli członkowie wspólnot także tacy nie będziemy. I wcale nie o to chodzi. Grunt to ZDAĆ SOBIE Z TEGO SPRAWĘ I ZAAKCEPTOWAĆ TO. Konflikty i trudności owszem powodują różne bolesne sprawy, obrażanie się, przekonanie, że już nie jestem w stanie z kimś znaleźć wspólnego języka. Ale w tych historiach Jezus zostawia nam też wskazówki jak radzić sobie z tym co jest przecież nieuchronnym elementem naszych spotkań.

- I tak naprawdę, paradoksalnie, trzeba się cieszyć z tego, że coś się dzieje, że jest dobrze, ale też z tego, że bywa trudno i boleśnie - Dlaczego? - Bo tam jest życie, prawdziwe, nie cukierkowe. Czasem trzeba się pokłócić żeby się spotkać naprawdę, żeby czegoś się dowiedzieć o sobie i o innych. Czasem musi zaboleć - bo przecież moc doskonali się w słabości, chociaż po ludzku brzmi to dziwnie. Ale żeby nauczyć się takiej radości trzeba przekonać samego siebie, że trudne spotkania, także we wspólnocie, to nie jest kara od Pana Boga, ale nauka dla każdego z nas i krok ku dojrzałości - życiowej i chrześcijańskiej.

Zbieramy treści z całego spotkania w całość (można skorzystać z poprzedniego podsumowania oraz zerknąć sobie na cele spotkania i według nich sformułować kilka słów na zakończenie). Polecam zakończyć rundką, ustną albo pisaną, zachęcająca uczestników do odpowiedzi na pytanie „Z czym kończę to spotkanie?”

Spotkanie 3. - Wspólnota jest decyzją

Cel

Przedostatni punkt merytoryczny rekolekcji. Zdecydowanie podsumowujemy, zbieramy, dzielimy się przeżyciami. Przekonanie do otwartej i aktywnej postawy w swoim życiu, do wychodzenia poza swoje „ja”.

Dla animatora

Za wszelką cenę unikać jakiegokolwiek nawet pozoru prania mózgów. Nie jesteśmy jednostką rekrutującą, a to czy te rekolekcje są dobre czy nie w żaden sposób nie zależy od tego ile osób zakochało się w Oazie i chce do niej przyjść. Dzisiejsze spotkanie jest długie, a uczestnicy też będą już zmęczeni - trzeba czuwać nad jego dynamiką.

Modlitwa

Jesteśmy po konferencji (Binia - najlepsze pozdrowienia :P) o odwadze do decyzji oraz odpowiedzialności, o nie marnowaniu czasu. Warto iść za ciosem i pomodlić się o to, abyśmy umieli z tych trzech dni wyciągnąć dobre rzeczy niezależnie czy zechcieliśmy się bardziej zaangażować w jakąś wspólnotę czy nie.

Wprowadzenie do spotkania

Pierwszego dnia pytaliśmy siebie gdzie jesteśmy i co nam to daje. Drugie dnia bardziej zwracaliśmy uwagę na to, że oprócz nas są też inni z którymi w jakiś sposób jesteśmy powiązani. Mamy dużo wiedzy, bo wiele zobaczyliśmy. Czy potrafimy teraz coś z tym zrobić? Co nam to dało?

Kluczowe decyzje

Chcielibyśmy dzisiaj spotkanie zacząć od posłuchania lub przeczytania utworu.

Słońce błyśnie między wschodem a zachodem

Mimochodem obrysuje miasto chmur

Jednych dziegciem dzień nakarmi, innych miodem

Temu głowę wzniesie, temu napnie sznur

Trochę starsze znów się stanie to, co młode

Jakby strzepnął ptak kolejną kroplę z piór

Mimochodem, mimochodem

Jakby strzepną kroplę z piór

Tym pod nogi róż kobierzec, tamtym kłodę

Pozostałym - mimochodem - byle co

Frustrat skargę śle, laureat pisze odę

Raz się dobro jawi złem, raz dobrem zło

Słowo wpada w morze słów, jak kamień w wodę

Krążek myśli pozostawi brnąc na dno

Mimochodem, mimochodem

Krążek myśli brnąc na dno

Ciepły syty - niepojętym zdjęty głodem

Zgłodniałego - mimochodem - syci złość

Temu mostu przęsło, temu dom z ogrodem

Komuś o coś chodzi, za kimś chodzi coś

Na stracenie, na pożytek i na szkodę

Jak złośliwie między psy rzucona kość

Mimochodem, mimochodem

Między przy rzucona kość

Tańczą, walczą, zieją żarem, zioną chłodem

Mimochodem spalą w pył, zetną w lód

Swego boga za słomianą szarpią brodę

By im dał nadziei źdźbło, ładu łut

Sen za jawę biorą, karę za nagrodę

Odtwarzając krótkie scherzo swe bez nut

Mimochodem, mimochodem

Krótkie scherzo - bez nut

Nie już więcej z tego rymu nie wywiodę

Mimochodem układając cierpką pieśń

Pocieszenie tylko dodam na osłodę

Że w niej drzemie mimochodem ważka treść

Chwila światła między wschodem a zachodem

Wobec której trudno tak po prostu przejść

Mimochodem, mimochodem

Trudno tak po prostu przejść

Miasto chmur, chwile szczęść

—Jacek Kaczmarski – Mimochodem

Życie toczy się mimochodem. Czy chcemy czy nie od początku tego spotkania minęło już kilkadziesiąt sekund czasu. Nawet jeżeli zamkniemy się w pokoju ziemia będzie się kręcić, a pory roku zmieniać.

- Jaka część Waszego życia dzieje się mimochodem? Czy staracie się kontrolować każde wydarzenie czy raczej pozwalacie rzeczom dziać się?

- Jakie obszary życia są dla Was na tyle ważne, że nigdy nie pozwolilibyście, aby ktoś inny za Was decydował?

- W jaki sposób „zarządzacie” swoim życiem? Czy podjęliście samodzielnie decyzje dotyczące wyboru szkoły, zawodu etc.?

Czymś normalnym jest to, że pewne rzeczy dzieją się w naszym życiu mimochodem. Nikt z nas na przykład nie chciałby musieć myśleć o oddychaniu ;). Mimochodem mogą się nam przydarzyć fantastyczne rzeczy…będą to jednak jedynie te rzeczy, które nie wymagają czasu. Mimochodem nie wybudujemy Wieży Eiffla, ani nie zdobędziemy Mont Everest’u, nie sięgniemy po nasze marzenia.

We wspólnocie można znaleźć się mimochodem. Można tam nawet być kilka lat. (w pewnym sensie my sami „mimochodem” staliśmy się członkami Kościoła gdy nas rodzice ochrzcili)

- Chcielibyście, aby osoba z którą macie spędzić całe życie wybrała was właśnie tak mimochodem? (jak ktoś lubi ekstremalne przykłady to wyobraźcie sobie, że chłopak się oświadcza dziewczynie, a ona rzuca monetą zanim mu odpowiada)

Nikt z nas by nie chciał. Czujemy w sercu, że coś takiego nam nie przystoi. Nie można podejmować tak ważnych decyzji za pomocą rzutu monety.

Posłuchajcie takiego opisu:

„Ich naczelną zasadą życia była miłość. Nikogo nie chcieli krzywdzić, a wszystkim pomagać. Przynajmniej raz w tygodniu się razem spotykali i byli bardzo gościnni. Każdy z nich wykonywał tę pracę, którą odkrył, że ma do niej największy talent. Mieli taką zasadę, że jak rozmawiali to zawsze szczerze, więc nikt z nich nie musiał się martwić, że ktoś za jego plecami go obgaduje.”

- Chcielibyście być w takiej grupie ludzi?

- Czy jest możliwe, żeby taka grupa istniała?

Taka grupa istnieje. Ten opis to opis np. Kościoła. Spotykamy się raz w tyg przecież na Mszy, naszą naczelną zasadą jest miłość, Kościół ma przekazania, które mówią, aby nie kłamać.

- Dlaczego zatem Kościół taki nie jest?

Jak myślicie ile osób w Kościele podjęło decyzję długofalową o próbie zbudowania razem takiej grupy?

Wspólnota nie spada z nieba. Wspólnotę się buduje, a do tego potrzeba naszych odważnych decyzji.

- Czy my przychodząc do Kościoła nie oczekujemy też gotowej wspaniałej wspólnoty, która może nam coś zaoferować?

Decyzja o działaniu

Przeczytajmy modlitwę św. Franciszka:

O Panie, uczyń z nas narzędzia Twojego pokoju,

Abyśmy siali miłość tam, gdzie panuje nienawiść;

Wybaczenie tam, gdzie panuje krzywda;

Jedność tam, gdzie panuje zwątpienie;

Nadzieję tam, gdzie panuje rozpacz;

Światło tam, gdzie panuje mrok;

Radość tam, gdzie panuje smutek.

Spraw abyśmy mogli,

Nie tyle szukać pociechy, co pociechę dawać;

Nie tyle szukać zrozumienia, co rozumieć;

Nie tyle szukać miłości, co kochać;

Albowiem dając, otrzymujemy;

Wybaczając, zyskujemy przebaczenie,

A umierając, rodzimy się do wiecznego życia.

Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.

- Czy trzecia pragnienie z trzeciej części tej modlitwy jest nam bliskie? Czemu?

- O czym świadczy, że św. Franciszek się o to modlił?

- Czym sami raczej szukamy czy potrafimy działać?

Św. Franciszek urodził się w 1181/1182 roku. Wciąż więcej wiemy, niż potrafimy wcielić w życie. Można na to popatrzeć na co najmniej dwa sposoby. Pierwszy sposób to frustracja - od ponad 800 lat się nic nie zmieniło! Drugi sposób to nadzieja - jest wciąż tyle do zrobienia, wciąż tyle rzeczy czeka na ludzi, którzy się ich podejmą.

- Które podejście jest mi bliskie? Czy to co widzę wokół siebie motywuje mnie do działania czy zniechęca?

Ostrzeżenie

To jest moment kluczowy!

Przeczytajmy:

Ktoś to przecież powinien zrobić, znak zapytania.

Ktoś powinien reagować, znak zapytania.

(…)

Ja sobie też zadawałem takie pytania, sam.

I znajdowałem taką odpowiedź – jeżeli ktoś, to dlaczego nie ja?”

—Władysław Bartoszewski

To jest moment w którym pojawia się wiara. Wiara uzdalnia nas do wyjścia poza swój świat, na aktywność. Do zgody na świadome spotkanie i uczestnictwo. Zarówno w spotkaniach mimochodem i w spotkaniach planowanych - wychodzę do innych i chce razem z nimi coś budować. To moja decyzja.

- Co może towarzyszyć takiej decyzji? (lęk? strach? ciekawość? wiara, że mi się uda?)

- Czy warto ryzykować opuszczenie swojego poukładanego świata? (jak ktoś zna Władce Pierścieni - przykład hobbitów i Shire)

Otwartość na „zawsze nowe”

Bóg z sobie tylko znanych powodów nie działa „magicznie” wypowiadając jednego słowa, aby wszystko było poukładane. Wciąż od wieków czeka na człowieka, aż on podejmie się działania.

Przeczytajmy:

Dziękuję Bogu mojemu zawsze, ilekroć wspominam cię w moich modlitwach, słysząc o twojej miłości i wierze, jaką żywisz względem Pana Jezusa i dla wszystkich świętych. Oby twój udział w wierze okazał się twórczym w głębszym poznaniu wszelkiego dobrego czynu, [jaki jest do spełnienia] wśród was dla Chrystusa. Bracie, doznałem wielkiej radości i pociechy z powodu twojej miłości, że [mianowicie] serca świętych otrzymały od ciebie pokrzepienie

—Flm 4-7

- Jak rozumiecie zwrot „twórczy udział w wierze”?

Twórczy a nie odtwórczy. Dlatego Bóg nie wyciąga nas na siłę do świata, czeka na naszą decyzję, naszą wolę, nasz wybór. Czeka aż my będziemy chcieli coś stworzyć. Gdy my robimy pierwszy krok okazuje się, że Bóg wykonał go wieki przed nami i stoi i czeka na nas.

Wspólnota to miejsce spotkania ludzi, którzy postanowili w ten sposób „wyjść ze swojego pokoju”, aby coś zdziałać, stworzyć, zmienić.

- Co wynika z tego, że spotyka się dwóch ludzi z których każdy chcę mieć „twórczy udział”?

Jest to nieprzewidywalne! Takie spotkanie w niczym nie przypomina poukładanego świata pojedynczej osoby. Spotkanie zawsze ma w sobie coś z takiego twórczego niepokoju - bo nie wiem w jakim humorze będzie osoba z która się spotkam, nie mogę zaprogramować przebiegu spotkania, ani napisać scenariusza (konspektu), który obejmie wszystkie możliwe odpowiedzi. Odbywa się ono jakby pomiędzy osobami, więc nie jest w niczyim posiadaniu. W spotkaniu z innymi jesteśmy gotowi na to, że wszystko będzie „zawsze nowe”.

Jak nieprzewidywalne mogą być konsekwencje spotkań przeczytajmy:

Jednym z dwóch, którzy to usłyszeli od Jana i poszli za Nim, był Andrzej, brat Szymona Piotra. Ten spotkał najpierw swego brata i rzekł do niego: «Znaleźliśmy Mesjasza» - to znaczy: Chrystusa. I przyprowadził go do Jezusa. A Jezus wejrzawszy na niego rzekł: «Ty jesteś Szymon, syn Jana, ty będziesz nazywał się Kefas» - to znaczy: Piotr. Nazajutrz [Jezus] postanowił udać się do Galilei. I spotkał Filipa. Jezus powiedział do niego: «Pójdź za Mną!». Filip zaś pochodził z Betsaidy, z miasta Andrzeja i Piotra. Filip spotkał Natanaela i powiedział do niego: «Znaleźliśmy Tego, o którym pisał Mojżesz w Prawie i Prorocy - Jezusa, syna Józefa z Nazaretu».

—J 1,40-45

Trafny wydaje się zatem komentarz:

Spotkanie dwóch osobowości przypomina kontakt dwóch substancji chemicznych: jeżeli nastąpi jakakolwiek reakcja, obie ulegają zmianie.

—Carl Gustav Jung

Wychodząc zatem na spotkanie mogę z góry założyć, że ono mnie zmieni. Nie wiem natomiast jak bardzo, ani w jaki sposób. Jest to dla mnie w pełnym tego słowa znaczeniu - Tajemnicą.

- Czy czujemy się już na tyle pewni siebie, że potrafimy odważnie „ryzykować zmiany”?

Od tej odwagi zależy jak bardzo będziemy potrafili się z innymi spotkać. Gdy ludzie się czegoś boją odruchowo zamykają się w tym co dla nich znane. Spróbujmy zinterpretować kilka obrazów osób, które próbują być otwarte i myślą, że są…

1. Otwartość jako garnek wystawiony na deszcz, ale dnem do góry (Jestem z Tobą w jednym pomieszczeniu, ale nie chce tak naprawdę spotkania z Tobą.)

2. Otwartość jako garnek wystawiony na deszcz, ale z dziurawym dnem (Jednym uchem słucham, ale drugim wylatuje. Nie przywiązuje wagi do tego co mówisz,nie uważam tego za wartościowe.)

3. Otwartość jako garnek wystawiony na deszcz, ale pełny soku malinowego aż po brzeg (Z góry zakładam, że nic nie możesz mi powiedzieć, bo wszystko wiem. Przychodzę po to, żeby Tobie powiedzieć swoje mądrości, bo uważam, że tego potrzebujesz.)

4. Otwartość jako garnek wystawiony na deszcz, ale od środka ubrudzony sadzą (Tak mocno filtruje to co mówisz przez pryzmat własnych doświadczeń, że słyszę od Ciebie to co chcę słyszeć.)

5. Otwartość jako garnek wystawiony na deszcz, który nabiera świeżej wody (Bingo! Spotkaliśmy się :P )

Zdajmy sobie jeszcze takie pytanie:

- Która z przeszkód Twoim zdaniem najczęściej uniemożliwia otwarcie na spotkanie się?

Być świadomym uczestnikiem życia

Przeczytajmy:

Wy jesteście solą dla ziemi. Lecz jeśli sól utraci swój smak, czymże ją posolić? Na nic się już nie przyda, chyba na wyrzucenie i podeptanie przez ludzi. Wy jesteście światłem świata. Nie może się ukryć miasto położone na górze. Nie zapala się też światła i nie stawia pod korcem, ale na świeczniku, aby świeciło wszystkim, którzy są w domu.

—Mt 5,13-15

- Gdzie to wydarzenie się odbywa?

Jest to kazanie na górze. Poza miastem. Ludzie, którzy się tam znajdują musieli wyjść z swoich domów. Musieli wyjść, aby się spotkać z Jezusem.

- Co Jezus mówi do ludzi, którzy wychodzą spoza tego co znają i idą za Nim?

- Co to dla nas znaczy?

Ludzie, którzy poznali siebie na tyle, by znaleźć w sobie odwagę do wyjścia odważnie w podróż są nazwani solą ziemi i światłem świata. Nie zrobili oni nic ponad to przecież, nie mieli żadnych „większych zasług”. Po prostu - chcieli się spotkać, słuchać.

Rozmowę o fragmencie kończymy podsumowaniem animatora mniej więcej w tym duchu: Tacy ludzie tworzą niewielkie grupy, które są twórcze, które ożywiają swoje otoczenie, które intrygują innych. Koło takich ludzi nie można przejść obojętnie. Tacy byli pierwsi chrześcijanie. Są potrzebni, aby wybijać innych z rutyny, aby inni stawiali sobie pytanie „dlaczego oni to robią?”, „dlaczego trzymają się razem?”, „Co ich łączy skoro są tak różni?”. Ich istnienie to dla innych prowokacja do pytania o sens własnego życia.

Są solą ziemi i walczą o smak życia….

Modlitwa

Prośba o dobre jakieś jedno konkretne spotkanie, które wiem, że będę miał w najbliższej przyszłości.

Ogień wiary

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2012 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Rekolekcje Wielkanocne mające na celu przygotowanie ludzi do Zesłania Ducha Świętego. Koncentrowały się wokół Ducha Świętego jako Tego, bez którego nie da się zrozumieć wydarzeń, które przeżyliśmy w czasie Wielkiego Tygodnia. Kluczowym momentem rekolekcji była sobotnia modlitwa wieczorna na której prosiliśmy Ducha Świętego o pomoc w odnowieniu naszej wiary. Kanwą rekolekcji była myśl, że jesteśmy ludźmi wieczernika - z jednej strony takimi, którzy są uczniami Jezusa, znają naukę, ale z drugiej strony boją się Go wyznawać, próbujemy żyć bez mocy Ducha Świętego.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Wiara - przestrzeń dynamicznych zwrotów

- Potrzebne pomoce

- Cel

- Wprowadzenie dla animatora do całości rekolekcji

- Wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Wiara nie jest monolitem

- Historia Jezusa dla nas to historia zwrotów akcji

- Dobre rozczarowanie, bo odskocznią w górę!

- Wnioski

- Zastosowanie i modlitwa

- Spotkanie 2. - Ludzie wieczernika

- Pomoce

- Cel

- Modlitwa wieczorna i jutrznia

- Wieczernik nie tylko apostołów

- Bunt! Wyjście! Odwaga!

- Byś był sobą - Pragnienie Boga samego

- Być sobą - radość

- Podsumowanie

- Zastosowanie

- Spotkanie 3. - Kim jest i jak działa Duch Święty?

- Wprowadzenie dla animatora

- Nawiązanie do tego co już było

- Przypomnienie podstawowych faktów o tym kim jest Duch Święty

- Duch nadaje i odkrywa przed nami sens

- Od słuchania i czytania do wołania!

- Podsumowanie

- Zastosowanie

- Zastosowanie

- Spotkanie 4. - Duch Święty jako ten, który zmienia

- Potrzebne pomoce

- Cele spotkania

- Wprowadzenie dla animatora (i nie tylko!)

- Dzielenie się tym co za nami

- Akatyst ku czci Ducha Świętego

- Podsumowanie

- Zastosowanie i modlitwa

Spotkanie 1. - Wiara - przestrzeń dynamicznych zwrotów

Potrzebne pomoce

Dwa flamastry różnych kolorów, czyste kartki (szt. min. 5), Pismo Św., kartka z napisem „ZMARTWYCHWSTANIE TO DUŻO SZUMU O NIC”, wydrukowane wykresy (ale można je też tworzyć na bieżąco z grupą)

Cel

Uzyskanie wspólnej płaszczyzny z uczestnikami na starcie rekolekcji w odniesieniu do wiary - nie ma „bliżej” i ”dalej”, jeżeli wiara jest łaską.

Wprowadzenie dla animatora do całości rekolekcji

Spotkanie z drugim człowiekiem zaczynające się od znaku krzyża jest czymś, czego nie da się przewidzieć i czego nie uda nam się nigdy zamknąć w ramy konspektu. Stajemy przed Tajemnicą drugiej osoby, jej historii, pragnień, przeżytych sytuacji. Dlatego niech te konspekty będą tylko próbą nakierowania animatorów na temat, pewną propozycją. „Litera zabija ale duch ożywia” (2 Kor 3,6) - niech te litery rozrzucone na tych kartkach nie zabiją Ducha Spotkania, który czeka, aż Go razem zaprosimy do dialogu z nami.

Wprowadzenie dla animatora

Z racji, że spotkanie wymaga przekroczenia „ugłaskanego katolicyzmu”, trzeba na to uwrażliwić animatorów, że muszą stworzyć taką atmosferę otwartości już od pierwszych minut spotkania, aby ludzie poczuli się zachęceni i docenili wartość pogadania o tym jak jest, a nie o tym jak powinno być. Warto powiedzieć, że właśnie po to przyjeżdżamy na rekolekcje, że jesteśmy w takim gronie gdzie ufamy wzajemnie sobie, że gdy ktoś coś mówi to nie dlatego, że nie kocha Boga, tylko dlatego, że chce razem z grupą szukać odpowiedzi. Ocieramy się moim zdaniem o jakieś sedno tego czym jest animatorstwo. Duży od animatorów wymagamy. To nie jest konspekt do poprowadzenia czytając go jak scenariusz. W zasadzie o tym co tutaj napisałem jest sobota I, ale animatorzy muszą już teraz tworzyć taką atmosferę. Oficjalnym momentem przejścia do tego jest homilia ks. Jarka.

Wprowadzenie

Wprowadzenie wspólne będzie przed spotkaniami i tam będzie dużo powiedziane o samych rekolekcjach. Tutaj proponuje wprowadzić nie tyle do spotkania co do spotkania grupowego. Nawiązać do słów z wprowadzenia:

Czasami gdy czytacie jakąś ulubioną książkę, albo oglądacie film to rodzi się taka prosta myśl: „też chciałabym/chciałbym przeżyć w życiu coś niespotykanego, niezwykłego”. To dobre marzenia. Spróbujmy przez te trzy dni nie tylko marzyć, ale i działać. Może się nie uda być drugim Frodo Bagginsem, Harrym Potterem albo Bellą ze Zmierzchu, ale może…..To właśnie to „może” nas tu zebrało….

Rekolekcje nie mają magii i cudownych mocy…ale mają małą grupę :). To jest miejsce gdzie jeżeli zaufamy sobie i potraktujemy je (i siebie wzajemnie) serio to zapamiętamy je do końca życia. Co to znaczy serio? Serio tzn. bez ściemy. Nie znaczy to, że musimy mówić wszystko jak na spowiedzi, ale znaczy to, że chcemy mówić tak jak jest, a nie tak jakbyśmy chcieli żeby było.

Informacja

To jest miejsce na pierwsze świadectwo (5-7 zdań) animatora dot. tego co się stało, gdy Boga potraktował serio

Wiara nie jest monolitem

Przykłady wydarzeń z życia odkrywane dzięki różnym wykresom funkcji ;). Uczestnicy sami próbują wymyślać o jaką życiową sytuację może chodzić.

Informacja

Proponujemy rysować te wykresy w czasie spotkania. Na zasadzie „Gdybym wam narysował coś takiego, to jakbyście mogli to zinterpretować?”. Takie podejście ułatwi wam interakcje z uczestnikami i spotkanie będzie bardziej dynamiczne niż gdybyście robili im pokaz slajdów.

Przyjrzyjcie się tym wykresom. Wyobraźcie sobie, że one obrazują nasz stosunek do różnych wydarzeń w  naszym życiu. Ustalmy, że gdy wykres pnie się do góry oznacza to wzrost zainteresowania danym wydarzeniem (przeżywamy je „mocniej”), analogicznie gdy opada następuje spadek zainteresowania. Wykres ponad osią poziomą dodatkowo symbolizuje to, że wydarzenie o którym mowa jest ważne i istotne dla nas. Spróbujmy, przyglądając się tym trzem wykresom podać przykłady trzech takich sytuacji.

- kiedy pojawia się uczucie typu „ani mnie to ziębi ani grzeje”?

PRZYKŁAD:

kiedy benzyna drożeje, a ja nie mam samochodu; kiedy bankrutuje Grecja i cała Europa załamuje ręce - ale czy mnie w tej małej wiosce to dotyczy? ; wszyscy coś mówią o jakimś kryzysie gospodarczym, że największy i najbardziej uciążliwy - ale co z tego dla mnie, młodego, wynika?

- kiedy czegoś się spodziewam, czegoś oczekuję i dostaję coś zgoła innego, co mnie rozczarowuje?

PRZYKŁAD:

start w nowej szkole, przekonywania rodziców i wszystkich dookoła typu „No teraz to się zacznie prawdziwa nauka! Zobaczysz, nie będzie już jak dotychczas”; budujące przekonanie o tym, że rozpoczyna się nowy, ważniejszy!, etap życia; własne oczekiwania związane z nowa sytuacją, nowymi ludźmi, obowiązkami ale i przygodami i…konfrontacja z rzeczywistością (brak wsparcia ze strony nauczycieli, brak akceptacji wśród rówieśników, słabsze wyniki itp., zawiedzione oczekiwania co do szkolnych „atrakcji” itp.)

PRZYKŁAD:

dużo szumu związanego np. z egzaminem maturalnym i  jednoczesne zniechęcenie młodych: „Matura to bzdura”; „Twoje miejsce na ziemi tłumaczy zaliczona matura na pięć?” kontra „Co Ty jesteś wart bez matury?”; - wiem, że to ważne ale mam tez poczucie że to i tak tylko jakiś mały krok, bo co z tego że dzięki niej dostanę się na studia, skoro i tak nikt nie da mi pracy? Inni olewają maturą, wyjeżdżają za granicę i tez żyją…

- kiedy coś jest dla nas ważne, ale towarzyszy temu pewna niestałość?

PRZYKŁAD:

Modlitwa to dla mnie niezwykle istotna sprawa. Jednakże, jest ona dla mnie ważna w równych odstępach czasu 7 dni i tak się jakoś składa, że jest to w niedziele na Mszy Świętej ;).

Widzimy więc i uzmysławiamy sobie, że w życiu różnie odbieramy ważne wydarzenia - towarzyszy temu i obojętność, i rozczarowanie, i serie tzw. „wzlotów i upadków”, i niestałość, czyli rzeczy generalnie niezbyt pozytywnie przez nas odbierane, powiedzielibyśmy „do zmiany”.

Historia Jezusa dla nas to historia zwrotów akcji

A teraz, mając w pamięci te wykresy, przeczytajmy fragment PŚ, który także traktuje o pewnym wydarzeniu i stosunku ludzi do niego.

Tego samego dnia dwaj z nich byli w drodze do wsi, zwanej Emaus, oddalonej sześćdziesiąt stadiów od Jerozolimy. Rozmawiali oni z sobą o tym wszystkim, co się wydarzyło. Gdy tak rozmawiali i rozprawiali z sobą, sam Jezus przybliżył się i szedł z nimi. Lecz oczy ich były niejako na uwięzi, tak że Go nie poznali. On zaś ich zapytał: Cóż to za rozmowy prowadzicie z sobą w drodze? Zatrzymali się smutni. A jeden z nich, imieniem Kleofas, odpowiedział Mu: Ty jesteś chyba jedynym z przebywających w Jerozolimie, który nie wie, co się tam w tych dniach stało. Zapytał ich: Cóż takiego? Odpowiedzieli Mu: To, co się stało z Jezusem Nazarejczykiem, który był prorokiem potężnym w czynie i słowie wobec Boga i całego ludu; jak arcykapłani i nasi przywódcy wydali Go na śmierć i ukrzyżowali. A myśmy się spodziewali, że On właśnie miał wyzwolić Izraela. Tak, a po tym wszystkim dziś już trzeci dzień, jak się to stało. Nadto jeszcze niektóre z naszych kobiet przeraziły nas: były rano u grobu, a nie znalazłszy Jego ciała, wróciły i opowiedziały, że miały widzenie aniołów, którzy zapewniają, iż On żyje. Poszli niektórzy z naszych do grobu i zastali wszystko tak, jak kobiety opowiadały, ale Jego nie widzieli.

—Łk 24, 13nn

- Czy uczniowie Jezusa zawsze widzieli w nim wielkie rzeczy i pokładali w nim wiarę?

Skoro nie to spróbujmy prześledzić jak to wyglądało na przestrzeni 33 lat jego ziemskiego życia.

Odbiór Życia Jezusa przez Uczniów przed natchnieniem przez Ducha Świętego

Ostrzeżenie

Rozmową staramy się ludzi naprowadzić na zobaczenie dynamiki przedstawionej na powyższym wykresie. Rysujemy powyższy wykres (lub lepszy) „na żywo”, razem z uczestnikami. Poniżej przedstawiamy przykładowe pytania pomocnicze, które mogą do tego posłużyć.

- Od czego zaczyna się odbiór Jezusa przez ludzi? (Narodziny!)

- Czy było to coś spektakularnego czy coś zwykłego? (no przecież aniołowie, Gloria!, gwiazda betlejemska! Były fajerwerki)

- Ok…zatem zaczynamy od dosyć wysokiego skoku do góry

- A co było potem? (No właśnie nic. Przez 30 lat nic. Tylko urwis został w świątyni, ale to nie było spektakularne)

- A po 30 latach co się stało? (Chrzest Jezusa!)

- Czy był spektakularny? (No ba! Głos z nieba nie zdarza się na codzień)

- itd (inwencja twórcza animatora mile widziana, ale nie streszczajmy całej Ewangelii)

Wniosek dotyczący ostatnich dni Jezusa przed Emaus:

Jezus opowiada przypowieści, wskrzesza Łazarza, wjeżdża uroczyście do Jerozolimy,idą za nim tłumy i kilka dni później jest wyszydzony i zabity. 180 stopniowy zwrot akcji w kilka dni, a historia trwała 3 lata.

Dobre rozczarowanie, bo odskocznią w górę!

Poszukiwanie:

- Co łączy te wszystkie przykłady i fragment z PŚ? Jakie emocje, jakie odczucia? Wróćmy do ostatniego wykresu.

- Gdzie na tym wykresie są uczniowie z Emaus? (animator zakreśla dolny pik wykresu)

- Spróbujmy się postawić na ich miejscu, jakie emocje im towarzyszą? (Poczucie rozczarowania, poczucie bezsensu przy jednoczesnej świadomości DONIOSŁOŚCI wydarzenia, które im się przytrafiło, które ich dotyczy, w którym wzięli udział.)

Zostało na nim trochę miejsca z prawej strony.

- Jak poprowadzilibyście dalej krzywą? Czego na nim brakuje?

Rysujemy krzywą „zmartwychwstanie”…

Odbiór Życia Jezusa przez Uczniów znających Dobrą Nowinę

- Intuicyjnie czujemy, że wykres powinien iść w górę, ale dlaczego?

- Czy czujemy, że to ma na nas faktycznie wpływ, zmienia życie, odnawia? Czy raczej towarzyszą temu emocje znudzenia, rozczarowania, zniechęcenia?

Kładziemy na stole kartkę ze słowami „ZMARTWYCHWSTANIE TO DUŻO SZUMU O NIC”

- A o tym co myślicie? Zgadzacie się z tym? Dlaczego tak/nie?

- A nawet jeśli sami czujemy, że nie, to czy możemy powiedzieć że tak myślą niektórzy? Dlaczego tak myślą?

Wnioski

Trudno nam sobie poradzić ze zmartwychwstaniem. Mamy świadomość doniosłości tego wydarzenia, wciąż ktoś cytuje św. Pawła, że „jeżeli Chrystus nie zmartwychwstał, daremna jest nasza wiara”; wciąż ktoś powtarza że Wielkanoc to najważniejsze dla chrześcijan święta…ale czy ja to dźwigam? Czy ja to przyjmuję? Czy to faktycznie jest dla mnie ważne? Czy ja tego chcę? I nie chodzi o to żeby teraz na te wszystkie pytania odpowiedzieć twierdząco, ale aby chcieć stanąć w prawdzie i uświadomić sobie że MOGĘ nie rozumieć, nie przyjmować, nie dźwigać, ale nie powinienem odpuszczać, być obojętnym. Każdy z nas czuje, że jego osobista wiara jest czymś dla niego ważnym. A o rzeczy ważne warto,a nawet trzeba walczyć.

- Czy chcielibyście,aby to inaczej wyglądało? Czy chcielibyście więcej?

- Czy chcielibyście bardziej?

- Czy chcielibyście mocniej i wyżej?

Od czego zaczyna się zmiany; co powinno być naszym pierwszym krokiem? (krzyk: nie chcę tak dłużej! Chcę wyjść! Chcę żyć!)

Czy jesteś gotowy/a krzyczeć tak do osoby, która potraktuje ten krzyk bardzo serio; do Jezusa? Bo On odpowie.

Informacja

Jeżeli jesteś w stanie to to jest miejsce w którym będziesz wiedział o czym powiedzieć świadectwo

Zastosowanie i modlitwa

U progu tych rekolekcji chciejmy, bogatsi o to co powiedzieliśmy sobie na tym spotkaniu, prosić Boga w modlitwie. Nie bójmy się wypowiedzieć na głos swoich próśb. Pamiętajmy też o tym, że tworząc małą grupę chcemy też pamiętać w modlitwie o sobie nawzajem.

Spotkanie 2. - Ludzie wieczernika

Pomoce

Karteczki z wypisanymi porównaniami dotyczącymi wiary - „Przedstawiłbyś to, jaką wiare pragniesz mieć…”, mapa myśli „Szanuję Boga więc…” do wypełnienia

Cel

1. Dopuszczenie do pobożnego rozważania o Bogu takich pojęć jak „rozczarowanie”, „zimno” bez poczucia winy.

2. Przekonanie ludzi, że w wierze lepsze 3 słowa serca prawdziwie łamiącej się wiary niż odśpiewane na stojąco stu jeden hymnów.

Modlitwa wieczorna i jutrznia

Dzielenie - uwagi, pytania, sugestie, odczucia - zapamiętać na odprawę dla diakoni modlitwy

Wieczernik nie tylko apostołów

Spójrzmy na uczniów i ich sytuacji po zmartwychwstaniu Jezusa:

Wieczorem owego pierwszego dnia tygodnia, tam gdzie przebywali uczniowie, gdy drzwi były zamknięte z obawy przed Żydami, przyszedł Jezus, stanął pośrodku i rzekł do nich: „Pokój wam!” A to powiedziawszy, pokazał im ręce i bok. Uradowali się zatem uczniowie ujrzawszy Pana. A Jezus znowu rzekł do nich: „Pokój wam! Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam”. Po tych słowach tchnął na nich i powiedział im: „Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane”.

—J 20,19-23

Zastanówmy się jaki stan uczniów wyłania się z tego fragmentu, jakie emocje im towarzyszą: Strach, rozmyślanie „Co teraz? Co będzie z nami”?, może też zawód, poczucie przegranej…

- Czy te odczucia są nam w jakiś sposób w kwestii wiary bliskie? Czy sami czasami się tak czujemy?

- Czy mamy wrażenie, że czasami w naszej wierze coś „nie zagrało” lub „nie gra” tak jak trzeba?

- Czy w naszej wierze na coś czekamy?

- Jaką wiarę chcielibyśmy mieć? Czy możesz ją jakoś opisać? (pytanie rozwijamy w dynamikę opisaną poniżej)

Moja wiara to sprawa szalenie osobista. Ciężko z tego powodu o niej mówić. Mamy zapisane na kartce następujące pytania:

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako skałę czy ogień?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako mędrca nad księgą czy osobę płomiennej modlitwy?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako Hymn pochwalny na cześć Stworzenia czy pokorne błaganie?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako dzwon Zygmunta grzmiący szeroko czy matkę uczącą swoją córkę Modlitwy Pańskiej?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako nieustanne stawianie pytań czy jako uzyskiwanie odpowiedzi?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako zdobywanie świata czy ucieczkę od świata?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako jezioro które jest dla innych czy rwący potok torujący drogę poprzez skały?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako „jesteś Rambo” czy „jesteś pobożny kleryk”?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako chodzenie po wodzie, czy usługiwaniezięciowi?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako Serce czy Rozum?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako wspinanie się na szczyt, czy oglądanie widoków na szczycie?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako skrupulatne przestrzeganie prawa czy jego tworzenie, odkrywanie?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako „do tańca” czy „do różańca”?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako tradycyjny śpiew godzinek czy śpiew piosenek z perkusją w Kościele?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako długie dyskusje i rozmyślania czy chwile uniesień, niczym rozbłysk światła?

- Przedstawiłbyś to jaką wiarę pragniesz mieć bardziej jako dziecięce zaufanie czy Tomaszowe wątpienie?

Informacja

animator rozkłada na stole kartki.

Oczywiście, żadne z tych rzeczy się wzajemnie nie wykluczają - nie ma tutaj odpowiedzi dobrej i złej, albo lepszej lub gorszej - ale nawet intuicyjne umieszczenie akcentów pomoże opowiedzieć o tym co w sercu.

Prosimy, aby każdy uczestnik wybrał dwa (jedno?) pytania i zadał dwóm osobom (jednej osobie?) z grupy. Uwaga! Nasza dojrzałość do wspólnoty niech wyraża się w trosce, aby każda osoba miała możliwość udzielenia odpowiedzi na pytanie. Niech każde pytanie będzie wykorzystane maks 1 raz. Warto zadawać pytanie pogłębiające „a dlaczego?”. Podkreślamy, że nie mówimy o tym jaka jest nasza wiara tylko jaką wiarę chcielibyśmy mieć!

To są pragnienia głęboko w nas siedzące dlatego trudno je nazywać, ale może te kartki nam jakoś w tym pomogły. Jeżeli mówimy o tym, że czegoś chcemy….to znaczy, że na to czekamy. Dlaczego czekamy? Dlaczego dobry Bóg każe nam czekać na coś co na pewno jest dobre? Dlaczego nie mamy tego już teraz?

NIE WIEMY! (nota bene: szok? Kościół czegoś nie wie?) Ale nie musimy tego wiedzieć. Widocznie taki jest plan Boga, bo….

..to chyba nie jest nic nienormalnego skoro apostołowie w Wieczerniku też czekają (halo! Najtwardsi pod słońcem, pierwszy Kościół). Jesteśmy w bardzo podobnej sytuacji - tak jak uczniowie Jezusa - jesteśmy LUDŹMI WIECZERNIKA. Ludźmi na starcie czegoś nowego. Ludźmi czekającymi, którzy pragną z niego wyjść i ”iść na cały świat” (bo takie jest serce człowieka - stworzone po to by działać), ale którym brakuje odwagi, wiedzy jak to ugryźć i podejść do tego, przez co czasem czują się zagubieni w swojej wierze.

Bunt! Wyjście! Odwaga!

Czy da się wyjść z tego wieczernika? Czy jego mury można przebić?

- Czy życie wyjątkowe to szczególna łaska i tylko niektórzy mają na nie szansę?

- Czy możemy pragnąć niezwykłego życia? Czy pragniemy?

Nie tylko możemy pragnąć! Ono jest nam w zasadzie obiecane i to nie przez byle kogo. Przeczytajmy

Zaprawdę zaprawdę powiadam wam kto we mnie wierzy będzie także dokonywał tych dzieł, których Ja dokonuje, owszem i większych od tych uczyni, bo ja idę do Ojca

—J 14,12

- Co to znaczy większe od tych? Czyli od jakich? (chodzenie po wodzie dla przykładu)

- Jak się czujemy z taką obietnicą Jezusa? Co ona dla mnie znaczy?

Co to znaczy większe dzieła? Czy Pan Jezus zachęca niecałe 7 miliardów żyjących osób, aby każda z nich równocześnie zaczęła przenosić góry? Wprowadziłoby to lekki chaos.

- Czym mogą być zatem te „większe dzieła” o których mówi Jezus?

Z przenoszenia gór nie ma za dużego pożytku duchowego. Ciężko stwierdzić co Jezus ma na myśli - wiadomo tylko, że musi to być coś naprawdę ekstra. Jedno jest pewne - każdy wierzący ma dokonywać wielkich rzeczy, znaczących, ważnych. Jezus ma moc, aby jego życie uczynić istotnym. Aby iść i dosłownie „dokonywać dzieł”, a nie przez życie przemykać chyłkiem.

- Jak zyskać taką wiarę?

- Co jest pomiędzy zamknięciem w wieczerniku a tą radością z życia? (Duch! Jego zesłanie!)

Apostołowie, którzy poszli na cały znany im świat i głosili Jezusa w językach, których wcześniej nawet nie rozumieli. Nie byli oni doskonali. Skryli w wieczerniku! Oni nie zrozumieli jego nauki! Rozczarowali mistrza (nie było ich pod krzyżem)! Tak po naszemu mówiąc dali plamę wszędzie tam gdzie się dało. Ale….byli otwarci na Ducha i byli prawdziwi (np. Tomasz: jak ma wątpliwość to nie szczerzy zębów i nie potakuje, tylko wali prosto z mostu - nie uwierzę dopóki nie zobaczę!)

Skoro oni mogli tacy być to my też możemy. To nie jest nic nienormalnego jak mamy problemy z wiarą, problemem jest to, że zamykamy się na Sprawcę Wszelkiego Ruchu.

Byś był sobą - Pragnienie Boga samego

Zobaczmy dwie postawy:

Informacja

Przykład dla animatora, aby zrozumieć ducha. Dostosować do wieku grupy: „Panie Boże fantastyczna jest ta nauka o relacjach przedmałżeńskich! Uwielbiam ją! No ale…wiesz jak jest” vs „Panie Boże nie kumam Twojej nauki i Kościoła i mnie ona denerwuje! Weź mi pomóż zrozumieć, bo nie dam rady”

- Która postawa kojarzy Ci się z pokorą? Jak myślisz dlaczego (nie)?

- Czy potrafisz w modlitwie być pokornym w dobrym tego słowa znaczeniu czyli nie próbować kolorować rzeczywistości? Także rzeczywistości swojej relacji do Boga?

Ostrzeżenie

To jest jedno z pytań kluczy w tym spotkaniu. Nie ominąć, nie przeskoczyć mimochodem.

Zobaczmy jak modlił się np. Jonasz:

Zobaczył Bóg czyny ich, że odwrócili się od swojego złego postępowania. I ulitował się Bóg nad niedolą, którą postanowił na nich sprowadzić, i nie zesłał jej. Nie podobało się to Jonaszowi i oburzył się. Modlił się przeto do Pana i mówił: «Proszę, Panie, czy nie to właśnie miałem na myśli, będąc jeszcze w moim kraju? Dlatego postanowiłem uciec do Tarszisz, bo wiem, żeś Ty jest Bóg łagodny i miłosierny, cierpliwy i pełen łaskawości, litujący się nad niedolą. Teraz Panie, zabierz, proszę, duszę moją ode mnie, albowiem lepsza dla mnie śmierć niż życie».Pan odrzekł: «Czy uważasz, że słusznie jesteś oburzony?» Jonasz wyszedł z miasta, zatrzymał się po jego stronie wschodniej, tam uczynił sobie szałas i usiadł w cieniu, aby widzieć, co się będzie działo w mieście. A Pan Bóg sprawił, że krzew rycynusowy wyrósł nad Jonaszem po to, by cień był nad jego głową i żeby mu ująć jego goryczy. Jonasz bardzo się ucieszył [tym] krzewem. Ale z nastaniem brzasku dnia następnego Bóg zesłał robaczka, aby uszkodził krzew, tak iż usechł. A potem, gdy wzeszło słońce, zesłał Bóg gorący, wschodni wiatr. Słońce prażyło Jonasza w głowę, tak że osłabł. Życzył więc sobie śmierci i mówił: «Lepiej dla mnie umrzeć aniżeli żyć». Na to rzekł Bóg do Jonasza: «Czy słusznie się oburzasz z powodu tego krzewu?» Odpowiedział: «Słusznie gniewam się śmiertelnie».

—Jon 3,10 - 4,9

- Czy zaskakuje Was postawa Jonasza i to, że taka osoba jest w Piśmie Świętym?

- Czy taka postawa kojarzy wam się ze wzorem wiary czy nie bardzo?

- Co to dla Ciebie znaczy „być wierzącym człowiekiem” jaki obraz widzisz? (nie rozwijać! Będzie o tym dynamika z kartką)

- Co jest trudne w takiej dobrej pokorze?

- Jak zacząć się modlić „odważnie” na wzór Jonasza?

Można być pobożnie zachłannym, dobrze zachłannym w prośbach. Wiara domaga się traktowania serio. Bóg nas traktuje serio, my też powinniśmy go tak traktować. Przeczytajmy:

Jezus Chrystus przygotował dla nas rzeczy których oko nie widziało, ani ucho nie słyszało. A my modlimy się, aby była blondynką z niebieskimi oczami, albo by kartkówka była łatwa.

—o. Adam Szustak

- Znana Ci sytuacja czy o. Adam się myli? :)

Co to znaczy dla nas tu i  teraz „traktowanie Boga serio”? Spróbujmy zrobić listę (Mapa skojarzeń - kartka z napisem „Szanuje Boga więc…” na środku, dopisujemy nasze odpowiedzi). Ale niech to będzie nasza lista, a nie lista „jakichś polaków”. Spróbujmy poszukać głębiej, bo czy od usłyszenia „bądź dobrym człowiekiem” stajesz się lepszy? Trzeba konkretu! Spróbujmy spisać konkrety

[dynamika]

- Co w tym wszystkim jest szczególnie trudne?

- Dlaczego? Czy próbujemy „sami dać sobie radę” własnymi siłami?

Być sobą - radość

Co jest owocem wiary szczerej i otwartej? Radość! Bo wiara przestaje być czymś jakby obok naszego życia, czymś jakby trochę nie naszym. Nie mamy dwóch serc: te które myśli swoje i te które jest poukładane przed Bogiem. Jak nagle w tak ważnej sferze życia jaką jest duchowość możemy być sobą i na dodatek ktoś chce, abyśmy tacy byli i mówi: „No w końcu Ania/Kasia/ Błażej/Kuba! W końcu powiedziałeś mi co myślisz, a nie starałeś się być tym kim nie jesteś!” to nie sposób nie być radosnym.

- Czy przeżyłeś kiedyś radość z ”bycia sobą”? Nie koniecznie przed Bogiem!

- Czy próbowałaś/eś już kiedyś wyjść ze swojego wieczernika? Zbuntowałeś/aś się przeciwko temu jak wygląda Twoje życie/wiara?6

- Czy próbowałeś to robić sam czy z pomocą Ducha Świętego?

Przeczytajmy pewną znaną historię:

A gdy rozmawiali o tym, On sam stanął pośród nich i rzekł do nich: „Pokój wam!” Zatrwożonym i wylękłym zdawało się, że widzą ducha. Lecz On rzekł do nich: „Czemu jesteście zmieszani i dlaczego wątpliwości budzą się w waszych sercach? Popatrzcie na moje ręce i nogi: to Ja jestem. Dotknijcie się Mnie i przekonajcie: duch nie ma ciała ani kości, jak widzicie, że Ja mam.” Przy tych słowach pokazał im swoje ręce i nogi. Lecz gdy oni z radości jeszcze nie wierzyli i pełni byli zdumienia, rzekł do nich: „Macie tu coś do jedzenia?” Oni podali Mu kawałek pieczonej ryby. Wziął i jadł wobec nich. (…) Oni zaś oddali Mu pokłon i **z wielka radością** wrócili do Jeruzalem, gdzie stale przebywali w świątyni, wielbiąc i błogosławiąc Boga.

—Łk 24,36-42.52-53

Pamiętamy w jakiej sytuacji są apostołowie po śmierci Mistrza. Wiedzą, że powinno być inaczej, ale są bezradni. Nie widzą sensu w wydarzeniach.

- Z czego apostołowie się cieszyli?

- Po pierwsze, patrząc bardzo „po ludzku”, cieszyli się z tego że życie wróciło, że „odzyskali” bliskiego człowieka, ich Mistrza.

- Cieszyli się z tego, że nieszczęście które przeżywali skończyło się, z tego że na ich oczach dokonało się dobro, którego dotychczas nie umieli pojąć.

- Od teraz uczestniczą w zwycięstwie swojego Mistrza nad śmiercią. Po tragedii krzyża, rozczarowaniach i zrezygnowaniu, stają u nowego początku. Spotkanie ze Zmartwychwstałym staje się źródłem nowej nadziei, radości, nowego życia.

- Inny powód do radości to fakt, że nie zmarnowali czasu. Coś, w co wierzyli przez 3 lata, za Kim chodzili, Kogo słuchali… To wszystko jednak nie okazało się porażką, ni bujdą, ale autentyczną, wielką sprawą.

- A Ty? Z czego się tak naprawdę cieszysz?

- Jakiego aspektu radości Kościół dotyka najmocniej?

Podsumowanie

Każdy z nas ma prawo a nawet i obowiązek do przeżycia swojego życia w niezwykły sposób. Łatwe to nie jest i często wracamy do własnego wieczernika w oczekiwaniu na tak zwane lepsze czasy. Człowiek jednak będzie szczęśliwy tylko wtedy gdy będzie „na swoim miejscu”. Naszym miejscem nie jest wieczernik - mamy zdobywać świat. To może jest niepokorna myśl… ale Bóg zachowuje się w Piśmie Świętym tak jakby tylko czekał, aż my tak pomyślimy.

Jesteśmy zatem „ludźmi wieczernika”….ale to nie oznacza, że spędzimy w nim całe nasze życie. Jesteśmy gotowi, aby go opuścić?

Zastosowanie

Modlitwa o odwagę traktowania wiary na serio.

Spotkanie 3. - Kim jest i jak działa Duch Święty?

Wprowadzenie dla animatora

To spotkanie, może się wydawać krótkie. Jest w nim bufor czasowy tak odnośnie całych rekolekcji, aby popytać grupę o działanie Ducha Świętego, może wyjdzie rozmowa o charyzmatach epifanijnych itd. Myślę, że potrzeba tutaj naszej elastyczności.

Nawiązanie do tego co już było

Namiot Spotkania - dzielenie.

Przypomnienie podstawowych faktów o tym kim jest Duch Święty

Zanim sięgniemy po Pismo Święte spróbujmy „zagaić” temat i zadać kilka pytań odwołujących się do dotychczasowej wiedzy uczestników o osobie Ducha Świętego (panując nad czasem i pilnując aby „nie popłynąć”):

- Co wiecie o Duchu Świętym? Co to za postać? Czemu jest taka ważna?

- Co na Jego temat powiedzielibyśmy mając do czynienia z fanem Wikipedii?

Pismo Święte jest skarbnicą wiedzy, sięgnijmy zatem do Niego, aby co nie co sobie przypomnieć, odświeżyć a może i odkryć. Przeczytamy kilka fragmentów ze Starego i Nowego Testamentu. Animator ma przygotowane kartki sygnaturką na każdym z  nich. Wyciąga kolejno kartki (uczestnicy nie widzą ile ich animator jeszcze ma) i wszyscy czytają fragment na nim podany po czym zapisują na kartce „co wiemy o Duchu Świętym”.

Duch Święty w ST:

Ziemia zaś była bezładem i pustkowiem: ciemność była nad powierzchnią bezmiaru wód, a Duch Boży unosił się nad wodami

—Rdz 1,22

Ale Bóg, pamiętając o Noem, o wszystkich istotach żywych i o wszystkich zwierzętach, które z nim były w arce, sprawił, że powiał wiatr nad całą ziemią i wody zaczęły opadać

—Rdz 8,13

Pan rzekł: Wstań i namaść go, to ten. Wziął więc Samuel róg z oliwą i namaścił go pośrodku jego braci. Począwszy od tego dnia duch Pański opanował Dawida. Samuel zaś udał się z powrotem do Rama.

—1 Sm 16,13

Duch w NT:

Kiedy cały lud przystępował do chrztu, Jezus także przyjął chrzest. A gdy się modlił, otworzyło się niebo i Duch Święty zstąpił na Niego, w postaci cielesnej niby gołębica, a nieba odezwał się głos: Tyś jest mój Syn umiłowany, w Tobie mam upodobanie.

—Łk 3,21-22

W NT znajdujemy też więcej szczegółów dotyczących Ducha Świętego. Oto niektóre z nich:

Duch Św. jest osobą, nie abstrakcją (ma intelekt, wolę i miłuje)

Kto zaś z ludzi zna to, co ludzkie, jeżeli nie duch, który jest w człowieku? Podobnie i tego, co Boskie, nie zna nikt, tylko Duch Boży

—1 Kor 2,11

Wszystko zaś sprawia jeden i ten sam Duch, udzielając każdemu tak, jak chce

—1 Kor 12,11

Proszę więc was, bracia, przez Pana naszego Jezusa Chrystusa i przez miłość Ducha, abyście udzielili mi wsparcia modłami waszymi za mnie do Boga

—Rz 15,30

Duch Św. jest Bogiem równym Ojcu i Synowi

Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody4, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.

—Mt 28,19

Duch Św. – Duch Jezusa Chrystusa, On jest nim napełniony, namaszczony, On nim kieruje

Pełen Ducha Świętego, powrócił Jezus znad Jordanu i przebywał w Duchu [Świętym] na pustyni.Potem powrócił Jezus w mocy Ducha do Galilei, a wieść o Nim rozeszła się po całej okolicy. Przyszedł również do Nazaretu, gdzie się wychował. W dzień szabatu udał się swoim zwyczajem do synagogi i powstał, aby czytać. Podano Mu księgę proroka Izajasza. Rozwinąwszy księgę, natrafił na miejsce, gdzie było napisane: Duch Pański spoczywa na Mnie, ponieważ Mnie namaścił i posłał Mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, więźniom głosił wolność, a niewidomym przejrzenie; abym uciśnionych odsyłał wolnymi,

—Łk 4,1.14.16-18

Jezus Chrystus (namaszczony Duchem Św.) posyła nam Ducha Św., aby On dopełnił w nas dzieła zbawienia

Ja zaś będę prosił Ojca, a innego Pocieszyciela da wam, aby z wami był na zawsze - Ducha Prawdy, którego świat przyjąć nie może, ponieważ Go nie widzi ani nie zna. Ale wy Go znacie, ponieważ u was przebywa i w was będzie.A Pocieszyciel, Duch Święty, którego Ojciec pośle w moim imieniu, On was wszystkiego nauczy i przypomni wam wszystko, co Ja wam powiedziałem.

—J 14,16-17.26

«Słyszeliście o niej ode Mnie - [mówił] - Jan chrzcił wodą, ale wy wkrótce zostaniecie ochrzczeni Duchem Świętym». Zapytywali Go zebrani: «Panie, czy w tym czasie przywrócisz królestwo Izraela?» Odpowiedział im: «Nie wasza to rzecz znać czasy i chwile, które Ojciec ustalił swoją władzą, ale gdy Duch Święty zstąpi na was, otrzymacie Jego moc i będziecie moimi świadkami w Jerozolimie i w całej Judei, i w Samarii, i aż po krańce ziemi».

—Dz 1,4b-8

Uczestnicy w czasie odkrywania kolejnych puzzli prawdopodobnie będą na bieżąco starali się je układać - nie przeszkadzajmy im w tym. Na końcu skończyły się już puzzle z sygnaturkami, a puzzli niektórych brakuje. Mamy dziury.

- Jakich elementów może nam brakować?

- Czemu ich nie mamy? Jak myślicie?

Tutaj uczestnicy mogą iść bardzo różnymi drogami w interpretacji. Fajnie, aby nie padły herezje (np. „Pismo Święte nie jest kompletne” :D) - wtedy prostujcie. Dwie myśli, które wyłapujemy lub na które naprowadzamy:

- Brakuje tutaj doświadczenia Ducha Świętego. O Duchu można czytać dużo, ale poznać go można tylko w doświadczeniu i jest to ważna „cecha Ducha”

- Brakuje tutaj niektórych puzzli bo nikt nie wie jaki one mają kształt i czym są. Duch Święty ma jedną ważną cechę - jest nieuchwytny. Nawet Kościół nie wie o nim wszystkiego. Jest w Nim tajemnica. Wymaka się On nieustannie naszym próbą usystematyzowania wiedzy na Jego temat. Dlatego ożywia i zaskakuje, bo przynosi Nowe i nieznane.

- Jak to rozumiecie? (niepozorne pytanie, ale kluczowe!)

- Co to dla Was znaczy? (niepozorne pytanie, ale kluczowe!)

Duch nadaje i odkrywa przed nami sens

Można by jeszcze wiele o Duchu powiedzieć, ale na potrzeby tego spotkania zaakcentujmy szczególnie ten ostatni fakt - Duch Święty jako ten, którego dostajemy po to, aby uzdolnił nas do wiary (” otrzymacie Jego moc i będziecie moimi świadkami…”), jako brakujący element układanki jaką jest nasza wiara, bez którego pozostaje ona tylko pobożną gadaniną, czymś co możemy powtarzać całe życie nie czując tego kompletnie. Tak jak np. autor tego demotywatora:

To jest ekstremalny, może nieco przejaskrawiony (ale z łagodniejszymi przykładami spotykamy się na co dzień) przykład tego, co się dzieje w umyśle człowieka nieznającego i nieprzyjmującego działania Ducha. TO CHRZEŚCIJAŃSTWO nigdy nie nabierze sensu jeśli jego - Ducha - zabraknie.

Wtedy dopiero można mówić o dojrzałej wierze - wierze, której sprawcą w nas jest Duch.

Narzędziem, którym Kościół posługuje się celem poprowadzenia ku takiej właśnie dojrzałości w wierze jest sakrament BIERZMOWANIA. Potwierdzeniem i przypieczętowaniem osobistego otwarcia kandydata na przyjęcie Ducha Świętego są w liturgii tego sakramentu słowa (w zależności od wieku uczestników można także odwołać się do ich wiedzy i zapytać czy znają/ pamiętają) :

Pragniemy, aby Duch Święty którego otrzymamy umocnił nas do mężnego wyznawania wiary i do postępowania według jej zasad

- Na co położony jest akcent w tych słowach?

Na to szczególne działanie Ducha związane z uzdalnianiem i umacnianiem do wiary. Nie mówimy - Pragniemy żeby Duch Święty sprawił że będę go mocno czuł i już nigdy nie zapomniał, że w unosił się nad wodami jak głosi Księga Rodzaju…- nie tyle emocje i wiedza, co „mężne wyznawanie wiary”

Od słuchania i czytania do wołania!

I co z tego wynika? Bo my tak tutaj sobie dużo mówimy na tych rekolekcjach. Spróbujmy zebrać to jakoś razem. Przeczytam wam kilka konkluzji do których dochodzimy i które już powoli przed nami się majaczą. To będą zdania z konspektu, ale my jesteśmy małą grupą więc spróbujemy przełożyć to na nasz język i dotychczasowe doświadczenie. Spróbujemy na każdy punkt odpowiedzieć, krótko czy się z tym zgadzamy czy nie i co to dla nas znaczy.

- Problemy z wiarą, z przyjmowaniem jej prawd to nie anormalne zjawisko, którego powinniśmy się wstydzić, a co gorsza tłamsić i twierdzić że tak naprawdę wszystko jest w porządku - właśnie TAM potrzeba Ducha Świętego i właśnie tam On wypełnia swoje zadanie - zrobić porządek, umocnić, utwierdzić.

- Co więcej i ciekawiej - On nie przynosi żadnej nowej, olśniewającej treści, a jedynie (albo aż!) porządkuje to, co w nas już jest.

- A zatem to także Duch uzdalnia nas do przyjęcia zmartwychwstania jako radosnej prawdy, która zmienia życie.

- Dzięki Niemu już nie musisz rozumieć, bardziej zaczynasz się oddawać i wierzyć właśnie dlatego, że nie ogarniasz zmysłami. To naprawdę łaska. Wierzyć pomimo, wierzyć trochę może wbrew.

- I myśl na przyszłość : Nie próbujmy bez Ducha Świętego zrozumieć chrześcijaństwa, bo to nie ma sensu.

Przed nami modlitwa wieczorna z wołaniem o Ducha Świętego. Skoro doszliśmy do tego, że On jest nieuchwytny w definicje, to nie próbujmy już tego pod koniec tego spotkania robić. Zatem w tym miejscu nie opowiemy i nie zdefiniujemy takiej modlitwy, jej cech charakterystycznych i nie nakreślimy wykresu „żaru modlitwy” w kolejnych minutach. To jest miejsce na świadectwo animatora. Cel? Zaświadczyć o tym, że Duch radykalnie zmienia wszystko w życiu, rodzi na nowo, rozpala ogień, zmienia optykę, wlewa gorliwość i zapał, przemienia serca, uzdalnia do wiary, prowadzi nas w miejsca o których wcześniej byśmy nie pomyśleli, podtrzymuje stworzenie w istnieniu, nieustannie łączy Kościół więzami miłości, kruszy niewiarę, pomaga w  głoszeniu Chrystusa, modli się w  nas gdy my nie potrafimy… a  wszystko zaczyna się od zawołania „Przybądź Duchu Stworzycielu!”. Jako twórcy konspektu mamy głębokie przekonanie, że jest w czym wybierać i na pewno wiecie co wybrać. Powodzenia!

- Czy myślisz ze jesteś w stanie przyjść na modlitwę bez pomysłu na to jak ona będzie wyglądała i jak ty ja poprowadzisz tylko dając się poprowadzić?

Podsumowanie

Na końcu spotkania powinno raz jeszcze wybrzmieć to, że kilka elementów układanki zostało pustych. Niech wieńczy je konkluzja, że nie możemy „dokończyć Nieuchwytnego”, że w Duchu są takie obszary, takie cechy których my nie umiemy podać na talerzu na tym spotkaniu grupowym. Elementy, które Ty poznasz w relacji z Duchem i będą „wasze” i że do poznania tego jesteśmy zaproszeni. Duch chce z nami współpracować i chce nam to pokazywać, On zawsze czeka na nasze zawołanie sercem „Przyjdź Duchu Święty”. To zawołanie będzie możliwe dzisiaj wieczorem.

Zastosowanie

Zastanów się i nazwij po imieniu sprawę/obszar/rzecz w Twoim życiu, w którym może nie do końca jesteś jeszcze gotowy być otwartym na działanie Ducha. Jak już nazwiesz to otwarcie, to powiedz o tym Bogu, że tak jest. Tak po prostu np. „Panie Boże wiem, że w sprawie… wydaje mi się, że najmniej potrafię otworzyć się na działanie Twojego Ducha. Mam tego świadomość i z tym przed Tobą staje.” Pan Bóg Cię nie pogoni… On lubi i ceni szczerość. Dobrze by było jakby się udało to zrobić w dowolnej chwili przed modlitwą wieczorną.

Zastosowanie

Jest taka osoba, która radykalnie otwarta na wszystko to co przynosił jej Duch. To Maryja. Dlatego zakończymy to spotkanie 10 różańca z dopowiedzeniami.

Spotkanie 4. - Duch Święty jako ten, który zmienia

Potrzebne pomoce

Teksty „Akatystu ku czci Ducha Świętego” dla każdego uczestnika.

Cele spotkania

Podzielenie się przeżyciami związanymi z sobotnia modlitwą o wylanie darów Ducha Świętego oraz niedzielną jutrznią o wschodzie słońca (z położeniem szczególnego akcentu na ZMIANY jakie się dokonały, zmiany duże, małe i jeszcze mniejsze, ale tez takie, które pozostają niezauważone np. „Jutrznia nie zrobiła na mnie żadnego wrażenia - okej, ale przeżyłeś ją, byłeś tam, brałeś w tym udział. To już inna rzeczywistość nawet jeśli teraz tego nie czujesz, nie rozumiesz”).

Wprowadzenie dla animatora (i nie tylko!)

Wczorajsze spotkanie popołudniowe rzuciło nam już dość dużo światła na osobę Ducha Świętego. Uzupełniliśmy naszą wiedzę o Nim. Przygotowywaliśmy się na spotkanie z Nim wieczorem. Można to porównać do czytania opisu wspaniałej muzyki przed pójściem na koncert. Coś się z tego dowiadujemy, ale nie da się uchwycić muzyki w słowach.

W czasie modlitwy wieczornej doświadczyliśmy niezwykłego z Nim Spotkania. Usłyszeliśmy melodię o  której wcześniej tylko czytaliśmy. To zupełnie coś nowego, jakościowo innego. Dlatego na tym spotkaniu sięgniemy do Akatystu ku czci Duch Świętego - wspaniałego hymnu Kościoła na temat tego kim jest i jakie ma znacznie Duch Czasów. Nie jest to tekst powstały z dedukcji teologicznej, ale właśnie z wsłuchiwania się, ze Spotkania ludzi z Duchem. Będziemy próbować znaleźć w nim coś nam bliskiego. Jeżeli odnajdziemy oznaczać to będzie, że dzisiejszego wieczoru doświadczyliśmy tej samej mocy którą już 1600 lat temu odkrywał Kościół układając te słowa. Bo Duch prowadzi nieustannie swój lud…i nieustannie zaskakuje.

Dzielenie się tym co za nami

Dzielenie się doświadczeniami poprzedniego wieczora i poranka, zgodne z sugestią podaną w celu spotkania - odczucia i uniesienia są ważne i cenne, ale jeśli ich nie ma nie znaczy że wszystko było bez sensu i nic mi nie dało.Mogło być głupio, zimno i nudno, ale BYŁO, to fakt a nie playback. Ponieważ było tego dużo (modlitwa i jutrzni!) to ta część spotkania może zająć więcej czasu.

Próbujemy wyciągać jakieś drugie dno z obserwacji „normalnych”:

- przed światłem widzieliśmy kształty, ale były one szare, jakby bez życia. Dopiero Światło pozwoliło zobaczyć życie takim jakie ono jest.

- było zimno. Wydawało mi się, że to już jest wschód słońca a ciągle go nie było. Straszne jest takie czekanie, ale rozumowo miałem pewność, że wzejść musi!

Akatyst ku czci Ducha Świętego

Wyjaśnienie teoretyczne:

Akatyst (z gr. akatihstos – nie-siedzący) – to rodzaj hymnu liturgicznego… (patrz: wewnętrzna strona okładki)

Podział uczestników na pary, przydzielenie każdej parze po 2 kondakiony i ikosy do analizy, wyjaśnienie zasad analizy tekstu metodą Västerås

Informacja

W niektórych grupach animator może rozeznać czy nie lepiej pracować indywidualnie. Wtedy odpowiedni rozdziela teksty grupie. Metoda Västerås polega na notowaniu swojej relacji wobec czytanego fragmentu za pomocą trzech znaków: pytajnika (?), wykrzyknika (!) i strzałki (<-).

1. Zrób na marginesie pytajnik, jeżeli czegoś nie rozumiesz lub jeżeli coś prowokuje Cię do postawienai sobie pytania

2. wykrzyknik, jeżeli dane miejsce przynosi ci szczególne oświecenie (odkryłeś w nim nową dla siebie prawdę, której sobie dotychczas nie uświadamiałeś lub uświadamiałeś ją sobie mgliście, albo też odkryłeś ją na nowo i uważasz ją za istotną);

3. strzałkę, jeżeli odbierasz dane słowo jako wezwanie, skierowane do Ciebie osobiście przez Pana.

W młodszych grupach podajmy przykład zastosowania tych oznaczeń, z humorem i nie do końca na poważnie:

Cóż za koincydencja! Pozostawiona kanapka i  środowisko wilgotne sprzyja powstawaniu pleśni. Niewątpliwie warto, aby zaistnienie takiej sytuacji zmotywowało mnie do pójścia na dwór ze śmieciami”

- Znakiem zapytania oznaczam: „koincydencja” - CO TO ZA WYRAZ?!

- Wykrzyknikiem oznaczam: „kanapka i środowisko wilgotne sprzyja powstawaniu pleśni” - No tak, tak kiedyś mówili na biologii. Prawda godna zapamiętania.

- Strzałką oznaczam: „pójście na dwór ze śmieciami” - no tak…to jest zdanie zdecydowanie skierowane do mnie.

Każdy czyta tekst indywidualnie a następnie dzieli się z osobą z grupy i dyskutuje co zaznaczył. Na koniec pary przedstawiają grupie efekty swojej pracy. Uwaga: ważne, jest aby w czasie dzielenia uczestnicy cytowali dosłownie zaznaczony fragment tekstu, a następnie uzasadniali czemu go wybrali (bo pozostali nie znają tekstu!). W ten sposób wszyscy zaznajomią się z fragmentami z całości tekstu.

Warto zebrać wszystkich po pracy indywidualnej pytaniami ogólnymi wprowadzającymi do szczegółowej analizy:

- Jak Wam się czytało ten tekst? Jakie macie odczucia?

- Jak byście go opisali? Jaki on jest? Nudny? Trudny? Wzniosły? Długi? Radosny? Mocny?

Dzielenie się zaznaczonymi fragmentami w określonej kolejności:

Informacja

Taka forma pozwoli zachować dynamikę spotkania i nie będzie tak, że jedna grupa się wypowie się przez 8 minut i będzie się nudziła.

- Co zaznaczyliście wykrzyknikiem? Dlaczego? (wypowiadają się wszyscy)

- Co zaznaczyliście pytajnikiem? (wypowiadają się wszyscy, rolą animatora nie jest bycie wszechwiedzącym mistrzem [polecam tą rolę pozostawić Jezusowi] - klimat wspólnego dociekania. To poezja a nie kopanie rowów. Świetnie by było gdyby grupa sama zaczęła ze sobą dyskutować.)

- Co zaznaczyliście strzałką? (wypowiadają się wszyscy)

Podsumowanie

Można żyć mocniej i bardziej! Szkoda jednak, abyśmy bez Ducha Świętego próbowali wnikać w głębie świata. To Duch przenika głębokości Boga samego. On został nam dany! On chce działać i działa. Dwa tysiące lat istnienia Kościoła jest jego sprawą. Duch który unosi się nad wodami przed stworzeniem świata, który namaszcza królów, który jest natchnieniem proroków i poetów, który jest sprawcą wszelkiego ruchu i życia, ten sam Duch, chce rozpoczynać nieustannie z Tobą współpracę. Nie ignoruj go! Daj mu się porwać.

Zastosowanie i modlitwa

Modlitwa grupy wzajemnie za siebie o dobre przygotowanie do Uroczystości Zesłania Ducha Świętego!

Re-kreacja

Czas powstania konspektów:

Jesień 2012 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

BRAK

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Wolność

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Zapoznanie

- Wstęp do treści czysto merytorycznych

- Właściwa merytoryka

- Wnioski

- Zastosowanie

- Spotkanie 2. - Tożsamość

- Potrzebne materiały

- Cel

- Modlitwa

- Kim jestem?

- Wartość tego, kim jestem

- Zakończenie

- Dodatek

- Spotkanie 3. - Przejawy Nowej Kultury w życiu chrześcijańskim

- Cel

- Wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Odkrycie i zrozumienie

- Zakładanie masek

- Zastosowanie

- Spotkanie 4. - Maski

- Uwagi dla animatora

- Napisy na maskach

- Pytania

- Dzielenie Słowem Bożym

- Modlitwa

Spotkanie 1. - Wolność

Wprowadzenie dla animatora

Treści tego spotkania są kluczowe dla celów dalszej merytoryki rekolekcji. Prawidłowe przeprowadzenie spotkania umożliwi uczestnikom wejście w rekolekcje od razu - będą zmuszeni do myślenia. Proponuję dokładnie przeanalizować konspekt pod kątem swojej grupy- czy któreś pytania mogą okazać się za trudne, może coś jest zbyt trywialne- tutaj liczę na swego rodzaju „instynkt animatorski”. Przeprowadzenie spotkania „z biegu” bez analizy konspektu może być dość problematyczne stąd dobre przygotowanie jest kluczem do prowadzenia spotkania. Zamieszczone zostały dwa istotne fragmenty z Biblii – proponuję przemodlenie ich w takcie Namiotu Spotkania. Wynika to z faktu, że słowa, która wypowiadamy muszą być żywe, musi być zauważalne to, że to o czym mówimy jest naszą drogą życia bądź celem do którego zmierzamy. Jednocześnie nie należy bad się wypowiadania swoich słabszych stron- radzę wystrzegać się postawy „animatora idealnego”. To postawa animatora jest podstawowym czynnikiem to otwierania się grupy.

Modlitwa

Animator musi wiedzieć ile może potrwać spotkanie - w zależności od tego musi ocenić długość modlitwy, bo czasu nie ma za dużo ;))

Zapoznanie

Pozostawiam to w gestii animatora, może to być na zasadzie pytać zapoznawczych, a może to być jakaś zabawa. Tu także można przedstawić zasady pracy w grupach i tego typu sprawy organizacyjne.

Wstęp do treści czysto merytorycznych

Tutaj animator nie może przegapić tego momentu - musi być to mocne wejście w spotkanie. Bez tego przeprowadzenie spotkania może okazać się mało efektywne.

CEL: Ukazanie problemu wolności

Puszczenie piosenki Marka Grechuty pt. Wolność (Jeżeli nie ma możliwości puszczenie to praca na samym tekście.)

Gdy widzisz ptaka w locie jak wolny jest

Jak płynie sobie, aż po nieba kres.

Wiedz - niebo bywa pełne wichrów i burz

A z lotu ptaka już nie widać róż.

Bo wolność - to nie cel lecz szansa by

Spełnić najpiękniejsze sny, marzenia.

Wolność - to ta najjaśniejsza z gwiazd

Promyk słońca w gęsty las, nadzieja.

Wolność to skrzypce z których dźwięków cud

Potrafi wyczarować mistrza trud.

Lecz kiedy zagra na nich słaby gracz

To słychać będzie tylko pisk, zgrzyt, płacz.

Bo wolność - to wśród mądrych ludzi żyć

Widzieć dobroć w oczach ich i szczęście.

Wolność - to wśród życia gór i chmur

Poprzez każdy bór i mur znać przejście.

Wolność lśni wśród gałęzi wielkich drzew

Które pną się w słońce każda w swoją stronę.

Wolność brzmi jak radosny ludzi śmiech

Którzy wolność swą zdobyli na obronę -

Zwycięstwa, mądrości, prawdy i miłość

Spokoju, szczęścia, zdrowia i godności.

Wolność to diament do oszlifowania

A zabłyśnie blaskiem nie do opisania.

Wolność to także i odporność serc

By na złą drogę nie próbować zejść.

Bo są i tacy, którzy w wolności cud

Potrafią wmieszać swoich sprawek bród.

A wolność - to królestwo dobrych slow,

mądrych myśli, pięknych snów,

to wiara w ludzi.

Wolność - ją wymyślił dla nas Bóg

aby człowiek wreszcie mógł

w niebie się zbudzić.

—Marek Grechuta – Wolność

- Czy domyślacie się o czym będziemy rozmawiać na tym spotkaniu?

- Czy jakiś fragment piosenki szczególnie wam się spodobał?

- Jak rozumiecie słowa: „Gdy widzisz ptaka w locie jak wolny jest, jak płynie sobie, aż po nieba kres. Wiedz - niebo bywa pełne wichrów i burz a z lotu ptaka już nie widad róż.”?

- Jak rozumiecie słowa: „Wolność to diament do oszlifowania, a zabłyśnie blaskiem nie do opisania.”?

- Jak rozumiecie słowa: „Wolność to także i odporność serc by na złą drogę nie próbować zejść. Bo są i tacy, którzy w wolności cud potrafią wmieszać swoich sprawek bród.”?

- Czy uważacie, że jesteście wolni?

- Jak myślicie - czy wolność którą znacie jest tą samą wolnością o której przed chwilą słyszeliśmy? (Tutaj płynnie przechodzimy do kolejnego punktu zadając następne pytanie)

Właściwa merytoryka

CEL: Właściwe pojmowanie słowa wolność oraz rozbudzanie pragnienia dążenia do prawdziwej wolności, która może zostać osiągnięta dzięki prawdzie, a ta jest w Chrystusie.

- Jak byście zdefiniowali słowo wolność?

Definicje wolności:

1. Wolność jest wtedy gdy nikt nie każe i nikt nie zabrania

2. Brak przymusu, sytuacja, w której można dokonywać wyborów spośród wszystkich dostępnych opcji.

3. Wolność jest źródłem godności człowieka. Tylko ona stanowi podstawową rację szacunku dla samego siebie.

4. Wolność nie oznacza wolności od wszelkich wiodących zasad. Wolność jest wolnością do rozwoju zgodnego z prawami struktury egzystencji ludzkiej. (…) Oznacza posłuszeństwo zasadom, które rządzą optymalnym rozwojem jednostki.

5. Wolność jest zakorzenioną w rozumie i woli możliwością działania lub niedziałania, czynienia tego lub czegoś innego, a więc podejmowania przez siebie dobrowolnych działań.

6. Wolność to prawo dozwolone przez prawo.

7. Wolność jest rdzeniem niezbywalnej godności każdego człowieka, gdyż stanowi jego najgłębsze „ja”.

8. Wolność jest zakorzenioną w rozumie i woli możliwością działania lub niedziałania, czynienia tego lub czegoś innego, a więc podejmowania przez siebie dobrowolnych działań.

- Z którą z definicji moglibyście się najbardziej utożsamić? (Tutaj kładziemy powycinane definicje wolności i zachęcamy do dokonania wyboru.)

Poddanie pod dyskusję stwierdzenie: „wolność od… (brak zasad) vs. wolność do pewnego wyboru” (tutaj animator musi zastanowić się nad dokładną treścią tego przekazu w zależności od predyspozycji grupy- szczególnie wiekowej)

- Co przez to rozumiecie?

- Wolność do wyboru szkoły, wolność do wyboru towarzystwa, wolność do wyboru żony (można humorystycznie zagaić do Mormonów gdzie wybór dokonywany jest samoistnie na stadionie. Mąż pierwszy raz widzi na oczy żonę właśnie w tym miejscu.)

- Wolność od szkoły, wolność od nakazów mamy, wolność od chodzenia do kościoła (często chodzenie do kościoła jest nakazem rodziców- trzeba spojrzeć w tym świetle!),

- Czy czujecie się wolni w obydwu definicjach wolności?

Myślę, że zgodzicie się z tym, że często nasze decyzje są kierowane tak prawdę przez czynnik z zewnątrz.

- Jak sądzicie - co może mieć wpływ na podejmowane przez nas decyzje? Rodzice, telewizja czy może jeszcze coś innego? (można tu troszkę podkreślić problem masowości i manipulacji, ale nie trzeba się rozwodzić, bo na ten temat prawdopodobnie będzie jedna konferencja)

Informacja

Uczestnicy mniej więcej zaznajomili się ze wstępną definicją, teraz trzeba pokazać bardziej chrystologiczny sens tej definicji.

Hasło pod dyskusję: „Chrześcijaństwo – źródło wolności, czy ograniczenia?” (Tutaj pozwalamy na luźne dywagacje. Jeżeli animator dobrze przeprowadzi ten punkt może wywołać się ciekawa dyskusja jednak trzeba pamiętać, ze czas goni.)

Kiedy już uczestnicy co nieco powiedzą można spróbować ich trochę „zagiąć” (tutaj w zależenie od tego na ile pewnie czuje się animator) stwierdzeniami (przede wszystkim zmuszenie do myślenia- nauka odrzucania schematów, próba przełamania kierunku myślenia „mówię tak, bo taki jest klucz”):

- Co to za wolność, która ogranicza?

- Jak można nazwać wolnością gąszcz zakazów i nakazów obecnych w chrześcijaństwie?

- Dlaczego wolny wybór np. życia pełnego seksu, alkoholu itp. jest niby zniewoleniem, a wybór Jezusa już wolnością?

- Czy wiara w Jezusa nie działa na zasadzie uzależnienia?

- Chyba przecież o to chodzi, by swoje życie „uzależnić” od Jezusa?

- Dlaczego więc to uzależnienie ma być wolnością, a inne nie?

Informacja

Tutaj ma szansę wykazania się animator. Najważniejsze, żeby było widać, że treści, które przekazuje animator wypływają z jego życia, że on tym żyje!

Proponuję zrobić wcześniej Namiot Spotkania na podstawie dwóch fragmentów Biblii zamieszczonych poniżej.

Kiedy to mówił, wielu uwierzyło w Niego. Wtedy powiedział Jezus do Żydów, którzy Mu uwierzyli: «Jeżeli będziecie trwać w nauce mojej, będziecie prawdziwie moimi uczniami i  poznacie prawdę, a  prawda was wyzwoli». Odpowiedzieli Mu: «Jesteśmy potomstwem Abrahama i nigdy nie byliśmy poddani w niczyją niewolę. Jakżeż Ty możesz mówić: „Wolni będziecie?”» Odpowiedział im Jezus: «Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Każdy, kto popełnia grzech, jest niewolnikiem grzechu. A niewolnik nie przebywa w domu na zawsze, lecz Syn przebywa na zawsze. Jeżeli więc Syn was wyzwoli, wówczas będziecie rzeczywiście wolni. Wiem, że jesteście potomstwem Abrahama, ale wy usiłujecie Mnie zabić, bo nie przyjmujecie mojej nauki. Głoszę to, co widziałem u mego Ojca, wy czynicie to, coście słyszeli od waszego ojca». W odpowiedzi rzekli do Niego: «Ojcem naszym jest Abraham». Rzekł do nich Jezus: «Gdybyście byli dziećmi Abrahama, to byście pełnili czyny Abrahama. Teraz usiłujecie Mnie zabić, człowieka, który wam powiedział prawdę usłyszaną u  Boga. Tego Abraham nie czynił. Wy pełnicie czyny ojca waszego». Rzekli do Niego: «Myśmy się nie urodzili z nierządu, jednego mamy Ojca - Boga». Rzekł do nich Jezus: «Gdyby Bóg był waszym Ojcem, to i Mnie byście miłowali. Ja bowiem od Boga wyszedłem i przychodzę. Nie wyszedłem od siebie, lecz On Mnie posłał. Dlaczego nie rozumiecie mowy mojej? Bo nie możecie słuchać mojej nauki. Wy macie diabła za ojca i  chcecie spełniać pożądania waszego ojca. Od początku był on zabójcą i w prawdzie nie wytrwał, bo prawdy w nim nie ma. Kiedy mówi kłamstwo, od siebie mówi, bo jest kłamcą i ojcem kłamstwa. A ponieważ Ja mówię prawdę, dlatego Mi nie wierzycie. Kto z  was udowodni Mi grzech? Jeżeli prawdę mówię, dlaczego Mi nie wierzycie? Kto jest z Boga, słów Bożych słucha. Wy dlatego nie słuchacie, że z Boga nie jesteście».

—J 8,30-47

Jezusowa definicja wolności. Kluczowy fragment!

- Czy w tym fragmencie znajdujecie odpowiedzi na wcześniej zadane pytania? (Ta część może być stosunkowo trudna i może wymagać dwukrotnego przeczytania oraz pomocy w formie wskazówek przez animatora.)

Można powiedzieć: „Spróbujcie sobie wyobrazić następującą sytuację: przychodzi do Was osoba, której nie znacie- ja wiem… niech to będzie animator w pierwszym dniu rekolekcji i mówi, że Wasze postępowanie jest złe, że to co robicie w swoim życiu jest nie do końca poprawne. Dopowiada jednak, ze możecie coś z tym zrobić, a nawet on wam w tym pomoże. Jaka jest wasza reakcja? Czy przypadkiem jego słowa nie wyleciałyby drugim uchem? „ -> analogia do fragmentu, podobnie musieli się czuć Ci, którzy słuchali nauki Jezusa. Nie jest do łatwa nauka i prosta do przyjęcia! „Wy macie diabła za ojca i chcecie spełniać pożądania waszego ojca. Od początku był on zabójcą i w prawdzie nie wytrwał, bo prawdy w nim nie ma. Kiedy mówi kłamstwo, od siebie mówi, bo jest kłamcą i ojcem kłamstwa.”

- Dlaczego Jezus mówił Żydom, że żyją w niewoli? Przecież nikt ich nie trzymał na łańcuchach, mogli robić co chcieli? (->powinniśmy dojść do odpowiedzi, że chodzi o grzech.)

- Dlaczego grzech ma powodować niewolę? Załóżmy, że zgrzeszę - nie wiem… napyskuję mamie, uderzę kolegę - przecież nic mi się wtedy nie stanie, na drugi dzień nikt o tym nie pamięta.

- Co oznacza, że Prawda wyzwala? Czym jest ta prawda? Na czym polega te wyzwalanie? (wskazówki dla animatora- dodatek: Prawda, która wyzwala.)

„Jeżeli prawdę mówię, dlaczego Mi nie wierzycie?” – często wykazujemy dezaprobatę do słów Jezusa, wypieramy się Jego nauki mówiąc o tym wprost lub po prostu grzesząc.

- Co byś odpowiedział na taki zarzut Jezusa?

Przeczytajmy:

Biorę dziś przeciwko wam na świadków niebo i ziemię, kładąc przed wami życie i śmierć, błogosławieństwo i przekleństwo. Wybierajcie więc życie, abyście żyli wy i wasze potomstwo

—Pwt 30,19

- O jakim życiu mowa? - czy mamy interpretować to dokładnie?

Trzeba uświadomić grupę, że każdy staje przed klarownym wyborem - Bóg chce, abyśmy takie decyzje podejmowali. Znamy zarys „drogi” do wolności i jej pewne konsekwencje - czy rzeczywiście chce podjąć trud dochodzenia do prawdziwej wolności, ostrzej- czy wybieram życie (Można także tego pytania użyć w zastosowaniu)?

Jak już się zorientowaliście, wolność o której Wam tu mówimy można osiągnąć w Jezusie, w Prawdzie wcielonej. Tak krótko podsumowując:

- czy to niesie konkretnie dla Ciebie jakieś dobro? Czy raczej masz wrażenie, że tak masz robić, bo trzeba, bo ktoś tak mówi?

Trud wolności (powierzchownie, bo rozwinięcie ma być na wieczornej konferencji)

Sporo już wiecie o tej wolności

- czy myślicie, że łatwo można ją osiągnąć?

- Czy ta wolność wiąże się z jakimś trudem?

Wnioski

Jeżeli czas na to pozwoli można krótko przypomnieć istotę spotkania:

Czym jest wolność – czym się różni od takiej, którą powierzchownie możemy znad, jak ją osiągnąć (w Bogu, w Prawdzie), trud (nie poddawać się) wolność nie jest zniewoleniem (brzmi to stosunkowo dziwnie, ale ma to swój sens), lecz jest naszym dobrem i drogą do prawdziwej radości.

Zastosowanie

Jako zastosowanie niech każdy z uczestników się zastanowi czy jest gotów dzisiaj podjąć decyzję o dążeniu do prawdziwej wolności. Czy jest gotów podjąć trud walki o nią. Niech tą decyzję „przyniesie” ze sobą na modlitwę wieczorną.

Spotkanie 2. - Tożsamość

Potrzebne materiały

Kartki (dla każdego uczestnika jedna - wystarczą takie z zeszytu), długopisy/pisaki, jedna duża kartka (A4 lub większa).

Cel

Mamy uświadomić/przypomnieć uczestnikom kim są-> zaplanowanymi i stworzonymi przez Boga niepowtarzalnymi istotami. Następnie chcemy im pokazać, że z tego kim są (patrz zdanie poprzednie) wynika ich niezwykła wartość.

Modlitwa

Krótka rozmowa o tym, co już się działo (modlitwa piątkowa wieczorna? ogólne wrażenia?)

Kim jestem?

Robimy mały eksperyment na wyobraźnię:

Wyobraź sobie, że spotykasz pewnego dnia kogoś całkowicie obcego, kto wygląda, jakby znalazł się na Ziemi nie wiadomo skąd i nic o niej nie wiedział, i który pyta Cię: „Kim jesteś?”. Co byś mu odpowiedział?

Informacja

Oczekujemy kilku wypowiedzi; jak się zastanawiają, to niech się pozastanawiają nad tym chwilę dłużej; jak mają problem z odpowiedzią, to idziemy dalej.

„Obywatel Wszechświata”:

Rozdajemy uczestnikom kartki. Na kartkach mają za zadanie narysować to, kim są, w koncepcji „Obywatela Wszechświata” tzn. rysują okręgi, i przy każdym okręgu, piszą kim są. Okręgi im są mniejsze, tym odzwierciedlają większe uszczegółowienie tego, jak można siebie nazwać.

Ostrzeżenie

ważna jest kolejność podawania nazw. Ilość okręgów nie jest narzucona z góry- każdy może mieć inną- ale zachęcamy, aby nie była to zachęta do olania zadania.

Rysunek poglądowy:

Odpowiedzi mogą być naprawdę przeróżne. Prezentacja tego, co stworzyli.

- Czy było łatwo czy trudno określić kim się jest i ułożyć to w jakiejś kolejności?

- Co było w tym trudnego? lub

- Co sprawiło, że było to łatwo zrobić?

Skąd wiem, kim jestem?

Możemy mieć trudność z określeniem, tego kim jesteśmy. Zdarza się, że prosimy kogoś, aby nam powiedział, kim jesteśmy, aby nam powiedział, co o nas myśli i w ten sposób zbieramy informacje, które mogą pomóc nam określić, kim jesteśmy. Słyszymy też, jak inni mówią o tym, kim są i staramy się, żeby nasze „nazwanie siebie” było w jakiś sposób podobne, ale jednocześnie oryginalne, „nasze”.

W większości to inni ludzie nadają nam tożsamość, przez to, jak nas nazywają. To samo zrobili rodzice przy naszym urodzeniu-> zostało nam nadane jakieś imię. Potem przez to, że spełnialiśmy różne role społeczne byliśmy nazywani uczniem, córką, studentem, sąsiadem itp.(Warto tu też zwrócić uwagę na potęgę słów w nazywaniu kogoś np. jeśli ktoś cały czas będzie mówił mi, że jestem głupia, to istnieje duże niebezpieczeństwo, że uznam to za prawdę!).

Możliwe, że padną jeszcze inne pomysły na to, skąd możemy wiedzieć kim jesteśmy - myślę jednak, że i tak dojdziecie do pytania:

Informacja

Pytanie-most do następnego punktu głównego

- Czy ludzie (lub coś innego?), którzy nas nazywają i przez to nadają nam tożsamość, mają na pewno rację w tym kim jesteśmy?

Gdyby zaistniała potrzeba:

- Czy jeśli uznajemy, że sami nadajemy sobie tożsamość, to mamy pewność, że się nie mylimy?

Wartość tego, kim jestem

Bóg-Twórca człowieka:

Panie, przenikasz i znasz mnie,

Ty wiesz, kiedy siadam i wstaję.

Z daleka przenikasz moje zamysły,

widzisz moje działanie i mój spoczynek

i wszystkie moje drogi są Ci znane.

Choć jeszcze nie ma słowa na języku:

Ty, Panie, już znasz je w całości.

Ty bowiem utworzyłeś moje nerki,

Ty utkałeś mnie w łonie mej matki.

Dziękuję Ci, że mnie stworzyłeś tak cudownie,

godne podziwu są Twoje dzieła.

I dobrze znasz moją duszę,

nie tajna Ci moja istota,

kiedy w ukryciu powstawałem,

utkany w głębi ziemi.

Oczy Twoje widziały me czyny

i wszystkie są spisane w Twej księdze;

dni określone zostały,

chociaż żaden z nich [jeszcze] nie nastał.

—Ps 139,1-4.13-16

Pan Bóg jest tym, który mnie stworzył. Jako Twórca wie najlepiej, czym/kim jest Jego dzieło. To On także ma propozycję dla mojego życia (którą mogę przyjąć bądź odrzucić), która zawiera to, co najlepsze dla Jego wyjątkowego stworzenia.

Waga imienia:

Kto ma uszy, niechaj posłyszy, co mówi Duch do Kościołów.

Zwycięzcy dam manny ukrytej

i dam mu biały kamyk,

a na kamyku wypisane imię nowe,

którego nikt nie zna oprócz tego, kto [je] otrzymuje.

—Ap 2,17

Bóg jest również tym, który zna mnie najlepiej i który (uwaga!) ma dla mnie imię - wyjątkowe, przeznaczone tylko dla mnie.

Warto tu przypomnieć o: 1. wadze imion nadawanych przez Pana Boga różnym ludziom np. Piotr=Skała, Abraham=ojciec mnóstwa, zmiana imienia Szaweł-> Paweł; każde coś oznacza i określa jakoś daną osobę, jej misję czy zadanie. 2. o tym, jak Pan Bóg zwracał się do ludzi w ST tzn. bezpośrednio, PO IMIENIU, np. „Samuelu, Samuelu…”, „Mojżeszu…”. Świadczy to o realnej, bezpośredniej więzi pomiędzy Bogiem a tymi ludźmi.

Pogłębienie- znaczenie naszych imion- pytania:

- Czy wiecie, co oznacza Wasze imię?

- Czy znacie historię Waszego imienia?

- Czy wiecie dlaczego Was tak nazwano?

Burza mózgów:

Zobaczmy, co jeszcze mówi Pan Bóg, o tym, kim jesteśmy i jak On nas nazywa. Robimy coś burzę mózgów na kartce tzn. bierzemy dużą kartkę, na środku piszemy: „Kim jestem dla Pana Boga?”, każdemu uczestnikowi dajemy jedną sygnaturkę do poszukania w Piśmie Świętym (mogą też w parach- wedle uznania animatora) wraz z poleceniem, żeby odszukał, jak jesteśmy nazywani w tym fragmencie. Następnie każdy czyta cytat, mówi, jak jesteśmy tam nazwani, robi strzałeczkę na kartce od napisu i pisze, to co wymyślił ;)

Rysunek poglądowy:

Kreatywność w realizacji mile widziana ;). Bardzo ważne jest tłumaczenie sformułowań, które mogą być niejasne np. współdziedzice Chrystusa :O. W niektórych sygnaturkach może być po kilka określeń.

Już was nie nazywam sługami, bo sługa nie wie, co czyni pan jego, ale nazwałem was przyjaciółmi, albowiem oznajmiłem wam wszystko, co usłyszałem od Ojca mego.

—J 15,15

Umiłowani, obecnie jesteśmy dziećmi Bożymi,

ale jeszcze się nie ujawniło,

czym będziemy.

Wiemy, że gdy się objawi,

będziemy do Niego podobni,

bo ujrzymy Go takim, jakim jest.

—1 J 3,2

Jako więc wybrańcy Boży - święci i umiłowani - obleczcie się w serdeczne miłosierdzie, dobroć, pokorę, cichość, cierpliwość, znosząc jedni drugich i wybaczając sobie nawzajem, jeśliby miał ktoś zarzut przeciw drugiemu: jak Pan wybaczył wam, tak i wy!

—Kol 3,12-13

Albowiem wszyscy ci, których prowadzi Duch Boży, są synami Bożymi. Nie otrzymaliście przecież ducha niewoli, by się znowu pogrążyć w bojaźni, ale otrzymaliście ducha przybrania za synów, w którym możemy wołać: «Abba, Ojcze!»

—Rz 8,14-15

Sam Duch wspiera swym świadectwem naszego ducha, że jesteśmy dziećmi Bożymi. Jeżeli zaś jesteśmy dziećmi, to i dziedzicami: dziedzicami Boga, a współdziedzicami Chrystusa, skoro wspólnie z Nim cierpimy po to, by też wspólnie mieć udział w chwale.

—Rz 8,16-17

A wreszcie rzekł Bóg: «Uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam. Niech panuje nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym, nad bydłem, nad ziemią i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi!» Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boży go stworzył: stworzył mężczyznę i niewiastę.

—Rdz 1,26-27

Zapytajmy:

- Czy podoba mi się to, jak Pan Bóg mnie nazywa? Dlaczego?

- Czy coś mi w tym nie pasuje, czy z czymś się nie zgadzam?

- Czy jestem gotów uznać, że to Bóg mnie określa? (=że jest „większy” ode mnie?)

Ostrzeżenie

Ważne stwierdzenie!!!! (do tego mają doprowadzić fragmenty z burzy mózgów!!!): Trzeba tutaj podkreślić, że dzięki temu, jak Pan Bóg nas nazywa (co zobaczyliśmy wyżej) zyskujemy ogromną wartość-> jesteśmy PODOBNI Bogu!!! Jesteśmy przez Niego wybrani i dla Niego ważni oraz mamy zadanie do wykonania= nasze życie ma sens i ma wnieść wiele w ten świat. Z tych fragmentów dla uczestników musi wynikać, że Pan Bóg nadaje wartość ich istnieniu. I jest to wartość niezależna od okoliczności, sytuacji czy wydarzeń losowych ani od tego, czy coś zrobią czy nie. Ich wartość po prostu leży w tym, że Pan Bóg stworzył każdego z nich i każdego z nich chciał.

Świadectwo animatora:

Myślę, że tu jest bardzo odpowiedni moment na świadectwo animatora- będziecie wiedzieć o czym ;) (mi się osobiście narzuca temat tego, że swoją wartość odkrywa się w relacji z Panem Bogiem ;); każdy z nas ma inne doświadczenia, więc posłuchajcie Ducha Świętego ;)

Zakończenie

Podsumowanie:

Jestem stworzeniem Bożym; Bóg jako mój Stwórca najlepiej wie, kim jestem; pozwalając Mu wejść w relację ze Mną, a tym samym przyjmując Jego imię dla mnie, mogę odkrywać swoja prawdziwa wartość i to, kim jestem.

Pozostawić ich z pytaniem:

Czy chcę, aby to Pan Bóg był tym, który mnie nazywa? Aby to On był tym, kto określa, kim jestem?

Dodatek

Parę słów z KKK o wadze imienia- dla własnego animatorskiego użytku i rozwoju:

203 Bóg objawił się Izraelowi, swemu ludowi, pozwalając mu poznać swoje imię. Imię wyraża istotę, tożsamość osoby i sens jej życia. Bóg ma imię; nie jest jakąś anonimową siłą. Ujawnić swoje imię oznacza pozwolić, by inni mogli nas poznać, w jakiś sposób ujawnić siebie, stając się dostępnym, możliwym do głębszego poznania i do bycia wzywanym po imieniu. 204 Bóg objawiał się swemu ludowi stopniowo i pod różnymi imionami, ale objawienie imienia Bożego dane Mojżeszowi w teofanii płonącego krzewu, na początku Wyjścia z Egiptu i Przymierza na Synaju, okazało się objawieniem podstawowym dla Starego i Nowego Przymierza. 205 Bóg przywołuje Mojżesza z krzewu, który płonął, ale się nie spalał. Bóg mówi do Mojżesza: „JESTEM Bogiem ojca twego, Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba” (Wj 3,6). Bóg jest Bogiem ojców; Tym, który wzywał i prowadził patriarchów w ich wędrówkach. Jest Bogiem wiernym i współczującym, który pamięta o nich i o swoich obietnicach; przychodzi, by wyzwolić ich potomków z niewoli. Jest Bogiem, który ponad czasem i przestrzenią może i chce to urzeczywistnić oraz posłuży się swoją wszechmocą w spełnieniu tego zamysłu. Mojżesz… rzekł Bogu: „Oto pójdę do Izraelitów i powiem im: Bóg ojców naszych posłał mnie do was. Lecz gdy oni mnie zapytają, jakie jest Jego imię, to cóż im mam powiedzieć?” Odpowiedział Bóg Mojżeszowi: „JESTEM, KTÓRY JESTEM”. I dodał: „Tak powiesz synom Izraela: JESTEM posłał mnie do was… To jest imię moje na wieki i to jest moje zawołanie na najdalsze pokolenia” (Wj 3,13-15). 206 Objawiając swoje tajemnicze imię JAHWE (JHWH), „Ja Jestem Tym, Który Jest”, „Ja Jestem Tym, Który Jestem” lub „Ja Jestem, Który Jestem”, Bóg mówi, kim jest i jakim imieniem należy Go wzywać. To imię Boże jest tajemnicze, tak jak Bóg jest tajemnicą. Jest ono imieniem objawionym, a zarazemw pewnej mierze uchyleniem się od ujawnienia imienia, i właśnie przez to wyraża ono najlepiej, kim jest Bóg, który nieskończenie przekracza to wszystko, co możemy zrozumieć lub powiedzieć o Nim; jest On „Bogiem ukrytym” (Iz 45,15). Jego imię jest niewymowne7, a zarazem jest On Bogiem, który staje się bliski ludziom. 207 Objawiając swoje imię, Bóg objawia równocześnie swoją wierność, która nie ma ani początku, ani końca, obejmuje zarówno przeszłość („Jestem Bogiem ojca twego”, Wj 3,6), jak i przyszłość („Ja będę z tobą”, Wj 3,12). Bóg, który objawia swoje imię jako „Ja Jestem”, objawia się jako Bóg, który jestzawsze przy swoim ludzie, aby go zbawić. 208 Wobec przyciągającej i tajemniczej obecności Boga człowiek odkrywa swoją małość. Wobec płonącego krzewu Mojżesz zdejmuje sandały i zasłania twarz w obliczu Świętości Bożej. Wobec chwały trzykroć świętego Boga Izajasz woła: „Biada mi! Jestem zgubiony! Wszak jestem mężem o nieczystych wargach” (Iz 6,5). Wobec Boskich znaków, które wypełnia Jezus, Piotr mówi: „Odejdź ode mnie, Panie, bo jestem człowiek grzeszny” (Łk 5,8). Ponieważ jednak Bóg jest święty, może przebaczyć człowiekowi, który uznaje przed Nim, że jest grzesznikiem: „Nie chcę, aby wybuchnął płomień mego gniewu… albowiem Bogiem jestem, nie człowiekiem; pośrodku ciebie jestem Ja – Święty” (Oz 11,9). Podobnie powie Jan Apostoł: „Uspokoimy przed Nim nasze serce. A jeśli nasze serce oskarża nas, to przecież Bóg jest większy od naszego serca i zna wszystko” (1 J 3,19-20). 209 Przez szacunek dla świętości Boga naród izraelski nie wypowiada imienia Boga. W czasie czytania Pisma świętego imię objawione jest zastępowaneBoskim tytułem „Pan” (Adonai, po grecku Kyrios). Ten tytuł będzie wyrażał także Boskość Jezusa: „Jezus jest Panem”.

Spotkanie 3. - Przejawy Nowej Kultury w życiu chrześcijańskim

Cel

Uświadomienie uczestnikom czym tak naprawdę jest Nowa Kultura, skąd się wzięła i po co jest. Przekazanie, że warto być sobą i warto otwarcie głosić poglądy, które się wyznaje; podanie propozycji jak to zrobić. Ukazanie istoty Nowej Kultury – miłości Boga i bliźniego.

Wprowadzenie dla animatora

Mimo że „Ty też?” nie są rekolekcjami stricte oazowymi, „Re-kreacja” dotyczy Nowej Kultury i oparta jest na IX Drogowskazie ku dojrzałości chrześcijańskiej. Nie trzeba odczytywać go uczestnikom w całości (chociaż fragment będzie użyty w trakcie spotkania), lecz warto samemu się z nim po raz kolejny zapoznać, przeczytać, przemyśleć:

NOWA KULTURA polega na uwolnieniu człowieka od wszystkiego, co poniża jego godność oraz na rozwijaniu wartości osoby i wspólnoty we wszystkich dziedzinach życia; jest ona dziś bardzo potrzebną formą świadectwa i ewangelizacji; moim świadectwem w tej dziedzinie będzie więc ofiara całkowitej abstynencji od alkoholu, tytoniu i wszelkich narkotyków oraz szerzenie kultury czystości i skromności jako wyrazu szacunku dla osoby.

—IX Drogowskaz ku Dojrzałości Chrześcijańskiej

To spotkanie nie będzie miało sensu bez osobistego świadectwa animatora, bez tego jak Wy sami przeżywacie swoje chrześcijaństwo, jak świadczycie, jak budujecie świat dookoła. W konspekcie nie ma specjalnego punktu: „TU NALEŻY POWIEDZIEĆ ŚWIADECTWO”. Sami będziecie wiedzieć, kiedy to zrobić.

POTRZEBNE POMOCE:

- trochę soli – do skosztowania dla wszystkich uczestników

- karteczki z napisami „egoista”, „maruda”, śmieszek”, itp…

- kartka z definicją Nowej Kultury (ostatnia strona)

Wprowadzenie

Wiemy już, że powołaniem człowieka jest tworzenie i kształtowanie otaczającego go świata (konferencja), że jest to naszym zadaniem danym nam przez Boga. Rozmawialiśmy o naszej wolności i tożsamości, czas zrobić krok dalej i wcielić to w życie.

- Jak wygląda życie chrześcijanina w XXIw.? Pozytywne i negatywne aspekty.

Podane poniżej przykłady służą tylko jako pomoc dla animatora – NIE CZYTAĆ!. Celem nie jest powiedzenie, że „przeciętny” chcrześcijanin jest zły lub dobry, tylko uświadomienie, że życie nie musi być „przeciętne”…)

1. angażowanie się w różne inicjatywy parafialne, festyny, zbiórki pieniędzy

2. życie we wspólnocie

3. traktowanie innych z miłością, życzliwością

4. przyznawanie się do wyznawanej wiary…

5. płytkie traktowanie religii (babcia chodziła do kościoła, mama chodziła to ja też chodzę)

6. przecież wierzę, modlę się, czytam Pismo Święte, więc to już wystarczy, naprawdę niewiele mi potrzeba do zbawienia

7. staram się świadczyć, ale często brakuje mi odwagi lub przeciwnie podczas „obrony wiary” jestem agresywny/a, nie szanuję tego, że ktoś może mieć inne zdanie

8. wierzę, ale tych wszystkich zakazów jest tak dużo, powybieram sobie te, które mi odpowiadają

9. dwulicowość – wierzę i wyznaję wiarę tylko w niektórych sytuacjach, tam gdzie to wygodne, a tam gdzie mi to nie odpowiada, nie przyznaję się do Chrystusa…

Informacja

Gdzie w tym życiu jest miejsce na tworzenie nowego świata? Jak to zrobić? (naw. do konferencji)

Odkrycie i zrozumienie

- Na czym polega tworzenie Nowej Kultury w codziennym życiu?

Informacja

Wysłuchujemy odpowiedzi uczestników, nieco ich naprowadzając i starając się by pojawiły się szczególnie dwa elementy: uwolnienie od tego, co poniża godność człowieka i rozwijanie wartości osoby i wspólnoty - nawiązanie do dwóch poprzednich spotkań

Tekst Drogowskazu (pierwsza część). Ksiądz Franciszek Blachnicki Nową Kulturę określił jako:

uwolnienie człowieka od wszystkiego, co poniża jego godność oraz rozwijanie wartości osoby i wspólnoty we wszystkich dziedzinach życia

A. Poniżenie godności człowieka przez grzech

- Jak to rozumieć? Wróćmy jeszcze na chwilę do fragmentu J 8, 30-47 - „Każdy, kto popełnia grzech, jest niewolnikiem grzechu” (w.34)

- Co to znaczy i jak ma się to do Nowej Kultury?

Przez grzech człowiek traci zdolność do tworzenia kultury wg zamysłu Bożego. Gdy człowiek żyje w grzechu, w oderwaniu od Boga, nie może tworzyć rzeczy wolnych od zła i cierpienia, nawet jeśli nie widać tego na pierwszy rzut oka. Bóg w raju nakazał ludziom czynić sobie ziemię poddaną, ale w chwilę później oni popełnili grzech, odłączyli się od Boga, przez co zostali wygnani. Przekształcanie otaczającej rzeczywistości stało się przekleństwem i wraz z grzechem zostało naznaczone piętnem cierpienia i śmierci

Nie będziesz z niego jeść - przeklęta niech będzie ziemia z twego powodu: w trudzie będziesz zdobywał od niej pożywienie dla siebie po wszystkie dni twego życia. Cierń i oset będzie ci ona rodziła, a przecież pokarmem twym są płody roli. W pocie więc oblicza twego będziesz musiał zdobywać pożywienie, póki nie wrócisz do ziemi, z której zostałeś wzięty; bo prochem jesteś i w proch się obrócisz!»

—Rdz 3, 17-19

- Jaki ma to wpływ na nas?

W fragmencie z Ewangelii Jana Jezus mówi do Żydów, że mają diabła za ojca. Szatan będzie robił wszystko, żeby przeszkodzić w tworzeniu Bożego świata. Nie ma „neutralnego terenu”. Wszystko, co cię otacza, wszystko, co stanowi ciebie, albo będzie służyć Bogu i Jego chwale, albo szatan wcześniej czy później tym zawładnie. Nie możesz powiedzieć, że coś nie jest ani dobre, ani złe, nijakie, letnie, ponieważ jesteś chrześcijaninem i wszystko co robisz ma być robione dla Pana. Ani twój czas, ani twoja rozrywka, ani przyjaciele, ani rzeczy, które robisz, nie są Panu obojętne. Wszystko służy, albo Panu, albo szatan, pod płaszczykiem neutralności wkradnie się w twoje serce i zniewoli Cię, doprowadzi do poniżenia Twojej godności i wartości jako Dziecka Bożego (spotkanie 2.).

- Jak temu przeciwdziałać? - Właśnie przez Nową Kulturę!

B. Aspekt pozytywny: budowanie wartości osoby i wspólnoty we wszystkich dziedzinach życia

Wiemy już, że Nowa Kultura jest dla nas wezwaniem do twórczości, że każda, nawet najmniejsza czynność, ma być na chwałę Bożą.

- Jakie KONKRETNE przejawy Nowej Kultury możemy wcielać w życie?

Informacja

Rozmowa. Wysłuchujemy odpowiedzi uczestników, naprowadzamy ich posiłkując się poniższymi punktami (nie rozdrabniać się nad tym! i absolutnie im tego nie czytać – pomoc dla animatora):

- kultura ładu – jestem chrześcijaninem i w moim życiu Bóg jest na pierwszym miejscu, tam gdzie jestem, zawsze jest miejsce dla Niego

- kultura czystości – odnoszenie się do innych, ubiór, zachowanie, unikanie prowokacyjnych tekstów, dbanie o czyste relacje z chłopakiem/dziewczyną

- szacunek dla drugiej osoby – niezależnie od tego kim jest, jak się do nas odnosi, czy darzymy ją sympatią, jakie ma poglądy

- kultura domowa – jak dbam o atmosferę, stosunki, obchody świąt i ważnych uroczystości w moim domu

- kultura spotkania – jak wyglądają moje spotkania z innymi – spotykamy się by porozmawiać, faktycznie spędzić ze sobą czas, czy byle by wyjść z domu, zagłuszyć wszystko, iść do pubu, czy na dyskotekę (uważać – nie chcemy przekazać, że imprezy są złe, tylko że chodzi o dobre wyważenie proporcji), czy bawię się czyimś kosztem? czy uważam, że „bez picia nie ma zabawy”?

- kultura słowa – wulgarne słownictwo, prowokacyjne teksty, oszczerstwa, kłamstwa, pyskowanie, kłótnie, „czarny humor”, naśmiewanie się z religii, obmowa, żarty kosztem drugiego, ALE TAKŻE!: dbanie o język polski, właściwe akcentowanie wyrazów, dystans wobec nowomowy i obcych słów, poprawność gramatyczna wypowiedzi

- kultura artystyczna – co czytam?, czego słucham?, jaką kulturę propaguję? czy jest ona zgodna z zasadami chrześcijaństwa? czy nie krzywdzi innych? (uważać, szczególnie przy omawianiu muzyki, na pewno trafi się ktoś, kto będzie chciał podyskutować nt. metalu, reggae, itp., nie popłynąć na tym temacie!), prasa, książki katolickie, klasyka narodowa, znajomość kultury (wiem, kto to Mozart, o czym jest Pan Tadeusz i w którym roku była bitwa pod Grunwaldem)

- jako osoba wierząca reprezentuję całe chrześcijaństwo – jaką jestem wizytówką? pryzmatem, przez który postrzegana jest moja religia?

Informacja

na podstawie tekstu „Promieniować Nową Kulturą” ks. Wojciecha Danielskiego

- Po co to wszystko? Po co nam Nowa Kultura? Po co mamy się o nią starać?

Ostrzeżenie

Gasimy światło w pomieszczeniu i każemy sobie wyobrazić najbliższą godzinę, tydzień, miesiąc bez światła.

- Co by było, gdyby na całym świecie zabrakło światła?

Dajemy uczestnikom do skosztowania sól. Pytamy jak wrażenia – sól ma ostry, przenikliwy, nawet nieprzyjemny smak.

- Ale co by było, gdyby nagle nie było soli?

Wy jesteście solą dla ziemi. Lecz jeśli sól utraci swój smak, czymże ją posolić? Na nic się już nie przyda, chyba na wyrzucenie i podeptanie przez ludzi. Wy jesteście światłem świata. Nie może się ukryć miasto położone na górze. Nie zapala się też światła i nie stawia pod korcem, ale na świeczniku, aby świeciło wszystkim, którzy są w domu. Tak niech świeci wasze światło przed ludźmi, aby widzieli wasze dobre uczynki i chwalili Ojca waszego, który jest w niebie.

—Mt 5, 13-16

Nasze światło ma świcić przed ludźmi, mamy stać na świeczniku: Nowa Kultura to bardzo potrzebna dzisiaj forma świadectwa i ewangelizacji, zmiana świata na lepsze. Aby móc wcielać w życie Nową Kulturę, ona najpierw musi być w nas, musimy mieć fundament. Musimy być w 100% przekonani co do „słuszności sprawy”, że robimy dobrze, że to jest właściwe i że chcemy tak żyć, inaczej będziemy nieautentyczni, a to ludzi nie pociąga, a wręcz odpycha.

Zakładanie masek

Potrzebne materiały: karteczki z wypisanymi rolami: egoista, gwiazda, śmieszek, mądrala, maruda, podburzacz, udręczony, twardziel…

Każdy z uczestników (i animator) losuje karteczkę, następnie cała grupa lub podzielona na zespoły 2-3 osobowe (zależy od wielkości i predyspozycji grupy) odgrywa wybrane scenki (jeśli czas pozwoli to po 2, można zmienić skład grup i role na drugą scenkę – KONTROLOWAĆ CZAS!)

Propozycje scenariuszy:

- wspólnie próbujemy zorganizować wycieczkę,

- odwiedzamy kolegę, który jest w szpitalu,

- rozmowa z rodzicami w sprawie złych ocen,

- spotkanie w sprawie pracy;

- wybieramy miejsce, gdzie chcemy razem zjeść obiad

- kupujemy prezent dla Pawła

- chcemy razem pojechać na wakacje i wybieramy gdzie

- wybieramy film, który chcemy razem obejrzeć

- remontujemy razem pokój

Po zakończeniu scenek – dzielenie:

- Jak się czułem, gdy byłem…?

- Jak mnie traktowali inni?

- Czy zdarza mi się tak zachowywać w życiu?

- Pytanie do reszty: jak odbieraliście tę osobę?

- Co nam daje noszenie masek? Pozytywy i negatywy.

- Dlaczego nie powinniśmy nosić masek?

- Jak z tego zrezygnować?

Zespojenie dwóch części ludzkości:

W owym czasie byliście poza Chrystusem, obcy względem społeczności Izraela i bez udziału w przymierzach obietnicy, nie mający nadziei ani Boga na tym świecie. Ale teraz w Chrystusie Jezusie wy, którzy niegdyś byliście daleko, staliście się bliscy przez krew Chrystusa. On bowiem jest naszym pokojem. On, który obie części [ludzkości] uczynił jednością, bo zburzył rozdzielający je mur - wrogość. W swym ciele pozbawił On mocy Prawo przykazań, wyrażone w zarządzeniach, aby z dwóch [rodzajów ludzi] stworzyć w sobie jednego nowego człowieka, wprowadzając pokój, i [w ten sposób] jednych, jak i drugich znów pojednać z Bogiem w jednym Ciele przez krzyż, w sobie zadawszy śmierć wrogości. A przyszedłszy zwiastował pokój wam, którzyście daleko, i pokój tym, którzy blisko, bo przez Niego jedni i drudzy w jednym Duchu mamy przystęp do Ojca. A więc nie jesteście już obcymi i przychodniami, ale jesteście współobywatelami świętych i domownikami Boga - zbudowani na fundamencie apostołów i proroków, gdzie kamieniem węgielnym jest sam Chrystus Jezus. W Nim zespalana cała budowla rośnie na świętą w Panu świątynię, w Nim i wy także wznosicie się we wspólnym budowaniu, by stanowić mieszkanie Boga przez Ducha.

—Ef 2, 12-22

Tylko Chrystus może nas wewnętrznie „połączyć w jedno”, ale musimy sami podjąć o tym decyzję, zrezygnować z ról jakie odgrywamy, z ”podwójnego/potrójnego/poczwórnego życia”. On jest Prawdą, która nas wyzwala, a my możemy o Nim świadczyć i wspólnie z Nim budować świat dookoła nas.

- Jaki jest najważniejszy element świata dookoła nas?

Najważniejszym elementem świata dookoła są inni ludzie. Możemy zmienić świat poprzez ROZWIJANIE WARTOŚCI OSOBY I WSPÓLNOTY, czyli dbanie o wzajemne relacje. W każdym człowieku jest pragnienie bliskości, miłości, przyjaźni.

- Jakie mają być te relacje, by były rozwijające dla obu stron? By były wyrazem szacunku i poszanowania godności?

Bóg daje nam najdoskonalszą odpowiedź:

Gdy faryzeusze dowiedzieli się, że zamknął usta saduceuszom, zebrali się razem, a jeden z nich, uczony w Prawie, zapytał Go, wystawiając Go na próbę: «Nauczycielu, które przykazanie w Prawie jest największe?» On mu odpowiedział: «Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem. To jest największe i pierwsze przykazanie. Drugie podobne jest do niego: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego. Na tych dwóch przykazaniach opiera się całe Prawo i Prorocy».

—Mt 22, 34-40

- Jak Jezus określa idealną miłość? Co podaje za wzór?

- Boga mamy miłować ponad wszystko, całym sobą, wszystkimi elementami naszej tożsamości. A człowieka?

- Bóg jako wzór do miłowania innych ludzi podaje miłość własną, do siebie samego.Dlaczego?

By móc rozwijać relacje z innymi ludźmi, trzeba poznać i zaakceptować siebie, przyjąć siebie ze swoimi ograniczeniami, dobrymi i złymi stronami. W przeciwnym razie ciągle będziemy się czuć niepewnie, jakbyśmy byli cały czas atakowani i odrzucani. To działa w obie strony – należy przyjąć drugą osobę taką jaką jest, odróżnić grzech od osoby. Głębokie relacje są możliwe tylko przy wzajemnej akceptacji. Dlatego tak ważne jest, żebyśmy pokochali i zaakceptowali siebie, wtedy będziemy mogli też kochać innych. Największe świadectwo wiary i największy wkład w kulturę, jaki możemy dać, zawiera się w tych dwóch zdaniach – kochać Boga ponad wszystko i zawierzyć Mu całe swoje życie oraz zaakceptować siebie i rozwijać relacje z innymi ludźmi.

Zastosowanie

1. Zachęta do zawierzenia Bogu swojego życia (może po raz kolejny, może po raz pierwszy)

2. Zastanowienie się nad swoimi „maskami” (nadal bez wprowadzania do LM!)

3. Wprowadzenie do modlitwy wieczornej

Spotkanie 4. - Maski

Uwagi dla animatora

Na to spotkanie mamy tylko ok. 40 minut. Nie chcemy już tu bombardować uczestników nowymi treściami, ale bardziej nastawiamy się na dzielenie, tym co przeżyliśmy. To ma być spotkanie, na którym po prostu w grupie porozmawiacie o tych rekolekcjach. Konspekt zawiera pytania, które mogą w tym pomóc. Podsumowaniu rekolekcji ma służyć też krótkie dzielenie się Słowem Bożym. Bardzo ważnym elementem spotkania jest napisanie przez uczestników na maskach, które właśnie zrobili na LM, napisów, które będą odzwierciedlały to, co dla nich jest taką maską, która nie pozwala im być sobą. To jest bardzo ważne- uczestnicy nie będą mieli potem czasu, żeby to zrobić, a maski z napisami są każdemu z nich potrzebne na podsumowaniu Lightmotivu.

Napisy na maskach

Każdy z Was przed chwilą stworzył swoją własną maskę.

- Jak wam się to podobało?

- Czy kiedykolwiek robiliście coś podobnego?

- Jakie mieliście wrażenia, gdy zobaczyliście swoja twarz odbita w gipsie?

Wiele na tych rekolekcjach mówiliśmy o wolności, o byciu Nowym Stworzeniem, o byciu chrześcijaninem i o stylu naszego życia w świecie. Pomyślcie teraz o takiej rzeczy, takim aspekcie Waszego życia, który Wam nie pozwala być sobą.

- Co jest taką Waszą „maską”, która hamuje Was przed byciem sobą?

Podkreślamy, że nie będziemy się tym dzielić i prosimy uczestników o napisanie tej rzeczy/tych rzeczy na swojej masce.

Ostrzeżenie

Każdemu uczestnikowi będzie potrzebna jego maska na podsumowaniu -> ważne jest, żeby się porządnie zastanowili i napisali „coś” na swoich maskach.

Pytania

Teraz po prostu jest czas, aby podzielić się tym, co przeżyliśmy w czasie tych rekolekcji. Przykładowe pytania:

- Co było dla mnie najbardziej odkrywcze podczas tych rekolekcji? Czego zaskakującego/nowego się dowiedziałem?

- Co najbardziej przeżyłem?

- Refleksje do modlitwy wieczornej?

Dzielenie Słowem Bożym

Przeczytajmy z uczestnikami tekst i podzielmy się tym, co o nim myślimy, jakie refleksje (także/szczególnie a propos przeżytych rekolekcji) nam się pojawiają, gdy czytamy ten tekst. Możliwe, że przy dzieleniu uczestnicy będą chcieli powrócić do treści, które były poruszane podczas całych rekolekcji i podzielić się jeszcze swoimi przezyciami.

Wy zaś jesteście wybranym plemieniem, królewskim kapłaństwem, narodem świętym, ludem [Bogu] na własność przeznaczonym, abyście ogłaszali dzieła potęgi Tego, który was wezwał z ciemności do przedziwnego swojego światła, wy, którzyście byli nie-ludem, teraz zaś jesteście ludem Bożym, którzyście nie dostąpili miłosierdzia, teraz zaś jako ci, którzy miłosierdzia doznali.

—1 P 2,9-10

Modlitwa

Warto tutaj pomodlić się o owoce tych rekolekcji, o to abyśmy wyjeżdżając stąd do naszych domów i środowisk, w których żyjemy, umieli być sobą i żyć wg tego, co wyznajemy. Propozycja formy: można pomodlić się wspólnie tekstem pieśni „Serce wielkie nam daj”.

Słowa (nie)zapomniane

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2013 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

BRAK

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Słowa wyczekiwane

- Cel

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Słowa ważne dla nas

- Sens i moc słowa

- Słowa, które niszczą

- Oddzielanie słów od siebie

- Konkretny podział słów + Zastosowania

- Spotkanie 2. - Wartość słowa

- Cel

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Moc słowa

- Słowa tracące moc

- Pytanie na koniec…

- Spotkanie 3. - Bóg - Słowo wcielone

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- Bóg stał się Słowem

- My wypowiadamy słowa

- Słowa, które są lustrem i oczyszczeniem

- Słowa, które z czasem odkrywają się przed nami

- Zakończenie - zastosowanie

- Spotkanie 4. - Walka ze słowem - o słowo

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- Słowo, które nie pozostawia takim samym

- Słowo, które ożywia

- Walka o słowo i słowem

- Walka ze słowem

- Zastosowanie

Spotkanie 1. - Słowa wyczekiwane

Cel

Wprowadzenie do tematu rekolekcji, zwrócenie uwagi na wartość samego słowa oraz na nasz do niego stosunek. Ustalenie czym są słowa ważne, a czym nieważne. Dotarcie do tego, jakich słów oczekuje każdy z nas, jakie są mile widziane, a jakie nie. Uświadomienie sobie, jakich słów inni oczekują od nas i jakie słowa my możemy dać innym.

Wprowadzenie dla animatora

Ważne jest, aby skupić się na tym, co dla uczestników jest istotne, jakich słów oni oczekują. Widzę to w formie luźnej dyskusji, wymiany myśli, cały czas krążącej wokół tych słów oczekiwanych. Nie musi tu być jakiegoś koniecznie zaplanowanego przebiegu dyskusji, powinna się ona naturalnie potoczyć.

Modlitwa

Prośba o otwarcie się na siebie, stworzenie prawdziwej wspólnoty, a także o umiejętność szukania odpowiednich słów, odpowiednie ich wykorzystywanie w czasie spotkań.

Wprowadzenie

Posłuchajmy:

Zobacz ile jest słów,

jak chcesz mówić to mów,

nie chcesz mówić , no cóż,

ja nie poradzę Ci już,nóż

ostre masz słownictwo,

nie chcesz upaść tak nisko,

lepiej wyrzuć go na wysypisko,

bo załatwisz słowem wszystko,

proszę, przepraszam, kocham ,nie kocham!

odejdź, wracaj, dotykaj słowem!

czasami słowo nie wystarczy wiesz,

czasami słowo nie wystarczy wiem,

prócz słowa musisz jeszcze bardzo chcieć,

musisz uwierzyć w jego moc i sens,

czasami słowo nie wystarczy wiem,

czasami słowo nie wystarczy wiesz,

jak rzeka płynie z twych ust,

siłą miliona kropel!możesz nim dodawać sił,

każdego dnia,o każdej porze,

wypowiedziane raz,może być użyte przeciwko Tobie,

musisz świadom być..świadom tego co powiesz

ref. jedno słowo , słowo znaczy tak wiele

jedno słowo, słowo i od razu się śmiejesz,

jedno słowo , słowo i wylewasz łzy,

jedno słowo , słowo, słowo i Ty!

tak to jest! tak to się dzieje!

ślina na język przynosi Ci wiele,

czasami pod wpływem,czasami od tak,

i niszczysz to , coś tworzył od tylu lat,

—zespół „Tabu” – Jedno słowo

Zadajemy pytania dotyczące usłyszanego utworu (pogrubione słowa to te, na które warto zwrócić szczególną uwagę i do nich się odnieść):

Słowa ważne dla nas

- Jakie słowa powodują, że się śmiejesz? Jakie „wyciskają łzy”?

- Jakie ważne słowa kiedyś usłyszeliście, jakie wypowiedzieliście? Z czym te słowa były związane?

Uczestnicy wymieniają słowa. Celem jest dojście do wniosku, że jest grupa słów, związanych z emocjami, z ważnymi funkcjami (ekspresywna, impresywna, sprawcza), które na nas oddziałują, zmieniają coś w naszym życiu, w nas samych.

Pozwólmy uczestnikom na luźne wypowiedzi, sypnięcie pomysłami, jednak należałoby nadać temu odpowiedni kierunek poprzez np. podzielenie się swoimi ważnymi słowami. Istotne jest mocne podkreślenie wartości tych słów, to one w tym spotkaniu są najważniejsze. Reszta ma być jedynie tłem, na którym będą one się bardziej odznaczać.

Sens i moc słowa

- „Musisz uwierzyć w jego moc i sens” Jaką moc, sens ma słowo w Twoim życiu?

- Czy nie jest tak, że pleciemy, co ślina na język przyniesie?

Często zdarza się, że nie zwracamy uwagi na nasze wypowiedzi, nie są one specjalnie przemyślane. Jednak na każdego z nas one wpływają, posiadają moc. Wniosek: Należy być świadomym tego, co się mówi. Słowo ma wielki wpływ na nas samych, na drugiego człowieka. Powinniśmy zawsze o tym pamiętać.

W tym punkcie mówimy o mocy słowa - najlepiej tej pozytywnej :) Uwrażliwiamy ludzi na to, że to, co mówią zmienia innych, zmienia ich samych. Można pokazać to działanie na przykładzie - wymyślić hipotetyczną sytuację pomiędzy animatorem a uczestnikiem(ami) i zapytać jak by się czuli, po jakiejś wypowiedzi animatora (w czasie spotkania, poza nim - do wyboru). Dla kontrastu można przedstawić dwa sposoby przekazania jakiejś informacji. Zależy od wyobraźni i inwencji :)

Słowa, które niszczą

- Słowo-niszczyciel? Uważacie, że istnieją takie słowa? Czy mogą one niszczyć? Jakie to słowa?

Wypowiedzi które obrażają, poniżają, obniżają poczucie czyjejś wartości, wywołują smutek. W takich właśnie wypowiedziach najlepiej widać to, co można zrobić ze słowem i co można komuś tym słowem zrobić.

Można tutaj przywołać jakieś przykłady, odnieść się do doświadczenia uczestników. Podkreślamy na tych przykładach moc słowa (w nawiązaniu do pkt poprzedniego), ale jednocześnie też wspominamy, że tak samo jak słowem można kogoś zranić, tak można też pocieszyć, naprawić coś.

Oddzielanie słów od siebie

- Słów jest tak wiele, jednak czy potrafimy je przesiać? Oddzielić od siebie te, które niosą ze sobą jakąś wartość od tych, które jej nie posiadają?

Możliwe, że nie zawsze się na tym skupiamy, nie przykładamy do tego wagi. Jednak na pewno posiadamy takie słowa, których wyczekujemy, które niosą ze sobą coś więcej, nie są tylko zlepkiem zgłosek. O tych słowach wspominaliśmy na początku.

Dobrym pomysłem byłaby próba pogrupowania tych haseł, które już wcześniej w czasie spotkania padły, zapisywać je sobie na bieżąco z boku na kartce, a następnie wymienić i razem z grupą określić do jakiej kategorii byśmy je zaliczyli i dlaczego.

Konkretny podział słów + Zastosowania

- Jak więc możemy podzielić słowa?

Informacja

Podział słów: ważne - kolorowe kartki, nieważne – białe kartki. Zastanowić się nad tym podziałem słów i nad tym, co chcielibyśmy na kartkach umieścić.

Możemy tutaj jeszcze raz przypomnieć te słowa, które uczestnicy już uznali za ważne i wartościowe, te na które czekają.

Tłumaczymy na czym polega zabawa z karteczkami: Słowa na białych karteczkach to te, które danego dnia usłyszeliśmy i nie były dla nas ważne; na kolorowych natomiast umieszczamy te, które danego dnia usłyszeliśmy i były dla nas ważne = czekaliśmy na nie lub takie, których niestety nie usłyszeliśmy, ale na nie czekaliśmy.

I zostawiamy ich z pytaniem do przemyślenia:

- Jeśli już wiemy jakich MY oczekujemy słów to jakich słów mogą oczekiwać inni od nas?

- Co takiego możesz im dać?

- Jakie słowa masz do przekazania?

Spotkanie 2. - Wartość słowa

Cel

1. Odkrycie wartości słowa.

2. Odkrycie, że wypowiadane lub słyszane słowo zmienia rzeczywistość.

3. Odkrycie, jak pomniejszane jest znaczenie słów.

Wprowadzenie dla animatora

Jesteśmy po cichej Mszy i konferencji Kasi. I jesteśmy przed indywidualnym rozważaniem Słowa Bożego. I mamy przekonać o wartości słowa, o tym, że słowo ma moc. Podejdźmy do tego spotkania z wiarą, że „moje słowo ma moc i słowo każdego uczestnika ma moc”- doświadczmy tego, że słowo DZIAŁA na tym spotkaniu. Bądźmy uważni w słuchaniu i w mówieniu.

Modlitwa

O wrażliwość na siebie nawzajem, na słowa, którymi będziemy się dzielić. O prowadzenie Ducha Świętego- to On jest Panem Słowa, On przekonuje, On otwiera na rozumienie i odkrywanie.

Wprowadzenie

Rano uczestniczyliśmy we Mszy - nie śpiewaliśmy, słowa były ograniczone, były dłuższe chwile ciszy. Podzielmy się tym doświadczeniem.

- Czy odczuliście brak słów? Brakowało Wam ich czy może „było lepiej niż zwykle”? Dlaczego?

- Jak przeżyliście tę Mszę?

- Na co zwróciliście szczególnie uwagę?

Chcemy dziś na tym spotkaniu zastanowić się nad wartością słowa. Nad tym, czy i co słowo zmienia, gdy zostaje wypowiedziane i usłyszane. Nad tym, jak słowo działa i jaką ma moc. Postarajmy się być bardzo uważni: słuchać i mówić tak, żeby słowa prawdziwie do nas docierały - złapmy te słowa, które tutaj zostaną wypowiedziane, przyjrzyjmy się im.

Moc słowa

Wczoraj wypisywaliśmy na kartkach słowa, które są dla nas ważne, które chcielibyśmy usłyszeć. Słowa, na które czekamy.

- Czy usłyszałeś kiedyś coś, co miało duży wpływ na Twoje życie?

- Coś, co je w jakiś sposób zmieniło, ukształtowało?

- Czy doświadczyłeś jak czyjeś słowo Cię zmienia?

Informacja

Trzy wersje do wyboru dla animatora

Posłuchajmy:

Pewien filozof wyjaśniał na wykładzie potęgę słów. Mówił, jak ludzie reagują na słowa, jak nimi żyją (więcej niż rzeczywistością), jak słowa idą za nimi. Wówczas jeden ze studentów wstał i zaprotestował:

- To niemożliwe, panie profesorze, aby słowa miały taki wpływ na ludzi!

- Siadaj, ty sukinsynie, kto cię pytał o zdanie? - krzyknął filozof.

Na sali zrobiło się cicho, jak makiem zasiał. Student pobladł ze złości i gdy przełknął ślinę, powiedział zmieszany:

- To wstyd i hańba, aby profesor odnosił się tak do swoich studentów!

- Bardzo pana przepraszam, poniosło mnie tylko. Proszę stokrotnie o wybaczenie mi tego wybryku, bardzo mi przykro, że pana uraziłem.

Gdy atmosfera na sali wróciła w końcu do normy, filozof powiedział :

- Widzicie, moi kochani, parę słów wystarczyło, aby wywołać w człowieku burzę, i parę słów sprawiło znów, że burza ucichła; czyż to nie potęga słów?!

—Por. K. Wójtowicz, Alikwoty, 115

W kącie wielkiego parku, w zaroślach drzew i krzewów, pełnych kwiatów i kolorowych jagód, znajdował się mały stawek, pokryty białymi i różowymi nenufarami. W stawie mieszkała rodzina ropuch. Tata, mama i żwawa córeczka. Była to rodzina szczęśliwa.

-Jesteś najpiękniejszym dzieckiem na świecie. – szeptała matka ropucha swej córeczce i obsypywała ją pocałunkami, a ropuszka rechotała z zadowoleniem.

-Ty jesteś najlepszą mamusią na świecie. – powtarzała mała ropucha, a potem biegła zanurzyć się w świeżej wodzie stawu.

Tata spoglądał z dumą na swą rodzinę, na ukwiecone brzegi stawu, na ciemną i świeżą wodę, i mawiał:

-Żyjemy w najcudowniejszym miejscu na świecie!

Pewnego dnia spokojne życie rodzinki zostało zakłócone przez serię krzyków. Pochodziły one od grupy dziewczynek, które przechadzały się po ścieżce nad brzegiem stawu:

-Och, co za wstrętny zapach!

-To istne gnojowisko… Chodźmy stąd!

-Woda zepsuta! Spójrzcie na te okropne ropuchy! Są odrażające!

-A ta mała, jakie straszne stworzenie!

Rodzice ropuchy ukryli się w błocie ze wstydem. Mała skryła się pod liściem nenufara, przygnębiona i zmartwiona. Szczęście w stawie skończyło się na zawsze.

—Bruno Ferrero

Historia codzienna. Mamusia mówi do swego dziecka:

-Spójrz, mój mały, spójrz na tego garbuska, jaki jest śmieszny.

Synek prosi:

-Garbusku, podejdź, bym mógł dotknąć twego garbu, to przynosi szczęście!

A mały garbusek pochylił głowę i uciekał.

Tak było codziennie. Przez wiele lat. A przecież jego serce nie znało nienawiści.

On pragnął być tylko normalny. Tymczasem był garbaty.

-Garbus, Garbus! – słyszał pewnego razu, śniąc w nocy.

Pragnął spać, by zapomnieć. Otruł się…

—Reoul Follereau

Są takie słowa, które sprawiają, że „rośniesz”. Są tez takie, które Cię niszczą. Często mówimy o tym, że słowa ranią. Często też mówimy o tym, że budują. Słowa mają moc. Gdy wypowiadzasz jakieś słowo, zmieniasz rzeczywistość: wypowiadając słowo, możesz zmienić czyjeś życie. Tak samo słuchając i przyjmując słowo kierowane do Ciebie, Twoje życie może zostać zmienione.

- Czy możesz podać jakiś przykład kiedy słowo zmienia rzeczywistość?

Nasze doświadczenia potwierdzają to, co wcześniej zrobił Bóg:

Wtedy Bóg rzekł: «Niechaj się stanie światłość!» I stała się światłość. Bóg widząc, że światłość jest dobra, oddzielił ją od ciemności. I nazwał Bóg światłość dniem, a ciemność nazwał nocą.”

—Rdz 1,3-5a

Bóg wypowiedział słowo i coś powstało. Bóg jest Tym, który tworzy słowem. Ale na tym nie koniec. Przeczytajmy:

Po czym Bóg im błogosławił, mówiąc do nich: «Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją sobie poddaną; abyście panowali nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi».

—Rdz 1,28

Ulepiwszy z gleby wszelkie zwierzęta lądowe i wszelkie ptaki powietrzne, Pan Bóg przyprowadził je do mężczyzny, aby przekonać się, jaką on da im nazwę. Każde jednak zwierzę, które określił mężczyzna, otrzymało nazwę „istota żywa”.I tak mężczyzna dał nazwy wszelkiemu bydłu, ptakom powietrznym i wszelkiemu zwierzęciu polnemu…

—Rdz 2,19- 20a

Bóg dał nam zadanie. Naszym powołaniem jest tworzenie świata. Świat słów jest realnym światem. Bóg chciał, aby Adam nadał nazwę Swoim stworzeniom. Czyni go współautorem swojego dzieła, współautorem tworzenia. On wie najlepiej jaką moc ma słowo. Jego słowo stwarza. Nasze słowo też może stwarzać.

Przeczytajmy:

Bóg, który przez zmartwychwstanie swojego Syna dokonał naszego odkupienia i uczynił z nas swoje dzieci, niech was napełni radością ze swojego błogosławieństwa.

W. Amen.

Odkupiciel, który was obdarzył prawdziwą wolnością, niech da wam udział w życiu wiecznym.

W. Amen.

Przez chrzest zmartwychwstaliście razem z Chrystusem, niech On sprawi, abyście przez dobre życie zasłużyli na połączenie się z Nim w ojczyźnie niebieskiej.

W. Amen.

Niech was błogosławi Bóg wszechmogący, Ojciec i Syn, i Duch Święty.

W. Amen.

- Czym jest ten tekst?

- Co to jest błogosławieństwo? Co to jest egzorcyzm? Co to jest zaklęcie?

- Po co są te „formy wyrażania słów”? Czemu służą?

Słowo może być zarówno czymś leczącym, pozytywnym (błogosławieństwo), jak i niszczącym, i zniewalającym (zaklęcie, przekleństwo). Wypowiedziane słowo staje się rzeczywistością. Nie możemy uznać, że „mówiliśmy na niby”. Słowo działa.

Słowa tracące moc

Zobaczmy, jak łatwo czasem jest nam zapominać o mocy słowa. Skupmy się i posłuchajmy pewnego tekstu:

Mam dziś jakby marzenie! Mam takie jakieś marzenie, że pewnego dnia chyba każda dolina będzie wyniesiona, chyba każdy szczyt i góra obniżona, szorstkie miejsca powinny zostać trochę wygładzone, krzywe powinny zostać nieco wyprostowane, a chwała Pana objawiona i chyba dobrze byłoby, gdyby ludzie to zobaczyli. To jakby nasza nadzieja. To jakby jest wiara, z którą może wrócę na Południe. Z tą wiarą będziemy chyba mogli wykuć z góry rozpaczy skałę jakiejś nadziei. Z tą wiarą będziemy może zdolni do zmiany brzęczących dysonansów w naszym kraju w jakąś, może piękną, symfonię braterstwa. Z tą wiarą będziemy być może zdolni do wspólnego działania, może do jakiejś wspólnej modlitwy, może do wspólnej walki, do pójścia jakby razem do więzienia, do wspólnego stanięcia w obronie wolności, jakby wiedząc, że pewnego dnia chyba będziemy wolni.

- Czy macie jakieś przypuszczenia co to za tekst? Kto to powiedział i kiedy?

- Czy ta mowa Was przekonuje?

Posłuchajmy oryginału:

Mam dziś marzenie! Mam marzenie, że pewnego dnia każda dolina będzie wyniesiona, każdy szczyt i góra obniżona, szorstkie miejsca wygładzone, krzywe wyprostowane, a chwała Pana objawiona i wszyscy ludzie to razem zobaczą. To nasza nadzieja. To jest wiara, z którą wrócę na Południe. Z tą wiarą będziemy mogli wykuć z góry rozpaczy skałę nadziei. Z tą wiarą będziemy zdolni do zmiany brzęczących dysonansów w naszym kraju w piękną symfonię braterstwa. Z tą wiarą będziemy zdolni do wspólnego działania, do wspólnej modlitwy, do wspólnej walki, do pójścia razem do więzienia, do wspólnego stanięcia w obronie wolności, wiedząc, że pewnego dnia będziemy wolni.

—Martin Luther King – I have a dream – Waszyngton, 1963r.

- Co się stało w pierwszej wersji tekstu?

- Czym się różnią te dwa teksty, które usłyszeliśmy?

Informacja

Najpierw podzielmy się ogólnymi wrażeniami; potem możemy rozdać teksty, jeśli grupa będzie mieć problem z uchwyceniem KONKRETNYCH zmian słownych

- Czy mnie zdarza się robić coś podobnego? Czy słyszę to wokół siebie?

- Dlaczego to robimy?

Przez takie zabiegi sprawiamy, że słowa tracą moc. Przestają znaczyć dokładnie to, co znaczą. Osłabiamy je. Co więcej: osłabiamy je przez inne słowa. Wystarczy małe „jakby”, żeby słowo „nadzieja” straciło swoją moc. I naprawdę potrzeba naszej dużej świadomości, kiedy chcemy „oduczyć” się tego nawyku, kiedy chcemy uważnie wypowiadać słowa, kiedy zdecydujemy się ich nie osłabiać.

- Które słowa są dla mnie tak ważne, że za nic nie chcielibyśmy, żeby znaczyły co innego niż znaczą?

- Których słów chcę bronić przed osłabieniem?

Pytanie na koniec…

Kimś, kto wiedział bardzo dobrze, jak wielką moc i wartość mają słowa był Jakub, który walczył z Bogiem, aby otrzymać Jego błogosławieństwo:

Gdy zaś wrócił i został sam jeden, ktoś zmagał się z nim aż do wschodu jutrzenki, a widząc, że nie może go pokonać, dotknął jego stawu biodrowego i wywichnął Jakubowi ten staw podczas zmagania się z nim. A wreszcie rzekł: «Puść mnie, bo już wschodzi zorza!» Jakub odpowiedział: «Nie puszczę cię, dopóki mi nie pobłogosławisz!» Wtedy [tamten] go zapytał: «Jakie masz imię?» On zaś rzekł: «Jakub». Powiedział: «Odtąd nie będziesz się zwał Jakub, lecz Izrael, bo walczyłeś z Bogiem i z ludźmi, i zwyciężyłeś». Potem Jakub rzekł: «Powiedz mi, proszę, jakie jest Twe imię?» Ale on odpowiedział: «Czemu pytasz mnie o imię?» - i pobłogosławił go na owym miejscu.

—Rdz 32,25-30

- Czy ja mam taką świadomość, ze słowa są tak ważne?

- Czy chciałbym ją mieć?

- Czy chcę o nią zawalczyć?

Spotkanie 3. - Bóg - Słowo wcielone

Cel Spotkania

Wzbudzenie w sobie tęsknoty za słowem, które potrafiłoby się przebić do naszego serca i nas zmieni. Interioryzacja „znanej prawdy”, że „Słowo zamieszkało wśród nas”.

Wprowadzenie dla animatora

Spotkanie jest trochę na straconej pozycji. Mamy opowiedzieć słowami… że słów za dużo jest w naszym świecie, że w słowach mieszka Bóg. Sukces zatem na pewno nie jest ukryty w tym, abyśmy opanowali jak najwięcej słów/zdań, które możemy wypowiedzieć. Spotkanie powinno być w odbiorze wspólnym czasem szukania wrażliwości.

Modlitwa

O światło i wrażliwość. Duch Święty jest nam niezbędny, abyśmy otwierali się na działanie Słowa. Słowo nie jest środkiem do modlitwy, ale jest już modlitwą.

Wprowadzenie do spotkania

Przed chwilą czerpaliśmy papier z masy utworzonej ze „zwykłych słów”. Spróbujmy zacząć od podzielenia się naszymi refleksjami, od interpretacji tego co się stało:

- Dlaczego nie wyrzuciliśmy tamtych kartek do kosza i nie wzięliśmy nowych kartek, tylko przekształcamy formę?

- Jak się czułeś/aś w czasie czerpania papieru? Czy kojarzysz taką inną sytuacje ze swojego życia, że coś „przebudowywałeś/aś”?

Staramy się na tych rekolekcjach walczyć o słowo. Słów w naszym życiu jest bardzo wiele - powiedzieliśmy sobie o tym wczoraj. Próba poszukiwania „słów na które czekamy” poprzez dołożenie nowych 200 zdań tego co słyszymy codziennie nic by nie dała. Taka taktyka spowoduje tylko zwiększenie się gąszczu słów w którym się poruszamy. Nie chcemy dokładać. Chcemy zmienić to co jest już teraz. O to powalczymy na tym spotkaniu.

Bóg stał się Słowem

Przeczytajmy:

Na początku było Słowo,

a Słowo było u Boga,

i Bogiem było Słowo.

Ono było na początku u Boga.

Wszystko przez Nie się stało,

a bez Niego nic się nie stało,

co się stało.

W Nim było życie,

a życie było światłością ludzi,

a światłość w ciemności świeci

i ciemność jej nie ogarnęła.

Pojawił się człowiek posłany przez Boga -

Jan mu było na imię.

Przyszedł on na świadectwo,

aby zaświadczyć o światłości,

by wszyscy uwierzyli przez niego.

Nie był on światłością,

lecz [posłanym], aby zaświadczyć o światłości.

Była światłość prawdziwa,

która oświeca każdego człowieka,

gdy na świat przychodzi.

Na świecie było [Słowo],

a świat stał się przez Nie,

lecz świat Go nie poznał.

Przyszło do swojej własności,

a swoi Go nie przyjęli.

Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli,

dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi,

tym, którzy wierzą w imię Jego -

którzy ani z krwi,

ani z żądzy ciała,

ani z woli męża,

ale z Boga się narodzili.

A Słowo stało się ciałem

i zamieszkało wśród nas.

I oglądaliśmy Jego chwałę,

chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca,

pełen łaski i prawdy.

—J 1,1-14

W Ewangelii Janowej użyte jest greckie logos (λoγοσ) oznaczające słowo. Jest to słowo pochodzące od stoików i nie jest łatwo je przetłumaczyć na język polski. Posiada trzy znaczenia:

1. Logosu się słucha, bo jest on słowem;

2. Logos obdarza zrozumieniem, gdyż jest rozumem;

3. Logos łączy ludzi, bo oznacza „połączenie”;

- Które znaczenie słowa logos pasuje do kontekstu prologu?

Każde. Właśnie o to chodzi, że te trzy funkcje Słowa Przedwiecznego - Jezusa są równoczesne i wzajemnie się uzupełniające. Odczytując zatem tę Ewangelię powinniśmy rozpatrywać każde zdanie na tych trzech płaszczyznach. Nie byłoby dobrze jednak, abyśmy odkrywali na tym spotkaniu jakąś teorię bez odnoszenia jej do własnego doświadczenia:

- Czy słucham Boga w jego Słowie?

- Czy szukam zrozumienia (sytuacji życiowej, życia, sensu) w jego Słowie?

- Czy kontakt ze Słowem Bożym prowadzi mnie do innych ludzi?

Na te pytania ma się ochotę odpowiedzieć „no oczywiście, że tak!”. Nie musi to być jednak takie proste. Kontakt z Pismem Świętym nie jest łatwy. Czasami po prostu może wydawać się nam obce, albo „nieskuteczne”…jakoś nie dopasowane do świata w którym ja żyję. Jak ktoś mi mówi „Bóg działał!” to raczej mam na myśli jakiś spektakularny cud, uzdrowienie, uniesienie prorockie….a nie Boga, który pokazuje się w Słowie. Bóg wybrał „objawienie się w słowie” wiedząc, że będzie nam ciężko czasami z wiarą dlatego w samym swoim Słowie pozostawił nam w wielu miejscach obietnice odnoszące się do jego Słowa!

Przeczytajmy:

Jak ulewa i śnieg spadają z nieba i tam nie powracają…, tak Słowo, które wychodzi z ust moich, nie wraca do Mnie bezowocnie zanim wpierw nie dokona tego, co chciałem, i nie spełni pomyślnie swego posłannictwa

—Iz 55,11

- Czy jest we mnie przekonanie i wiara w to, że „wystarczy tylko Twoje Słowo, a (coś) będzie…” ?

Informacja

Mówimy na każdej Mszy: „ale powiedz tylko słowo, a będzie uzdrowiona dusza moja”

- Czy doświadczyłem Słów Boga, które „przemieniały” coś na moich oczach? Czy możesz coś o tym powiedzieć?

My wypowiadamy słowa

Bóg jest Bogiem dialogu. Nie tylko kieruje do nas słowa, ale słucha naszej odpowiedzi. Gdy człowieka popełnia grzech, Bóg nie mówi mu kazania tylko pyta „Adamie gdzie jesteś?” (mimo, że zna odpowiedź). Skoro sam Bóg powiedział, że „Słowo, które wychodzi z ust moich, nie wraca do mnie bezowocne zanim wpierw nie dokona tego, co chciałem” to oznacza to, że Jego Słowo spotyka się z odpowiedzią!

Przeczytajmy:

Każde stworzenie mówi i jest powołane do wyrażenia jakiegoś szczególnego aspektu myśli Boga. Tam odnajduje swoje imię i tożsamość; potwierdza i czyni bezpieczną swoją wolność i oryginalność.

—Nowe powołania dla nowej Europy

- Czy „myśl Boga” to musi być koniecznie jakaś „pobożna myśl”? Co to jest myśl Boga?

Myśl Boga to Jego zamysł wobec Stworzenia - wszystko to w czym się wypowiedział. Prawa fizyki, psychologii, natura, dociekanie filozoficzne, relacja z bliskimi - to wszystko jest zaplanowane przez Stwórcę.

- Czy spotkałem w swoim życiu jakąś „myśl Boga”, która wydała mi się jakoś szczególnie moja? Jakaś, która moje serce „naturalnie zrozumiało”?

Wszyscy słyszymy te same słowa od Boga. Każdy z nas żyje w tym samym świecie. To jednak co my wypowiadamy różni się pomiędzy sobą. Odpowiadamy w inny sposób. Bóg rozrzucił w naszych sercach różną wrażliwość na swoje słowa po to, abyśmy byli wzajemnie sobie potrzebni - abyśmy we wspólnocie spotykając się i rozmawiając zawsze mieli więcej niż samemu.

Ćwiczenie

Informacja

To ćwiczenie to nic innego jak zaawansowany Vasteras z artystycznym pazurem ;)

Spróbujemy przygotować teraz „mapę słów”. Każdy z Was otrzyma ten sam fragment tekstu. Spróbujemy go przepisać, ale „po swojemu” - zmieniając go graficznie, ale nie zmieniając mu treści.

Przykład:

Tekst można wybrać dowolnie, ja proponuję:

Zaiste, podobnie jak ulewa i śnieg

spadają z nieba i tam nie powracają,

dopóki nie nawodnią ziemi, nie użyźnią jej i nie zapewnią urodzaju,

tak iż wydaje nasienie dla siewcy

i chleb dla jedzącego, tak słowo, które wychodzi z ust moich,

nie wraca do Mnie bezowocne, zanim wpierw nie dokona tego, co chciałem,

i nie spełni pomyślnie swego posłannictwa. O tak, z weselem wyjdziecie

i w pokoju was przyprowadzą.

Góry i pagórki przed wami podniosą radosne okrzyki,

a wszystkie drzewa polne klaskać będą w dłonie.

Zamiast cierni wyrosną cyprysy,

zamiast pokrzyw wyrosną mirty.

I będzie to Panu na chwałę,

jako znak wieczysty, niezniszczalny!

—Iz 55,10-13

Po wykonaniu tego zadania (10 minut) animator zadaje pytanie:

- Przed chwilą próbowałem sam odnaleźć swoją szczególną więź z tym słowem. Jak się czułem? Czy było to łatwe? Co było w tym trudnego?

- Czy czytam w ten sposób teksty? Czy czytam tak Słowo Boże?

- Zinterpretuj proszę to co wykonałeś. Dlaczego wykonałem to w taki sposób? Co to oznacza?

Jeden tekst. Odpowiedzi na niego tyle ile czytających. Słowo Boże jest żywe i pracuje w nas. To co naprawdę ważne to to, aby odbierane słowo (każde! Nie tylko Słowo Boże!) nie było dla nas przezroczyste - aby coś znaczyło.

Przeczytajmy:

Świat pierwotny i antyczny, w ogóle świat religijny, nie wie, co to „puste słowa”; nigdy nie mówi „dość już słów, przystąpmy wreszcie do czynu”, a tęsknota, by nigdy już nie „grzebać się w słowach” jest mu obca. Nie bierze się to z mniejszego poczucia realności świata; przeciwnie; to my sztucznie uczyniliśmy słowa pustymi, poniżyliśmy je sprowadzając do rzędu przedmiotów.

—Gerardus van der Leeuw, Holenderski religioznawca, 1890-1950, profesor, wierny Kościoła ewangelicko-reformowanego

Może dobrze to brzmi, ale czy takie są nasze doświadczenia? Walka o wiarę dokonuje się na tej podstawowej płaszczyźnie!

- Czy mam odczucie, że ciągle słyszę lub mówię „tylko słowa, słowa i słowa”? Że za mało działania?

- Czy „duże słowa”, „słowa pytające o Boga” mi nie spowszedniały?

Słowa, które są lustrem i oczyszczeniem

Jeżeli usłyszymy Słowo Boga i odpowiemy na nie - rozpoczynamy wspaniałą wędrówkę. Słowo Boga będzie nas prowadziło. Jest to wędrówka wiary.

Przeczytajmy:

Przeto wiara rodzi się z tego, co się słyszy, tym zaś, co się słyszy, jest słowo Chrystusa

—Rz 10,17

- Czy moja wiara opiera się na słowach Jezusa czy na „powszechnym poglądzie”?

- Czy doświadczyłem momentu weryfikacji, że myślałem, że Bóg jest jakiś, a po przeczytaniu Jego Słowa przekonałem się, że się myliłem? Jaka to była sytuacja?

Ostrzeżenie

Animator powinien podjąć decyzję czy chce realizować poniższe ćwiczenie. Może być ono wykonane tylko w grupach, które miały wcześniejsze doświadczenie czytania Pisma Świętego - ale nie koniecznie jakieś zaawansowane.

Informacja

początek sekcji opcjonalnej

Animator prosi uczestników, aby na kartce wypisali cechy Boga w którego wierzą np.:

- Nieśmiertelny

- Stwórca

- Wszechmocny

- Zbawiciel

- Pasterz

- Szukający człowieka

- Wieczny

- Miłosierny

- Sprawiedliwy

- Ojciec

- Sługa

- Trójjedyny

- Dawca darów

- Odkupiciel

- Sędzia

Stworzenie tej listy powinno przyjść nam dosyć łatwo - przecież wszyscy wiedzą jaki jest Bóg ;). Spróbujmy teraz razem sprawdzić czy potrafimy znaleźć „uzasadnienie” naszej wiary w Piśmie Świętym dla każdej z tych Boskich cech! Najlepiej jeżeli potrafilibyśmy znaleźć w Piśmie konkretne fragmenty i odczytywali je na głos, ale można też opowiedzieć o fragmencie jeżeli jest „powszechnie znany grupie”.

Na koniec dzielimy się refleksjami:

- Czy było to trudne zadanie?

- Co było najtrudniejsze? Co było najłatwiejsze?

- Czy odczuwamy potrzebę poszukiwaniu w Słowie potwierdzenia naszej wiary?

Jeżeli nie potrafiliśmy czegoś znaleźć to nie znaczy, że należy założyć, że Bóg taki nie jest ;). Nie należy też w takim wypadku być szczególnie smutnym. Celem nie jest odpowiedzenie na wszystkie pytania tu i teraz, ale podjęcie pewnej drogi.

Informacja

koniec sekcji opcjonalnej

Przeczytajmy:

Żywe bowiem jest słowo Boże, skuteczne i ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny, przenikające aż do rozdzielenia duszy i ducha, stawów i szpiku, zdolne osądzić pragnienia i myśli serca. Nie ma stworzenia, które by było przed Nim niewidzialne, przeciwnie, wszystko odkryte i odsłonięte jest przed oczami Tego, któremu musimy zdać rachunek.

—Hbr 4,12-13

- Co to znaczy dla mnie, że Słowo Boże jest żywe i skuteczne?

Dzisiejszego wieczoru przeżyjemy Celebrację Słowa Bożego. Chcemy realnie spotkać Chrystusa, który jest Słowem Wcielonym w kartach Biblii. Dlatego to zdanie z listu do Hebrajczyków jest dla nas wezwaniem. Musimy w sobie wzbudzić „głód słowa”, aby przeżyć to co przed nami. Musimy chcieć zostać dotkniętymi przez „miecz obosieczny”.

Ostrzeżenie

Przeczytanie tego zdania niewątpliwie nic nie da grupie. To jest miejsce na Twoje świadectwo. Modlitwa wieczorna to centrum tych rekolekcji - musisz powalczyć o swoich uczestników. Powiedz im o swoim spotkaniem z Słowem Przedwiecznym, opowiedz co zmieniło i w jaki sposób w Twoim życiu. Jesteś animatorem - ożywiaj, realizuj swoje powołanie - Duch poprowadzi.

Przeczytajmy jeszcze dwa teksty:

Kościół … ma za fundament słowo Boże, rodzi się z niego i nim żyje. Lud Boży przez kolejne stulecia swoich dziejów w nim zawsze znajdował swoją siłę, i również dzisiaj wspólnota kościelna wzrasta przez słuchanie, celebrację i studium słowa Bożego

—Verbum Domini

Oraz fragment Nowego Testamentu:

Słowo Chrystusa niech w was przebywa z [całym swym] bogactwem: z wszelką mądrością nauczajcie i napominajcie samych siebie przez psalmy, hymny, pieśni pełne ducha, pod wpływem łaski śpiewając Bogu w waszych sercach. I wszystko, cokolwiek działacie słowem lub czynem, wszystko [czyńcie] w imię Pana Jezusa, dziękując Bogu Ojcu przez Niego.

—Kol 3,16-17

- Jaka wizja wspólnoty ludzi wierzących rysuje się na podstawie tych fragmentów?

- Czy taka wizja jest dla mnie pociągająca czy muszę może o nią w sobie walczyć?

- Czy mogę o sobie obecnie powiedzieć, że Słowo Chrystusa we mnie przebywa?

Słowa, które z czasem odkrywają się przed nami

Czytanie Słowa Bożego jest przygodą. Naprawdę. Jedynym w swoim rodzaju jest ten moment gdy czytamy Słowo Boże i zaczynamy poprzez znaki stworzone tuszem na papierze widzieć głębszy sens. Spróbujmy tego doświadczyć!

Ostrzeżenie

Kochani animatorzy. Używając tego na Babicach tracimy możliwość wykorzystania tej wspaniałej egzegezy na rekolekcjach, konferencjach itp. Nie róbcie tego jeżeli ma być to na szybko i czasu Wam miałoby brakować. Co będę ukrywać - to było do tej pory moje „animatorskie ninja” ;P

Przeczytajmy:

Początek Ewangelii o Jezusie Chrystusie, Synu Bożym. Jak jest napisane u proroka Izajasza: Oto Ja posyłam anioła mego przed Tobą; on przygotuje drogę Twoją. Głos wołającego na pustyni: Przygotujcie drogę Panu, Dla Niego prostujcie ścieżki! Wystąpił Jan Chrzciciel na pustyni i głosił chrzest nawrócenia na odpuszczenie grzechów. Ciągnęła do niego cała judzka kraina oraz wszyscy mieszkańcy Jerozolimy i przyjmowali od niego chrzest w rzece Jordan, wyznając [przy tym] swe grzechy. Jan nosił odzienie z sierści wielbłądziej i pas skórzany około bioder, a żywił się szarańczą i miodem leśnym. I tak głosił: „Idzie za mną mocniejszy ode mnie, a ja nie jestem godzien, aby się schylić i rozwiązać rzemyk u Jego sandałów. Ja chrzciłem was wodą, On zaś chrzcić was będzie Duchem Świętym”. W owym czasie przyszedł Jezus z Nazaretu w Galilei i przyjął od Jana chrzest w Jordanie. W chwili gdy wychodził z wody, ujrzał rozwierające się niebo i Ducha jak gołębicę zstępującego na siebie. A z nieba odezwał się głos: „Tyś jest mój Syn umiłowany, w Tobie mam upodobanie”. Zaraz też Duch wyprowadził Go na pustynię. Czterdzieści dni przebył na pustyni, kuszony przez szatana. Żył tam wśród zwierząt, aniołowie zaś usługiwali Mu. Gdy Jan został uwięziony, Jezus przyszedł do Galilei i głosił Ewangelię Bożą. Mówił: „Czas się wypełnił i bliskie jest królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię!

—MK 1,1-15

- Co czytamy?

Czytamy prolog, czyli jakąś ważną część w której autor przedstawia jakiś cel stworzenia dzieła, albo zarysowuje główną myśl (patrz: Prolog Ewangelii Św. Jana)

- Jak wygląda ten opis u innych ewangelistów?

Łk 4,1-13 - długi opis. Szczegółowe scenariusze kuszeń. Samej scenie chrztu poświęcone niewiele uwagi

Mt 3,13 - 4,11 - długi opis. Podobnie jak u Łk. Rozwinięty opis chrztu

J 1,31-33 - dziwnie krótki opis. Wspomniane jakby mimochodem.

Znamy zatem kontekst. Spróbujmy zastanowić się czy opis Marka ma jakąś strukturę.

Informacja

Animator ma przygotowane „paski kartek” z fragmentami ewangelii jak na schemacie przedstawionym dalej

Ułóżmy je chronologicznie.

Spróbujmy od zestawić ze sobą pierwsze z ostatnim, drugi z przedostatnim itd.

- Czy widzicie jakieś części wspólne na pierwsze i drugiej parze? podkreślmy ją

Czy widzimy coś wspólnego na trzeciej parze? Zajrzyjmy jeszcze do bibli tysiąclecia i sprawdźmy przypisy do tych dwóch fragmentów. Oba fragmenty cytują na dodatek praktycznie to samo miejsce Księgi Izajasza!

- Czy widzimy coś wspólnego w czwartej parze? podkreślmy to

- Czym jest środkowy fragment. Czy w nim też nie istnieje coś podobnego?

Wniosek - struktura tego prologu to:

A - B - C -D - E - D’ - C’ - B’ - A’

Przy czym C i C’ są dodatkowo wzmocnione jako cytaty z Księgi Izajasza z tego samego miejsca - co wskazuje na absolutny zamierzone działanie autora.

Głos się rozlega: „Drogę dla Pana przygotujcie na pustyni, wyrównajcie na pustkowiu gościniec naszemu Bogu!

—Iz 40,3

Oto mój Sługa, którego podtrzymuję. Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na Nim spoczął; On przyniesie narodom Prawo.

—Iz 42,1

Można to przedstawić tak:

A

Początek Ewangelii o Jezusie Chrystusie, Synu Bożym.

B

Oto Ja posyłam anioła mego przed Tobą; on przygotuje drogę TwojąPoczątek Ewangelii o Jezusie Chrystusie, Synu Bożym.

C

Głos wołającego na pustyni: Przygotujcie drogę Panu, Dla Niego prostujcie ścieżki!

D

Wystąpił Jan Chrzciciel na pustyni i głosił chrzest nawrócenia

E

Ja chrzciłem was wodą, On zaś chrzcić was będzie Duchem Świętym.

D»

W owym czasie przyszedł Jezus z Nazaretu w Galilei i przyjął od Jana chrzest w Jordanie

C»

A z nieba odezwał się głos: „Tyś jest mój Syn umiłowany, w Tobie mam upodobanie”.

B»

Czterdzieści dni przebył na pustyni, kuszony przez szatana. Żył tam wśród zwierząt, aniołowie zaś usługiwali Mu.

A»

Gdy Jan został uwięziony, Jezus przyszedł do Galilei i głosił Ewangelię Bożą.

Niewątpliwie nie jest to przypadek i jest to coś dziwnego. Przyjrzyjmy się temu mocniej. Co przypomina nam ta konstrukcja?

Symetrię! Czym jest symetria? Kiedy się jej używa? Jeżeli chce się pokazać jakąś równość albo identyczność dwóch rzeczy, doskonałą równowagę.

- O czym mówi jedno skrzydło tej konstrukcji, te pierwsze?

Jezus jest wybrańcem. Zapowiedzianym Mesjaszem.

- O czym mówi drugie skrzydło?

Jezus jest kimś kto odczuwa głód i pragnienie, kusi go szatan. Jezus jest człowiekiem!

- Czym jest oś symetrii?

Połączenie chrztu wody i Ducha. Jezus jest Bogiem i Człowiekiem zarazem…. przy czym mamy tutaj doskonałą symetrię. Św. Marek w swoim prologu „ukrywa” podstawowe wyznanie wiary w osobę Jezusa Chrystusa!!!

Zakończenie - zastosowanie

Zastosowaniem z tego spotkania niech będzie nasze postanowienie, abyśmy zrobili w sobie miejsce na spotkanie się ze Słowem Bożym na dzisiejszej modlitwie wieczornej.

Teraz zaś pomódlmy się o Ducha Świętego, aby naszej grupie w tym dopomógł - bez Niego próżny jest nasz trud. Rozbudźmy w sobie odważnie pragnienie! Żeby Słowo Boże nie było dla nas „bardzo ważną sprawą, której trzeba słuchać - bo to dobre dzieło”, ale czymś na co nie potrafimy się doczekać, bo Ono nas przemienia w piękniejszych ludzi!

Spotkanie 4. - Walka ze słowem - o słowo

Cel Spotkania

1. Uświadomienie sobie tego, że spotkaliśmy się ze słowem, które jest Żywe i o które musimy teraz walczyć.

2. Zastanowienie się nad tym, jak mam konkretnie walczyć.

3. Uświadomienie sobie, że to właśnie od KAŻDEGO Z NAS zależy, co się ze słowem stanie.

Wprowadzenie dla animatora

To już ostatnie spotkanie na tych rekolekcjach. Podzielmy się na nim tym, czego tutaj doświadczyliśmy i czego się dowiedzieliśmy. Po tym spotkaniu i po zakończeniu rekolekcji pozostaje już tylko jedno: nie zapominać nigdy, że słowo jest życiem (czyli to co oazowicze lubią najbardziej ;) ). I mieć świadomość, że słowo to nie „tylko słowo”, ale „aż słowo”. Na tym spotkaniu będziemy starali się przygotować do walki o słowo. Bo kto jak nie my?

Modlitwa

O odwagę, o wprowadzanie tego, co usłyszeliśmy, w życie, o umiejętność świadczenia i przekazywania innym ważnych dla nas treści, słów.

Wprowadzenie do spotkania

Przed chwilą pisaliśmy na wyczerpanych kartkach. Każdy pisał jeden fragment. I potem z naszego tworzenia powstała księga. I to księga zawierająca Słowa Boga.

- Czy widziałem już kiedyś takie Pismo Święte?

- Jakie uczucia budzi we mnie ten plik kartek związanych wstążką? Czym jest dla mnie?

- A czym jest dla mnie Pismo Święte, które właśnie leży przede mną?

Słowo, które nie pozostawia takim samym

Wczoraj wieczorem celebrowaliśmy Słowo Boże. Słuchaliśmy Boga. Na każdej Mszy Świętej słuchamy Boga. Sami czytamy Pismo Święte i słuchamy Boga.

- Jak to oddziałuje na Twoje życie?

Nawet jeśli wydaje Ci się, że czytasz i nic spektakularnego się nie dzieje, to nie znaczy, że to Słowo nie działa w Tobie. Możesz porównać to do muzyki. Słuchasz jej i po jakimś czasie przychodzą Ci do głowy jej fragmenty- nawet jeśli nie starałeś się zapamiętać jej tekstu czy melodii. To, czego słuchasz- kształtuje Cię. Tworzy Cię od wewnątrz.

- Czy masz takie doświadczenie?

Słowo, które ożywia

Słyszeliśmy wczoraj w jednym z czytań na celebracji o Ezechielu, który prorokował nad kośćmi na polecenie Boga, a te ożyły.

Potem spoczęła na mnie ręka Pana, i wyprowadził mnie On w duchu na zewnątrz, i postawił mnie pośród doliny. Była ona pełna kości. I polecił mi, abym przeszedł dokoła nich, i oto było ich na obszarze doliny bardzo wiele. Były one zupełnie wyschłe. I rzekł do mnie: «Synu człowieczy, czy kości te powrócą znowu do życia?» Odpowiedziałem: «Panie Boże, Ty to wiesz». Wtedy rzekł On do mnie: «Prorokuj nad tymi kośćmi i mów do nich: „Wyschłe kości, słuchajcie słowa Pana!” Tak mówi Pan Bóg: Oto Ja wam daję ducha1 po to, abyście się stały żywe. Chcę was otoczyć ścięgnami i sprawić, byście obrosły ciałem, i przybrać was w skórę, i dać wam ducha po to, abyście ożyły i poznały, że Ja jestem Pan». I prorokowałem, jak mi było polecone, a gdym prorokował, oto powstał szum i trzask, i kości jedna po drugiej zbliżały się do siebie. I patrzyłem, a oto powróciły ścięgna i wyrosło ciało, a skóra pokryła je z wierzchu, ale jeszcze nie było w nich ducha. I powiedział On do mnie: «Prorokuj do ducha, prorokuj, o synu człowieczy, i mów do ducha: Tak powiada Pan Bóg: Z czterech wiatrów przybądź, duchu, i powiej po tych pobitych, aby ożyli». Wtedy prorokowałem tak, jak mi nakazał, i duch wstąpił w nich, a ożyli i stanęli na nogach - wojsko bardzo, bardzo wielkie2. I rzekł do mnie: «Synu człowieczy, kości te to cały dom Izraela. Oto mówią oni: „Wyschły kości nasze, minęła nadzieja nasza, już po nas”. Dlatego prorokuj i mów do nich: Tak mówi Pan Bóg: Oto otwieram wasze groby i wydobywam was z grobów, ludu mój, i wiodę was do kraju Izraela, i poznacie, że Ja jestem Pan, gdy wasze groby otworzę i z grobów was wydobędę, ludu mój. Udzielę wam mego ducha po to, byście ożyli, i powiodę was do kraju waszego, i poznacie, że Ja, Pan, to powiedziałem i wykonam» - wyrocznia Pana Boga.

—Ez 37,1-14

Słowo Boga ożywia. Wyprowadza z grobów. Pokonuje śmierć. Jest Życiem. Słowo Boga to On sam, który działa.

- Co to znaczy, że coś/ktoś żyje? Co jest z tym związane?

Stwórzmy mapę myśli z naszych pomysłów, której centrum będzie „Żyjący, czyli…”

Informacja

nie ograniczajcie się: może być filozoficznie, biologicznie, psychologicznie

- Czy ja chcę być ożywiany?

- Czy myślę, że moje środowisko potrzebuje ożywienia? Czy w jakimś aspekcie jest ono martwe?

Walka o słowo i słowem

Kiedy słowo mnie ożywia, kiedy naprawdę uświadamiam sobie jego moc i jego wartość, nie pozostaje mi nic innego jak wziąć odpowiedzialność za jego los. Jak POTRAKTOWAĆ JE NA SERIO.

- Co według Was znaczy „potraktować słowo na serio”?

- Co mamy tak dokładnie robić?

Posłuchajmy:

Pewna kobieta śniła, że weszła do nowiutkiego sklepu na rynku i ku swemu zdziwieniu zobaczyła Boga za ladą. „-Czy mogę kupić to co chcę?”. „ Wszystko, co tylko chcesz” , rzekł Bóg. Ledwie ośmielając się wierzyć własnym uszom, kobieta postanowiła poprosić o najlepsze rzeczy, o których człowiek może tylko marzyć. „Chcę pokoju umysłu i miłości, i szczęścia, i mądrości, i wolności od lęku” . I potem, po namyśle, dodała: „Nie tylko dla siebie, dla każdego na Ziemi” . Bóg uśmiechnął się. „Myślę, że źle mnie zrozumiałaś, moja droga - powiedział - nie sprzedajemy tu owoców, tylko nasiona.

Słowo Boga jest jak nasiona, które są w nas zasiewane (patrz przypowieść o siewcy, o której mówiła wczoraj Ania S. w wprowadzeniu do NS ). Teraz my musimy pozwolić Bogu uprawiać nasz ogród. I musimy walczyć o to, aby zasiane w nas ziarno nie umarło- nie możemy go pozostawić i czekać z założonymi rękami.

Bóg daje nam narzędzie, którym mamy walczyć:

W końcu bądźcie mocni w Panu - siłą Jego potęgi. Obleczcie pełną zbroję Bożą, byście mogli się ostać wobec podstępnych zakusów diabła. Nie toczymy bowiem walki przeciw krwi i ciału, lecz przeciw Zwierzchnościom, przeciw Władzom, przeciw rządcom świata tych ciemności, przeciw pierwiastkom duchowym zła na wyżynach niebieskich. Dlatego weźcie na siebie pełną zbroję Bożą, abyście w dzień zły zdołali się przeciwstawić i ostać, zwalczywszy wszystko. Stańcie więc [do walki] przepasawszy biodra wasze prawdą i oblókłszy pancerz, którym jest sprawiedliwość, a obuwszy nogi w gotowość [głoszenia] dobrej nowiny o pokoju. W każdym położeniu bierzcie wiarę jako tarczę, dzięki której zdołacie zgasić wszystkie rozżarzone pociski Złego. Weźcie też hełm zbawienia i miecz Ducha, to jest słowo Boże - wśród wszelakiej modlitwy i błagania. Przy każdej sposobności módlcie się w Duchu! Nad tym właśnie czuwajcie z całą usilnością i proście za wszystkich świętych i za mnie, aby dane mi było słowo, gdy usta moje otworzę, dla jawnego i swobodnego głoszenia tajemnicy Ewangelii, dla której sprawuję poselstwo jako więzień, ażebym jawnie ją wypowiedział, tak jak winienem.

—Ef 6,10-20

- Jakie funkcje pełni Słowo Boga w tym fragmencie? Czemu ma służyć?

- Czy dla mnie Słowo Boga jest Dobrą Nowiną?

- Czy chcę podzielić się z innymi ludźmi tym ożywczym Słowem?

Walka ze słowem

- Zdarzyło się Wam przeczytać coś w Piśmie Świętym czego nie rozumieliście lub co było dziwne?

Zdarzy się, że nie będziemy rozumieć Słowa. Będziemy zbulwersowani i nie będziemy wiedzieli, o co chodzi. Będziemy zdezorientowani. Zdarzy się, że ktoś nas zapyta o Słowo, a my nie będziemy znali odpowiedzi. To nie powód, żeby odpuścić, żeby pozostawić to Słowo bez odpowiedzi. Mamy dociekać, mamy szukać, mamy się dowiadywać.

Drugą sprawą walki ze słowem jest wcielanie go w życie. Tak, aby było ono rzeczywiście ŻYWE. Przeczytajmy:

Wiedzcie, bracia moi umiłowani: każdy człowiek winien być chętny do słuchania, nieskory do mówienia, nieskory do gniewu. Gniew bowiem męża nie wykonuje sprawiedliwości Bożej. Odrzućcie przeto wszystko, co nieczyste, oraz cały bezmiar zła, a przyjmijcie w duchu łagodności zaszczepione w was słowo, które ma moc zbawić dusze wasze. Wprowadzajcie zaś słowo w czyn, a nie bądźcie tylko słuchaczami oszukującymi samych siebie. Jeżeli bowiem ktoś przysłuchuje się tylko słowu, a nie wypełnia go, podobny jest do człowieka oglądającego w lustrze swe naturalne odbicie. Bo przyjrzał się sobie, odszedł i zaraz zapomniał, jakim był. Kto zaś pilnie rozważa doskonałe Prawo, Prawo wolności, i wytrwa w nim, ten nie jest słuchaczem skłonnym do zapominania, ale wykonawcą dzieła; wypełniając je, otrzyma błogosławieństwo

—Jk 1,19-25

Zastosowanie

Tyle już powiedzieliśmy o Słowie… Przeczytajmy wiec Słowo, które dzisiaj kieruje do nas Bóg. Przeczytajmy dzisiejsze czytania , zastanówmy się co Pan Bóg chce mi dzisiaj powiedzieć i podzielimy się tym.

Ostrzeżenie

Drodzy Animatorzy - dostosujcie tę część do swojej grupy: podzielcie się jednym czytaniem albo wszystkimi - zostawiam to Wam ;)

Modlitwa o wytrwałość w walce o Słowo i o dbanie o naszą wrażliwość na Słowo.

Wartość bezwzględna

Czas powstania konspektów:

Jesień 2013 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

BRAK

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Odkrycie wartości człowieka

- Cel

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- Wartość talentu

- Zastosowanie

- Zakończenie

- Spotkanie 2. - Walka o wartość

- Cel

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- Moje wartości

- „Dopóki sił, będę szedł! Będę biegł! Nie dam się!”

- Walka o intensywność (o soli smak)

- Walka o moją wartość

- „Odbuduj mury Jeruzalem!”

- Zastosowanie

- Spotkanie 3. - Narodziny Animatora

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- Czas jest darem

- Walka dobra ze złem toczy się tu i teraz

- Podsumowanie: moje życie jest uczestnictwem

- Zastosowanie

- Modlitwa

Spotkanie 1. - Odkrycie wartości człowieka

Cel

Odkrycie wartości człowieka (do czego jest on zdolny, co stanowi o jego sile, co sprawia , że hasło ‘’Człowiek-to brzmi dumnie jest prawdziwe). Odkrycie własnej wartości - ja też jestem zdolny do dokonania wielkich rzeczy, mam w sobie ten potencjał.

Modlitwa

Modlitwa spontaniczna (w młodszych grupach trzeba pamiętać, aby sprawdzić czy nie trzeba wprowadzić do tej formy modlitwy) do Ducha Świętego z prośbą o dobre przeżycie rekolekcji i jego opiekę.

Wprowadzenie do spotkania

Prosimy uczestników, by przedstawili się chociaż z imienia i nazwiska i podali jakąś informacje o sobie.Następnie w ramach zapoznania się stawiamy każdemu z uczestników po kolei następujące pytania. Ich celem jest uświadomienie uczestnikom, co dla nich jest wartością.

- Na co poświęcasz najwięcej czasu ?

- Bez czego nie potrafisz wyobrazić sobie życia ?

Informacja

co jest dla nas ważne w życiu ? Czy potrafimy np. przeżyć jeden dzień bez facebooka. Co cenimy- przyjaźń, miłość ? Czy wyobrażamy sobie życie bez przyjaciół ? Można opowiedzieć o jakieś bliskiej osobie->to pytanie o system wartości ; priorytety, jakie mamy w życiu

- Jakie zachowania ludzi w  okół Ciebie doceniasz ?

Informacja

to pytanie ma na celu odkrycie z uczestników, jakie wartości cenią u innych. Co lubią w ludziach i co w nich cenią, można również zapytać, na zasadzie przeciwieństwa, co nas w ludziach denerwuje

- Co cenisz w sobie ?

Informacja

pytanie, jakie swoje cechy, poglądy uważa się za słuszne i czy ja jestem z tego dumny

Wartość talentu

Podsumowaniem powyższej wymiany zdań jest fragment z Ewangelii:

Podobnie też [jest] jak z pewnym człowiekiem, który mając się udać w podróż, przywołał swoje sługi i przekazał im swój majątek. Jednemu dał pięć talentów, drugiemu dwa, trzeciemu jeden, każdemu według jego zdolności, i odjechał. Zaraz ten, który otrzymał pięć talentów, poszedł, puścił je w obrót i zyskał drugie pięć. Tak samo i ten, który dwa otrzymał; on również zyskał drugie dwa. Ten zaś, który otrzymał jeden, poszedł i rozkopawszy ziemię, ukrył pieniądze swego pana. Po dłuższym czasie powrócił pan owych sług i zaczął rozliczać się z nimi. Wówczas przyszedł ten, który otrzymał pięć talentów. Przyniósł drugie pięć i rzekł: „Panie, przekazałeś mi pięć talentów, oto drugie pięć talentów zyskałem”. Rzekł mu pan: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana!” Przyszedł również i ten, który otrzymał dwa talenty, mówiąc: „Panie, przekazałeś mi dwa talenty, oto drugie dwa talenty zyskałem”. Rzekł mu pan: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana!” Przyszedł i ten, który otrzymał jeden talent, i rzekł: „Panie, wiedziałem, żeś jest człowiek twardy: chcesz żąć tam, gdzie nie posiałeś, i zbierać tam, gdzieś nie rozsypał. Bojąc się więc, poszedłem i ukryłem twój talent w ziemi. Oto masz swoją własność!” Odrzekł mu pan jego: „Sługo zły i gnuśny! Wiedziałeś, że chcę żąć tam, gdzie nie posiałem, i zbierać tam, gdziem nie rozsypał. Powinieneś więc był oddać moje pieniądze bankierom, a ja po powrocie byłbym z zyskiem odebrał swoją własność. Dlatego odbierzcie mu ten talent, a dajcie temu, który ma dziesięć talentów. Każdemu bowiem, kto ma, będzie dodane, tak że nadmiar mieć będzie. Temu zaś, kto nie ma, zabiorą nawet to, co ma. A sługę nieużytecznego wyrzućcie na zewnątrz - w ciemności! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.

—Mt 25,14-30

- Co rozumiem pod pojęciem talent ?

Talent to starożytna jednostka monetarna używana na terenach Bliskiego Wschodu i Grecji. Czy kiedykolwiek zastanawiałem się, jaką wartość ma ta moneta? Tutaj następuje „trik”” z Biblia Tysiąclecia. Otwieramy na słowie Talent i czytamy definicje. Pokazujemy, że jeden talent miał ogromna wartość. Żeby bardziej uświadomić sobie wartość tej monety podkreślamy, 1 talent=6000 dniówek (32 kilogramy złota,1 TALENT). Podkreślić ten fakt można jeszcze tym, że pryz normalnej pracy w ciągu roku (tj.46 tyg. w roku,odliczając pryz tym dni świąteczne oraz czas urlopu) i 5 dniach roboczych z 8 godzinami pracy 46*5=230 dniówkę rocznie, co daje 26 lat pracy->po tylu latach dostalibyśmy zapłatę w wysokości 1 talentu.

Dla porównania można przeczytać tekst o wdowim groszu:

Potem usiadł naprzeciw skarbony i przypatrywał się, jak tłum wrzucał drobne pieniądze do skarbony. Wielu bogatych wrzucało wiele. Przyszła też jedna uboga wdowa i wrzuciła dwa pieniążki, czyli jeden grosz. Wtedy przywołał swoich uczniów i rzekł do nich: «Zaprawdę, powiadam wam: Ta uboga wdowa wrzuciła najwięcej ze wszystkich, którzy kładli do skarbony. Wszyscy bowiem wrzucali z tego, co im zbywało; ona zaś ze swego niedostatku wrzuciła wszystko, co miała, całe swe utrzymanie».

—Mk 12,41-44

Ofiary oznaczają dziękczynienie. Jeden grosz może symbolizować naszą ofiarę-dajemy tak mało Bogu, nawet, jak jest to wszystko, co możemy mu dać. My dostajemy od niego znacznie więcej niż jesteśmy w stanie sami mu zaoferować. To, co możemy dać Bogu, nigdy nie będzie współmierne z tym,co od niego otrzymujemy. ( ale Bóg cały czas będzie nam dawał wszystko).

Prosimy uczestników, by otwarli Pismo Święte na Psalmie 8. Odczytujemy na głos.

Pytania:

- Co budzi w nas zachwyt w otaczającym nas świecie ?

- Czy dostrzegamy potęgę Boga w otaczającym nas świecie ?

- Jaką rolę dał Bóg człowiekowi?

- Co sprawiło, że człowiek stał się właściwie panem stworzenia ?

Bóg posiada nieograniczoną władzę, jest wszechpotężny i wielki. Jednak władzę nad tym wszystkim podarował człowiekowi, który patrząc na ogrom rzeczy stworzonych przez Boga, popada w zdumienie.

WNIOSKI:

Zachwyt nad Bogiem i jego dziełami budzi zachwyt nad człowiekiem (nie na odwrót)

Pytania:

- Co stanowi o naszej wielkości ?

Bóg uczynił nas na swoje podobieństwo, uczynił nas panami tej ziemi, zyskaliśmy nasza wielkość dlatego, że Bóg jest wielki)

Informacja

poprosić uczestników, by podali przykłady świadczące o wielkości człowieka, np jakieś odkrycia naukowe, akcje humanitarne, szybkość podejmowania decyzji w wypadku np zagrożenia wojną, możliwość globalnej komunikacji itd.

Ostrzeżenie

uświadomienie uczestnikom,że mowa jest o NICH, nie o INNYCH. O każdym z nich indywidualnie. Możliwe, że nasi uczestnicy nie dokonali żadnych wielkich rzeczy typu odkrycie nowego pierwiastka i prawdopodobnie ich nie dokonają. Ale pod pojęciem wielkich rzeczy możemy podpisać takie rzeczy jak np. bycie wiernym przyjacielem, sumienne dotrzymywanie obowiązków, uczciwa praca w przyszłości, działalność wolontariacka.

Zastosowanie

Zastosowaniem z tego spotkania będzie udanie się na modlitwę wieczorną z refleksją na temat siebie-co dla mnie jest ważne, czym ja mogę przysłużyć się innym ludziom.

Zakończenie

Modlitwa spontaniczna do Ducha Świętego zawierająca dziękczynienie za czas spotkania oraz za dary, które każdy z nas otrzymał od Boga.

Spotkanie 2. - Walka o wartość

Cel

Refleksja na temat tego co w moim życiu jest wartością i bez-wartością. Odkrycie, że wartości są równocześnie wezwaniem (i zadaniem!) walki o nie. Analiza tej walki, zobaczeniem jej płaszczyzn.

Wprowadzenie dla animatora

To spotkanie otwiera drugą połowę rekolekcji w czasie której przechodzimy „ze światła do życia”. Stając przed swoimi uczestnikami w dniu dzisiejszym powinieneś mieć w głowie modlitwę wieczorną na której razem macie zawołać „Boże spraw niech będę kimś!”. To spotkanie o rozbudzaniu pragnień, nadziei, wiary - taki też powinno mieć charakter. Kartki które masz przed sobą są tylko nieudolną próbą przekazania tego klimatu o którym, jak jestem przekonany, wiesz wiele i masz go w sercu, bo jesteś tym, który powołany został do ożywiania i powoływania innych.

Twoje przygotowanie powinno polegać przede wszystkim na modlitwie w czasie której postarasz się zobaczyć własną drogę do wartości swojej i wartości, które masz w sercu. Musisz wiedzieć:

- Dlaczego jestem wartościowy dla mojej grupy?

- Jak moja przeszłość uczyniła mnie gotowym na to spotkanie?

- Jakie wartości mam wspólne z moją grupą, które mogę wzmocnić?

- Jak wyglądało moje spotkanie na którym ktoś wyciągał mnie ku górze?

- Czy wierzysz, że Ci ludzie zmienią świat?

Przygotuj:

- Dużą kartkę (A1/A0 mile widziane)

Modlitwa

Kluczem wydaje się otwartość - na mówienie tak jak jest, a nie tak jak chciałbym, aby było. Otwartość musi zaś być poprzedzona odwagą. Te dwie przestrzenie niech będą na pierwszym planie. W starszych grupach proponuje objąć modlitwą młodsze grupy tych rekolekcji oraz modlitwę wieczorną - uczmy odpowiedzialności….i walki.

Wprowadzenie do spotkania

Dzisiejszy Namiot Spotkania był o Marii i Marcie. Zacznijmy od podzielenia się tą modlitwą.

- Czy ten fragment jest mi bliski? Dlaczego?

- O co ja się troszczę?

- Czy w moim życiu muszę decydować pomiędzy „cząstkami”?

Moje wartości

Na rekolekcjach nie chcemy tylko mówić o wartościach, nie chcemy ich analizować, rozkładać na części i im się przyglądać. Chcemy odnosić to wszystko do siebie. Tą naszą naturę dobrze rozumie Kościół dlatego dajmy się poprowadzić słowom papieża.

Każdy z Was, młodzi Przyjaciele, znajduje też w życiu jakieś swoje Westerplatte, jakiś wymiar zadań, które trzeba podjąć i wypełnić, jakąś słuszną sprawę, o którą nie można nie walczyć, jakiś obowiązek, powinność, od której nie można się uchylić, nie można zdezerterować. Wreszcie, jakiś porządek prawd i wartości, które trzeba utrzymać i obronić, tak jak to Westerplatte. Utrzymać i obronić, w sobie i wokół siebie, obronić dla siebie i dla innych.

—Jan Paweł II, Gdańsk, 12 czerwca 1987.

- Co jest moim Westerplatte? O co gotowy jestem walczyć?

- Czy uczestniczę w jakiejś walce? Jakiej? Czy potrafię ją nazwać i pokazać gdzie jest?

- Jaką cenę za nie płacę? Czy ktoś o te wartości ze mną walczy?

To wezwanie jest ważne - „nie można nie walczyć, nie można się uchylić”. Spróbujmy na nie odpowiedzieć tak jak potrafimy - na razie na forum tej małej grupy. (Uczestnicy otwierają notatniki na końcu gdzie jest miejsce na własne notatki). Spróbujmy zapisać tam uzupełnione następujące zdanie:

Informacja

Można oczywiście własnymi słowami zachowując sens. To zadanie koniecznie musi dokonywać się w wolności. Jeżeli ktoś odczuwa przed nim bunt - dobrze! Niech podzieli się z grupą powodem. Ważne, aby się z tym skonfrontować.

Dla mnie [imię] [nazwisko] jednymi z najważniejszych wartości są……… dlatego chce o nie walczyć i nie uchylić się od tego dla siebie oraz innych.

Jak uczestnicy skończą pisać zapytajmy:

- Czy było Ci trudno zrealizować to zadanie?

- Co było w nim najtrudniejsze?

Na koniec każdy z grupy odczytuje to co napisał (choć lepiej byłoby gdyby w tym momencie mówił z głowy).

- Dlaczego dokończyłeś to zdanie w taki sposób?

- Jak się czujesz wypowiadając takie słowa?

- Skąd masz odwagę do wypowiadania takich słów?

„Dopóki sił, będę szedł! Będę biegł! Nie dam się!”

Informacja

Fragment „Wędrówką życie jest człowieka” Edwarda Stachury

Jesteśmy tutaj na ziemi z jakiegoś powodu. Mamy wolną wolę dzięki której to my decydujemy w co się angażujemy. Pierwszym krokiem do osiągnięcia czegoś w życiu jest ustalenie sobie tego jako cel. Czy to nie jest zbytnio pyszne myślenie? Może powinniśmy nie wychodzić przed szereg i czekać aż nas ktoś poprosi albo nam pozwoli?

Przeczytajmy:

Weź udział w trudach i przeciwnościach jako dobry żołnierz Chrystusa Jezusa!

—2 Tm 2,3

św. Paweł zachęca do czynnego udziału w trudnościach. Żołnierz jest gotowy do działania. Czeka na rozkazy i w każdej chwili musi liczyć się z tym, że może być potrzebny. Nie ucieka przed tym co trudne, ale jest na to gotowy.

- Czy ja tak robię?

- Czy dla mnie trudy i przeciwności są wpisane w cel?

- Jak ja na to reaguję? Jak się z tym czuję?

- Czy jestem człowiekiem, który walczy o wartość? Czy jestem wojownikiem?

Bo choć to niepopularne by rozmawiać o tym z ludźmi młodymi - pomyślcie o tym co będzie za 50-70 lat. Pomyślcie o sytuacji, że będziecie rozstawali się z tym co tutaj na ziemi. Ta perspektywa (eschatologiczna) jest kluczowa dla rozmawiania o wartościach. Co wtedy będzie ważne? Co wtedy będzie miało znaczenie? Co wtedy chcielibyście móc powiedzieć o swoim życiu?

Przeczytajmy:

W dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem.

—2 Tm 4,7

- Jakim św. Paweł jest człowiekiem? Jak podsumowuje swoje życie?

- Jak daleko ja posunąłem się w moim „wyścigu” do tego stanu?

- W jakim wyścigu biegniesz? O co walczysz?

- Co chcesz powiedzieć swoim życiem, co chcesz zostawić innym?

- Czy jest w Tobie determinacja do pięknego życia?

Informacja

To jest miejsce na świadectwo animatora. Świadectwo człowieka, który już nie tyle szuka, co kocha. Który nie tyle marzy, co realizuje. Człowieka spełnionego, bo odnalazł jakiś sens swojego życia. Świadectwo człowieka, którego serce jest już spokojne, bo odnalazło Boga. Człowieka, który mimo, że odnalazł, to nadal jego serce jest pełne żaru, bo widzi jak wiele jest do zrobienia, a tak mało czasu… Człowieka, którego w dużym stopniu „bieg i cel” siedzi teraz przed nim wokół świeczki i który wie po co tu dla nich jest. Twoja formacja Cię do tego przygotowała - Niech Bóg Cię poprowadzi!

Walka o intensywność (o soli smak)

Grozi nam utrata intensywności, aromatu, zapachu, smaku. Tak działa bez-wartość o której mówiliśmy rano - rozcieńcza. Intuicyjnie czujemy bunt przeciwko takiemu czemuś, szczególnie gdy dotyczy to wartości dla nas kluczowej. Mamy ochotę krzyknąć:

Jak kochać to poetycko!

Jak przebaczać to tak by już nigdy nie wypomnieć!

Jak rozmawiać to szukając głębi!

Bo są takie rzeczy w życiu w których nie chcemy zgodzić się na coś fałszywe go, niepełnego…

Animator wyciąga dużą kartkę na której wpisywać będziemy te „postulaty” o co trzeba nam teraz walczyć. Zadaje pytania dopisując:

- Co jest szczególnie zagrożone obecnie o co ktoś musi walczyć?

- Jaka walka jest Ci potrzebna, aby ktoś w Twoim otoczeniu ją podjął? (np. przyjaciele, rodzina, bliscy, wspólnota)

Informacja

Pod koniec tych pytań powinniśmy mieć wspólną listę wartości, które domagają się odpowiedzi

Na koniec każdy z uczestników spotkania wybiera ze wspólnej listy jedno, które wydaje mu się „szczególnie jego” i zaznacza.

- Jak walczysz obecnie o tą wartość?

- Czy próbowałeś walczyć z Jezusem?

Walka o moją wartość

„Wszystko co robię to musi być dla innych bo inaczej jestem egocentrykiem” to przekonanie niejednego pobożnego katolika. Ciężko nam dopuścić do siebie myśl, że coś może być specjalnie dla mnie i do mnie. Nie da się walczyć o wartość wokół jeżeli nie będzie się umiało walczyć o nią w sobie samym.

Przeczytajmy:

Ale teraz tak mówi Pan, Stworzyciel twój, Jakubie, i Twórca twój, o Izraelu: „Nie lękaj się, bo cię wykupiłem, wezwałem cię po imieniu; tyś moim! Gdy pójdziesz przez wody, Ja będę z tobą, i gdy przez rzeki, nie zatopią ciebie. Gdy pójdziesz przez ogień, nie spalisz się, i nie strawi cię płomień. Albowiem Ja jestem Pan, twój Bóg, Święty Izraela, twój Zbawca. Daję Egipt jako twój okup, Kusz i Sabę w zamian za ciebie. Ponieważ drogi jesteś w moich oczach, nabrałeś wartości i Ja cię miłuję, przeto daję ludzi za ciebie i narody za życie twoje. Nie lękaj się, bo jestem z tobą. Przywiodę ze Wschodu twe plemię i z Zachodu cię pozbieram. Północy powiem: „Oddaj!” i Południowi: „Nie zatrzymuj!” Przywiedź moich synów z daleka i córki moje z krańców ziemi. Wszystkich, którzy noszą me imię i których stworzyłem dla mojej chwały, ukształtowałem ich i moim są dziełem.

—Iz 43,1-7

- Czy potrafisz te słowa odnieść do siebie? Jak?

- Czy czujesz się kimś wartościowym? (to pytanie w zasadzie powinno paść w piątek, ale rozeznaj czy nie warto go powtórzyć w kontekście tego fragmentu)

- Czy wiesz, że idąc do drugiego człowieka możesz go sobą obdarować? Skąd czerpiesz to przekonanie?

- Co jest Twoją wartością na którą ktoś inny czeka?

Każdy z nas niesie w sobie wartość - jesteśmy nośnikami wartości. Nikt z nas nie otrzymał wszystkiego bezpośrednio - dlatego jesteśmy sobie wzajemnie potrzebni. To co mam w sobie może być potrzebne bratu i siostrze obok. Muszę być tego świadomy - tej mojej zdolności i obdarowania, aby móc świadomie nim posługiwać.

Ostrzeżenie

To dość kluczowe miejsce rekolekcji. Nie da się go objąć w ramy formalne. Pytanie czy ja czuje się wartościowy, czy widzę swoją wartość otwiera taką mnogość możliwych scenariuszy, że jedynie możemy zaznaczyć tutaj, aby być bacznym obserwatorem i aby mieć w sobie wiele miłości

Przeczytajmy:

Przybył więc do miasteczka samarytańskiego, zwanego Sychar, w pobliżu pola, które [niegdyś] dał Jakub synowi swemu, Józefowi. Było tam źródło Jakuba. Jezus zmęczony drogą siedział sobie przy studni. Było to około szóstej godziny. Nadeszła [tam] kobieta z Samarii, aby zaczerpnąć wody. Jezus rzekł do niej: „Daj Mi pić!” Jego uczniowie bowiem udali się przedtem do miasta dla zakupienia żywności. Na to rzekła do Niego Samarytanka: „Jakżeż Ty będąc Żydem, prosisz mnie, Samarytankę, bym Ci dała się napić?” Żydzi bowiem z Samarytanami unikają się nawzajem. Jezus odpowiedział jej na to: „O, gdybyś znała dar Boży i [wiedziała], kim jest Ten, kto ci mówi: „Daj Mi się napić” - prosiłabyś Go wówczas, a dałby ci wody żywej”. Powiedziała do Niego kobieta: „Panie, nie masz czerpaka, a studnia jest głęboka. Skądże więc weźmiesz wody żywej? Czy Ty jesteś większy od ojca naszego Jakuba, który dał nam tę studnię, z której pił i on sam, i jego synowie i jego bydło?” W odpowiedzi na to rzekł do niej Jezus: „Każdy, kto pije tę wodę, znów będzie pragnął. Kto zaś będzie pił wodę, którą Ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki, lecz woda, którą Ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody wytryskającej ku życiu wiecznemu”. Rzekła do Niego kobieta: „Daj mi tej wody, abym już nie pragnęła i nie przychodziła tu czerpać”. A On jej odpowiedział: „Idź, zawołaj swego męża i wróć tutaj!” A kobieta odrzekła Mu na to: „Nie mam męża”. Rzekł do niej Jezus: „Dobrze powiedziałaś: Nie mam męża. Miałaś bowiem pięciu mężów, a ten, którego masz teraz, nie jest twoim mężem. To powiedziałaś zgodnie z prawdą”. Rzekła do Niego kobieta: „Panie, widzę, że jesteś prorokiem. Ojcowie nasi oddawali cześć Bogu na tej górze, a wy mówicie, że w Jerozolimie jest miejsce, gdzie należy czcić Boga”. Odpowiedział jej Jezus: „Wierz Mi, kobieto, że nadchodzi godzina, kiedy ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie będziecie czcili Ojca. Wy czcicie to, czego nie znacie, my czcimy to, co znamy, ponieważ zbawienie bierze początek od Żydów. Nadchodzi jednak godzina, owszem już jest, kiedy to prawdziwi czciciele będą oddawać cześć Ojcu w Duchu i prawdzie, a takich to czcicieli chce mieć Ojciec. Bóg jest duchem: potrzeba więc, by czciciele Jego oddawali Mu cześć w Duchu i prawdzie”. Rzekła do Niego kobieta: „Wiem, że przyjdzie Mesjasz, zwany Chrystusem. A kiedy On przyjdzie, objawi nam wszystko”. Powiedział do niej Jezus: „Jestem nim Ja, który z tobą mówię.

—J 4,5-26

- Czy samarytanka miała za sobą cudowną przeszłość?

- Jak Jezus do niej podszedł? Do czego zmierzał?

Jezus od samego początku nadaje jej wartość - zmierza do tego, aby wyprostowała głowę i odważnie spojrzała przed siebie (była odrzucona przez społeczność - była to pora o której szła czerpać wodę jest porą największego słońca - wtedy nikt nie chodzi do studni - robi to po to, aby uniknąć ludzkiego wzroku pogardy.) . Nie usuwa i nie zapomina o jej przeszłości, ale pokazuje, że mimo to, że zna jej przeszłość i tak zdradza jej tajemnice wiary i prowadzi „głęboką” rozmowę.

- Czy nadał mi ktoś wartość? Kto?

- Jakie wartości, które zostały mi dane, noszę w sobie?

- Czy mam doświadczenie walki przez kogoś o moją wartość? Kogoś kto zobaczył we mnie coś czego ja sam nie widziałem i starał się to wyciągnąć tak bym to ujrzał?

- Czy mam doświadczenie próby walki o własną wartość samotnie? Dlaczego tak ważna w walce o naszą wartość jest druga osoba?

Sami z siebie wchodząc w głąb swojej osoby nie jesteśmy zdolni znaleźć swojej wartości. Potrzebny jest ktoś drugi. Wartość zdobywa się w spotkaniu, w dialogu!

„Odbuduj mury Jeruzalem!”

Informacja

Ta część spotkania jest bezpośrednio związana z modlitwą wieczorną i stanowi wprowadzenie do niej [kontynuacją będzie wieczornica]

Przeczytajmy:

Panie, okaż Syjonowi łaskę w Twej dobroci, odbuduj mury Jeruzalem.

—Ps 51,20

Jak to możliwe?! Dlaczego wybrany Izrael, drogi w oczach Pana (fragment z Iz) musi krzyczeć takie rzeczy? Ano musi… Tam gdzie mówimy o walce tam czasami mury zostają zniszczone. Zniszczone mury dramatem nie są….dramatem są ich ruiny nieodbudowywane przez lata.

- Czy straciłem kiedyś jakąś wartość? Co wtedy robiłem?

- Co trzeba we mnie „odbudować”? Co chciałbym dosłownie „wzmocnić”?

- Co zrobić, aby dzięki dzisiejszej modlitwie jutro być piękniejszymi?

Zastosowanie

Wypisać do trzech krwawiących we mnie wartości, które dzisiaj na modlitwie wieczornej oddam Bogu, mówiąc „Ty wszystko czynisz nowe, odbuduj mury Jeruzalem!”. W starszych grupach dodatkowo modlitwa wstawiennicza za siebie + całą wspólnotę oraz osobę prowadzącą wieczornicę.

Spotkanie 3. - Narodziny Animatora

Cel Spotkania

Uświadomienie sobie, jak ważną rolę każdy z nas ma do odegrania w świecie i jak wielka odpowiedzialność na nas spoczywa. To my jesteśmy tymi, którzy zapaleni mają za zadanie iść w świat i zapalać innych. Konsekwencją tego (ale nie celem nadrzędnym spotkania) jest zaangażowanie się w organizację rekolekcji wiosennych.

Wprowadzenie dla animatora

Spotkanie ma charakter podsumowujący. Nie powinny pojawiać się w nim nowe treści, lecz powinno ono być syntezą wszystkiego, co na rekolekcjach zostało przekazane. Bardzo ważne jest w nim świadectwo animatora o jego własnej drodze do animatorstwa, o ludziach, którzy mu zaufali po to, by tym zaufaniem mógł obdarzać innych.

Materiały potrzebne do przeprowadzenia spotkania:

1. małe puste karteczki (po 5 dla każdego uczestnika)

2. pocięte kartki z wypisanymi 20 wartościami (1 „komplet” na grupę)

3. tekst modlitwy św. Franciszka dla każdego uczestnika

Modlitwa

Spontaniczna do Ducha Świętego o rozpalenie w nas pragnienia i gorliwości do podejmowania posługi.

Wprowadzenie do spotkania

Czas rekolekcji powoli dobiega końca. Jesteśmy przekonani o tym, że nikt nie znalazł się w tym miejscu przez przypadek. Chcemy więc odpowiedzieć sobie na kilka pytań podsumowujących ten czas.

- Co skłoniło mnie do przyjazdu na rekolekcje?

- Jakie nadzieje wiązałem z tematem rekolekcji?

- Czy i w jaki sposób te nadzieje znalazły odzwierciedlenie w rzeczywistości?

- Które momenty z tego czasu były dla mnie najbardziej wartościowe? Dlaczego?

- Jak przeżyłem wczorajszą modlitwę wieczorną?

Powróćmy na chwilę do tematu wartości, o których była mowa już w pierwszym dniu rekolekcji. Wypiszmy na kartkach 5 wartości, o których wiemy, że je posiadamy.

Ostrzeżenie

Bardzo możliwe, że zdarzy się uczestnik, któremu te 5 wartości trudno będzie wypisać (choć w 3 dniu rekolekcji teoretycznie powinniśmy być świadomi wartości, którą mamy). Warto w takim przypadku wyjaśnić, że istnieją wartości uniwersalne - takie, które posiada każdy z nas, że wartość to pojęcie bardzo szerokie i dobrze jest spojrzeć głęboko w siebie i szeroko wokół siebie.

Gdy wszyscy to zrobią, animator kładzie przed uczestnikami plik kartek z wypisanymi poniżej wartościami.

- uczciwość

- bezpieczeństwo

- dobra materialne

- inteligencja

- spełnienie

- godność

- prawda

- przyjaźń

- rodzina

- życie

- kreatywność

- dobro

- wolność

- empatia

- siła

- zdrowie

- piękno

- wzrok

- czas

- język

- Czy uważacie, że wszystko to jest wartością?

- Czy te wartości w mniejszym lub większym stopniu zostały Wam nadane?

- O których na pewno możecie powiedzieć, że są Wasze?

Następnie należy wskazać na karteczkę ze słowem „czas” wychodząc od tego, że czas jest wartością uniwersalną - jest dany każdemu człowiekowi.

Czas jest darem

- Jaką wartość ma dla Was czas?

- Czy w Waszym odczuciu 2-3h w perspektywie pół roku to dużo, czy mało?

- Czy jesteście w stanie te 2-3h poświęcić na coś wartościowego?

- Co właściwie można w takim czasie zrobić? Czy możemy podać jakieś przykłady?

Informacja

W razie, gdyby uczestnicy mieli trudności z podaniem przykładów, należy ich naprowadzić. To na tyle ważny element spotkania, że nie może zostać spłycony tylko dlatego, że „nic nam nie przychodzi do głowy”.

Spróbujmy zobrazować sobie następujące sytuacje:

Ostrzeżenie

Ta część spotkania wykonana być powinna na zasadzie interakcji - animator podaje zadanie, a grupa wskazuje ile czasu wykonanie go zajmuje. Warto te odpowiedzi zapisać, żeby to później policzyć

1. Wyjście do kina:

- Ile czasu zajmuje kupienie biletów (przy optymistycznym założeniu, że przy kasie nie ma kolejek)? 5 min

- Ile trwają reklamy? 35 min

- Ile trwa film? 2 h

- Ile trwa powrót do domu (przy założeniu, że nie mieszkamy na drugim końcu miasta)? 20 min

- Ile czasu daje nam to wszystko w sumie? 3 h

2. Można też ten czas spożytkować w sposób następujący: (Z założenia chodzi tu o sytuację kręcenia filmiku TyTeż, na którym pieczone było ciasto.)

- Ile trwa rozwieszenie nad stołem pomiędzy dwiema belkami dwóch sznurków, na których bezpiecznie można położyć tablet? 15 min

- Ile trwa zebranie przedmiotów i składników potrzebnych do przygotowania ciasta: blacha, miska, duża łyżka, jabłka, cynamon, cukier, mąka, proszek do pieczenia, rodzynki, margaryna? 15 min

- Ile trwa omówienie projektu nakręcenia filmiku dokumentującego pieczenie ciasta? 30 min

- Ile trwa wykonanie ciasta: obranie i pokrojenie jabłek, wymieszanie ich ze wszystkimi składnikami i wyłożenie na blasze? 30 min

- Pieczenie się nie liczy, bo można w tym czasie zrobić coś innego konstruktywnego :)

- Ile trwa montaż filmiku? 60 min

- Ile czasu daje nam to w sumie? 2 h 30 min

Powyższy projekt jest o tyle prosty do przeprowadzenia, że robi go grupa osób zapalonych do tego pomysłu. Jak mogłaby ta sytuacja wyglądać, gdybyśmy trafili na grupę sceptyków? Jaka mogłaby być ich reakcja?

-Po co?

-I tak nikt tego nie obejrzy.

-A co jeśli ciasto nam się spali? Tyle roboty na nic.

-A co jeśli nie wyrośnie?

-Nie mamy dobrego sprzętu.

-Ktoś może zrobi to lepiej.

-Pewnie i tak nikt się w to nie zaangażuje.

-Mam tyle roboty… etc.

- Co różni te dwie grupy ludzi?

- Co nam pomaga w tym, by podobne projekty tworzyć, brać w nich udział?

- Czy oglądaliście filmik, o którym mowa? Jaki był Wasz odbiór tego projektu?

- Czy Kościół jest dla Was przestrzenią, w której możecie się w ten sposób realizować?

To jest nasze działanie w Kościele - we wspólnocie osób mających marzenia, ideały, cele i wiarę w to, że razem są w stanie je osiągnąć.

- Co nas powstrzymuje przed robieniem tego typu rzeczy?

Często tym, co determinuje nasze działanie w życiu (lub jego brak) jest lęk. Boimy się wyjść przed szereg, zrobić coś szalonego, coś, co ludzie będą oceniać. Jezus jednak ma na to receptę. Przeczytajmy:

Oto Ja was posyłam jak owce między wilki. Bądźcie więc roztropni jak węże, a nieskazitelni jak gołębie! Miejcie się na baczności przed ludźmi! Będą was wydawać sądom i w swych synagogach będą was biczować. Nawet przed namiestników i królów będą was wodzić z mego powodu, na świadectwo im i poganom. Kiedy was wydadzą, nie martwcie się o to, jak ani co macie mówić. W owej bowiem godzinie będzie wam poddane, co macie mówić, gdyż nie wy będziecie mówili, lecz Duch Ojca waszego będzie mówił przez was. Brat wyda brata na śmierć i ojciec syna; dzieci powstaną przeciw rodzicom i o śmierć ich przyprawią. Będziecie w nienawiści u wszystkich z powodu mego imienia. Lecz kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony. Gdy was prześladować będą w tym mieście, uciekajcie do innego. Zaprawdę, powiadam wam: Nie zdążycie obejść miast Izraela, nim przyjdzie Syn Człowieczy.

—Mt 10,16-23

Informacja

Pytania o nasze lęki, obawy, o to wszystko, co w jakikolwiek sposób powstrzymuje nas przed działaniem są niezwykle ważne. Dzielenie się tym nie przychodzi łatwo, lecz zmierzenie się z tymi trudnościami jest uwalniające i oczyszczające.

- Czego boję się najbardziej, kiedy w coś się angażuję?

- Jak sobie z tym strachem radzę?

- Czy mam świadomość tego, że we wszystkim, co robię, mam Jezusa po swojej stronie?

- Jak ta świadomość zmienia moją perspektywę i działanie?

Kiedy robimy dla świata coś ważnego, to zawsze jest w to wpisane ryzyko mniejszej lub większej porażki - zawsze coś nie wyjdzie (podczas kręcenia filmiku z ciastem nie wyszło mnóstwo rzeczy, o czym mogą zaświadczyć ci, którzy brali w tym udział). Ważne, by nasze lęki nie zahamowały naszego działania. Bo to Bóg jest tym, który sobie z nimi poradzi.

Walka dobra ze złem toczy się tu i teraz

- Kiedy słyszymy o walce dobra ze złem, jakie obrazy mamy przed oczami?

- Czy jest to dla nas coś odległego, czy mamy takie poczucie (lub doświadczenie), że dzieje się to blisko nas?

- Jakie przykłady takiej walki przychodzą nam do głowy?

Przeczytajmy fragment konstytucji duszpasterskiej „Gaudium et spes” - jednego z najważniejszych dokumentów Soboru Satykańskiego II:

W ciągu bowiem całej historii ludzkiej toczy się ciężka walka przeciw mocom ciemności; walka ta zaczęta ongiś u początku świata, trwać będzie do ostatniego dnia, według słowa Pana. Wplątany w nią człowiek wciąż musi się trudzić, by trwać w dobrym i nie będzie mu dane bez wielkiej pracy oraz pomocy łaski Bożej osiągnąć jedności w samym sobie.

—Gaudium et spes, nr 37

- Czy ja na swoje życie patrzę jako na walkę?

- Czy jestem świadom tego, że to tu i teraz toczy się walka o życie lub śmierć (nie tylko moje, ale także tych, których Pan Bóg stawia na mojej drodze)?

Walka dobra ze złem to nie tylko wielkie wydarzenia pełne „efektów specjalnych”. To nie coś, co nas nie dotyczy, z czym my nie musimy sobie radzić, bo przecież w naszym życiu „nie jest tak źle”. Od tego, jak przez to życie przejdziemy zależy to, jak świat będzie funkcjonował tu i teraz i to, czy w przyszłości osiągniemy życie, czy śmierć.

Podsumowanie: moje życie jest uczestnictwem

- Skoro idąc przez życie jestem odpowiedzialny również za życie innych, jak mogę się tej odpowiedzialności podjąć?

- Co znaczą dla mnie słowa „dar jest dany i zadany”?

Wykorzystywanie i przekazywanie darów, które otrzymujemy, to nie jest dla nas luksus, ale obowiązek. Nie możemy być „spichlerzem” wartości - jeśli będziemy je wyłącznie gromadzić, po prostu się zmarnują (w starym i opuszczonym spichlerzu, w którym się wyłącznie gromadzi jest brudno, wilgotno i istnieje duże prawdopodobieństwo kradzieży). Jako ludzie, jako chrześcijanie mamy być przekaźnikami wartości. Każda wartość jest darem, łaską, która nie pochodzi od nas. Nie możemy więc jej zatrzymać dla siebie - naszym zadaniem jest dzielić się tym z innymi. Przesłanie Jezusa jest jednoznaczne:

Strzeżcie się fałszywych proroków, którzy przychodzą do was w owczej skórze, a wewnątrz są drapieżnymi wilkami. Poznacie ich po ich owocach. Czy zbiera się winogrona z ciernia, albo z ostu figi? Tak każde dobre drzewo wydaje dobre owoce, a złe drzewo wydaje złe owoce. Nie może dobre drzewo wydać złych owoców ani złe drzewo wydać dobrych owoców. Każde drzewo, które nie wydaje dobrego owocu, będzie wycięte i w ogień wrzucone. A więc: poznacie ich po ich owocach.

—Mt 7,15-20

Spójrzmy na postać Jana Chrzciciela - osobę, która jest jedną z tych, które najpełniej poznały i zrealizowały istotę przekazywania łaski, które w centrum wszelkiego swojego działania stawiały realizację Bożego posłania, przyprowadzały uczniów do Jezusa i na tym ich rola się kończyła:

Nazajutrz Jan znowu stał w tym miejscu wraz z dwoma swoimi uczniami i gdy zobaczył przechodzącego Jezusa, rzekł: «Oto Baranek Boży». Dwaj uczniowie usłyszeli, jak mówił, i poszli za Jezusem. Jezus zaś odwróciwszy się i ujrzawszy, że oni idą za Nim, rzekł do nich: «Czego szukacie?» Oni powiedzieli do Niego: «Rabbi! - to znaczy: Nauczycielu - gdzie mieszkasz?» Odpowiedział im: «Chodźcie, a zobaczycie». Poszli więc i zobaczyli, gdzie mieszka, i tego dnia pozostali u Niego. Było to około godziny dziesiątej. Jednym z dwóch, którzy to usłyszeli od Jana i poszli za Nim, był Andrzej, brat Szymona Piotra. Ten spotkał najpierw swego brata i rzekł do niego: «Znaleźliśmy Mesjasza» - to znaczy: Chrystusa. I przyprowadził go do Jezusa. A Jezus wejrzawszy na niego rzekł: «Ty jesteś Szymon, syn Jana, ty będziesz nazywał się Kefas» - to znaczy: Piotr.

—J 1,35-42

- Jakie są zależności pomiędzy osobami występującymi w tym fragmencie Ewangelii?

Jan Chrzciciel - jego uczniowie (w tym Andrzej) - Szymon Piotr

- Do czego zależności między tymi osobami doprowadziły?

Jan Chrzciciel pokazał swoim uczniom Jezusa i (symbolicznie) przyprowadził ich do Niego (na tym jego rola się skończyła, ponieważ uczniowie zostali z Jezusem). Jeden z nich - Andrzej poszedł do swojego brata i przyprowadził jego do Jezusa. Na nim zaś Jezus jakiś czas później zbudował Kościół.

Dokładnie do tego samego wzywa nas Jezus. On chce czynić w nas, ale i przez nas wielkie rzeczy (Por. J 14,12: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Kto we Mnie wierzy, będzie także dokonywał tych dzieł, których Ja dokonuję, owszem, i większe od tych uczyni, bo Ja idę do Ojca). Gdyby apostołowie nie poczuli się odpowiedzialni za przyciąganie innych do Jezusa, historia mogłaby potoczyć się zupełnie inaczej. Nikt za nas tego nie zrobi - to my jesteśmy tymi, którzy zapaleni mają iść i zapalać innych.

Do tego chcemy Was teraz zaprosić. Skoro w czasie tego spotkania potrafiliśmy wymienić różne projekty, które wymagają od nas poświęcenia 2-3h raz na pół roku, to wyobraźmy sobie ile fantastycznych rzeczy powstanie, jeśli ponad 60 osób uczestniczących w tych rekolekcjach rzeczywiście ten czas i energię poświęci. Na przełomie lutego i marca organizujemy rekolekcje, na krórych mnóstwo młodych ludzi spotka Jezusa. Potrzebujemy Waszego czasu i Waszej energii. Prosimy Was o pomoc z pełną świadomością tego, że to Wasz czas. Chcemy iść z Wami ramię w ramię i wspólnie robić wielkie i dobre rzeczy.

Zastosowanie

Zastosowaniem z tego spotkania będzie konkretne zaangażowanie się w przygotowanie rekolekcji wiosennych. Każdy może to uczynić oczywiście w wolności. Nie jest tak, że rekolekcje pozostaną czasem straconym bez zaangażowanie się w wiosnę. Chcemy jednak dać uczestnikom wyraźny sygnał, że w nich wierzymy, że na nich liczymy i jesteśmy przekonani że idąc ramię w ramię możemy dużo zdziałać.

Modlitwa

Na zakończenie pomódlmy się modlitwą św. Franciszka z Asyżu prosząc o to, byśmy zawsze - bez względu na to, co robimy byli tymi, którzy „posiadają siebie w dawaniu siebie”.

O Panie, uczyń z nas narzędzia Twojego pokoju,

Abyśmy siali miłość tam, gdzie panuje nienawiść;

Wybaczenie tam, gdzie panuje krzywda;

Jedność tam, gdzie panuje zwątpienie;

Nadzieję tam, gdzie panuje rozpacz;

Światło tam, gdzie panuje mrok;

Radość tam, gdzie panuje smutek.

Spraw abyśmy mogli,

Nie tyle szukać pociechy, co pociechę dawać;

Nie tyle szukać zrozumienia, co rozumieć;

Nie tyle szukać miłości, co kochać;

Albowiem dając, otrzymujemy;

Wybaczając, zyskujemy przebaczenie,

A umierając, rodzimy się do wiecznego życia.

Przez Chrystusa Pana naszego.

Amen.

Ponad murami

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2014 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Góra świętej Anny

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka, Archidiecezja częstochowska

Grupa docelowa:

Ludzie nie należący do Ruchu Światło-Życie od gimnazjum po studentów

Opis rekolekcji:

„Ponad murami” są rekolekcjami „na start” opartymi na historii Zacheusza, a konkretniej na jego spotkaniu z Panem Jezusem. Chcieliśmy zainspirować ludzi, pokazać im, że życie jest przygodą, którą należy czerpać pełnymi garściami. W czasie pierwszego spotkania mówiliśmy o naszych pragnieniach oraz o podejmowaniu decyzji, drugie spotkanie miało na celu uświadomienie uczestnikom, że pomimo swoich barier i niedoskonałości możemy, tak jak Zacheusz, wspiąć się na sykomorę i dostrzec to, czego nie widzieliśmy do tej pory. Ostatnie spotkanie miało skonfrontować uczestników z pytaniem „Co dalej?”, miało przygotować ich do podjęcia drogi chrześcijańskiej wspólnoty. Kulminacyjnym momentem rekolekcji była modlitwa wieczorna, podczas której każdy mógł przyjąć Jezusa jako swojego Zbawiciela i Pana.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Pragnienie Życia

- Cel

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- O samym pragnieniu

- Ciekawość Zacheusza

- Radykalna decyzja

- Ruszyłem, co dalej?

- Wprowadzenie do modlitwy wieczornej

- Zastosowanie

- Modlitwa

- Spotkanie 2. - Zobaczyć horyzont

- Cel

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- Zdobyć się na szaleństwo

- Ponad murami

- Dostrzec horyzont

- Wyjątkowe spotkanie

- Zastosowanie

- Modlitwa

- Materiały dla animatorów

- Spotkanie 3. - Wyruszyć w drogę, która jest celem

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- Czeka nas droga

- Wypłyń na głębię!

- Ale nie samemu!

- Dlaczego razem?

- Ja we wspólnocie?

- O wierze, która jest przygodą

- Zastosowanie

- Modlitwa

Spotkanie 1. - Pragnienie Życia

Cel

Wychowawczy:

To spotkanie ma maksymalnie zbliżyć uczestników do podjęcia najważniejszej decyzji „Chcę coś zmienić. Chcę Boga”.

Dydaktyczny:

Umiejętność spojrzenia na pojęcie pragnienia z różnych perspektyw. Uczestnicy odpowiadają na pytania: W jakim momencie życia aktualnie się znajduję?; Jak wyglądają moje „cztery ściany”?; Jakie jest moje największe pragnienie? Tylko przyjmując Bożą Miłość jesteśmy w stanie wyjść ze swoich „czterech ścian”. Odkrycie Bożej Miłości jako „Pragnienie Życia”.

Wprowadzenie dla animatora

Przed rekolekcjami warto posłuchać konferencji o. Adama Szustaka OP, w której mówi o pragnieniach i pustce.

Informacja

http://188.165.20.162/langustanapalmie/MC2.o.pustce.i.o.pragnieniach.mp3

Jesteśmy na początku tych rekolekcji. Przed Tobą naprawdę bardzo ważne zadanie. Pamiętaj, że ludzie, których właśnie masz przed sobą prawdopodobnie Cię nie znają i widzą pierwszy raz na oczy. Musisz być dla nich przede wszystkim wzorem i towarzyszem, który przeprowadzi ich przez te rekolekcje. To czas, w którym powinieneś zbudować z Nimi więź, postawić swoją grupę na pierwszym miejscu, troszczyć się o nią i oddać całe swoje serce i siły w walce o każdego z jej członków. Naszym zadaniem jest pokazanie horyzontu, pięknych widoków, które znajdują się za murami oraz zaświadczenie, że to wszystko jest realne i prawdziwe. Pragniemy ich zachęcić do podjęcia radykalnej decyzji- przyjęcia Bożej Miłości, do wyjścia z tą Bożą Miłością poza swoje „cztery ściany”, do otworzenia się na Pana Boga, wręcz wzbudzenia tęsknoty za Nim. Musimy to zrobić w ten sposób, aby nigdy więcej do tych swoich „czterech ścian” nie zechcieli wrócić. Dzisiejsze spotkanie jest wprowadzeniem do modlitwy wieczornej, której głównym celem będzie decyzja o przyjęciu Miłości Boga. Jesteśmy ludźmi, którzy swoje „Chcę coś zmienić. Chcę, Tobie Boże, powierzyć wszystko co mam” już wypowiedzieli. Dlatego, teraz my, chcemy im w podjęciu tej decyzji pomóc.

Modlitwa

Modlitwa spontaniczna do Ducha Świętego (trzeba pamiętać o wprowadzeniu do niej, aby każdy miał pojęcie o co w niej chodzi - szczególnie jeżeli w grupie są osoby, które pierwszy raz uczestniczą w rekolekcjach) o otwartość na Niego, na siebie nawzajem oraz dobre przeżycie rekolekcji.

Jeżeli grupa nie jest zbytnio skłonna do modlitwy, animator może powiedzieć wezwanie, a grupa dopowiada „przyjdź Duchu Święty”.

Wprowadzenie do spotkania

Aby swobodniej czuć się w grupie, musimy się najpierw poznać. Następuje krótkie przedstawienie się i opowiedzenie czegoś o sobie. Z jakiegoś powodu siedzimy tu razem, jednak każdy z nas jest inny, różne czynniki miały wpływ na to, że znajdujemy się właśnie w tym miejscu. Jest coś, co zachęciło nas do udziału w tych rekolekcjach, co spowodowało, że chcieliśmy tu przyjechać.

- Czy są to Twoje pierwsze rekolekcje; co spowodowało, że zdecydowałeś się na udział w tych rekolekcjach?

- Jaki wpływ na podjęcie tej decyzji miał temat rekolekcji?/ Jakie znaczenie ma dla Ciebie temat rekolekcji?

- Jakie elementy poprzedzające rekolekcje Cię zaciekawiły lub zaintrygowały?

- W jakim celem tutaj przyjechałeś?

- Czego oczekujesz od tych rekolekcji?

Tutaj następuje płynne przejście go głównego tematu dzisiejszego spotkania. Animator przedstawia tematykę spotkania, posługując się pytaniem pomocniczym:

- Z czym kojarzy Wam się stwierdzenie „Pragnienie Życia”? (Coś wielkiego, takiego naprawdę Wow.)

Nazwa dzisiejszego spotkania „Pragnienie Życia”, mówi o tym, że pośród tylu pragnień w naszym życiu jest takie jedno najważniejsze. Takie, które zasługuje na miano „Pragnienie Życia”. Jest to pragnienie Boga. Na spotkaniu chcemy przejść przez pragnienia; zaczynając od tych najbardziej błahych, kończąc na największych pragnieniach w naszym życiu. Chcemy skonfrontować nasze - pragnienia i pojęcia o nich z tym czym właściwie są i co tak naprawdę oznaczają.

O samym pragnieniu

Informacja

Przydatna wypowiedź kleryka (V rok, Wyższe Międzydiecezjalne Seminarium Duchowne w Opolu): „Pragnienia dla mnie to sygnały, które daje mi organizm lub dusza informujące mnie, co jest potrzebne mojemu organizmowi lub duszy, a czego nie jestem w stanie w inny sposób zobaczyć. Jeśli mówić o pragnieniach organizmu - niezaspakajanie ich prowadzi do śmierci po określonym czasie, jednak niezaspakajanie potrzeb duszy czasem jest mniej zauważalne, a tłumione wręcz powoduje że potrzeby znikają. Tu ciekawe, do czego doszedłem myśląc o tym - niezaspokojone potrzeby duszy można zauważyć dopiero kiedy się je zaspokoi choćby w znikomy sposób - co daje wielką wolność i otwiera drogę do nawrócenia”. /Łukasz Michalik/

W tej części chcemy się przypatrzeć samemu pojęciu pragnienia. Czym ono właściwie jest?

Informacja

Można wyciągnąć kartkę z napisem „pragnienia” i poprosić uczestników aby wypisali skojarzenia do tego słowa. Jeżeli widzisz, że grupa nie jest zbyt skłonna do wypowiadania się, poproś, aby każdy na swojej kartce wypisał skojarzenia ze słowem „pragnienia” i potem się nimi podzielił. Spróbujmy zdefiniować pojęcie pragnienia w oparciu o skojarzenia z kartki.

- Czym dla Ciebie są pragnienia i skąd pochodzą? Bardziej wołanie serca czy spełnianie potrzeb?

W dzisiejszych czasach często spotykamy się z błędnym rozumieniem już samego pojęcia pragnienia. Często media i otoczenie stara się nam wmówić, że jest to bardziej spełnianie zachcianek, niż realizowanie prawdziwych potrzeb wynikających z naszego serca.

- Jak możemy podzielić pragnienia; podaj przykłady? (Np. wyższe: posiadanie rodziny, szczęśliwe życie; niższe: jedzenie, sen, nowy samochód.)

- W jaki sposób realizujemy swoje pragnienia? Czy zawsze robimy to dobrze? W jaki sposób ja realizuję swoje pragnienia? (Zachęcić - nie zmuszać do rozwinięcia odpowiedzi we wszystkich pytaniach, które bezpośrednio dotyczą uczestnika.)

- Jakie są moje pragnienia; Czy jestem ich świadomy?

- Dlaczego niektóre pragnienia mogą być dla nas niewygodne; co to dla mnie znaczy?

- Czy miałem doświadczenie pragnienia, którego nie chciałem, było dla mnie niewygodne, wierciło dziurę w brzuchu?

- Czy pragnienia można tłumić; w jaki sposób? (Np. Pragnienie spowiedzi - no niby gdzieś tam jest i de facto wręcz krzyczy, ale udaję, że nie słyszę. Dostrzegam, jak bardzo była mi potrzebna dopiero po wyjściu z konfesjonału.)

- W jakich sytuacjach tłumię własne pragnienia? Czy potrafię przywołać konkretną sytuację?

Czasami żeby stłumić jakieś pragnienie, zastępujemy je zupełnie czymś innym, czymś co tak naprawdę nie jest nam aktualnie potrzebne.

- W jaki sposób pozbywam się pragnień, które są dla mnie niewygodne? Czy zdarzyło mi się zastąpić moje pragnienie czymś co tak naprawdę nie było mi potrzebne?

Oczywiście, istnieją też proste pragnienia np. - marzenie o wypiciu butelki zimnej wody po przebiegnięciu 15km. Ale dziś chcemy spojrzeć na pragnienia z trochę innej strony. Chcemy się zagłębić w te, które siedzą w nas, które może gdzieś kryjemy w swoim sercu.

W ramach podsumowania tego punktu, można puścić piosenkę Bartka Króla i Michała Jelonka- „Znalem kiedyś człowieka”. Opowiada ona o człowieku, któremu „Nic mu się nie układało,choć wszystko wiedział jak zrobić”, jego życie umyka na szykowaniu wielkich planów. Mimo wszystko pragnął czegoś więcej. Dajmy im czas i okazję na przemyślenie trudnych odpowiedzi, których właśnie udzielili.

Znałem kiedyś człowieka,

co niedościgłym dla siebie był wzorem.

Nic mu się nie układało,choć wszystko wiedział jak zrobić.

Życie mu umykało na szykowaniu

wielkich zmian,w dziurawych kieszeniach nosił

zawsze kolejny,kolejny zwycięski plan.

Całe lata w tym samym mieszkaniu oddawał się w

myślach lataniu,nie jeden przetarł niebieski szlak,

wciąż kogoś szukał i wciąż był sam.

O innych mówił,że są jak ptaki spłoszone,co hen

szybują w przestworzach,że trzeba bardzo uważać,by im

skrzydeł nie złamać i życia nie zmarnować.

Ref.: Uczciwie powiedz,czy nie przypomina

on Ciebie i mnie?

Stań przed lustrem i powiedz,że

to na-pewno nie Ty…

Uczciwie powiedz…że to,że to

na-pewno nie Ty…

Miał też kiedyś dziewczynę,choć przyrzekał jej miłość

i życie szczęśliwe,odchodząc szepnęła mu czule:

„Zostawiam Ci w sercu me imię”.

Cicho,spokojnie,z ufnością głosił słowa życiowej

mądrości,a w jego oczach dało się dostrzec naiwny

płomień,płomień wiecznej młodości.

Czasem rano,gdy kawę parzył bywało,że

się rozmarzył.Czuł wtedy,że kocha świat

choć sprawy nie idą i wciąż czegoś brak.

Ref.: Uczciwie powiedz…

Nie,nie nie,na-pewno nie Ty… x2

Nie,nie,nie…

Ref.: Uczciwie powiedz,czy nie przypomina

on Ciebie i mnie?

Stań przed lustrem i powiedz,że

to na-pewno nie Ty… x2

Uczciwie powiedz…że to,że to

na-pewno nie Ty…

—Bartek Król i Michał Jelonek – Znalem kiedyś człowieka

Ciekawość Zacheusza

Ciekawość jest często motorem, który popycha do działania. Potrafi nawet uzbroić w odwagę, aby tylko zobaczyć to, co niedostrzegalne. Dokładnie to samo wydarzyło się w życiu Zacheusza - wyszedł z domu, wszedł w tłum, kierowała nim zwykła ciekawość, chciał zobaczyć człowieka, o którym szemrano na mieście. Spójrzmy na sytuację w jakiej znalazł się Zacheusz. Czytamy tekst, prosimy jedną osobę o opisanie tej sytuacji własnymi słowami.

Potem wszedł do Jerycha i przechodził przez miasto. A [ był tam ] pewien człowiek, imieniem Zacheusz, zwierzchnik celników i bardzo bogaty. Chciał on koniecznie zobaczyć Jezusa, kto to jest, ale nie mógł z powodu tłumu, gdyż był niskiego wzrostu. Pobiegł więc naprzód i wspiął się na sykomorę, aby móc Go ujrzeć, tamtędy bowiem miał przechodzić. Gdy Jezus przyszedł na to miejsce, spojrzał w górę i rzekł do niego: «Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu». Zeszedł więc z pośpiechem i przyjął Go rozradowany. A wszyscy, widząc to, szemrali: «Do grzesznika poszedł w gościnę». Lecz Zacheusz stanął i rzekł do Pana: «Panie, oto połowę mego majątku daję ubogim, a jeśli kogo w czym skrzywdziłem, zwracam poczwórnie». Na to Jezus rzekł do niego: «Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu, gdyż i on jest synem Abrahama. Albowiem Syn Człowieczy przyszedł szukać i zbawić to, co zginęło».

—Łk 19,1-10

- Kim był Zacheusz?

- Co zrobił; czy jego zachowanie było całkowicie normalne?

- Dlaczego wspiął się na drzewo, co nim kierowało?

- Jeżeli Zacheuszem kierowała ciekawość, to czym ona właściwie jest?

- Co powoduje, że dana rzecz jest dla nas warta zwrócenia uwagi?

- Czy mam takie doświadczenie, że czegoś w życiu bardzo pragnąłem? Czy to pragnienie zrealizowałem? W jaki sposób?

- Jak brzmiały pierwsze słowa wypowiedziane przez Jezusa? („Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu”)

- Dlaczego akurat w jego domu? Czy nie dziwi nas fakt, że Jezus pragnie się zatrzymać w domu człowieka, którego widzi pierwszy raz? O czym to świadczy?

Nie bez powodu Jezus chciał się zatrzymać w domu Zacheusza. Dom to miejsce, w którym codziennie przebywamy. Gromadzimy w nim nasze dobra. To, czym się otaczamy, jest niejako odzwierciedleniem naszej osoby (Tu warto zwrócić uwagę, że w domyśle chodzi też o pokój, ponieważ w tym wieku rzadko mamy wpływ na kształt całego domu. Można zadać pytanie: Czym dla mnie jest dom/mój pokój; w jaki sposób odzwierciedla moją osobę?).

Dom może symbolizować sytuację, w której się aktualnie znajdujemy.

Wytłumaczyć:

Dom jako miejsce, w którym aktualnie się znajdujesz. Dokładnie ten moment Twojego życia.

- W jakim momencie życia aktualnie się znajduję?

- Dlaczego czasami mówi się, że pewne „mury” nas ograniczają; czym te mury są?

- Masz wrażenie, że istnieją pewne rzeczy, które Cię ograniczają? W jaki sposób? Jak tego doświadczasz?

Czasami odczuwamy wrażenie jakby ktoś nas skrępował i zamknął w czterech ścianach.

- Co robisz w takiej sytuacji?

- Co czujesz oglądając w swoim pokoju filmy o pięknych, cudownych rzeczach, co czujesz siedząc na kanapie, gdy za oknem wspaniała pogoda? A może tak chciałbyś z tych murów wyjść?

- Czy ciekawość może być motywacją do opuszczenia murów? W jaki sposób?

- Dlaczego Jezus chciał koniecznie pozostać w domu Zacheusza (który miał opinię grzesznika „Do grzesznika poszedł w gościnę”), a nie wolał zatrzymać się np. u jakiegoś kapłana?

Informacja

„Dziś muszę się zatrzymać w twoim domu”. δει („dei” z grec.): jest konieczne/musi. To samo słowo jest również użyte m. in. Mk 8,31 „I zaczął ich uczyć, że Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć(…)”. μειναι (meinai): pozostać. To samo słowo użyte w ”I przymusili Go, mówiąc: Zostań z nami, gdyż ma się ku wieczorowi dzień się nachylił. I wstąpił, by z nimi zostać”

Jak mówiliśmy; dom może symbolizować aktualną sytuację, w której się znajdujemy. Jezus, w pierwszej kolejności, nie chce go pięknego, schludnego, wymodlonego, „na pokaz”. On chce go prawdziwego. Tylko wtedy wszystko może się udać. Bo tylko wtedy może wejść z nim w prawdziwą relację. Tylko wtedy może dać mu się poznać.

Jezus przychodzi do tych, którzy go potrzebują. On chce przyjść do Ciebie właśnie tu i teraz. Właśnie w takim momencie, w jakim się znajdujesz. Nie oczekuje od Ciebie zaproszenia dopiero, gdy Twój pokój będzie pięknym pałacem. On chce przyjść do Twojego domu i razem z Tobą go posprzątać.

- A dlaczego?

Tak często mówi się o Bożych Planach. Ale zwróćmy uwagę na to, że Bóg nie daje nam tylko przepisu na piękne życie. On zaplanował konkretnie dla Ciebie ZBAWIENIE. „Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu”.

- Co przez te słowa rozumiesz?

Ostrzeżenie

Trzeba podkreślić, że to nie są górnolotne słowa

Dziś Zbawienie nam trochę „spowszedniało”. Nie czujemy tego dreszczyku na plecach myśląc o tym, że SAM BÓG przygotował WSZYSTKO co ma (no a ile może mieć Bóg?) i chcę dać to Tobie! I to dzieje się już dziś! Źródłem wszystkich pragnień jest Bóg. Jednocześnie On sam jest naszym największym pragnieniem życia. On nie chce byśmy przez to właśnie życie przeszli mimochodem, szaro, płynęli wraz z prądem. Przygotował dla każdego wspaniały plan pełen życia, odkrywania pragnień, realizowania marzeń, w którym w pełni możemy się realizować i być sobą.

Radykalna decyzja

Św, Jan w swojej Ewangelii opisuje podobną sytuację, gdzie jedna decyzja człowieka całkowicie odmienia jego życia.

Potem nastąpiło święto żydowskie i Jezus udał się do Jerozolimy. W Jerozolimie zaś znajduje się sadzawka Owcza, nazwana po hebrajsku Betesda, zaopatrzona w pięć krużganków. Wśród nich leżało mnóstwo chorych: niewidomych, chromych, sparaliżowanych, [którzy czekali na poruszenie się wody. Anioł bowiem zstępował w stosownym czasie i poruszał wodę. A kto pierwszy wchodził po poruszeniu się wody, doznawał uzdrowienia niezależnie od tego, na jaką cierpiał chorobę]. Znajdował się tam pewien człowiek, który już od lat trzydziestu ośmiu cierpiał na swoją chorobę. Gdy Jezus ujrzał go leżącego i poznał, że czeka już długi czas, rzekł do niego: «Czy chcesz stać się zdrowym?» Odpowiedział Mu chory: «Panie, nie mam człowieka, aby mnie wprowadził do sadzawki, gdy nastąpi poruszenie wody. Gdy ja sam już dochodzę, inny wchodzi przede mną». Rzekł do niego Jezus: «Wstań, weź swoje łoże i chodź!» Natychmiast wyzdrowiał ów człowiek, wziął swoje łoże i chodził.

—J 5,1-9

Przyjrzyjmy się samemu miejscu, w którym rozgrywa się akcja. Sadzawka przy Owczej Bramie jest całkowicie realna, szczegóły o pięciu krużgankach potwierdziły odkrycia archeologiczne. Nazwa Owczej Bramy wzięła swoją nazwę z tradycji - przez tę bramę przechodziły zwierzęta przed ofiarowaniem ich na ołtarzu. Zwróćmy uwagę na legendę o Aniele poruszającym wodę, która miała uzdrowić pierwszego, który do niej wejdzie.Ten fragment rozpatrujemy bardziej pod kątem analizy biblijnej (możemy sobie pozwolić na więcej słów od siebie). Chcemy utożsamić się z bohaterem, „wejść w jego skórę”.

- Scharakteryzujmy naszego bohatera(Leży tam od 38 lat, szmat czasu, leży w jednym miejscu, czeka na cud i nic.)

- Dlaczego nic się nie dzieje? (Luźna dywagacja na ten temat „A może Anioł nie przyszedł”, „Spóźnił się”, „Był za wolny żeby dobiec” itd. aby w następnych punktach dojść do tego, że przecież nie miał go nikt zaprowadzić.)

- Co robi Jezus w tej sytuacji? Jakie zadaje pytanie choremu człowiekowi? („Czy chcesz być zdrowy?”)

- Czy słowa mężczyzny są odpowiedzią na pytanie Jezusa?

Nie. Jezus pyta czy chce wyzdrowieć, a on na to, że nie ma człowieka, który by go zaprowadził do sadzawki.

- Więc po co właściwie Jezus kieruje do niego takie słowa?

Jezus tak naprawdę pyta się: Czy Ty tego chcesz, Czy Ty tego naprawdę pragniesz, Czy Ty serio chcesz wyzdrowieć - czy o to Ci chodzi? Dostaje odpowiedź, która świadczy o samotności tego człowieka.

Dochodzimy do tego, że pragnienie zobowiązuje nas do podjęcia decyzji- Chcę to pragnienie spełnić, chcę za nim pójść lub nie. Najważniejsze pytanie: Czego tak naprawdę chcesz? Czy to jest to czego pragniesz? Wrócimy do tych pytań w zastosowaniu.

- Jakimi dwoma słowami działa Jezus w tej sytuacji? (Wstań i idź. Co myślimy słysząc takie słowa? Zaraz nasuwa nam się ‘ale gdzie? po co?’)

- Czy jedna decyzja potrafi odmienić życie człowieka; w jaki sposób, podajcie przykłady? (Np. powiedzenie ‘tak’ przy ołtarzu, decyzje lekarskie ratujące życie itd.)

- Czy doświadczyliście kiedyś takiej sytuacji? W jaki sposób? Co się potem stało?

- Co by się stało, gdyby mężczyzna nie posłuchał Jezusa? (Prawdopodobnie siedziałby przy tej sadzawce przez kolejne 38 lat. Liczący na cud.)

- Co Jezus chce przez to powiedzieć? Jak to odnosi się do naszego życia? (Wstań, rusz się. To miejsce, w którym aktualnie się znajdujesz nie jest dla Ciebie.)

- Do czego Jezus nas zachęca? (Do podjęcia radykalnej decyzji: tak albo nie. Tak, chcę zmienić swoje życie lub nie chcę, chcę dalej czekać przy mojej sadzawce.)

- Jakie konsekwencje prowadzi za sobą ta decyzja? (Chory zdrowieje, wstaje, bierze swoje łoże-to kim jest, to wszystko co teraz ma i idzie.)

- Czy mam odwagę aby zaufać Bogu i wyjść z moich czterech ścian?

Haaaalo. On ma dla Ciebie wspaniały plan! Pomysł na Twoje życie. Odkryjmy całe bogactwo, które niesie ze sobą słowo wspaniały, a tak dawno zostało już przetarte. Piękno, zachwyt, fascynacja, życie- to wszystko się w tym mieści. Ale musisz podjąć decyzję! „Chcę teraz wstać i iść naprzód!”

Ruszyłem, co dalej?

Ostrzeżenie

To jest miejsce na krótkie świadectwo animatora. Człowieka, który podjął wiele trudnych decyzji, ale również człowieka, którego nie raz „obleciał strach”. Jednak dzięki podjęciu trudu, jesteś teraz w takim, a nie innym miejscu. Dzięki temu trudowi możesz pokazać innym, że warto ryzykować i działać, a nie tylko z boku obserwować, co się dzieje.

Jak starczy czasu, to można zadać pomocnicze pytania:

Informacja

Warto też powiedzieć coś więcej na temat tych pytań, podprowadzić uczestników do odpowiedzi, gdyż w tabelce znajdują się same pytanie. Pytania te niech będą pomocą przy zmianach, które - miejmy nadzieję - nastąpią po rekolekcjach. Każdy niech zapisze swoje odpowiedzi w tabeli. Jeżeli uznasz, że jest dość wystarczająco czasu, aby się tym podzielić - śmiało!

- Jak wyobrażam sobie swoje życie za 5 lat? Jak chcę to osiągnąć? Dam radę sam?

- Jak wygląda Twój dzień?

- Na co poświęcasz najwięcej czasu?

- Masz czasem wrażenie, że robisz coś mechaniczne, od niechcenia? Jeżeli tak, jak często?

- Czy są rzeczy, którym poświęcasz zdecydowanie za dużo/za mało czasu?

- Czy potrafisz na koniec dnia stanąć i powiedzieć: «Jestem zadowolony, to był udany dzień, dużo dziś zrobiłem, czegoś się nauczyłem, zrobiłem dużo dobra.»?

- Jak wygląda Twoja modlitwa? Może zbyt często jest automatyczna, wymuszona?

- Jak często (ale tam serio) zawierzasz swoje sprawy Bogu? Te najbardziej błahe też?

- Jak to zmienić? Jak zmienić Twój dzień na lepszy? Jaki wpływ ma na to modlitwa i codzienne powierzenie Bogu Twoich wszystkich spraw?

Informacja

Można zasugerować grupie, aby szczerze to przemyśleli, a nie udzielili odpowiedzi takiej, jakiej oczekuje animator. Warto podkreślić, że to Bóg ożywia codzienność. Skupienie się na najlepszym planie Boga dla każdego z nas.

Wprowadzenie do modlitwy wieczornej

Wprowadzenie uczestników do modlitwy wieczornej polega na wyjaśnieniu kilku technicznych kwestii, które będą w trakcie tego punktu programu. Przede wszystkim chodzi o przedstawienie na czym polega modlitwa spontaniczna równoczesna, modlitwa spontaniczna wymienna oraz echo słowa - modlitwa psalmem.

Warto powiedzieć również o tym, że nie ma złej modlitwy - każda modlitwa jest dobra i ma sens. Więc jeśli uczestnik będzie miał obawy, że się ośmieszy tym, co powie - są one nieuzasadnione i warto przemóc się i wypowiedzieć to, co ma się w głowie. Nikt nie będzie oceniał tego, co zostało powiedziane.

Modlitwa spontaniczna

To taki rodzaj modlitwy, w którym modlimy się własnymi słowami. Możemy ją podzielić na modlitwę równoczesną i wymienną.

Modlitwa spontaniczna równoczesna

Mówimy Panu Bogu, wszystko co chowa się w naszym sercu, wszyscy naraz. Modlitwa jest prowadzona przez jedną lub kilka osób, które nadają myśl modlitwie.

Modlitwa spontaniczna wymienna

Polega na wypowiadaniu przez różne osoby słów, tworzących pewne wezwania, które kończymy ustalonym zwrotem np. „Przyjdź, Duchu Święty”. Po wypowiedzeniu wezwania i zwrotu, wszyscy modlący się powtarzają końcowy zwrot, podkreślając, że przyłączają się do modlitwy tej konkretnej osoby wypowiadającej wezwanie.

Echo słowa

Jest to modlitwa polegająca na przeczytaniu tekstu Słowa Bożego, a następnie podzielenia się tym co nas w nim poruszyło - na zasadzie modlitwy. Na dzisiejszej modlitwie wieczornej ta modlitwa będzie polegać na odczytaniu tekstu psalmu przez jedną osobę, a następnie będziemy na głos powtarzać te fragmenty, zdania lub słowa, które każdego z nas specjalnie poruszają.

Ostrzeżenie

Nie zapomnij powiedzieć o tym: nie przejmuj się też, gdy się zdarzy, że zaczniesz mówić równocześnie z kimś innym wezwanie lub słowa psalmu, które Cię poruszyły - Pan Bóg słucha nas wszystkich.

Zastosowanie

W ramach zastosowania niech pozostaną w głowach trzy pytania, na które warto sobie odpowiedzieć podczas modlitwy wieczornej:

- Czego naprawdę chcę?

- Jakie są moje najgłębsze pragnienia? Co mówi mi moje serce teraz?

- Czy jestem gotów przyjąć Bożą miłość?

Pomocą niech będą słowa św. Ignacego Loyoli, które znajdują się w notatniku. Jest to modlitwa oddania się Bogu, która może okazać się pomocna podczas wieczornej modlitwy. Jej celem jest doprowadzenie do świadomego przyjęcia Bożej miłości.

Modlitwa

Na zakończenie pomódlmy się wspólnie tą krótką modlitwą, która może być również podsumowaniem dzisiejszego spotkania:

Boże, jestem grzeszny, a Ty doskonały. Zmiłuj się nade mną.

Bądź spełnieniem moich pragnień. Pragnienia złe wypchnij ze mnie, ponieważ zaśmiecają miejsce przeznaczone dla Ciebie i dla innych w mojej duszy.

Bądź moją miłością.

Spotkanie 2. - Zobaczyć horyzont

Cel

Dydaktyczny:

Uczestnicy uświadamiają sobie, że pomimo licznych ograniczeń, barier, słabości są w stanie wznieść się ponad mury, „wspiąć się na sykomorę”, by dostrzec z niej to, czego do tej pory nie widzieli.

Wychowawczy:

Z tej perspektywy powinni zacząć zmieniać swoje życie, traktować je jako przestrzeń realizacji swoich pragnień i przemiany świata na lepsze, co możliwe jest tylko po otwarciu się na Jezusa, oddaniu Mu swoich słabości i wyruszenie razem z Nim w drogę.

Wprowadzenie dla animatora

Dzisiejsze spotkanie ma dwa wymiary. Z jednej strony jest swego rodzaju podsumowaniem tego, co na rekolekcjach już się wydarzyło - a wydarzyło się wiele, stanowi pewne usystematyzowanie wydarzeń, przeżyć i treści. Z drugiej strony jest bezpośrednim przygotowaniem do modlitwy wieczornej, w czasie której będzie miało miejsce wyjątkowe spotkanie - jeśli dobrze je przeżyjemy, może stać się ono najważniejszym w naszym życiu.. Bardzo ważną rolę w czasie tego spotkania grupowego odgrywa świadectwo animatora. Jeżeli poczujesz w sercu, że potrzebujesz modlitwy do tego, by zaświadczyć w ten bezpośredni sposób, zwróć się do diakonii modlitwy - na pewno Ci nie odmówią ;). Chcemy zachęcić uczestników do otwartości, do tego, by w pokorze i z odwagą zmierzyli się z własnymi ograniczeniami - najpierw je nazywając, a następnie oddając Jezusowi. Istotne jest zwrócenie uwagi na to, że kładziemy akcent na ograniczenia i słabości nie po to, by się na nich zatrzymać, rozdrapywać rany i koncentrować na własnej małości. Nazywamy je po to, by powierzyć je Bogu i iść dalej. Kerygmat nie kończy się na drugim prawie życia duchowego. Chcemy zaświadczyć o tym, że w życiu nie ma drogi na skróty - Jezus przychodzi do naszego życia, ale to od nas zależy, czy wyjdziemy Mu na spotkanie, do nas należy zrobienie kroku w przód, wspięcie się na sykomorę pomimo naszego niskiego wzrostu po to, by widzieć więcej i lepiej, by znaleźć się na takiej wysokości, że będziemy w stanie dostrzec horyzont, zachwycić się nim i z tym doświadczeniem pójść dalej.

W materiałach dla animatorów znajdujących się na końcu konspektu umieszczony jest dłuższy tekst o samoograniczających przekonaniach. Warto zapoznać się z nim przed rekolekcjami, by łatwiej Ci było wyjaśnić to pojęcie uczestnikom. Materiał ten jest dość obszerny, więc nie zostawiaj go na ostatnią chwilę przed rekolekcjami - dobrze jest chwilę się nad nim zatrzymać. Pamiętaj również o tym, że konspekt jest pomocą, nie sztywnym schematem, którego należy się bezwzględnie trzymać. Przeanalizuj go na spokojnie i wyselekcjonuj te treści, te pytania dzieleniowe, te materiały, które według Twojego rozeznania będą najbardziej odpowiednie dla Twojej grupy (jeśli tego nie zrobisz, Twoje spotkanie nagle może się urwać przy punkcie trzecim z powodu braku czasu).

Modlitwa

Spontaniczna do Ducha Świętego - wołanie o Jego światło, którego potrzebujemy, by w prawdzie stanąć przed Bogiem i sobą nawzajem, o odwagę do mierzenia się z własnymi ograniczeniami i otwartość zmysłów i serc, byśmy potrafili zachwycić się krajobrazem, który rozciągnie się przed nami, kiedy już wzniesiemy się ponad nasze mury.

Wprowadzenie do spotkania

Duża część rekolekcji za nami. Wiele się wydarzyło, wiele już mogliśmy doświadczyć. Podzielmy się tym, jak ten czas do tej pory wykorzystaliśmy, złóżmy świadectwo o tym, czego Bóg w naszych sercach dokonał.

- Jak przeżyłem ten czas, który już za nami?

- Które z punktów rekolekcji były dla mnie wyjątkowo ważne?

- Czy coś nowego odkryłem? Czy coś szczególnie mnie poruszyło?

- Czy jest coś, co blokuje mnie w pełnym przeżyciu tego czasu? Jeśli tak, podzielmy się tym i zastanówmy wspólnie, co możemy zrobić, by to zmienić.

- Jak wypełniłem zastosowanie z ostatniego spotkania grupowego?

- Jak przeżyłem dzisiejszy Namiot Spotkania? Jakie Słowo szczególnie trafiło do mojego serca?

Wczorajsza modlitwa wieczorna była momentem, w którym podjęliśmy decyzję o tym, że chcemy otworzyć się na Bożą miłość i przyjąć ją w swoim życiu. Są jednak takie przestrzenie w naszym życiu, które nie pozwalają tego pragnienia zrealizować w pełni, przyjąć pełni konsekwencji tej decyzji. Dziś więc chcemy zastanowić się i konkretnie nazwać to wszystko, co nas blokuje, ogranicza, sprawia, że mamy pragnienie wyjścia poza nasze cztery ściany, ale nie przychodzi nam to łatwo. Mimo naszego „niskiego wzrostu” chcemy spróbować wspiąć się ponad nasze mury.

- Czy potrafimy przypomnieć sobie sytuacje z naszego życia, w których bardzo chcieliśmy coś zrobić, czuliśmy, że jeżeli tego nie zrobimy, stracimy jakąś dużą i dobrą szansę, ale coś nas przed tym powstrzymywało?

- Co to były za sytuacje? Co było tym, co nas ograniczało? Jak się wtedy czuliśmy?

- Co robiliśmy, żeby te ograniczenia pokonać? Czy ostatecznie nam się to udało?

Zdobyć się na szaleństwo

Wyobraźmy sobie następującą sytuację. W szkole / na uczelni organizowany jest z jakiejś okazji koncert. Występują na nim uczniowie. Mają dużo chęci i zapału, ale coś nie idzie do końca tak, jak powinno i występ nie należy do udanych. Najprawdopodobniej reakcją otoczenia, ich kolegów i koleżanek będą szyderstwa, kpiny i ostra krytyka. Lecz gdyby poprosić tych ludzi, żeby sami odważyli się wystąpić w tym koncercie, mało kto by się na to zdobył.

- Czy takie sytuacje są dla nas czymś realnym? Czy spotkaliśmy się z nimi? Podzielmy się tym.

- Dlaczego w naszym życiu takie sytuacje mają miejsce? Dlaczego tak łatwo jest nam stać z boku i obserwować, oceniać i krytykować, kiedy sami nie jesteśmy w stanie zdobyć się na zrobienie czegoś ryzykownego?

Powodów takiej postawy może być wiele. Często ludźmi kieruje strach, boją się wyjść przed szereg, zrobić coś, co może nie wyjść, spotkać się z krytyką. Poza tym postawa oceniająca, krytykancka jest bardzo łatwa, wygodna i bezpieczna. Dużo odwagi, pracy i wysiłku wymaga wyjście przed szereg wraz z przyjęciem wszystkich tego konsekwencji.

- Czy potrafimy wymienić inne sytuacje, w których ludzie wolą być gapiami niż uczestnikami?

Gdyby grupa nie za bardzo miała pomysły, dobrze jest kilka takich im podsunąć: ludzie uwielbiają romantyczne filmy, ale dla nich samych szczytem romantyzmu jest zabranie swojego partnera na taki film; ludzie narzekają na polską reprezentację piłki nożnej, ale sami nie zdobyliby się na to, by wyjść na boisko; ludzie narzekają na to, że dzieje się krzywda, ale sami nic nie zrobią, by innym pomagać itd.

- Jaką postawę ja przyjmuję w życiu?

- W jakim stopniu można nazwać mnie osobą, która podejmuje inicjatywę, która gdy widzi, że coś jest nie tak, nie czeka z założonymi rękami, aż samo się zrobi, tylko podejmuje wyzwanie?

Spójrzmy, jaką postawę przyjął Zacheusz. Odczytajmy raz jeszcze fragment Ewangelii:

Potem wszedł do Jerycha i przechodził przez miasto. A [był tam] pewien człowiek, imieniem Zacheusz, zwierzchnik celników i bardzo bogaty. Chciał on koniecznie zobaczyć Jezusa, kto to jest, ale nie mógł z powodu tłumu, gdyż był niskiego wzrostu. Pobiegł więc naprzód i wspiął się na sykomorę, aby móc Go ujrzeć, tamtędy bowiem miał przechodzić. Gdy Jezus przyszedł na to miejsce, spojrzał w górę i rzekł do niego: «Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu». Zeszedł więc z pośpiechem i przyjął Go rozradowany. A wszyscy, widząc to, szemrali: «Do grzesznika poszedł w gościnę».

—Łk 19,1-7

- Jaką pozycję Zacheusz miał w społeczeństwie, w którym żył?

Zacheusz był zwierzchnikiem celników - to bardzo wysoka pozycja w społeczeństwie. Celnicy (poborcy cła i podatków na rzecz Rzymian) wprawdzie nie byli darzeni sympatią w Palestynie, ale z całą pewnością budzili respekt.

- Spróbujmy wyobrazić sobie człowieka tak poważanego społecznie wdrapującego się na wielkie drzewo. Jakie reakcje mogło to wzbudzić?

Sykomora to ogromne drzewo (można dla zobrazowania pokazać zdjęcie). Widok niskiego człowieka, próbującego wdrapać się na nie musiał więc być naprawdę komiczny. Biorąc pod uwagę, że Zacheusz pełnił wysokie stanowisko, decydując się na to narażał się nie tylko na zdziwienie ze strony ludu, ale liczne szyderstwa i kpiny.

- Dlaczego Zacheusz mimo wszystko zdecydował się to zrobić?

Tu możemy bazować na naszych przeczuciach - musiał być bardzo mocno zdeterminowany, tak bardzo chciał Jezusa zobaczyć (nawet jeśli kierowała nim tylko ciekawość), że zaryzykował, albo kierowały nim takie emocje, że nie zdążył „przekalkulować” konsekwencji.

- Jakie były tego konsekwencje? („Do grzesznika poszedł w gościnę.”)

- Czy możemy wskazać przykłady innych osób, które w swoim życiu nie bały się wyjść poza szereg, narazić na śmieszność, bo chciały czegoś więcej?

Tu można podać różne przykłady - postaci biblijne (św. Piotr, św. Paweł…), misjonarze, szczególni świadkowie wiary, osoby spełniające niecodzienne marzenia, pasje. Idealnie by było, gdyby udało nam się takie osoby znaleźć w naszym najbliższym otoczeniu.

Ponad murami

Każdy z nas ma jakiś swój „niski wzrost”, takie przestrzenie w życiu, które go blokują, ograniczają, nie pozwalają mu na to, by iść do przodu, choć bardzo by chciał. Spróbujmy na chwilę przyjrzeć się tym naszym murom, barierom - to bardzo ważne, ponieważ dopiero, gdy coś dostrzeżemy, będziemy wstanie wspiąć się ponad to.

Animator przedstawia zagadnienie samoograniczających przekonań na podstawie załączonych w materiałach dla animatorów (na końcu konspektu) tekstów, które przestudiował przed spotkaniem - można wybrać jeden lub dwa z zaprezentowanych przykładów i krótko opowiedzieć o nich grupie:

Nasze przekonania i intensywność,

z jaką w nie wierzymy, determinują,

do czego w życiu dochodzimy.

Animator prosi uczestników, by stworzyli listę przekonań na swój temat, które ich ograniczają, nie pozwalają realizować ważnych planów, pragnień, np. „Nie potrafię zaimponować nikomu, bo zawsze robię wszystko zbyt wolno”, „Nigdy nie nauczę się grać na gitarze”, „Nie jestem interesującą osobą, więc lepiej nie będę się odzywał”.

Informacja

Poleca w tym celu, by złożyli kartkę A4 na pół i pisali tylko po jej lewej stronie.

Człowiek posiada różne bariery i ograniczenia - fizyczne, psychiczne, takie, które sam na siebie nałożył, czy takie, które zostały mu w pewien sposób nadane przez innych. Jest jednak dla wszystkich ludzi jedno ograniczenie, które tak naprawdę jest tym, co paraliżuje nas najbardziej i często jest źródłem innych słabości. Przeczytajmy fragment listu do Rzymian:

Ale teraz jawną się stała sprawiedliwość Boża niezależna od Prawa, poświadczona przez Prawo i Proroków. Jest to sprawiedliwość Boża przez wiarę w Jezusa Chrystusa dla wszystkich, którzy wierzą. Bo nie ma tu różnicy: wszyscy bowiem zgrzeszyli i pozbawieni są chwały Bożej, a dostępują usprawiedliwienia darmo, z Jego łaski, przez odkupienie które jest w Chrystusie Jezusie.

—Rz 3,21-24

- Co św. Paweł pisze na temat ludzkiej grzeszności?

- Czy jestem świadomy tego, że grzech paraliżuje mnie w działaniu?

- W jaki sposób staram się z tym walczyć?

Niestety większość z nas dorosłych nie ma już takiego przekonania, że moglibyśmy się Bogu podobać, że rzeczywiście jesteśmy dla Niego najpiękniejszym, najdoskonalszym i najbardziej upragnionym stworzeniem. Właśnie w ten sposób oszukuje nas szatan, a my wierzymy w jego kłamstwo, że nasze grzechy, słabości i podłości są czymś, co określa naszą tożsamość i przyszłość.”

—o. A. Szustak – Osioł w Raju

Grzech to ten element naszego życia, z którym będziemy się zmagać już do końca naszego przebywania na ziemi. Istotne jest to, żeby swoją grzeszną naturę zaakceptować, ale jednocześnie wciąż robić wszystko, by te konkretne skłonności w sobie zwalczać. Sami jednak nie będziemy w stanie sobie z tym poradzić.

Ostrzeżenie

Bardzo ważne jest odpowiednie wyjaśnienie tego pojęcia, by nie zostało ono przez uczestników źle zrozumiane. Skłonność do grzechu KKK opisuje w następujący sposób: „Człowiek… za poduszczeniem Złego, już na początku historii nadużył swojej wolności”. Uległ pokusie i popełnił zło. Zachowuje pragnienie dobra, ale jego natura nosi ranę grzechu pierworodnego. Stał się skłonny do zła i podatny na błąd: Człowiek jest wewnętrznie rozdarty. Z tego też powodu całe życie ludzi, czy to jednostkowe, czy zbiorowe, przedstawia się jako wałka, i to walka dramatyczna, między dobrem i złem, między światłem i ciemnością.” (KKK 1707). Zaakceptowanie swojej grzesznej natury oznacza zgodę na to, że całe moje życie jest walką między dobrem a złem, na to, że na ziemi wciąż powinien dokonywać się w nas proces nawrócenia. Akceptuję to, że nie jestem idealny, jednocześnie wciąż do tego ideału dążąc i powierzając się na tej drodze Bogu. Muszę przy tym pamiętać, że popełniam grzechy, grzech jest częścią mojej tożsamości, ale nie wypełnia jej w całości.

Przeczytajmy:

Dlatego trzykrotnie prosiłem Pana, aby odszedł ode mnie, lecz [Pan] mi powiedział: «Wystarczy ci mojej łaski. Moc bowiem w słabości się doskonali». Najchętniej więc będę się chlubił z moich słabości, aby zamieszkała we mnie moc Chrystusa. Dlatego mam upodobanie w moich słabościach, w obelgach, w niedostatkach, w prześladowaniach, w uciskach z powodu Chrystusa. Albowiem ilekroć niedomagam, tylekroć jestem mocny.

—2 Kor 12,8-10

- Czy mam jakieś mocne doświadczenie przełamywania własnej słabości? Walki, po której czułem się zwycięzcą?

- W jakiej sytuacji miało to miejsce? Jak ta walka wyglądała?

- Co jest mi potrzebne do tego, żeby wznosić się ponad własne ograniczenia?

Warto zrobić tu jakąś burzę mózgów, mapę myśli i spisać to wszystko, co zostanie wymienione. W tym miejscu należy wrócić do ćwiczenia o samoograniczających przekonaniach - animator poleca uczestnikom, by spróbowali każde z nich przeformułować w taki sposób, by ukazywało możliwości i zapisali swój pomysł na prawej stronie wcześniej zapełnianej kartki, np.

1. „Nie potrafię zaimponować nikomu, bo zawsze robię wszystko zbyt wolno.” => „Wykonuję swoje zadania spokojnie i dzięki temu mogę uniknąć błędów i być dokładnym.”

2. „Nigdy nie nauczę się grać na gitarze.” => „Jeśli będę systematycznie ćwiczyć, wkrótce nauczę się grać na gitarze.”

3. „Nie jestem interesującą osobą, więc lepiej nie będę się odzywał.” => „Jestem jedyną i niepowtarzalną osobą, jeśli odważę się częściej odzywać przy innych ludziach, będę mógł ukazać swoje interesujące wnętrze.”

Niemożliwe jest wznoszenie się ponad mury bez Jezusa - tylko On jest w stanie każdą naszą słabość nie tylko pokonać, ale przemienić w coś dobrego. To On dziś staje przy mnie i mówi, że chce zjeść ze mną kolację w moim domu. Jezus nie chce porywać nas z tego świata - chce wejść w nasz świat, w nim się zatrzymać i w nim z nami pozostać. W doskonały sposób ujęła to bł. Matka Teresa z Kalkuty (tekst ten zamieszczony jest w notatniku):

Ten sam nieskończenie dobry i miłosierny Bóg, który opiekuje się tobą dzisiaj, będzie się tobą opiekował także jutro i każdego następnego dnia. Albo odwróci od ciebie cierpienie, albo da ci siłę do jego przetrwania. Dlatego zachowaj spokój i odrzuć od siebie cały strach, bojaźń i niepokój, który podpowiada ci twoja wyobraźnia.

—bł. Matka Teresa z Kalkuty

Dostrzec horyzont

Spróbujmy na chwilę uruchomić wyobraźnię. Zamknijmy oczy i spróbujmy przywołać obraz horyzontu. Można tu wykorzystać jakąś wizualizację - ładnie wydrukowane w dużym formacie zdjęcie, prezentację, filmik, wedle uznania. Można też puścić uczestnikom piosenkę zespołu Raz Dwa Trzy:

Horyzont to akt łączenia,

Błękitu z kawałkiem lądu,

I gdyby trzeba doceniać,

Złośliwą czułość przyrządów,

Cel osiągalny jest z lotu,

W wyniku rejsu lub marszem,

Miarowym następstwem kroków,

W dowolnie wybranym czasie.

Odległość od horyzontu,

Bezwładna z racji przypuszczeń,

Pozwala obserwującym,

Nabierać kolejnych złudzeń,

I zmieniać je w przekonania,

Że owo miejsce to styczna,

Im bardziej polegać na niej,

Tym sama staje się bliższa.

Ref. Dalej niż, sięga myśl,

Wiodą w przód, ślady stóp.

Cierpliwie kusząc z oddali,

Tych którzy chcieli by przebrnąć,

Odwieczną w swej własnej skali,

I rozciągłości odległość,

Horyzont tkwi nie wzruszenie,

W bezbronnej oka źrenicy,

Pozostawiając nadzieję,

Zbyt wielka na jedno życie.

—Raz, dwa, trzy – Dalej niż sięga myśl

- Jaki ten obraz jest?

- Jakie emocje we mnie budzi?

- Czy jest to dla mnie coś niecodziennego, wyjątkowego, wartościowego?

- Czym charakteryzuje się horyzont?

Horyzont to „miejsce”, gdzie niebo styka się z ziemią - obraz piękny i wyjątkowy. Można go potraktować jako alegorię naszego życia, które powinniśmy przeżywać mocno stąpając po ziemi jednocześnie mając wciąż przed oczami perspektywę nieba. To wizja, która nieustannie powinna rodzić w nas zachwyt.

- Czy mam doświadczenie sytuacji, w której początkowe trudności, cierpienia przerodziły się w coś dobrego, które postrzegam, jako owoc Bożej ingerencji?

- Co to była za sytuacja?

- W jaki sposób Pan Bóg przemienił trudności w dobro?

Wyjątkowe spotkanie

Spotkania są ważnym elementem naszego życia. Trudno jest nam sobie w ogóle wyobrazić życie bez wyjątkowych osób, z którymi możemy się widywać, rozmawiać, przeżywać dobre i wartościowe chwile. Spróbujmy teraz przypomnieć sobie jedno wyjątkowe spotkanie, które było dla nas na tyle ważne, że zapadło nam głęboko w pamięć. Spróbujmy korzystając z tabelki, która znajduje się w naszych notatnikach, przypomnieć sobie i wypisać elementy, które były dla nas najistotniejsze w tym spotkaniu:

- Z kim się spotkałem?

- Kiedy to było?

- Gdzie?

- Co robiliśmy?

- Dlaczego to spotkanie było dla mnie tak ważne?

- Czy dostrzegam owoce tego spotkania dziś? Jakie?

Jezus w ciągu całego swojego ziemskiego życia spotykał wielu ludzi - przebywał z nimi, rozmawiał, często towarzyszył im przy najbardziej prozaicznych i codziennych czynnościach, nauczał, uzdrawiał. Spróbujmy wymienić kilka takich spotkań. Które są w naszym odczuciu szczególnie wyjątkowe? Przypomnijmy sobie jedno z nich:

Gdy to mówił do nich, pewien zwierzchnik [synagogi] przyszedł do Niego i, oddając pokłon, prosił: «Panie, moja córka dopiero co skonała, lecz przyjdź i włóż na nią rękę, a żyć będzie». Jezus wstał i wraz z uczniami poszedł za nim. Wtem jakaś kobieta, która dwanaście lat cierpiała na krwotok, podeszła z tyłu i dotknęła się frędzli Jego płaszcza. Bo sobie mówiła: Żebym się choć Jego płaszcza dotknęła, a będę zdrowa. Jezus obrócił się, i widząc ją, rzekł: «Ufaj, córko! Twoja wiara cię ocaliła». I od tej chwili kobieta była zdrowa. Gdy Jezus przyszedł do domu zwierzchnika i zobaczył fletnistów oraz tłum zgiełkliwy, rzekł: «Usuńcie się, bo dziewczynka nie umarła, tylko śpi». A oni wyśmiewali Go. Skoro jednak usunięto tłum, wszedł i ujął ją za rękę, a dziewczynka wstała. Wieść o tym rozeszła się po całej tamtejszej okolicy.

—Mt 9,18-25

- Co wydarzyło się w czasie tego spotkania?

- Jak zachowała się kobieta?

- Jak potraktował ją Jezus?

- Czy widzę jakiś związek tego spotkania z innymi, które przed chwilą wymieniliśmy?

Każde spotkanie Jezusa z człowiekiem jest wyjątkowe - każde przebiega inaczej, każde ma inny skutek. Jezus każdego traktuje indywidualnie (nawet kiedy uzdrawia, to każdego w inny sposób). Dokładnie tak samo dzieje się w naszym życiu. Moja relacja z Jezusem jest taka, jakiej nie ma nikt inny, moje spotkania z nim są jedyne i niepowtarzalne. Przygoda z Jezusem zawsze zaczyna się od spotkania, dialogu. Dokładnie to będzie miało miejsce na dzisiejszej modlitwie wieczornej. Dobrze jest przygotować się na to spotkanie, uświadomić sobie, jakie ograniczenia, jakie małości i słabości chcę Jemu powierzyć tak, by to On je przemienił w nieograniczone możliwości.

Zastosowanie

Jedyne, co można zrobić z naszymi ograniczeniami, to oddać je bardzo konkretnie Jezusowi. Niech to będzie zastosowaniem z dzisiejszego spotkania. Zróbmy to w modlitwie indywidualnej (można w czasie dzisiejszej adoracji) rozpoczynając za każdym razem od słów: „W imię Jezusa, rezygnuję z przyjmowania za prawdę, że…”, a następnie powierzając Mu swoich możliwość poprzez wyrażenie: „Jezu Chryste, z Tobą i dla Ciebie chcę przyjąć, że…” Jest to oczywiście propozycja (bo przecież już doszliśmy do tego, że każde spotkanie z Jezusem, każda modlitwa jest wyjątkowa i niepowtarzalna).

Modlitwa

Uwielbienie Boga w tym wszystkim, czego w nas dokonuje - w tym czasie, który z Jego łaski możemy przeżywać, w tym wszystkim, czego już na tych rekolekcjach doświadczyliśmy i przede wszystkim w tych wszystkich ograniczeniach, na które otworzył nam oczy i które swoją mocą chce przemieniać.

Materiały dla animatorów

Informacja

Fragmenty pochodzą z publikacji: Niwiński T., 2011, Ja, czyli jak zmienić siebie, Gliwice: Złote Myśli.

Skrypt o samoograniczających przekonaniach - do zapoznania się dla animatora przed spotkaniem, by mógł sam dobrze zrozumieć, na czym polegają i odpowiednio wytłumaczyć to uczestnikom.

Co to jest „poczucie własnej wartości”?

Za prekursora badań nad poczuciem własnej wartości uważany jest kalifornijski psycholog, dr Nathaniel Branden. Poczucie własnej wartości jest, według niego, jednym z ważniejszych aspektów psychiki człowieka, a także kluczem do ludzkiej motywacji. Dwa zasadnicze elementy tworzą poczucie własnej wartości: „potrafię” i ”zasługuję”.

Potrafię

Pierwszym elementem poczucia własnej wartości jest świadomość, że jestem w stanie coś zrobić, coś osiągnąć. Jestem w stanie zdobyć pożywienie, jestem w stanie zbudować sobie schronienie, dom. Jestem w stanie przetrwać, rozwijać się, doskonalić i tworzyć. W odróżnieniu od zwierząt, człowiek w celu przetrwania musi używać swojego umysłu. Bez niego byłby narażony na olbrzymią fizyczną przewagę wielu drapieżników. To właśnie dzięki temu umysłowi człowiek osiągnął praktycznie niepodzielne panowanie na Ziemi. Umysł człowieka jest więc najważniejszym jego narzędziem przetrwania. Ludzie, którzy nie potrafią używać swojego umysłu, mają bardzo niskie poczucie własnej wartości, nie wierzą w swoje możliwości, a co za tym idzie, osiągają bardzo niewiele. Z drugiej strony, ludzie, którzy wierzą w możliwości swojego umysłu i doskonalą go, osiągają o wiele więcej. Świadomość, że mogą liczyć na swój umysł w trudnych sytuacjach, jest niezmiernie ważna przy osiąganiu czegokolwiek. Ludzie, którzy nie wiedzą o potędze własnego umysłu, automatycznie ustawiają się w pozycji przegranych. Poczucie własnej wartości opiera się na umiejętności realnego oceniania możliwości swojego umysłu i doceniania, zdawania sobie sprawy, jak wiele ten umysł może osiągnąć.

Zasługuję

Drugim elementem poczucia własnej wartości jest świadomość, że zasługuję. Ludzie, którzy wiedzą, że zasługują na szczęście w życiu, i wierzą, że zasługują na nagrody za swoje działanie, nagrody te z reguły zdobywają. Ludzie, którzy wewnętrznie przekonani są o swojej małej wartości, nie mają wiary w siebie i automatycznie z góry stawiają się w pozycji przegranych. Ten aspekt poczucia własnej wartości był w historii często wykorzystywany do manipulowania ludźmi. Przez wmawianie człowiekowi, jak bardzo jest marnym i niedoskonałym stworzeniem, rozwija się przekonanie, że nie zasługuje on na nagrody wynikające z jego pracy. Dlatego oczekuje się od niego, że owoce swojej pracy odda tym, którzy nim manipulują (i którzy tylko na to czekają).

Ludzie zewnętrznie sterowani, o których była mowa w rozdziale 5, dobrowolnie oddają innym prawo oceniania, w jakim stopniu zasługują na nagrody oferowane przez życie. Odzyskanie tego prawa może nastąpić poprzez podniesienie poczucia własnej wartości. Przeprogramowanie na „zasługuję” nie może być jednak skutecznie wykonane za pomocą zwykłej propagandy, jak to często obserwuje się w Ameryce. Nauczenie się mówienia „jestem genialny” samo w sobie nie rozwiązuje problemu, jeśli nie kryją się za tym rzeczywiste umiejętności, czyli „potrafię”. Musi wystąpić równowaga między „potrafię” i ”zasługuję”.

Należy tutaj podkreślić, że wysokie poczucie własnej wartości nie oznacza zarozumialstwa, a przeciwnie, zarozumiałość oraz kompleksy wyższości są objawami niskiego poczucia własnej wartości i usiłowaniem kompensowania jego braku. Doktor Nathaniel Branden odkrył, że poczucie własnej wartości nie jest wrodzoną i niezmienną cechą człowieka. Można je doskonalić i ćwiczyć, podobnie jak wykonując ćwiczenia fizyczne, rozwija się mięśnie. Tak jak praktycznie nie ma limitu rozwijania swoich zdolności fizycznych, tak proces podnoszenia poczucia własnej wartości nie ma ograniczeń. Każdy z nas może nieustannie rozwijać poczucie własnej wartości, odkrywając coraz ciekawsze i piękniejsze aspekty swojego JA. Nie ma osoby, która nie mogłaby skorzystać z rozwijania „mięśni intelektualnych”, wystarczy tylko zrozumieć, na czym to zjawisko polega i poznać ćwiczenia, które służą rozwojowi tych „mięśni”.

Samoograniczające przekonania

Jak bardzo nasze samoograniczające przekonania mogą nam szkodzić, dobrze ilustruje opisany przez psychologów przykład studenta w Stanach Zjednoczonych, który w szkole był bardzo dobrym uczniem, ale studia nie szły mu na tyle, że po pierwszym semestrze zaproszono go na specjalną rozmowę. Okazało się, że na początku roku wszyscy studenci byli poddani tzw. testowi S.A.T., którego celem jest określenie zdolności uczenia się. „Nie możecie się dziwić, że mi studia nie idą” — powiedział — „bo mój wynik z S.A.T. jest tylko 98. Po prostu nie mam zdolności”. Był przy tym przekonany, że zmierzono mu iloraz inteligencji, który na poziomie 98 oznacza zdolności poniżej średniej. Kiedy wyjaśniono mu, że to nie był iloraz inteligencji, że wynik 98 jest w procentach i oznacza, że zalicza się do grupy 2% najzdolniejszych studentów, natychmiast zabrał się do roboty i od tej pory miał doskonałe wyniki. Nasze przekonania i intensywność, z jaką w nie wierzymy, determinują, do czego w życiu dochodzimy. Większość ludzi ma możliwości wielkich osiągnięć, a nie osiąga ich głównie dlatego, że nie wierzy, że to jest możliwe. Nasze życie jest często odbiciem przekonań, jakie mamy. Mówią: „Walcz o swoje przekonania, a będą twoje”. Bogaci stają się jeszcze bogatsi, bo myślą o bogactwie i wierzą, że są i będą bogaci. Ludzie biedni są biedni, bo bieda jest tym, o czym głównie myślą. Jak mówi Jan Pietrzak, w Ameryce bezrobocie w niektórych rodzinach przechodzi z pokolenia na pokolenie, przez całe generacje. Czy ci ludzie nie są zdolni? Na pewno nie, ale ich myśli koncentrują się na bezrobociu, ich model życia tak wygląda.

Kto nas ogranicza?

Earl Nightingale podaje przykład farmera, który zasiał dynie i dla zabawy przykrył jedną z nich słoikiem o wyszukanym kształcie. Dynia rosła, aż wypełniła najdrobniejsze zakamarki słoika. Kiedy przyszedł czas zbiorów, farmer zbił słoik, a znajomi zachodzili w głowę, skąd ta jedna dynia ma taki dziwny kształt. Czy wokół nas ktoś nie założył takiego słoika, tak że możemy rozwijać się tylko do pewnej granicy? A może sami dobrowolnie te ograniczenia na siebie nakładamy?

Pamiętam, jak jeszcze będąc na studiach, zrobiłem prawo jazdy, bo była okazja, ale nie jeździłem samochodem z tej prostej przyczyny, że go nie miałem. Kiedy moja siostra kupiła wreszcie małego fiata, miałem okazję popisać się swoimi umiejętnościami. Na wszelki wypadek koleżanka siostry jechała za mną drugim samochodem. Jedziemy, wszystko pięknie, ale w pewnym momencie widzę w lusterku, że koleżanka macha mi ręką. Zatrzymałem samochód, ona też się zatrzymała. Wysiadam, idę do niej: „Co się stało?”. A ona mówi, że nic, wszystko dobrze, tylko tak mi po prostu machała. No to jedziemy dalej, ale już trochę jakby jestem speszony. Po wrzuceniu jedynki samochód gaśnie. Mówię sobie: „Spokojnie”. Jeszcze raz, znowu gaśnie. Za trzecim razem ruszam na jedynce. Wrzucam dwójkę — znowu gaśnie. Robię się coraz bardziej nerwowy, ale nie załamuję się. Wreszcie jadę na trójce. Dziwnie ciężko się jakoś jedzie…

Jak się później okazało, nawyki miałem od początku aż za dobre — wysiadając, odruchowo zaciągnąłem ręczny hamulec, tylko go potem zapomniałem zwolnić i pół Łodzi przejechałem na ręcznym hamulcu! Podobnie jest z samoograniczającymi wierzeniami — można z nimi żyć i można nawet nie zauważyć, że nas hamują. Trochę ciężko się tylko jedzie.Wielu ludzi żyje z ”zaciągniętym ręcznym hamulcem”. Następnym razem, kiedy ktoś Ci się będzie skarżył, że mu się ciężko żyje, przyjrzyj się, gdzie ma zaciągnięty ręczny hamulec.

„Dobra” pamięć

Wielu nauczycieli sukcesu przytacza historię o tresowaniu słoni w Afryce, która jest rzeczywiście bardzo obrazowa. Kiedy słoń jest młody, zakładają mu na nogę solidną linę i przywiązują do grubego drzewa. Słoń szarpie się i szarpie, ale po pewnym czasie uczy się, że nie da rady zerwać liny i przestaje próbować. W ten sposób został zaprogramowany. Lina na nodze znaczy, że jest przywiązany i nie może oddalić się od drzewa dalej niż ta na to pozwala. Wystarczy takiemu słoniowi, kiedy dorośnie, założyć małą linkę na nogę i przywiązać do jakiegokolwiek drzewka, a nie będzie nawet próbował się wyswobodzić. Mimo że jednym szarpnięciem swojej słoniowej nogi mógłby zerwać linę i połamać drzewo, nie zrobi tego, bo „dobra” pamięć z dzieciństwa mówi mu, że nie ma sensu próbować. My też mamy „dobrą” pamięć. Często jakieś porażki z dzieciństwa obezwładniają nas na całe życie. „Nie mogę”, „muszę” i ”nie potrafię” wbito nam do głowy na dobre. Czy zadajemy sobie trud, żeby sprawdzić nasze samoograniczające przekonania? Przez odblokowanie samoograniczających przekonań można zasadniczo zmienić swoje życie.

Sam zwolnij swój hamulec

Każdy z nas ma przekonania o sobie lub o otaczającym go świecie, które nie są prawdziwe. Dopiero bardzo silna motywacja w sytuacjach krytycznych może je zmienić. Ludzie sukcesu, którzy o tym wiedzą, stale pracują nad swoimi przekonaniami i systematycznie usuwają samoograniczające wierzenia ze swojego repertuaru. Kiedykolwiek wypowiadamy jakieś stwierdzenie, do innych lub szczególnie w nieustającym dialogu z samym sobą, zastanówmy się, czy to nie jest przypadkiem samoograniczające przekonanie.

Prawo oczekiwania

Czegokolwiek z przekonaniem oczekujemy, staje się to naszą samospełniającą przepowiednią. W czasie wojny wróżka przepowiedziała mojej mamie, że będzie miała troje dzieci i że drugi raz wyjdzie za mąż. Pamiętam, że wróżba ta była często, niby w żartach, w domu opowiadana. Mam szczęście być tym trzecim dzieckiem i ani jednego więcej rodzice nie mieli. Po śmierci ojca, mając prawie 70 lat, mama wyszła drugi raz za mąż, zupełnie bez sensu, bo natychmiast się rozwiodła. Czy wróżka miała zdolność przepowiadania przyszłości, czy też zasiała w umyśle mojej mamy pewien plan życiowy?”Tereska się boi pieska” zdaje się być niewinnym wierszykiem, ale moja siostra, Teresa, panicznie bała się psów. Tak się składa, że moja żona, Teresa, też boi się psów. Są ludzie, którzy zawsze w listopadzie mają grypę — tak jakby bakterie czekały cierpliwie na listopad i hyc — „a nie mówiłem?” — jest grypa. Czy widząc czarnego kota, oczekujesz nieszczęścia? Jeśli tak, to zgodnie z prawem oczekiwania, możesz nieszczęścia naprawdę oczekiwać! Mówią, że jeśli wierzysz, że coś potrafisz, albo jeśli wierzysz, że nie potrafisz, to w obu przypadkach masz rację. Umysły nasze w zadziwiający sposób powodują, że zdarzenia, których oczekujemy, spełniają się. Od nas tylko zależy, czy oczekiwać będziemy pozytywnych, czy negatywnych zdarzeń. Tajemnica polega na tym, żeby zawsze oczekiwać czego chcemy, a nie czego nie chcemy.

Genialne szczury

„Jeśli prawo oczekiwania jest prawdziwe, to dlaczego nie sprawdzić go na szczurach?” — mógłby ktoś zażartować. Okazuje się, że to nie żarty, bo na Harvardzie dokładnie taki eksperyment wykonano. Trzy grupy studentów trenowały trzy grupy szczurów w przechodzeniu przez labirynt. Mierzono przy tym, jak szybko szczury uczyły się znajdywać najkrótszą drogę przez labirynt do pożywienia. Pierwszej grupie studentów dano grupę szczurów, które określono jako „genialne”. Miały one mieć wyjątkowe zdolności uczenia się. Druga grupa studentów otrzymała szczury „przeciętne”, a trzecia — szczury „niedorozwinięte umysłowo”. W czasie eksperymentu obserwowano nie tylko szczury, ale przede wszystkim studentów, którzy je trenowali. Zauważono, że studenci uczący szczury „głupie” komentowali ich wysiłki przejścia przez labirynt takimi stwierdzeniami, jak: „No, gdzie ty, idioto, wchodzisz”, „Rusz się, ślamazaro”, „Och, ty przygłupie” itd. Natomiast opiekunowie „genialnych” szczurów gładzili je i zachęcali, używając przy domków w rodzaju „błyskawica”, „Einstein” czy „szybki Gonzales”. Rzeczywiście, wyniki w trzech grupach były wyraźnie różne: najszybciej uczyły się szczury „genialne”, potem te „normalne”, a najgorzej wypadły szczury „głupie”. Co w tym dziwnego? Przede wszystkim to, że tak naprawdę wszystkie szczury były jednakowe, a to tylko studentów poinformowano, że mają one różne zdolności. Jedyną różnicą między trzema grupami były oczekiwania trenerów

Genialni uczniowie

Również na Harvardzie zrobiono inny eksperyment, tym razem w dużej szkole. Na początku roku zaproszono trzech nauczycieli i pogratulowano im, że zostali wyróżnieni jako trzej najlepsi nauczyciele w całej szkole i w związku z tym zostali zaproszeni do udziału w specjalnym eksperymencie. W nadchodzącym roku szkolnym przydzielono im trzy specjalne klasy, składające się z wyselekcjonowanych, wybitnych uczniów. Aby uniknąć protestów rodziców, cała sprawa miała być utrzymana w ścisłej tajemnicy. Trzej wybrani nauczyciele mieli znakomity rok. Stwierdzili, że praca z tymi specjalnymi uczniami była prawdziwą przyjemnością, ich podopieczni „rwali się wprost do nauki”. Nauczyciele też chętnie poświęcali im więcej czasu. Były to nie tylko ich odczucia, bo obiektywnie te trzy wybrane klasy osiągnęły najlepsze wyniki, nie tylko w szkole, ale i w całym okręgu. Jakież było zdziwienie trzech nauczycieli, kiedy na koniec roku dowiedzieli się od eksperymentatorów, że ich uczniowie naprawdę nie byli wcale specjalnie wyselekcjonowani, a po prostu były to trzy przeciętne klasy. „Trudno w to uwierzyć” — stwierdzili — „ale to znaczy, że te wspaniałe wyniki osiągnięte zostały dzięki nam — najlepszym nauczycielom w szkole”. Okazało się, że i tym razem wprowadzono ich w błąd — ich nazwiska na początku roku zostały po prostu wyciągnięte z kapelusza. Tylko oczekiwania tych trzech nauczycieli były inne niż pozostałych.

Oczekiwanie powodzenia

Rodzice oczekują różnych rzeczy od swoich dzieci, szefowie od pracowników, nauczyciele od uczniów, uczniowie od nauczycieli. My oczekujemy różnych rzeczy od innych ludzi, ale najważniejsze są nasze oczekiwania w stosunku do samych siebie!

Zawsze oczekuj od siebie jak najlepszego.

Pozytywne oczekiwanie od samego siebie ma o wiele większy wpływ na nasze życie, niż myślimy. Jedną z najbardziej charakterystycznych cech ludzi sukcesu jest oczekiwanie powodzenia. Ci ludzie z góry wyobrażają sobie pomyślny wynik i nie dopuszczają myśli o niepowodzeniu.

Spotkanie 3. - Wyruszyć w drogę, która jest celem

Cel Spotkania

Zebrać i wstępnie podsumować rekolekcje.

Dydaktyczny:

Uczestnicy poznają obrazy Wspólnoty Kościoła, potrafią je interpretować oraz odnieść do codziennego życia.

Wychowawczy:

Uczestnicy zdobywają odwagę do bycia częścią wspólnoty (to nie znaczy, że muszą już ją wybrać!), konfrontują strefę życzeniową swojego życia (ja chciałbym, ja marzę o…) z gotowością do wykonania konkretnego kroku w tym kierunku.

Wprowadzenie dla animatora

To ostatnie i bardzo ważne spotkanie na rekolekcjach. Nie możemy pozwolić, aby uczestnicy odnieśli wrażenie, że to koniec rekolekcji, ponieważ przed nami jest Eucharystia i godzina świadectw. Spotkanie na początku ma charakter dzieleniowy, potem skupiamy się na trudzie wędrówki oraz kolejnych punktach kerygmatu: Wspólnota i Duch Święty. Spotkanie powinno ukierunkować uczestników na to, co będzie po rekolekcjach. Nie możemy zatrzymać się na tych treściach i osiąść na laurach. Ostatni dzień rekolekcji to spojrzenie na konsekwencje, owoce spotkania, które się dokonało. Moment, w którym Jezus wchodzi do naszego domu jest tym, w którym nasze życie realnie nabiera innego wymiaru. Istotnym jest, że te owoce są rzeczywiste (Zacheusz czyni szereg konkretnych rzeczy). Końcówka rekolekcji to moment wyjścia w podróż (dzisiaj nic się nie kończy, lecz zaczyna). Wznosimy się ponad nasze mury i idziemy w świat z bagażem dobrych doświadczeń i chcemy ten świat zmieniać. Bo to, co przed nami to nie mury, lecz lista miast, które chcemy odwiedzić i miejsc, których chcemy doświadczyć.

Ostrzeżenie

Konspekt składa się z ponad 40 pytań dzieleniowych. Spotkanie ma 90 minut. NIE ZREALIZUJESZ wszystkiego . Ten konspekt ma być Ci pomocą, a nie scenariuszem. Rozeznaj co dla Twojej grupy będzie najważniejsze i na tym się skoncentruj.

Modlitwa

O Ducha Świętego żeby już teraz pomagał nam treści rekolekcji wprowadzać w życie, dawał odwagę i zapał do tego; dziękczynna za to, co za nami.

Grupa skłonna do modlitwy:

spontaniczną do Ducha Świętego, albo w ogóle spontaniczną np. dziękczynną.

Grupa mająca trudności z formowaniem własnych wezwań:

animator podaje wezwania reszta powtarza „przyjdź Duchu Święty” lub „dziękujemy Ci Panie”.

Wprowadzenie do spotkania

Dziś na konferencji usłyszeliśmy, że czeka nas droga. Droga pełna przygód, droga przeżywana z innymi.

- Co Was dzisiaj najbardziej uderzyło? Co Ci się podobało, co szczególnie zapamiętałeś z dzisiejszego dnia?

- Co odkryłeś/aś w dzisiejszym Namiocie Spotkania?

- Czy udało Ci się zrealizować postanowienia z wczorajszego spotkania?

Podzielmy się przeżyciem wczorajszej modlitwy wieczornej:

- Czy przyjąłeś Jezusa jako Zbawiciela i Pana? Czy były inne momenty w tym dniu, o których chciałbyś opowiedzieć?

Dzisiaj na spotkaniu chcemy zająć się tym co będzie po powrocie do domu, naszą nową drogą…..

Czeka nas droga

Pomyślmy sobie: niech każdy z nas przypomni sobie jedną sytuację, gdy wyjeżdżał w podróż, na którą długo czekał, na którą nie mógł się doczekać.

- Jak się wtedy czułeś? (radość, podekscytowanie, chęć doznania czegoś nowego,…)

- Dlaczego tak się czuliśmy?

- Po co wyjeżdżamy w podróż?

Powrót do domu to nie koniec naszej drogi, ale jej początek. Jesteśmy na początku drogi, naszej walki o marzenia. O życie ponad murami.

Spójrzmy, co Kościół mówi na temat wychodzenia w drogę, wędrówki:

Wy, ludzie młodzi często stoicie na skrzyżowaniu dróg i nie wiecie, którą z nich wybrać, gdzie iść. Istnieje wiele błędnych dróg, wiele łatwych rozwiązań, a także wiele niejasności. W takich chwilach nie zapominajcie, że tylko Chrystus, tylko Jego Ewangelia, Jego przykład, Jego przykazania są drogą pewną, wiodącą do pełnego i trwałego szczęścia. Czeka was droga

—św. Jan Paweł II – Orędzie na Światowy Dzień Młodzieży 1989

- Jakie są Twoje odczucia związane z tym tekstem?

- Czy czujesz że stoisz na rozdrożu i nie wiesz gdzie iść?

Ewangelia jest odpowiedzią na nasze najgłębsze potrzeby, często na to, o czym nie wiemy, a czego tak potrzebujemy. Papież nie mówi jakie decyzje masz podjąć i kim masz być! Nie mówi, że „skrzyżowania dróg” to jakaś nasza pomyłka, że nie powinniśmy ich mieć. Rozterki „wyboru drogi” są wpisane w życie tych, którzy decydują się na opuszczenie swoich dotychczasowych czterech ścian życia.

Wypłyń na głębię!

Zobaczmy, co Pismo Święte mówi na temat drogi, wędrówki życia:

Gdy wybierał się w drogę, przybiegł pewien człowiek i upadłszy przed Nim na kolana, pytał Go: «Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne?» Jezus mu rzekł : «Czemu nazywasz Mnie dobrym? Nikt nie jest dobry , tylko sam Bóg . Znasz przykazania: Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie zeznawaj fałszywie, nie oszukuj , czcij swego ojca i matkę». On Mu rzekł: «Nauczycielu, wszystkiego tego przestrzegałem od mojej młodości ». Wtedy Jezus spojrzał z miłością na niego i rzekł mu: «Jednego ci brakuje. Idź, sprzedaj wszystko, co masz , i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie. Potem przyjdź i chodź za Mną!» Lecz on spochmurniał na te słowa i odszedł zasmucony, miał bowiem wiele posiadłości.

—Mk 10,17-22

- Czego celem jest życie wieczne?

- Co należy czynić, aby ten cel osiągnąć?

- Co jeszcze Jezus każe uczynić?

- Czemu ten młody chłopak/człowiek był smutny po tych słowach?

Jezus na pytanie o to, jak człowiek ma iść przez życie, jak stawać się coraz lepszym zawsze daje konkretne zadanie do wykonania. Jeżeli decydujemy się wyruszyć w podróż u Jego boku, to zawsze będzie się wiązało z widocznymi zmianami, owocami.

- Z jakimi zmianami może wiązać się pójście za Jezusem? (wymieniamy przykłady z życia)

- O jakich zmianach mówi Pismo Święte?

Przeczytajmy:

Dziel swój chleb z głodnym, wprowadź w dom biednych tułaczy, nagiego, którego ujrzysz, przyodziej i nie odwrócić się od współziomków. Wtedy twoje światło wzejdzie jak zorza i szybko rozkwitnie twe zdrowie. Sprawiedliwość twoja poprzedzać cię będzie, chwała Pańska iść będzie za tobą. Wtedy zawołasz, a Pan odpowie, wezwiesz pomocy, a On [rzeknie]: Oto jestem! Jeśli u siebie usuniesz jarzmo, przestaniesz grozić palcem i mówić przewrotnie, jeśli podasz twój chleb zgłodniałemu i nakarmisz duszę przygnębioną, wówczas twe światło zabłyśnie w ciemnościach, a twoja ciemność stanie się południem.

—Iz 58,7-10

Jeśli przyjmujemy Jezusa nasze życie musi się zmienić. Nie możemy żyć jakby Boga nie było! Ta zmiana musi być konkretna, mała, może na początek niepozorna, ale konkretna.

- Czy chciałbym zmiany? Czy jestem na nią gotowy?

- Czy chce wyruszać w tą podróż, o której tyle tutaj gadamy?

- Jakiej zmiany najbardziej się boję? Czy mam odwagę podjąć wyzwanie?

Jezus daje także obietnice związane z życiem według Jego nauki, według standardów określonych przez Niego. Spójrzmy:

On wschodzi w ciemnościach jak światło dla prawych,

łagodny, miłosierny i sprawiedliwy.

Dobrze się wiedzie człowiekowi, który z litości pożycza,

i swymi sprawami zarządza uczciwie.

Sprawiedliwy nigdy się nie zachwieje

i pozostanie w wiecznej pamięci.

Nie przelęknie się złej nowiny,

jego mocne serce zaufało Panu.

Jego wierne serce lękać się nie będzie.

Rozdaje i obdarza ubogich;

jego sprawiedliwość będzie trwała zawsze,

wywyższona z chwałą będzie jego potęga.

—Ps 112,4-9

- Jakie są obietnice Pana Boga? Czego możemy się spodziewać?

- Czy życie chrześcijanina jest łatwe? Dlaczego?

Informacja

luźna rozmowa o trudnościach wynikających z pójścia za Jezusem ale nie za długo :)

Ostrzeżenie

To jest miejsce na świadectwo animatora o trudzie wędrówki, pyle drogi, atakującym zniechęceniu, o wierności wyborowi, o satysfakcji z tego, co za nami, o odczuciu, że jest się na właściwym miejscu swojego życia i o błysku w oku, który ma człowiek, który zrozumiał po co żyje.

Ale nie samemu!

Razem jest się silniejszym.

Każdy z Was dostanie ode mnie kredkę/ołówek/ Proszę spróbujcie ją złamać (łamią).

- Czy da się? Dlaczego?

Teraz poproszę jednego silnego ochotnika aby złamał pęczek kredek. (zakładam że nie złamie, a jeśli złamie to koncentrujemy się na tym, że było dużo trudniej, a co dopiero z 1,2mld kredek [liczba katolików na świecie])

- Dlaczego się nie udało?

- Jeśli założymy, że każdy z nas jest taką kredką, jak jest łatwiej żyć? Razem czy osobno?

Wspólnota jest konsekwencją wspólnego celu (nierówność trójkąta).

Proszę ustawcie się w rozsypce, jedną osobę prosimy do środka pomieszczenia - to jest symbol Pana Boga (alternatywna wersja - świeczka to Pan Bóg). A teraz powoli odsuwajcie się na zewnątrz, dobrze, a teraz z powrotem do środka.

Informacja

W czasie tego doświadczenia odległości pomiędzy poszczególnymi uczestnikami będą maleć lub się powiększać. Wspólny cel jakiejś grupy osób determinuje [na poziomie matematycznej logiki!] zbliżanie się do siebie jego członków

- Co ciekawego możemy zauważyć?

- Co nam to mówi o wspólnocie?

Jeśli żyjemy w prawdziwie chrześcijańskiej wspólnocie zbliżając się do Boga, rozwijając tą relację z Nim, zbliżamy się także do drugiego człowieka. Dzieje się tak dlatego, że w każdym z nas obecny jest Pan Bóg, przez każdego z nas może przemówić. Jan Paweł II powiedział:

Kościół przyniósł Polsce Chrystusa - to znaczy klucz do rozumienia tej wielkiej i podstawowej rzeczywistości, jaką jest człowiek. Człowieka bowiem nie można do końca zrozumieć bez Chrystusa. A raczej: człowiek nie może siebie sam do końca zrozumieć bez Chrystusa. Nie może zrozumieć ani kim jest, ani jaka jest jego właściwa godność, ani jakie jest jego powołanie i ostateczne przeznaczenie. Nie może tego wszystkiego zrozumieć bez Chrystusa.

—św. Jan Paweł II – Homilia w czasie Mszy Świętej odprawionej na Placu Zwycięstwa, Warszawa, 2 czerwca 1979

Dlaczego razem?

Kościół jest rzeczywistością wiary, ciężki do uchwycenia w definicjach i słowach - dlatego do jego przedstawiania często używamy symboli.

Rozwinięcie dla animatora, aby serce jego z radością wiedziało, że do nauczania Kościoła przylega :)

Jak w Starym Testamencie objawienie Królestwa często przedstawione jest typicznie, tak też i teraz wewnętrzna natura Kościoła daje się nam poznać poprzez rozmaite obrazy, które brane bądź z życia pasterskiego, bądź z uprawy roli, bądź z budownictwa, bądź wreszcie z życia rodzinnego i narzeczeństwa, mają swe oparcie w księgach Proroków.

I tak Kościół jest owczarnią, której bramą jedyną i konieczną jest Chrystus (J 10,1-10). Jest również trzodą, której sam Bóg zapowiedział, że będzie jej pasterzem (por. Iz 40,11, Ez 34,11 nn.), i której owce, choć kierują nimi pasterze- ludzie, nieustannie przecież prowadzi i żywi sam Chrystus, dobry Pasterz i Książę pasterzy (por. J 10,11, 1 P 5,4), który życie swoje za owce oddał (por. J 10,11-15).

Jest Kościół rolą uprawną, czyli rolą Bożą (1 Kor 3,9). Na roli tej rośnie stare drzewo oliwne, którego świętym korzeniem byli Patriarchowie i w którym dokonało się i dokona jeszcze pojednanie żydów i pogan (Rz 11,13-26). Rolnik niebieski zasadził Kościół jako winnicę wybraną (Mt 21,33-43 i pararele, por. Iz 5,1 nn). Winoroślą prawdziwą jest Chrystus, życia i urodzajności użyczający pędom, to znaczy nam, którzy przez Kościół w Nim samym trwamy, a bez Niego nic uczynić nie możemy (J 15,1-5).

Często również nazywany jest Kościół budowlą Bożą (1 Kor 3,9). Siebie samego porównał Pan do kamienia, który odrzucili budujący, ale który stał się kamieniem węgielnym (Mt 21,42 i paralele, por. Dz 4,11, 1 P 2,7, 117,22). Na tym fundamencie budują Apostołowie Kościół (por. 1 Kor 3,11), od niego też bierze on swą moc i spoistość. Budowla ta otrzymuje różne nazwy: dom Boga (1 Tm 3,15), w którym mianowicie mieszka Jego rodzina, mieszkanie Boże w Duchu (Ef 2,19-22), przybytek Boga z ludźmi (Ap 21,3), przede wszystkim zaś świątynia święta, którą wyobrażoną przez kamienne sanktuaria sławią święci Ojcowie, a **którą w liturgii przyrównuje się nie bez racji do miasta świętego, do nowego Jeruzalem**. W miasto to, niby kamienie żywe, wbudowani jesteśmy tu na ziemi (1 P 2,5). To święte miasto ogląda Jan jako zstępujące z nieba od Boga, w czas odnowienia świata, „gotowe niby oblubienica strojna dla męża swego” (Ap 21,1 n) Kościół, nazywany również „górnym Jeruzalem” i ”matką naszą” (Gal 4,26, por. Ap 12,17), przedstawiany jest jako nieskalana Oblubienica niepokalanego Baranka (Ap 19,17, 21,2 i 22,17), którą Chrystus „umiłował i wydał siebie samego za nią, aby ją uświęcić” (Ef 5,26), którą złączył ze sobą węzłem nierozerwalnym i nieustannie ją „żywi i pielęgnuje” (Ef 5,29) i którą oczyściwszy zechciał mieć złączoną ze sobą oraz poddaną w miłości i wierności (por. Ef 5,24), którą wreszcie hojnie obdarzył na wieki dobrami niebiańskimi, abyśmy pojąć mogli Bożą i Chrystusową do nas miłość, przewyższającą wszelką władzę (por. Ef 3,19). Póki zaś tu na ziemi Kościół przebywa na tułaczce daleko od Pana (por. 2 Kor 5,6), ma się za wygnańca, szukając tego i to miłując, co w górze jest, gdzie przebywa Chrystus siedzący po prawicy Bożej, gdzie życie Kościoła ukryte zostało z Chrystusem w Bogu aż do chwili, gdy z Oblubieńcem swoim ukaże się w chwale (por. Kol 3,1-4).

—Konstytucja dogmatyczna o Kościele pkt. 4

- Jakie znasz obrazy wspólnoty? (samodzielna praca - każdy wymyśla dwa po czym je prezentuje)

- Dlaczego wybrałeś takie?

- Co ten obraz mówi o wspólnocie?

Jeśli animator uzna za słuszne można przeczytać grupie fragmenty Konstytuscji Dogmatycznej o Kościele Lumen Gentium, konstytucja, czyli dokument teologiczny najwyższej rangi doktrynalnej uchwalony 21 listopada 1964 roku przez sobór watykański II. Konstytucja, czerpiąc ze źródeł biblijnych i patrystycznych oraz z myśli wybitnych współczesnych teologów, na nowo ukazała najważniejsze wymiary tajemnicy Kościoła i jego posłannictwa.

Animator wykłada napisane na kartkach różne obrazu wspólnoty i staramy się każdy przeanalizować (według kolejności wskazanej przez grupę):

- Łódź

- Sieć

- Winnica

- Owczarnia

- Krzew Winny

- Nowe Jeruzalem

- Ciało Chrystusa

Do każdego symbolu zadaje pytania:

- Co to znaczy że Kościół jest [symbol]?

- Jakie cechy wspólnoty możemy odnaleźć w tym obrazie?

- Podaj przykład z życia co to oznacza w jakiejś sytuacji codziennej.

Podpowiedzi dla animatora:

Informacja

Oczywiście jako wielce niedoskonała pomoc, która stara się streścić nieudolnie nasze doświadczenie IIIst w kilku słowach. Świadomi tego prosimy o zrozumienie i wybaczenie w zawężenia tematu.

Łódź:

jest różnorodność funkcji i specjalizacji, ale wszystkie służą osiągnięciu wspólnego celu. Jeśli ktoś zawala swoją pracę ryzykuje bezpieczeństwo wszystkich. Łódź płynie wbrew falom i mierzy się z przeszkodami, ale tylko Ci, którzy mają respekt wobec drogi wpływają do bezpiecznego portu.

Sieć:

gdy jedna nitka się przerwie inne ją podtrzymują. Z drugiej strony każdy z nas jest ważny, bo tym skuteczniejsza i mocniejsza sieć im mniej w niej dziur, które nie są dziurami fabrycznymi ale powstałymi przez usterkę lub zniszczenie. :D

Winnica:

jesteśmy zakorzenieni, ugruntowani na jednym Fundamencie, mamy wspólny początek (korzenie) (Jezus - Korzeń Jessego jak mówi jedna z wielkich antyfon na adwent). Latorośl musi dojrzeć i zarządca winnicy świadom tego daje odpowiedni czas na to, lecz potem oczekuje owocowania. Wszystkie środki i warunki do życia otrzymujemy od Chrystusa, ale to my jesteśmy odpowiedzialni za ich wykorzystanie. My jako gałązki bez samego pnia uschniemy, będziemy bez życia, będziemy siedzieć w zamkniętych murach.

Owczarnia:

mamy jednego Pasterza, który troszczy się o nas, a gdy się zabłąkamy przyjmuje nas z radością z powrotem. Owce ufają Pasterzowi, bo On wie gdzie są soczyste pastwiska dla nich. Owce znają swojego Pasterza i są wierne. Pasterz zna swoje owce i jest gotów życie za nie ryzykować.

Nowe Jeruzalem:

miasto, które zgromadzi wszystkich sprawiedliwych świata. Miasto jest miejscem życia, czymś „na stałe”. Miasto jest zbudowane wokół czegoś - rynku/katedry co je zespala. Równocześnie jego „budulcem” są nie pomniki lecz domy rodzinne - pomniki w mieście to afirmacja tego, co dzieje się w domach mieszkańców. Miasto jest otwarte na podróżujących i przyjmuje ich pozwalając zachwycić się sobą i ”czytać” swoją historie i dziedzictwo.

Ciało Chrystusa:

gdy boli mnie noga, to cała jestem smutna i źle się czuję, gdy jeden z  nas cierpli inni powinni odczuwać. Jeden członek nie wejdzie na Mont Everest - tylko współpraca wszystkich członków ciała do tego doprowadzi.

- Co możemy wywnioskować na podstawie tych obrazów?

We wspólnocie każdy jest potrzebny. Nie ma ludzi zbędnych. Pan Bóg stwarzając nas powołał nas do wspólnoty ze Sobą i innymi. Wspólnota daje nam siłę, wsparcie drugiego, możliwość oparcia i prośby o pomoc. Nie jesteśmy zdani tylko na siebie, możemy liczyć na innych. Gdy tracimy wiarę, że się uda to możemy spojrzeć na drugiego i odkryć: wow, to jest możliwe! Da się wyjść ponad mur, mur codzienności, mur siebie samego i swoich ograniczeń.

Podsumujmy to odczytując fragment Konstytucji Dogmatycznej o Kościele:

W każdym wprawdzie czasie i w każdym narodzie miły jest Bogu, ktokolwiek się Go lęka i postępuje sprawiedliwie (por. Dz 10,35), podobało się jednak Bogu uświęcić i zbawiać ludzi nie pojedynczo, z wykluczeniem wszelkiej wzajemnej między nimi więzi, lecz uczynić z nich lud, który by Go poznawał w prawdzie i zbożnie Mu służył.

—Konstytucja Dogmatyczna o Kościele, pkt. 9

Ja we wspólnocie?

Analizując takie obrazy nachodzi nas myśl - czy oglądam coś przez szybę, witrynę sklepową, co jest obce i odległe? A może jest mi to w jakiś sposób bliskie, jest „moje”? Czy żyję we wspólnocie? Czy ważna jest dla mnie wspólnota?

Informacja

Grupa to nie to samo co wspólnota, jednak uważałbym na nadużywanie słowa „wspólnota” bo to słowo nie koniecznie dobrze się kojarzy osobom „z zewnątrz” (wspólnota mieszkaniowa). Dlatego polecamy wyjść naprzeciw uczestnikowi i użyć świadomie słowa mniej poprawnego znaczeniowo jednak bliższego jego życiu. Różnicowanie grupy i wspólnoty nie jest celem tego fragmentu spotkania choć może się nim stać według rozeznania animatora.

- W jakich wspólnotach/grupach uczestniczysz?(klasowej, drużyna sportowa, klan w grze MORPG itd.)

- Co daje Ci bycie częścią wspólnoty?

Przeczytajmy:

Nikt nie jest samotną wyspą. Jesteśmy zespoleni nawet wtedy, gdy tego nie wiemy. Łączy nas krajobraz, łączy nas ciało i krew – łączy praca i mowa. Nie zawsze jednak zdajemy sobie sprawę z owych powiązań. Gdy rodzi się solidarność, budzi się świadomość, a wtedy pojawia się mowa i słowo – wtedy też to, co było ukryte, wychodzi na jaw. Nasze powiązania stają się wszystkie widoczne. Wtedy człowiek nosi na swych plecach ciężar drugiego człowieka.

—ks. Józef Tischner

- Jak rozumiesz słowa „nikt nie jest samotną wyspą”?

- Co to dla Ciebie oznacza? Czy doświadczyłeś/aś tego w swoim życiu?

- Czy doświadczyłeś/aś dzielenia problemów i ciężarów? Opowiedz o tym doświadczeniu.

Można w tym miejscu rozwinąć myśl. Dlaczego człowiek jest stworzony w relacji i w połączeniu/zespoleniu? Gdy sięgamy do początku staje się to jasne. Przeczytajmy:

A wreszcie rzekł Bóg: «Uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam. Niech panuje nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym, nad bydłem, nad ziemią i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi!». Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boży go stworzył, stworzył mężczyznę i niewiastę

—Rdz 1,26-27

- Dlaczego użyta jest liczba mnoga „uczyńmy”? (Bo Bóg jest trójjedyny)

- Mówiąc o stworzeniu (jednego) człowieka mówi, że kogo stworzył? (mężczyznę i niewiastę)

- Jak to rozumiemy? Dlaczego wspólnota?

Człowiek żyje we wspólnocie, bo już od momentu stworzenia jest do niej powołany. Stworzony jest na obraz Boży, Bóg zaś w swej naturze jest wspólnotą osób. Dlatego nie jesteśmy samotnymi wyspami, dlatego potrzebujemy drugich, aby się rozwijać. Każdy z nas dostał różne dary - dzięki temu jesteśmy wzajemnie sobie potrzebni. Nasze istnienie jest „zaprojektowane” w ten sposób, abyśmy siebie szukali i odnajdywali.

To jest miejsce na drugie (krótkie) świadectwo animatora o doświadczeniu wspólnoty Kościoła. O spotkaniu drugiego, który jest Inny, ale przez to pasjonujący o tym, że Galatei nie da się szczęśliwie pokochać! O tym, jak te spotkania nas zmieniają i pozwalają w relacji z drugim rozwinąć w pełni swoje talenty i odkryć sens „bycia dla”.

Informacja

Mitologia grecka: Pigmalion był zapalonym rzeźbiarzem i wyrzeźbił w kości słoniowej swój ideał kobiety (nazwał ją Galateą). Rzeźba była wykonana perfekcyjnie, a odróżnić ją od prawdziwej kobiety można było tylko przez dotyk. Pigmalion obdarowywał ją kwiatami i prezentami, przebierał także w wytworne suknie. Za sprawą Afrodyty, która usłuchała modłów króla podczas wiosennych obchodów jej święta, rzeźba ożyła podczas jego pieszczot. Mimo, że związek ten zaowocował córką Pafos to Pigmalion był człowiekiem głęboko nieszczęśliwym, bo nie było w jego żonie niczego czego by nie znał, żadnej tajemnicy.

- Czy chciałbyś/chciałabyś być częścią wspólnoty, która stara się razem dojrzewać?

- Czego się najbardziej boisz myśląc o takiej decyzji?

O wierze, która jest przygodą

Na koniec spotkania przeczytajmy świadectwo (bez podawania autora):

Wiara zawsze zawiera coś z wielkiej przygody, zrywu i skoku, bo jest zawsze ryzykiem, że się przyjmie jako rzeczywiste i podstawowe to, czego bezpośrednio nie widać.(…) Wiara nigdy nie jest ot tak, po prostu obecna, nigdy nie mogę powiedzieć: mam wiarę, inni jej nie mają.(…) Wiara zawsze pozostaje drogą. Dopóki żyjemy, zawsze nad wiarą wisi groźba i udręka. Jest wspinaczką, dzięki której przybliżamy się do Boga”

—kard. Joseph Ratzinger

- Czy bliskie jest Ci takie podejście do wiary?

- Jak wyobrażacie sobie kogoś kto mówi takie słowa?

Animator z błyskiem w oku zbiera i podsumowuje: To słowa Papieża uważanego przez wielu za najbardziej konserwatywnego (żeby nie powiedzieć „sztywnego”) w ostatnich latach - Benedykta XVI. Czy kojarzy nam się, aby wiara tego papieża była taka? Często myśląc o wierze patrzymy przez kalki narzucając wiele stereotypów. Potrzeba osobistej determinacji, aby rozpocząć swoją drogę i przekonać się samemu jak jest.

Czy trzeba przeczytać 1000 książek? Czy trzeba kupić specjalny strój do modlitwy? Czy trzeba być po specjalnym kursie? Nie. Doświadczyliśmy tego wczoraj w czasie modlitwy wieczornej - potrzeba otwartego serca na działanie Boga. Duch Święty jest tym, który nas poprowadzi, umocni i obroni w naszej drodze. Nie dajemy wskazówek jak się z nim porozumieć, bo On jest koło Ciebie i czeka aż w Twoim sercu zrodzi się pragnienie Spotkania. Jeśli odpowiesz pozytywnie dzisiaj i każdego następnego dnia - rozpoczniesz swoją Wielką Przygodę, która nie będzie miała końca.

„Non nascuntur sed fiunt Christiani!”

„Nie rodzimy się, lecz stajemy chrześcijanami!”

Zastosowanie

Napisać w notatniku 3 sprawy, które chciałbym/chciałabym wynieść z tych rekolekcji (teraz jeśli jest czas) i nie zapomnieć o nich za pół roku. Ustawić sobie w telefonie budzik/przypomnienie na 1 września 2014 roku z informacją „zajrzyj do notatnika z rekolekcji <Ponad Murami> i sprawdź, co tam napisałeś/aś!”.

Dodatkowo każdy uczestnik może oczywiście dodać do zastosowania coś swojego indywidualnego i się tym z innymi podzielić.

Modlitwa

Modlitwa o umocnienie owoców tych rekolekcji w naszym życiu. Modlitwa za wybraną inną małą grupę wstawienniczo (!) o….

Informacja

Grupa niech sama zdecyduje o co chce się modlić i za jaką grupę - uczymy się odpowiedzialności. Jeśli ktoś będzie miał troskę, że w ten sposób jakaś grupa może zostać „nieomodlona” proszę uspokoić i wskazać na Diakonię Modlitwy ;)

Poczekalnia

Czas powstania konspektów:

Jesień 2014 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Rekolekcje adwentowe skocenrtowane wokół tematu aktywnego oczekiwania na Królestwo Niebieskie.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Choć goni nas czas

- Cele

- Wskazówki dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- Czym jest czas?

- Czas umożliwia zmianę

- Apokalipsa! Zmiana poprzez decyzję

- Podsumowanie - dojrzewanie przez zmianę

- Modlitwa + zastosowanie

- Spotkanie 2. - Czekanie, które jest odwagą

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa początkowa

- Dzielenie się Namiotem Spotkania

- Wprowadzenie do spotkania

- Moje wątpliwości, a może po prostu brak decyzji?

- Czekanie, które jest odwagą

- Czekanie, które zmienia i pozwala nam zmieniać

- Zastosowanie + modlitwa

- Spotkanie 3. - Ja przekazuję wam królestwo

- Cele

- Uwagi dla animatora

- Modlitwa

- Dzielenie się

- Wprowadzenie do spotkania

- Jak czekamy?

- Jak czeka Kościół?

- Na co więc czekamy?

- Jak budować? - zastosowanie

- Oto bowiem królestwo Boże pośród was jest

Spotkanie 1. - Choć goni nas czas

Cele

Ukazanie wartości czasu, podkreślenie jego roli, zrozumienie jego wpływu i działania. Zaczynając od jego roli w ‘codziennym’ życiu, przechodząc przez znaczenie czasu w Kościele. Uczestnicy powinni być świadomi, że czas umożliwia Nam rozwój poprzez podejmowanie decyzji i zmiany w życiu.

Wskazówki dla animatora

Ten konspekt jest dosyć krótki, a zarazem treściwy. Ważne, żeby nie była to tylko pogadanka o różnych definicjach czasu - chcemy poznać jego realny wpływ i działanie. Obawy: traktowanie konspektu nie jako całości, lecz jak zbiór punktów, które po kolei trzeba odbębnić. Z racji na ograniczony czas, postaraj się zachować dynamiczną płynność tego spotkania. Poniżej znajduje się sugestia/propozycja jego przeprowadzenia. Jeżeli się coś Ci nie leży, pogubisz się, itd. patrz na cel spotkania. Może się zdarzyć, że odpowiedzi uczestników nie będą się zgadzać z “oczekiwanymi”, można ich lekko naprowadzić, ale nie wymuszać naszego toku myślenia.

W konspektach niektóre rozdziały mają w nawiasie zaznaczony orientacyjny czas trwania tego punktu spotkania. Jest to tylko i wyłącznie sugestia autora konspektu - animator będąc na spotkaniu i widząc jego rozwój najlepiej dostosuje akcenty czasowe.

Modlitwa

Informacja

5 minut

Spontaniczna do Ducha Świętego o dobre przeżycie czasu rekolekcji. Prośba o siły, abyśmy ten czas umieli wykorzystać od początku na 100%, bez odpuszczania sobie, bez czekania na momenty uniesień. Chcemy walczyć o każdą sekundę. Prośba o otwartość i zawiązanie wspólnoty w grupie.

Wprowadzenie do spotkania

Informacja

5 minut

Krótkie zapoznanie się z grupą:

- Twoja doba ma o 1h więcej. Jak wykorzystałbyś ten czas?

Informacja

Wersja dla studentów: Jak wykorzystałbyś ten czas, gdybyś go nie przespał?

W tym momencie można zadać pytanie:

- Czy ktoś z Was ma zegarek? Jeśli tak, dlaczego? (Bo ładnie wygląda, żeby się nie spóźnić, żeby wiedzieć jaka jest godzina- czyli generalnie być świadomym czasu.)

- Co to znaczy być świadomym czasu? Czy dotyczy tylko znajomości aktualnej godziny?

- Co to w ogóle jest czas?

Tym pytaniem przechodzimy do dalszej części spotkania.

Czym jest czas?

Informacja

10 minut

Żeby sprawę ułatwić: wyciągamy dużą kartkę z napisem “Czas”, każdy dopisuje na odgałęzieniach wolne skojarzenia np. kalendarze, zegarki, planowanie czasu, gry na czas, “czas to pieniądz” i wszystko inne. Razem budujemy wspólną definicję i charakterystykę czasu: nieodwracalny, płynie dla każdego, płynie na ziemi itd.

- Co to znaczy “dużo czasu”?

- Kiedy jest Ci się łatwiej do czegoś zorganizować? (Bierzesz się za robotę od razu, czy czekasz na moment, kiedy czas Cię trochę pogodni? Np. nauka do egzaminu)

- Jak wygląda Twój szacunek do własnego i cudzego czasu? Czy można go mniej lub bardziej szanować (np. Tydzień przed, a dzień przed egzaminem)? Od czego to zależy?

- Dlaczego czas jest dla nas tak ważny?

- Jaką rolę czas odgrywa w Kościele? (np. w kontekście roku liturgicznego - wyznacza poszczególne okresy; liturgia godzin- celebrowanie czasu; święta wyznaczają upływ czasu; Kościół czeka na koniec czasu.)

Kościół mierzy czas bardzo skrupulatnie - to znaczy, że jest to bardzo ważne. Dochodzimy do wniosku, że czas ma duże znaczenie. Co za tym idzie: czas drugiej osoby i mój jest ważny. Ze względu na to, powinniśmy go szanować, doceniać i dbać o jego dobre wykorzystanie. Można dodatkowo zapytać/zapisać w notatniku:

- Jak mogę wykorzystać czas tych rekolekcji?

Czas umożliwia zmianę

Informacja

10 minut. Dalej siedzimy w rozważaniach dotyczących czasu.

- Dlaczego warto coś mierzyć?

- Jak kiedyś mierzono czas?

- Gnomon. Wynaleziony prawdopodobnie przez chińczyków. Ok. 2500r. p.n.e..Stanowił pionowo ustawiony słup lub pręt, u podstawy którego oznaczano godziny. Przesuwający się w ciągu dnia cień pełnił rolę wskazówki.

- Zegar Wodny. Skonstruowany przez Egipcjan. Był urządzeniem prostym, a zarazem niedokładnym. Składało się z naczynia napełnionego wodą, z którego poprzez otwór denny wyciekała woda.

- Klepsydra. Wynaleźli Grecy. Był oparty na tej samej zasadzie co zegar wodny w którym miejsce wody zajął piasek. Odznaczał się on większą precyzją.

- Na podstawie czego był mierzony? Co umożliwia czas? (Zmianę)

Na podstawie przykładów możemy wywnioskować, że czas był mierzony na podstawie obserwacji zmiany np. poziomu piasku w klepsydrze. Czas umożliwia zmianę.

Apokalipsa! Zmiana poprzez decyzję

Informacja

15 minut

Jedną z ważnych cech świata jest to, że istnieje w nim czas. Czas płynie tylko na naszym świecie, Niebo jest poza nim. Przed chwilą powiedzieliśmy, że Kościół czeka na koniec czasu tzn. czeka na Niebo, bo to miejsce poza czasem. A jak czas się skończy, to innej opcji nie ma. Przedstawmy prostą charakterystykę porównawczą Nieba i Ziemi.

Niebo (poza czasem): bez grzechów, nieskończone szczęście, nie przemija - miejsce idealne. Ziemia (czas): grzech, kataklizmy, wojny, nienawiść, przemoc, oprócz tego istnieją też jakieś pozytywy, ale dochodzimy do tego, że… - nie jest idealne.

Przeczytajmy:

Wszystko ma swój czas, i jest wyznaczona godzina na wszystkie sprawy pod niebem: Jest czas rodzenia i czas umierania, czas sadzenia i czas wyrywania tego, co zasadzono, czas zabijania i czas leczenia, czas burzenia i czas budowania, czas płaczu i czas śmiechu, czas zawodzenia i czas pląsów, czas rzucania kamieni i czas ich zbierania, czas pieszczot cielesnych i czas wstrzymywania się od nich, czas szukania i czas tracenia, czas zachowania i czas wyrzucania, czas rozdzierania i czas zszywania, czas milczenia i czas mówienia, czas miłowania i czas nienawiści, czas wojny i czas pokoju. Cóż przyjdzie pracującemu z trudu, jaki sobie zadaje? Przyjrzałem się pracy, jaką Bóg obarczył ludzi, by się nią trudzili. Uczynił wszystko pięknie w swoim czasie, dał im nawet wyobrażenie o dziejach świata, tak jednak, że nie pojmie człowiek dzieł, jakich Bóg dokonuje od początku aż do końca.

—Koh 3,1-11

Prosimy uczestników aby wypisali/wymienili z tekstu wszystkie przeciwne sobie czasy (pierwszy jest tym, który chcemy zmienić). Następnie prosimy aby wyjaśnili jakie kroki trzeba podjąć, co musi się stać, aby zaszła taka zmiana.

np. czas umierania → czas rodzenia (np. porzucić stare myślenie na rzecz nowej idei - podjąć decyzję)

- Czego wymaga zmiana?

- W jaki sposób czas umożliwia zmiany?

Zmiana wymaga decyzji. Jeżeli motyw z decyzją się nie pojawi: Przytyło Ci się ogromnie. Chcesz schudnąć. Schudnąć można przez racjonalne żywienie i uprawianie sportu. Więc? Podejmujesz decyzję o zmianie stylu życia.

- Jakie rzeczy wymagają zmian?

Jeżli coś wymaga zmiany, to z definicji nie jest idealne. Jeżeli na ziemi jest czas, a czas umożliwia zmiany to znaczy, że coś tej zmiany wymaga.

Podsumowanie - dojrzewanie przez zmianę

Informacja

10 minut

Przeczytajmy:

Bo tysiąc lat w Twoich oczach

jest jak wczorajszy dzień, który minął,

niby straż nocna.

Porywasz ich: stają się jak sen poranny,

jak trawa, co rośnie:

rankiem kwitnie i jest zielona,

wieczorem więdnie i usycha.

Zaiste, Twój gniew nas niszczy,

trwoży nas Twe oburzenie.

Stawiasz przed sobą nasze winy,

nasze skryte grzechy w świetle Twojego oblicza.

Bo wszystkie dni nasze płyną pod Twoim gniewem;

kończymy nasze lata jak westchnienie.

Miarą naszych lat jest lat siedemdziesiąt

lub, gdy jesteśmy mocni, osiemdziesiąt;

a większość z nich to trud i marność:

bo szybko mijają, my zaś odlatujemy.

Któż potrafi zważyć ogrom Twojego gniewu

i kto może doświadczyć mocy Twego oburzenia?

Naucz nas liczyć dni nasze,

abyśmy osiągnęli mądrość serca.

Powróć, o Panie, dokądże jeszcze…?

I bądź litościwy dla sług Twoich!

Nasyć nas z rana swoją łaskawością,

abyśmy przez wszystkie dni nasze mogli się radować i cieszyć.

Daj radość według [miary] dni, w których nas przygniotłeś,

i lat, w których zaznaliśmy niedoli.

Niech sługom Twoim ukaże się Twe dzieło,

a chwała Twoja nad ich synami!

A dobroć Pana Boga naszego niech będzie nad nami!

I wspieraj pracę rąk naszych,

wspieraj dzieło rąk naszych!

—Ps 90,4-17

- Co wg autora gwarantuje osiągnięcie mądrości serca? (Liczenie dni naszych - czas, świadomość czasu)

- Czy zamiast “mądrość serca” możemy wstawić “dojrzałość”? Jak to rozumieć?

- Czy mogę powiedzieć “Od dziś się nie starzeje.”? (Nie, każdy jest uzależniony od czasu. Pobyt na ziemi jest drogą, w której każdy uczestniczy.)

czas: decyzja → zmiana → dojrzewanie

Pobyt na ziemi, to niezłe pole do popisu. Dostajemy możliwość zmiany czegoś na lepsze, dojrzewania - nie zmienia się czegoś co jest idealne. Z góry nie jesteśmy idealni, wylądowaliśmy w świecie, który daje możliwość zmian. Ale nie mamy przez to buczeć, tylko brać się do roboty. Można poprosić każdego uczestnika o podsumowanie jednym zdaniem/podzielenie się tym co najbardziej do niego przemówiło.

Modlitwa + zastosowanie

Miejsca, płaszczyzny, przestrzenie w mojej relacji z Bogiem, na które poświęcam za mało czasu - konkretnie je nazwać. Co konkretnie mogę zrobić na tych rekolekcjach, aby to naprawić - zapisać postanowienie do notatników.

Modlitwa zawierzenia. Chcemy oddać Bogu cały czas rekolekcji, powierzamy nasze intencje, to wszystko co w nas siedzi. Prosimy, aby to On nas przemieniał i umożliwiał podejmowanie trudnych decyzji.

Spotkanie 2. - Czekanie, które jest odwagą

Cel Spotkania

Rewizja naszych wątpliwości - analiza ich struktury. Pokazanie, że odważne (nie przemyślane pod każdym kątem) decyzje są lepszą drogą nich paraliż związany z brakiem decyzyjności. Wprowadzenie do tematu umiejętności czekania na owoce.

Wprowadzenie dla animatora

Spotkanie ma charakter silnie dzieleniowy. Należy bardzo świadomie kontrolować czas spotkania - ważniejsze jest, aby ludzie się realnie podzieli swoim życiem niż realizacja nawet ½ tego konspektu. Konspekt jest obszerny - posiada 39 pytań dzieleniowych (!), wybierz z nich to, co dla Twojej grupy będzie największą wartością - nie próbuj zadawać ich wszystkich. Może się okazać, że część tych treści zostanie poruszona na konferencjach/świadectwach wcześniej - nie umiemy przewidzieć jak zawieje Duch Święty - ten konspekt jest buforem, który umożliwia dostosowanie lini programowej.

Modlitwa początkowa

Informacja

5 minut

Modlitwa niech zmierza w klimacie otwartości na Ducha Św., ale także otwartości na dzielenie się. Spotkanie ma zdecydowanie charakter dzieleniowy - bez stworzenia od samego początku atmosfery otwartości, zaufania, dotykania rzeczy ważnych to się nie uda. Modlitwa może znakomicie spełnić taką “funkcję”.

Dzielenie się Namiotem Spotkania

Informacja

10 minut

- Co w tym tekście było szczególnie dla Ciebie ważne?

- Jakie pytania zrodził w Tobie ten tekst?

- Jak odczytujesz go w swoim obecnym miejscu w życiu?

- Co ma wspólnego ten tekst z wątpliwościami?

Wprowadzenie do spotkania

Informacja

10 minut

Przeprowadźmy mały eksperyment: niech każdy napisze na trzech kartkach jakieś przestrzenie życia w której Waszym zdaniem często ludzie mają wątpliwości i położy na środku stołu. Np.:

1. Przebieg meczu Polska-Niemcy

2. Wierność Basi wobec Karola

3. Ilość zwierząt na Arce Noego

4. Porównanie telefonu Nokia z Samsungiem

Następnie niech każdy wybierze trzy kartki (nie swoje) i odpowie do każdej na następujące pytania:

- Na czym może polegać wątpliwość w tej przestrzeni?

- Czy jest to wątpliwość typu:

- Niepewność przesłanek historycznych?

- Niepewność rozeznania teraźniejszości?

- Niepewność przyszłości?

- (opcjonalnie) Czy ta wątpliwość jest Ci bliska?

Podsumujmy:

- Którego rodzaju wątpliwości było najwięcej?

- Czy tak samo jest w Twoim życiu? Jak jest?

- Czy ktoś był zaskoczony “podanym przykładem wątpliwości” do danej przestrzeni? O czym to świadczy?

Moje wątpliwości, a może po prostu brak decyzji?

Informacja

25 minut

Przeczytajmy wypowiedź:

Paul Tilisch uważał, że najważniejsza granica nie przebiega między tymi, którzy mają się za wierzących, a tymi, którzy uważają się za ateistów, lecz między grupą tych, którzy do pytań, jakie nasuwa wiara, odnoszą się obojętnie – czy chodzi o konwencjonalnych ateistów, czy konwencjonalnych wierzących – a tych, którzy te pytania poruszają – czy będą to wierzący, dla których wiara nie przestaje być „niezwykłą przygodą poszukiwania”, czy ateiści, którzy w ten czy inny sposób „mocują się z Bogiem”.

—ks.Tomasz Halik

- W jakich sferach swojego życia przeżywasz obecnie jakieś wątpliwości?

- Co z nimi robisz?

- Czy chcesz się ich pozbyć?

Wątpliwości nie są na pewno niczym komfortowym. Pokazują nam jednak, że dana rzecz jest dla nas wartościowa. Jeżeli coś mnie nie obchodzi to nie martwię się o to.

Mamy jednak taką naturę, że czasami mówimy/myślimy, że na coś czekamy, ale tak naprawdę z bardzo nikłą wiarą w to, że w końcu się doczekamy ;). Sprawdźmy jak to jest u nas - za pomocą eksperymentu myślowego:

Informacja

Dobrze oddaje to fragment poezji Jacka Kaczmarskiego - można przytoczyć:

W niewoli - za wolnością płacze

Nie wierząc, by ją kiedyś zyskał,

Toteż gdy wolnym się zobaczy

Święconą wodą na nią pryska.

Bezpiecznie tylko chciał gardłować

I romantycznie o niej marzyć,

A tu się ciałem stały słowa

I Bóg wie co się może zdarzyć!

“Według Gombrowicza narodu obrażanie”, 1993r.

- Załóżmy, że możesz zadać dwa pytania na które otrzymujesz pełną i wyczerpująca odpowiedź na dowolny temat - jakie pytania zadajesz? Dlaczego?

Informacja

Pytanie nie jest trywialne. Pierwszą myślą moją było pytanie: “jak kochać prawdziwie?” - chwilę później było mi bardzo głupio, bo spojrzałem na ponad 1000 stronicową odpowiedź, która leży teraz na moim biurku w chwili pisania tego konspektu i do której często zerkam.

Uważajcie, aby ten fragment spotkania nie stał się grą w “policję i złodziei” - nie chcemy “chwycić” uczestników na niczym. Proponuje z tego powodu, aby animator zaczął wyjątkowo jako pierwszy dzielić się swoją odpowiedzią. Dodatkowe założenie dla dociekliwych: zakładając, że odpowiedź będzie tak dostosowana i przekazana, że ją w 100% zrozumiecie.

Wybory w naszym życiu są czymś bardzo ważnym, ale czy nie paraliżują nas one? Czy nie mamy tak, że boimy się zdecydować z powodu tego, że wyszukujemy tyle pytań, że wątpliwości biorą górę nad wszystkim?

- Co to znaczy dla Ciebie być pewnym swojego wyboru?

- Czy zawsze podejmujesz decyzję tylko wtedy gdy nie masz żadnych wątpliwości?

Zejdźmy na chwilę mocno na ziemię i przypatrzmy się czemuś bardzo “zwykłemu”: Jedną z (ważnych) decyzji do podjęcia związaną z naszym pobytem tutaj jest wybór jutrzejszego menu na niedzielne śniadanie! Lista możliwych wyborów zdaje się ogromna (choć znacząco ograniczona budżetem ;)). To powoduje, że możemy mieć wątpliwości: czy na pewno nasz wybór jest dobry? Ktoś mógłby się na tym tak zafiksować, że spędziłby 2 dni nad pytaniem: “lepsza jajecznica czy gotowana kiełbasa?”.

- Uważasz, że taka osoba się zachowuje odpowiedzialnie?

- Umiesz wskazać jakiś przykład u siebie takiego zachowania?

- Co powinno się zrobić?

Zapisujemy gdzieś na kartce:

Wybrane = wartościowe

- Czy zgadzasz się z tym równaniem?

Wysiłek związany z podjęciem decyzji nadaje wartość wybranej drodze. To człowiek nadaje wartość swoim wyborom i przestrzeniom z którymi się styka - każda sprawa/rzecz, która jest wybrana jest świadectwem wygranej walki z wątpliwościami czyli samym sobą. Choćby to jest wartością!

- Jakie rzeczy w moim życiu, normalnie „zwykłe”, stały się dla mnie bardzo wartościowe dzięki mojemu wyborowi?

Czekanie, które jest odwagą

Informacja

20 minut

Przeczytajmy:

Królestwo niebieskie stanie się wtedy podobne do dziesięciu panien, które wzięły swoje lampy i wyszły na spotkanie pana młodego. Z nich pięć było głupich, pięć mądrych. Otóż głupie zabrały swoje lampy, ale nie wzięły ze sobą oliwy. Mądre natomiast wzięły w naczyniach oliwę do swoich lamp. Gdy pan młody się spóźniał, wszystkie poczuły się senne i na dobre się pospały. Nagle w środku nocy wołanie się rozległo: „Oto pan młody, wychodźcie na spotkanie z nim”. Obudziły się wtedy wszystkie panny i zaczęły szykować swoje lampy. Głupie powiedziały do mądrych: „Dajcie nam oliwy, bo nasze lampy gasną”. Na to mądre odpowiedziały: „Jeszcze by nam i wam zabrakło; lepiej idźcie do sprzedawców i kupcie sobie”. Gdy poszły kupować, przybył pan młody i te gotowe weszły z nim na wesele. Drzwi zostały zamknięte. Przyszły później także pozostałe panny i wołały: „Panie, panie, otwórz nam!” Na to on odpowiedział: „Jakże to, pytam was: ja was nie znam”. Czuwajcie zatem, bo nie znacie dnia ani godziny.

—Mt 25,1-13

- Jaką decyzję podejmują tutaj kobiety? (by wyjść na spotkanie pana młodego)

- Co następuje po decyzji? (czekanie)

- Jak się czujesz jak musisz na coś czekać?

Spróbujmy stworzyć listę rzeczy na które czekamy - wszystkie - świeckie, duchowe, osobiste, sercowe, itd. Każdą rzecz zapisujmy na kartce i kładziemy/przypinamy w widocznym dla wszystkich miejscu.

- Które “czekanie” najmniej lubicie?

- Które “czekanie” uważacie za wartościowe, a które nie? Dlaczego?

- Co myślisz o stwierdzeniu: “człowiek, który musi czekać to człowiek słaby”? (Czekają w kolejce do lekarza ci biedni - bogaci idą prywatnie. Czekają na lotnisku na odprawę mali - inni mają priorytetową odprawę. Czekają na przyjazd pkp ci, którzy nie mają swojego Lamborghini w garażu itd.)

Jest obecna w świecie tendencja, aby wyeliminować czekanie - aby wszystko było “instant”. Znamy to dobrze: Książki - tylko metodą szybkiego czytania. Zupka - proszek + wrzątek. Można się uczyć 4h, ale można też mieć ściągę. I tak dalej.

Popatrzcie co robi Kościół (animator wyciąga przygotowane kartki):

1. Wielki Post to oczekiwanie na Triduum

2. Okres Wielkanocny to oczekiwanie na Zesłanie Ducha Świętego

3. Adwent to oczekiwanie na Boże Narodzenie

4. Ze współżyciem mamy czekać aż do ślubu

5. Żyjąc tutaj na Ziemi czekamy na ponowne przyjście Jezusa

- Jak myślisz, dlaczego czekanie jest takie ważne?

Wakacyjny wyjazd w góry z przyjaciółmi, na który czekamy już od stycznia, bardzo często jest przygodą życia nawet jeśli przez 90% tego czasu padał deszcz.

Dopisujemy na kartce z napisem “wybrane = wartościowe” nowy element:

wyczekane = wartościowe

- Czy zgadzasz się z tym równaniem?

- Czy masz własne doświadczenie, że coś co było wyczekane smakowało lepiej?

To wszystko brzmi dość ładnie jako teoria, ale nie bójmy się jej skonfrontować z naszym życiem:

- Na jakie rzeczy obecnie czekasz z własnego wyboru, a nie z przymusu?

Przeskakiwanie etapów w swoim życiu, których samemu się nie przeżyło jest oszustwem. Nie bójmy się tego powiedzieć. Nie da się nauczyć grać na gitarze w dwa tygodnie. Podobnie jest z życiem duchowym - jest w nas duża pokusa, aby “pominąć” drogę i oglądać od razu świat ze szczytu. Chcemy dotykać głębi, równocześnie nie ćwicząc się we wrażliwości na powiew wiatru, piękno, czy słowo. To niemożliwe.

Ostrzeżenie

Animatorze - to miejsce spotkania czeka na Twoje świadectwo. Odważne, otwarte, szczere świadectwo Twojej drogi. Nie powiem Ci o czym masz mówić - mogę powiedzieć o czym ja spróbuje powiedzieć: o tym, że chciałem zacząć czytanie Pisma Świętego od Apokalipsy, bo wydawała mi się najbardziej “pro”. Opowiem o tym, że próbowałem kochać innych omijając niewygodny temat kochania samego siebie. Opowiem, że prosiłem o dary epifanijne równocześnie nigdy wcześniej nie modląc się regularnie codziennie wieczorem przez trzy tygodnie. Jestem przekonany, że dla każdego z nas Adwent jest jakimś wyzwaniem.

Czekanie, które zmienia i pozwala nam zmieniać

Informacja

15 minut

Animator pokazuje obraz Rafaela “Przemienienie Pańskie”

- Czy domyślacie się co to za scena?

- Co się dzieje w górnej części obrazu?

- Co odbywa się na dolnej?

Przeczytajmy fragment:

Po sześciu dniach Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i brata jego Jana i zaprowadził ich na górę wysoką, osobno. Tam przemienił się wobec nich: twarz Jego zajaśniała jak słońce, odzienie zaś stało się białe jak światło. A oto im się ukazali Mojżesz i Eliasz, którzy rozmawiali z Nim. Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: «Panie, dobrze, że tu jesteśmy; jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza». Gdy on jeszcze mówił, oto obłok świetlany osłonił ich, a z obłoku odezwał się głos: «To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie!» Uczniowie, słysząc to, upadli na twarz i bardzo się zlękli. A Jezus zbliżył się do nich, dotknął ich i rzekł: «Wstańcie, nie lękajcie się!» wtedy podnieśli oczy, nikogo nie widzieli, tylko samego Jezusa.

—Mt 17,1-8

To opis górnej części obrazu - opis przemienienia Pańskiego. Zazwyczaj czytając go koncentrujemy się na nadzwyczajnych wydarzeniach, jakie miały tam miejsce - spójrzmy jednak dzisiaj trochę inaczej.

- Jak myślisz - jak czuło się pozostałych 9 apostołów, którzy nie poszli z Jezusem?

- Jak myślicie ile całe wydarzenie trwało? (wiemy, że góra była wysoka ;))

- Co pozostało robić 9 apostołom w tym czasie? (Czekać!)

Jezus “nie przejmuje się” tym, że uczniowie będą czekali. Jednak co się działo w tym czasie? Możemy to wywnioskować czytając fragment:

Gdy przyszli do tłumu, podszedł do Niego pewien człowiek i padając przed Nim na kolana, prosił: «Panie, zlituj się nad moim synem! Jest epileptykiem i bardzo cierpi; bo często wpada w ogień, a często w wodę. Przyprowadziłem go do Twoich uczniów, lecz nie mogli go uzdrowić». Na to Jezus odrzekł: «O plemię niewierne i przewrotne! Jak długo jeszcze mam być z wami; jak długo mam was cierpieć? Przyprowadźcie Mi go tutaj!» Jezus rozkazał mu surowo, i zły duch opuścił go. Od owej pory chłopiec odzyskał zdrowie. Wtedy uczniowie zbliżyli się do Jezusa na osobności i pytali: «Dlaczego my nie mogliśmy go wypędzić?» On zaś im rzekł: «Z powodu małej wiary waszej. Bo zaprawdę, powiadam wam: Jeśli będziecie mieć wiarę jak ziarnko gorczycy, powiecie tej górze: „Przesuń się stąd tam!”, a przesunie się. I nic niemożliwego nie będzie dla was. <Ten zaś rodzaj złych duchów wyrzuca się tylko modlitwą i postem>».

—Mt 17,14-21

- Na podstawie opisu i obrazu powiedz, czy apostołowie zwlekali z działaniem, czy odważnie zdecydowali?

- Czy popełnili błąd? Czy Jezus krytykuje ich za decyzję?

- Jak Ty reagujesz, gdy po podjęciu decyzji sprawy nie toczą się według Twoich założeń?

Apostołowie odważnie zdecydowali (wybrane = wartościowe) i dodatkowo mimo trudu, oraz niespodziewanego przebiegu sytuacji (wyrzucali już złe Duchy wcześniej!) potrafili czekać! Nie uciekli, nie próbowali zataić “niepowodzenia”, nie próbowali kombinować słowami typu: “tak naprawdę to się udało, ale zadziała dopiero jak Jezus przyjdzie”. Mimo, że być może dotknęło ich to, że nie byli wybrani, aby iść z Jezusem na górę, to nie zablokowało ich to przed działaniem. Czekali z wiarą i doczekali się dobrego zakończenia (wyczekane = wartościowe). Przyjęli do wiadomości, że to jeszcze nie ich czas, że jeszcze czegoś nie wiedzą - Jezus daje im bardzo precyzyjne wskazówki na przyszłość: “Ten zaś rodzaj złych duchów wyrzuca się tylko modlitwą i postem”. Zmienia zatem ich stan wiedzy, etap duchowy na którym się znajdują.

Zmienili się i oni i sytuacja w jakiej byli

- Czy widzisz w tym obrazie jakąś swoją sytuację z życia?

Zastosowanie + modlitwa

Informacja

5 minut

Spróbujmy nazwać po imieniu trzy sprawy w naszym życiu w których próbujemy iść na skróty, w których jesteśmy w zły sposób niecierpliwi.

Jeżeli grupa jest na tyle dojrzała niech każdy poda intencje związaną z “czekaniem”, a następnie wszyscy odmówmy w tej intencji np. Ojcze Nasz.

Spotkanie 3. - Ja przekazuję wam królestwo

Cele

Celem tego spotkania jest przekazanie uczestnikom, że Kościół (więc też każdy jego członek) idzie w kierunku Królestwa Bożego, które po trochu tworzymy przez całe życie, kończąc na pełni chwały w wieczności. Chcemy też pokazać uczestnikom, że ta droga (Kościół jest przecież pielgrzymujący) jest równa decyzjom i wyborom każdego z nas. W efekcie Królestwo Boże jest dziełem każdego z nas. Jest sumą wszystkich naszych dążeń ku większej chwale Bożej.

Uwagi dla animatora

Królestwo Niebieskie jest kwestią dosyć odległą dla przeciętnego śmiertelnika. Większość ludzi niewiele wie na ten temat. Poziom abstrakcyjności tych pojęć może być dla uczestników tak wysoki, że mogą po prostu nie przyswoić tych wiadomości (“nie załapać” tematu). Dlatego animator powinien w miarę możliwości przybliżyć (najlepiej jak najbardziej warsztatowo) temat tego spotkania. Zadziałają ćwiczenia aktywizujące, ruchowe, itd. Im bardziej kreatywnie, tym lepiej. Konspekt jest tylko szkicem spotkania. To animator je tworzy. Dlatego też nie trzeba wykorzystać wszystkich propozycji autora (w tym pytań).

Modlitwa

Modlitwa niech wprowadza już w tematykę budowania Nowego Jeruzalem. Można prosić Ducha Świętego o dar jedności i czerpania od siebie nawzajem (z doświadczenia całego Kościoła), aby móc budować na powstałych już fundamentach. Można też wykorzystać modlitwę “Ojcze nasz” (uwaga: “(…) święć się imię Twoje, przyjdź Królestwo Twoje ”). Będzie to odpowiedni wstęp do spotkania: można później spytać się uczestników, jak rozumieją te słowa i czy są świadomi, o co proszą Boga.

Dzielenie się

Ten czas przeznaczony jest na podzielenie się dotychczasowymi przeżyciami, Namiotem Spotkania, itd. Warto zapytać o najważniejszy moment na ten czas rekolekcji, o przemyślenia w związku ze swoim życiem. Jeśli grupa nie wykazuje chęci dzielenia się, animator może zachęcić swoim przykładem.

Wprowadzenie do spotkania

Wiemy już, że każdy z nas żyje w czasie i to zmusza do zmian, oraz podejmowania decyzji. Ten “przymus” świata doczesnego ma swój cel. Na tym spotkaniu chcemy dojść do tego, co jest tym celem.

Jak czekamy?

Podejmowanie przez nas decyzji jest nieuniknione. Co jednak dzieje się potem? Zaczyna się okres czekania na efekty. Czas wątpliwości, o których mówiliśmy ostatnio. Warto zauważyć, że to nas właśnie łączy. Animator może teraz zadać uczestnikom pytania:

- Co robisz wśród innych ludzi, kiedy czekasz?

- Jak możesz wspólnie z innymi oczekiwać efektów swoich / waszych decyzji?

- Jak ważne dla Ciebie jest to, że możesz dzielić się z innymi swoimi wątpliwościami, uczuciami związanymi z czekanie?

Poszukajmy w grupie podobieństw w naszym czekaniu.

Ten punkt można zrealizować schematem na wspólnej kartce; stworzyć zbiory z naszymi odpowiedziami i sprawdzić, czy tworzymy jakąś całość; czy nikt nie jest osobno. Można zrobić to samo używając innych metod, np.: Kto odpowiedział tak samo jak inna osoba z grupy bierze cukierka tego samego koloru. Na koniec sprawdzamy, które osoby mają cukierki. To ćwiczenie pokaże nam nasze podobieństwa.

Jak czeka Kościół?

Warto zauważyć, że Kościół czeka podobnie do “zwykłych ludzi” (świeckich). Służy temu każda wspólna modlitwa, sakramenty, czytanie Słowa Bożego, adwent, Eucharystia i wiele innych. Na poprzednim spotkaniu była mowa o tym, że Kościół czeka na różne rzeczy.

- Jak według mnie Kościół czeka na Paruzję?

- Jak ja uczestniczę w tym oczekiwaniu?

- Czy widzę podobieństwo w czekaniu “pobożnym” i “świeckim”?

Na co więc czekamy?

Obecni w czasie czekamy na koniec tego czasu. Ta odpowiedź powinna się już powoli nasuwać grupie. Czy wiemy jednak, co to znaczy? Czym jest Królestwo Boże?

Aby to zobrazować znajdźmy najpierw różnice między osobami w grupie. Animator niech więc zadaje pytania, np.: Jesteś humanistą, czy ścisłowcem? Jesteś za Realem Madryt, czy FC Barceloną? Wolisz PS, czy Xboxa? Sukienkę, czy spodnie? Kawę, czy herbatę? itd.

Kiedy już jesteśmy podzieleni i budzi się mały antagonizm między uczestnikami, czytamy fragment Pisma:

Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem,

pantera z koźlęciem razem leżeć będą,

cielę i lew paść się będą społem

i mały chłopiec będzie je poganiał.

Krowa i niedźwiedzica przestawać będą przyjaźnie,

młode ich razem będą legały.

Lew też jak wół będzie jadał słomę.

Niemowlę igrać będzie na norze kobry,

dziecko włoży swą rękę do kryjówki żmii.

—Iz 11,6-8

Zauważmy, że to co nas teraz dzieli, nie będzie mieć miejsca w Nowym Jeruzalem. Tam nastanie pokój idealny. Można zapytać uczestników, jak odbierają taką wizję.

Jak budować? - zastosowanie

Oczywiście nie będziemy biernie czekać, aż Paruzja sama “przyjdzie”.

Informacja

Tak chcieli zrobić Tesaloniczanie. Porzucili wszystkie obowiązki i tylko modlili się czekając na mającą przyjść Paruzję. Święty Paweł napomina ich we fragmencie (2 Tes 3,10 - 11): „Albowiem gdy byliśmy u was, nakazywaliśmy wam tak: Kto nie chce pracować, niech też nie je! Słyszymy bowiem, że niektórzy wśród was postępują wbrew porządkowi: wcale nie pracują, lecz zajmują się rzeczami niepotrzebnymi.”

Chcemy czekać aktywnie. Jak to można robić? Świetnym przykładem jest duchowość jezuicka: ten typowo “naukowy” zakon ma zwyczaj zamieszczania w swoich publikacjach naukowych skrót A.M.D.G. (Ad Maiorem Dei Gloriam - Na większą chwałę Bożą). To pokazuje, że tworzymy Królestwo Niebieskie już dziś; w naszej codzienności. Bliskie temu jest podejście Żydów. Wierzą oni w „doskonalenie świata poprzez Królestwo Wszechmogącego” („L’takken olam b’malkut Szaddaj”). Zastanówmy się więc teraz:

- Jak ja mogę budować Królestwo Boże?

- Czy już coś robię w tym kierunku?

Zastosowaniem z tego spotkania może być np. stworzenie i wprowadzenie w życie SMARTowego planu dotyczącego budowania Nowego Jeruzalem, czyli zmienianie świata wokół siebie. To działanie może mieć miejsce już zaraz na spotkaniu, od razu po rekolekcjach. Im szybciej zaczniemy działać, tym więcej zrobimy.

Informacja

SMART to skrót rozwijający się w następujący sposób:

Szczegółowy – zawierający konkretny przekaz;

Mierzalny – aby można było go zmierzyć, czyli liczbowo wyrazić jego realizację;

Atrakcyjny – aby nie był nudny oraz wzbudzał ciekawość i chęć do działania;

Realny – aby był możliwy do osiągnięcia;

Terminowy – aby był określony czasowo (wyznaczony czas osiągnięcia celu mobilizuje)

Oto bowiem królestwo Boże pośród was jest

Podsumowując spotkanie trzeba zauważyć, że skoro już teraz budujemy to Nowe Królestwo to zmieniamy świat wokół nas. Jesteśmy w pełni świadomi zła tego świata (konflikty, wojny, itd.), ale i tak idziemy w ten świat i chcemy czynić go coraz lepszym. Niech ta myśl będzie obecna w modlitwie na koniec spotkania. Można też wykorzystać tu modlitwę franciszkańską, w której motyw zmieniania świata jest bardzo mocny.

O Panie, uczyń z nas narzędzia Twego pokoju;

abyśmy siali miłość, tam gdzie panuje nienawiść;

wybaczenie, tam, gdzie panuje krzywda,

jedność, tam gdzie panuje zwątpienie;

nadzieję, tam gdzie panuje rozpacz;

światło, tam gdzie panuje mrok;

radość, tam gdzie panuje smutek.

Spraw, abyśmy mogli

nie tyle szukać pociechy,

co pociechę dawać;

nie tyle szukać zrozumienia, co rozumieć;

nie tyle szukać miłości, co kochać;

albowiem dając - otrzymujemy;

wybaczając - zyskujemy przebaczenie;

a umierając, rodzimy się do wiecznego życia.

Przez Jezusa Chrystusa. Pana naszego.

Synowie Gromu

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2015 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Babice, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

Rekolekcje wielkanocne o radykaliźmie ewangelicznym

Spis konspektów spotkań w grupach

- Dokument programowy

- Wprowadzenie

- Tęsknota (piątek)

- Ucieczka i Przerastanie (piątek)

- Natchnienie (sobota I)

- Wytrwałość, wierność, gorliwość (sobota II)

- Spełnienie (niedziela)

- Spotkanie 1. - Tęsknota za ideałem

- Cele

- Wskazówki dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- Piękny świat

- Tęsknota serca

- „Nigdy nie będę taki jak…”

- Przerastanie

- Radykalizm czy fanatyzm?

- Zastosowanie

- Spotkanie 2. - Sympatycy czy chrześcijanie?

- Cel Spotkania

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa początkowa

- Wprowadzenie do spotkania

- Pasje

- W czym jest problem?

- Co chcę zmienić? Kim chcę być?

- Wierność

- Sympatycy czy chrześcijanie?

- Tylko na całego

- Zastosowanie

- Modlitwa na zakończenie spotkania

- Spotkanie 3. - Jestem Christianoi

- Cele

- Uwagi dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie do spotkania

- Wojsko Gedeona

- Armia (jakby) w letargu

- Dość tej samej (pobożnej) teorii

- Jestem Christianoi

- To jest mój czas

- Wieniec zwycięstwa

- Zakończenie i zastosowanie

Dokument programowy

Wprowadzenie

Koncepcja autora wobec przedstawienia tematu jest obarczona ryzykiem projekcji przeżyć duchowych na konkretnego człowieka, co jest zranieniem jego indywidualności i wrażliwości. Forma ta winna być więc traktowana ze stosowną rezerwą i służyć jedynie jako ułatwienie w zobaczeniu całości linii programowej rekolekcji w spójnej formie. Może służyć jako weryfikator poszczególnych materiałów z globalną wizją. Absolutnie nie może służyć jako jakakolwiek forma ewaluacji rekolekcji.

Tęsknota (piątek)

Informacja

Część „widzieć”

Jestem człowiekiem, który wie o Chrystusie, wie o Kerygmacie i który wie nawet o priorytecie Miłości w życiu. Mam całkiem sporą wiedzę. Widzę jednak, że moje życie jest inne. W Piśmie Świętym odnajduję fragment, który doskonale opisuje mój stan:

Jestem bowiem świadom, że we mnie, to jest w moim ciele, nie mieszka dobro; bo łatwo przychodzi mi chcieć tego, co dobre, ale wykonać — nie. Nie czynię bowiem dobra, którego chcę, ale czynię to zło, którego nie chcę. Jeżeli zaś czynię to, czego nie chcę, już nie ja to czynię, ale grzech, który we mnie mieszka. A zatem stwierdzam w sobie to prawo, że gdy chcę czynić dobro, narzuca mi się zło. Albowiem wewnętrzny człowiek we mnie ma upodobanie zgodne z Prawem Bożym. W członkach zaś moich spostrzegam prawo inne, które toczy walkę z prawem mojego umysłu i podbija mnie w niewolę pod prawo grzechu mieszkającego w moich członkach. Nieszczęsny ja człowiek! Któż mnie wyzwoli z ciała, co wiedzie ku tej śmierci? Dzięki niech będą Bogu przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego! Tak więc umysłem służę Prawu Bożemu, ciałem zaś — prawu grzechu.

—Rz 7,18–25

Tak - jestem człowiekiem cielesnym. Nie patrzę jak buntownik na słowa wiary, raczej jest we mnie smutek, że “nie dorastam” do ich wymagań. Jest we mnie tęsknota za życiem, które byłoby Pełne. Czy walczyłem o takie? Już niejeden raz - prędzej czy później jest taki dzień jak dzisiaj - siadam i zastanawiam się dlaczego inni potrafią, a ja nie.

Ucieczka i Przerastanie (piątek)

Mam poczucie, że to wszystko jest dla mnie za trudne, że przerasta moje siły i możliwości. Pomyślałem ostatnio, że widocznie tak jest, że w Kościele są mocne jednostki, które potrafią dotykać gwiazd i tacy, dla których to niedostępne. Wielkie rzeczy nie są dla mnie, powinienem raczej myśleć realistycznie, przecież nie będę drugim św. Pawłem. Przyznaję, że czasami zwyczajnie mam ochotę schować się pod kołdrę i od wszystkiego się odciąć. Dobrze mi z tym, co mam. Przynajmniej nie przeżywam rozczarowań, a przecież wiem jak bardzo są bolesne. Gdy nazywam to pokorą to lepiej się z tym czuję.

Natchnienie (sobota I)

Informacja

Część „osądzić”

Przeczytałem ostatnio taki fragment:

Znam twoje czyny, że ani zimny, ani gorący nie jesteś. Obyś był zimny albo gorący! A tak, skoro jesteś letni i ani gorący, ani zimny, chcę cię wyrzucić z mych ust. Ty bowiem mówisz: „Jestem bogaty”, i ”wzbogaciłem się”, i ”niczego mi nie potrzeba”, a nie wiesz, że to ty jesteś nieszczęsny i godzien litości, i biedny i ślepy, i nagi. Radzę ci kupić u mnie złota w ogniu oczyszczonego, abyś się wzbogacił, i białe szaty, abyś się oblókł, a nie ujawniła się haniebna twa nagość, i balsamu do namaszczenia twych oczu, byś widział.

—Ap 3,15-18

Nie potrafię przestać o tym myśleć. To słowo nie skierowane do jednego człowieka, ale do całej wspólnoty. Dlaczego Bóg woli, abym raczej był zimny niż letni? Czy bycie gorącym naprawdę dostępne jest dla wszystkich? Usłyszałem dzisiaj od kilku osób (o których wiem, że poświęcili bardzo dużą część swojego życia tylko dla jednej sprawy), że mieli takie same wątpliwości jak ja. Niektórzy z nich mają je nadal - w życiu bym tego nie podejrzewał. Mówili o ich odczuciu, że to nie ich siłami dokonują się rzeczy. Mówili o **odwadze do radykalnego przemienienia życia**. Mówili jak ludzie, którzy odkryli swoje miejsce. Usłyszałem z ich ust pytanie o to, co ja chcę swoim życiem zmienić. Dziwnie się poczułem - zawsze na rekolekcjach pytali mnie o to, co chcę zmienić w swoim życiu, a teraz nie koncentrujemy się na mnie, tylko na świecie. Tych ludzi napędza jakaś idea. Mówią o służbie drugim, o odnajdywaniu w tym siebie. Co mnie napędza? Czy jestem gotowy poświęcić temu większość swojego czasu? Ktoś mówiąc o ludziach w Kościele postawił takie pytanie: “Sympatycy czy chrześcijanie?”. Ta sprawa stała się dla mnie jasna - zdecydowanie nie chcę być sympatykiem.

Wytrwałość, wierność, gorliwość (sobota II)

Obraz, który ciągle mam przed oczami: stanęli przed nami nasi animatorzy i opowiadali o wierności i wytrwałości oraz o swojej walce o nie. “Wierność” to obecnie niezbyt popularne słowo. Mówili o różnych obliczach wierności: wierności modlitwie, wierności tajemnicy, wierności drugiej osobie, itd. Byłem zaskoczony. Jedna część była w tym wspólna: wierność to decyzja na gotowość do zaangażowania, którą się nieustannie ponawia. Ciągle myślę o Kościele jako o miejscu, gdzie są podawane wymagania, a moim obowiązkiem jest starać się im sprostać - o własnych siłach. Gdy mi nie wychodzi - jest źle. Gdy się udaje - jest dobrze. Dzisiaj spojrzałem inaczej - wierność to współpraca obu stron. “Nie wystarczy wierzyć w Boga, trzeba być Mu wiernym”.

Odkryłem dzisiaj, że boję się zobowiązań, że unikam ich jak tylko mogę. “Po co się nimi ograniczać? Zobowiązania to domena ludzi dorosłych. Jest dobrze tak, jak teraz mam”. Przemawiają jednak do mnie historie ludzi, którzy zobowiązali się do różnych rzeczy i teraz opowiadają o tym z perspektywy czasu. Także w sposobie w jaki o tym mówili było coś intrygującego, bo najważniejszym dla nich jest to, abym znalazł w sobie prawdziwą motywację. Dopiero w drugiej kolejności chcą, abym od zaraz zaangażował się w ich propozycje - to tak inne od tego, co słyszę wszędzie indziej. Mówią, że chrześcijaństwo jest biegiem długodystansowym i tylko takie ma sens.

Przeczytałem dzisiaj:

Łaskawość Twoja, Panie, dosięga nieba, a Twoja wierność samych obłoków

—Ps 36,6

Droga do bycia gorącym, do radykalnego chrześcijaństwa nie ma wiele wspólnego z błyskiem zapałki. Kluczem jest wierność. Bóg jest wierny swoim obietnicom i łaskawy. Za chwilę idę na modlitwę wieczorną, na której mam prosić Go o pomoc. Bóg nie jest Wielkim Egzaminatorem, który chce sprawdzić moje umiejętności w zachowywaniu Jego Prawa, ale chce mi pomóc jak tylko potrafi i czeka na moją otwartość.

Spełnienie (niedziela)

Informacja

Część „działać”

Od samego początku dzisiejszego dnia słyszę o drodze, o początku. To droga, która nigdy się nie skończy, bo sama w sobie jest celem. Można być spełnionym już wchodząc na górę, a nie tylko będąc na szczycie. Jedną z najlepszych rzeczy w tej drodze ma być wprowadzanie na nią innych. Ja sam już mogę to robić i jest to pierwsze zadanie wynikające z wierności Ewangelii.

Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci wieniec życia.

—Ap 2,10

Błogosławiony mąż, który wytrwa w pokusie, gdy bowiem zostanie poddany próbie, otrzyma wieniec życia, obiecany przez Pana tym, którzy Go miłują.

—Jk 1,12

Kościół jest miejscem, w którym zawsze i wszędzie mogę szukać wsparcia, gdy będę tracić motywację. Bóg zaś jest gwarantem, że to co przede mną nie będzie przerastało moich sił, jeśli będę wierny.

Animator powiedział mi dzisiaj: “Nie bój stawać się Nowym Człowiekiem. Cokolwiek będzie stało Ci na przeszkodzie - warto!“. Nie wiem do końca czym jest “wieniec życia”, ale chcę się przekonać!

Spotkanie 1. - Tęsknota za ideałem

Cele

1. Zapoznanie się uczestników grupy, zawiązanie wspólnoty

2. Nazwanie po imieniu rzeczy nad którymi chce się pracować

3. Wprowadzenie pojęcia radykalizmu ewangelicznego i rozwianie potencjalnych złych skojarzeń z nim związanych

Wskazówki dla animatora

Zaczynamy dzisiaj rekolekcje, których siła nie polega na nowych treściach lecz na nieustępliwości, szczerości i klarowności. To czy się uda osiągnąć nam cel w niedziele zależy od tego, czy od pierwszych minut spotkania wprowadzisz “atmosferę” pragnienia zmiany bardziej niż poznawania. Rekolekcje odbywają się w małej grupie - to Ty ją prowadzisz i dajesz uczestnikom świadectwo bycia Synem Gromu. Wszelkie punkty dookoła tzw. “wspólne” są tylko pomocą w tym Twoim działaniu. Bądź z grupą zawsze, rozmawiaj z nimi w czasie chwil wolnych, nie unikaj ważnych tematów, prowokuj indywidualne rozmowy. Masz tylko kilka godzin od teraz, aby ich poznać! Jako animator pozwól sam/sama sobie skoncentrować się niemal w całości na swojej grupie i zaufaj animatorom z diakonii specjalistycznych, że ogarną resztę. W  zamyśle tych rekolekcji jesteś kluczową po Bogu osobą na tych rekolekcjach dla swojej grupy - jesteś ich animatorem.

By z klęsk, rozczarowań, żalów obmyć myśli.

Otrząsnąć ze zwycięstw i z krzywd je oczyścić.

By móc podarować prywatne zachwyty

Komuś, przed kim zachwyt - goryczą zakryty.

By móc się podzielić swoim niepokojem

Z kimś, kto tak się boi przyznać: ja się boję!

By to, co słabością, bólem i kalectwem

Stało się modlitwą, światłem i świadectwem.

—Motywacja, Jacek Kaczmarski

Modlitwa

Informacja

5 minut

Modlitwa do Ducha Świętego o dar otwartości i stawania w Jego świetle. Prośmy też o odwagę do tego, aby patrzeć na swoje życia i wiarę i zobaczyć je takimi jakimi one są, a nie na nasze wyobrażenia na ich temat. Warto też rozszerzyć modlitwę o element prośby o dobre przeżycie rekolekcji dla całej wspólnoty (można wybrać szczególnie jedną z grup - w takim wypadku przed spotkaniem animatorzy muszą ogarnąć kto za kogo się modli).

Wprowadzenie do spotkania

Informacja

10 minut

Na początku spotkania musimy się poznać. Użyjemy do tego metody “niedokończonych zdań”. Animator rozdaje każdemu uczestnikowi kartkę z 10 zdaniami (patrz załącznik). Następnie każdy podpisuje swoją kartkę i uzupełnia zdania. Informujemy, że to co wpisujemy będzie prezentowane innym. Następnie każdy prezentuje swoje odpowiedzi, a grupa zadaje każdemu pytania o jedną rzecz, aby rozwinąć. Dla animatora jest to szansa, aby wychwycić pierwsze informacje o swoich uczestnikach.

- Cenię u innych…

- Uśmiecham się, gdy…

- W  życiu osobistym pragnę…

- Mój charakter…

- U ludzi drażni mnie…

- Moje słabe strony to…

- Moje mocne strony to…

- Na pierwszym miejscu jest dla mnie…

- Za nic w świecie nie zrezygnuję z…

Po wykonaniu ćwiczenia animator może zapytać:

- Które zdanie było Ci najłatwiej uzupełnić?

- Które zdanie było Ci najtrudniej uzupełnić?

Piękny świat

Informacja

10 minut

Czy żyjemy w idealnym świecie? Pewno pierwszą odpowiedzią jaka się nasuwa jest “nie!”. Co jednak sprawia, że nasz świat jest nieidealny?

Niech każdy stworzy listę 10 spraw, które trzeba by usunąć w życiu ludzi, aby świat był lepszy.

- Co wypisałeś?

- Które dwie z tych spraw są najważniejsze i dlaczego?

- Czego byś potrzebował by zrealizować dany punkt?

Ale nie spoglądajmy tylko negatywnie! Może zamiast usuwać trzeba coś dodać? Niech każdy stworzy listę 10 spraw, które trzeba by wprowadzić w życiu ludzi, aby świat był lepszy.

- Co wypisałeś?

- Które dwie z tych spraw są najważniejsze i dlaczego?

- Czego byś potrzebował by zrealizować dany punkt?

Tak uczciwie patrząc ile z tych rzeczy, które wypisaliśmy dotyczą tylko “innych” a nas nie?

Tęsknota serca

Informacja

15 minut.

Na świecie jest sporo rzeczy przykrych z powodów arbitralnych jak pogoda. Mogą sprawiać dyskomfort. Ale dużo bardziej od wizji pięknego świata oddziela nas zachowanie człowieka. Nie tylko zachowanie “tego drugiego człowieka, mojego sąsiada”, ale także mnie samego. Z drugiej strony jest w nas przecież pragnienie dobra! Dlaczego w takim razie się to nam nie udaje?

Być może ktoś przed chwilą powiedział, że potrzebowałby 200 mld dolarów. No tak - nie mamy ich, więc się nam nie udaje. Być może ktoś przed chwilą powiedział, że potrzebowałby by doba miała 40h. No tak - doba ma tylko 24h, więc się nam nie udaje. Być może ktoś przed chwilą powiedział, że musiałby być prezydentem USA. Nikt z nas prawdopodobnie nie jest, więc się nam nie udaje. Być może ktoś przed chwilą powiedział, że….

- Czy jest Ci bliska taka sytuacja, że marzysz o czymś, ale umiesz znaleźć 100 powodów dlaczego nie ma sensu wykonywać jakichkolwiek działań by to osiągnąć?

- Za czym tęsknisz w sprawach swojej wiary? (To może być bardzo trudne pytanie. Jeżeli ma paść na spotkaniu to animator odpowiada jako pierwszy.)

Ostrzeżenie

Bardzo „poważna” część spotkania. Bez nazwania po imieniu tych przestrzeni reszta naszych rekolekcji choćby nie wiem jak pięknie wyszła jest bezbronna.

Pisaliśmy o świecie. Napiszmy teraz o sobie, tym razem nie będziemy tego czytać, to dla Was. Niech każdy napisze minimum jedną rzecz, którą chciałby aby była w jego życiu i jedną rzecz, której chciałby się pozbyć. Jeżeli ktoś nie wykona zadania w przeciągu 2 minut to niech to stanie się zadaniem na dzisiejsze silentium sacrum.

Przeczytajmy:

Jestem bowiem świadom, że we mnie, to jest w moim ciele, nie mieszka dobro; bo łatwo przychodzi mi chcieć tego, co dobre, ale wykonać — nie. Nie czynię bowiem dobra, którego chcę, ale czynię to zło, którego nie chcę. Jeżeli zaś czynię to, czego nie chcę, już nie ja to czynię, ale grzech, który we mnie mieszka. A zatem stwierdzam w sobie to prawo, że gdy chcę czynić dobro, narzuca mi się zło. Albowiem wewnętrzny człowiek we mnie ma upodobanie zgodne z Prawem Bożym. W  członkach zaś moich spostrzegam prawo inne, które toczy walkę z prawem mojego umysłu i podbija mnie w niewolę pod prawo grzechu mieszkającego w moich członkach. Nieszczęsny ja człowiek! Któż mnie wyzwoli z ciała, co wiedzie ku tej śmierci? Dzięki niech będą Bogu przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego! Tak więc umysłem służę Prawu Bożemu, ciałem zaś — prawu grzechu.

—Rz 7,18–25

- Który wers tego fragment jest Ci najbliższy? Dlaczego?

- Jak reagujesz na takie prawo duchowe? Co ono sugeruje odnośnie Twojej drogi?

- Skąd w nas jest to pragnienie czynienia dobra?

„Nigdy nie będę taki jak…”

Informacja

15 minut

Gdyby kiedyś jakiś Twój dobry przyjaciel napisał w swoim pamiętniku/blogu taki wpis:

Mam poczucie, że to wszystko jest dla mnie za trudne, że przerasta moje siły i możliwości. Pomyślałem ostatnio, że widocznie tak jest, że w Kościele są mocne jednostki, które potrafią dotykać gwiazd i tacy, dla których to niedostępne. Wielkie rzeczy nie są dla mnie, powinienem raczej myśleć realistycznie, przecież nie będę drugim św. Pawłem. Przyznaję, że czasami zwyczajnie mam ochotę schować się pod kołdrę i od wszystkiego się odciąć. Dobrze mi z tym, co mam. Przynajmniej nie przeżywam rozczarowań, a przecież wiem jak bardzo są bolesne. Gdy nazywam to pokorą to lepiej się z tym czuję.

- Jak oceniasz taką postawę?

- Co byś mu napisał w komentarzu?

- Zdarza Ci się tłumić swoje marzenia po to, aby się nie rozczarować? W  sprawach wiary także?

Informacja

To miejsce na świadectwo animatora. Pewno nie jest Ci obcy tytuł tego punktu. Opowiedz o tym grupie. Warto im pokazać, że przeżywaliśmy/przeżywamy takie same rozterki jak oni.

Pismo Święte zna dobrze ten styl myślenia. Św. Paweł rozróżnia trzy typy ludzi.

1. Człowiek zmysłowy (opierający się wyłącznie na swoich zmysłach - ateista)

2. Człowiek cielesny (człowiek w drodze, walczący)

3. Człowiek duchowy (człowiek w pełni wierzący)

Przeczytajmy:

Ciągle przecież jeszcze jesteście cieleśni. Jeżeli bowiem jest między wami zawiść i niezgoda, to czyż nie jesteście cieleśni i nie postępujecie tylko po ludzku? Skoro jeden mówi: „Ja jestem Pawła”, a drugi: „Ja jestem Apollosa”, to czyż nie postępujecie tylko po ludzku?

—1 Kor 3,3-4

- Za co św. Paweł gani Koryntian?

Koryntianie bardziej koncentrowali się na tym, kim jest osoba, która przekazuje im Dobrą Nowinę, zamiast na tym od kogo ta nauka pochodziła. Zachowywali się zatem niedojrzale. Chcieli dobrze! Przecież słuchali Dobrej Nowiny! Mimo to jednak wkradła się w ich życie niedoskonałość. Z naszej perspektywy jest ona oczywista i duża, ale dla nich na ich etapie rozwoju wiary nie było to jasne i św. Paweł musiał reagować.

- Jak się zachowujesz gdy mimo dobrych i szczerych chęci coś Ci nie wychodzi?

- Czy ogarnia Cię czasami postawa “nie uda mi się, to nie dla mnie”? Jak się wtedy zachowujesz?

- Czy św. Paweł mówi o stanie “cielesności” jako o czymś normalnym i trwałym? Dlaczego?

Przerastanie

Informacja

10 minut

Wyzwania naszej wiary są ogromne. Gdy się im przyglądamy możemy mieć wrażenie, że stoimy pod wielkim szczytem Himalajów i mamy zadanie, aby tam wejść przy użycia kawałka liny i worka wysłużonego i połatanego. Co więcej nie tylko my sami czujemy, że nie potrafimy sprostać wymaganiom. Cała wspólnota Kościoła nieustannie od wieków szuka sposobu jak najlepiej wypełniać zadanie naszego Mistrza! Nie mamy prostych odpowiedzi. Nie mamy tanich rozwiązań. Nie istnieje przycisk “dobry Kościół”, który trzeba nacisnąć, bo w czasie jednej z awarii wyskoczył tylko nikt nie wie gdzie on się znajduje.

Jeden z teologów Polskiej ziemi napisał takie słowa:

Po wielu latach nauki religii wyrastają nam ciągle nowe pokolenia pogan, analfabetów życia religijnego, co najwyżej niemowląt w Chrystusie, chrześcijan żyjących cieleśnie, dla których ideał życia chrześcijańskiego to tylko legendy i życiorysy świętych ze średniowiecza czy starożytności.

—ks. Franciszek Blachnicki

- Myślisz, że to prawda? Jak można by to zweryfikować?

- Co Ty możesz z tym zrobić?

- Co my możemy z tym zrobić?

W Kościele największe zmiany zaczyna się od siebie samego. Misja nas przerasta, ale to nie usprawiedliwia naszej decyzji, aby z niej zrezygnować. Toczymy walkę o ludzi, którzy będą starali się ze wszystkich sił stać się dojrzałymi chrześcijanami. Dlatego jesteśmy na rekolekcjach o nazwie “Synowie Gromu”.

Ostrzeżenie

świadectwo animatora dlaczego przyjechał na te rekolekcje, o co tu walczy, jaka jest jego misja, jakie pragnienie serca - nie bójmy się nazywać rzeczy wprost

Radykalizm czy fanatyzm?

Informacja

15 minut

W czasie rekolekcji będziemy prawdopodobnie często używali słów: gorliwy, radykalny. Każdy może te słowa rozumieć inaczej.

- Z czym kojarzy Ci się słowo “radykał” i “radykalizm”?

- Co dobrego może być w radykalizmie?

- Kiedy radykalizm może być zły?

Warto w tym miejscu (jeżeli czas na to pozwala) podyskutować z grupą podając wiele przykładów. Nie chodzi o szukanie dobrej czy złej odpowiedzi, ale o poznanie grupy, jej wrażliwości. W  przypadkach konfliktowych należy pamiętać, że kluczowe są intencje czynu. Kilka podpowiedzi autora konspektu:

1. Umywanie nóg dziewczynie w rocznice związku - fanatyzm czy pozytywny radykalizm?

2. Odmówienie jedzenia mięsa na urodzinach w piątek - fanatyzm czy pozytywny radykalizm?

3. Zejście w górach ze szlaku 20 km w poszukiwaniu Kościoła w niedzielę - fanatyzm czy pozytywny radykalizm?

4. Zrezygnowanie z pasji himalaizmu ponieważ atak na szczyt trwa więcej niż 7 dni i jest związany z opuszczeniem niedzielnej Eucharystii - fanatyzm czy pozytywny radykalizm?

5. Powtórzenie całej dziesiątki różańca jeżeli się nie miało pewności czy się dobrze przesuwało palce na różańcu - fanatyzm czy pozytywny radykalizm?

6. Z powodu spóźnienia na Mszę niedzielną o 8:00 o 2 minuty wrócenie do domu i przyjście odpowiednio wcześniej na kolejną Eucharystię - fanatyzm czy pozytywny radykalizm?

7. Temperatura 38 st. nie jest wystarczającym powodem, by nie pójść do kościoła w niedzielę - fanatyzm czy pozytywny radykalizm?

8. Czekanie na zielone światło, choć jezdnia jest pusta. - fanatyzm czy pozytywny radykalizm?

Jeżeli owocem tej części spotkania będzie to, że w czasie wolnym uczestnicy będą sami z sobą dyskutować o tych przykładach to cel został osiągnięty.

Zastosowanie

Informacja

5 minut

Niech każdy z uczestników wybierze sobie jakąś czynność, której jeszcze nigdy nie robili w życiu, a którą ma szanse wykonać do jutrzejszego spotkania grupowego, a co równocześnie będzie w jego oczach radykalne i dobre. Garść pomysłów:

1. Można przez 16 h ani razu nie skorzystać z telefonu komórkowego.

2. Można nauczyć się na pamięć kilku wersów Pisma Świętego.

3. Można podejść do trzech osób i powiedzieć, że chciałoby się im przeczytać coś bardzo ważnego po czym z Pisma Świętego przeczytać J 3, 16.

4. Można wysłać do trzech osób sms z treścią : Jezus zbawił świat.

5. Można, być może pierwszy raz w życiu, zachować silentium sacrum od modlitwy do “Panie otwórz wargi moje”.

Uczestnicy deklarują na forum grupy swoje zastosowanie. Na następnym spotkaniu zdają z niego sprawę (w tym celu animator może zapisać sobie po spotkaniu zastosowania swoich uczestników).

Spotkanie 2. - Sympatycy czy chrześcijanie?

Cel Spotkania

1. Na tym spotkaniu kluczowym jest podkreślenie kwestii wierności, tego, że dobre owoce przynosi tylko wytrwałe i wierne zaangażowanie.

2. Uczestnicy powinni wyjść z przeświadczeniem, że nie da się być chrześcijaninem na pół gwizdka. Albo nim jesteś, albo nie.

3. Spotkanie podprowadza pod modlitwę wieczorną i od niego zależy jak uczestnicy ją przeżyją.

Wprowadzenie dla animatora

Pewnie nie będzie to odkrycie, ale w tym spotkaniu kluczowym momentem ma być świadectwo animatora. Życie rodzi się z życia, więc jeśli uczestnicy nie zobaczą przykładu kogoś, kto traktuje chrześcijaństwo na poważnie i całkowicie się mu poświęca nie przekonają ich długie fragmenty z Pisma Świętego czy innych mądrych ksiąg.

Chrzest daje pewną szansę, pewną możliwość, ale bez wysiłku człowieka może on pozostać w człowieku martwy, nie objawić żadnych skutków.

—ks. Franciszek Blachnicki

Modlitwa początkowa

Informacja

5 minut

Modlitwa do Ducha Świętego o pomoc w dochowaniu wierności Bogu.

Wprowadzenie do spotkania

Jesteśmy po konferencji i homilii, gdzie usłyszeliśmy, że wiara nie jest kwestią wychowania, że jest naszą decyzją, w której trzeba trwać i o którą trzeba walczyć. Co to jednak znaczy? W czym jest sens naszego “wierzenia” i jak dbać o ten dar, jakim jest wiara?

Pasje

Informacja

30 minut

Zacznijmy od zadania kilku pytań:

- Co to jest pasja?

- Czym charakteryzuje się człowiek z pasją?

- Jakie wy macie pasje? Czym się interesujecie? Co Wam sprawia największą radość i satysfakcję?

Większość ludzi ma jakąś pasję. Coś, na czym mu zależy, na co poświęca wiele czasu, do czego z chęcią powraca.

- Po co? Dlaczego się męczyć? Po co poświęcać mnóstwo czasu na coś, z czego zazwyczaj nie ma żadnych korzyści? Jakie są powody i jaki jest cel?

- Czy wiara może być pasją?

Wśród ludzi Piśmie Świętym spotykamy wielu ludzi, dla których wiara była ich największą pasją, dla której byli w stanie wiele poświęcić.

Przeczytajmy:

Noe, człowiek prawy, wyróżniał się nieskazitelnością wśród współczesnych sobie ludzi; w przyjaźni z Bogiem żył Noe. A Noe był ojcem trzech synów: Sema, Chama i Jafeta. Ziemia została skażona w oczach Boga. Gdy Bóg widział, iż ziemia jest skażona, że wszyscy ludzie postępują na ziemi niegodziwie, rzekł do Noego: «Postanowiłem położyć kres istnieniu wszystkich ludzi, bo ziemia jest pełna wykroczeń przeciw mnie; zatem zniszczę ich wraz z ziemią. Ty zaś zbuduj sobie arkę z drzewa żywicznego, uczyń w arce przegrody i powlecz ją smołą wewnątrz i zewnątrz. Ja zaś sprowadzę na ziemię potop, aby zniszczyć wszelką istotę pod niebem, w której jest tchnienie życia; wszystko, co istnieje na ziemi, wyginie, ale z tobą zawrę przymierze. Wejdź przeto do arki z synami twymi, z żoną i z żonami twych synów. Spośród wszystkich istot żyjących wprowadź do arki po parze, samca i samicę, aby ocalały wraz z tobą od zagłady.Z każdego gatunku ptactwa, bydła i zwierząt pełzających po ziemi po parze; niechaj wejdą do ciebie, aby nie wyginęły. A ty nabierz sobie wszelkiej żywności - wszystkiego, co nadaje się do jedzenia - i zgromadź u siebie, aby była na pokarm dla ciebie i na paszę dla zwierząt». I Noe wykonał wszystko tak, jak Bóg polecił mu uczynić.

—Rdz 6,9-14.17-22

- Co kierowało Noem?

- Dlaczego to zrobił?

- Jakie mogły być reakcje jego otoczenia na to, że budował ogromny statek na suchej ziemi? (śmiech, niezrozumienie, odrzucenie?)

Często spotykamy się z tym, że nasze pasje (zarówno zainteresowania, jak i wiara) są niezrozumiane przez nasze otoczenie. Ludzie nie widzą sensu tego, co robimy, próbują nas odciągnąć od tego, czasem wyśmiewają.

- Jak zachowuję się w takiej sytuacji? (tutaj powinna pojawić się jakaś wzmianka o trudnościach i zniechęceniu)

- Co jestem w stanie poświęcić dla tego, co dla mnie ważne? Jakie pamiętam przykłady trudnych wyborów z mojego życia, gdy trzeba było z czegoś zrezygnować (‘teoretyczne’ priorytety życiowe vs. faktyczne zaangażowanie, poświęcony czas i energia)?

Spójrzmy na inne postaci, które były w stanie wiele poświęcić dla tego, w co wierzyły.

Praca indywidualna: uczestnicy otrzymują kartki z fragmentem biblijnym/krótkim opisem postaci oraz pytaniami do tekstu. Każdy (również animator) zastanawia się nad podaną osobą, po czym na forum prezentujemy swoje przemyślenia i szukamy cech wspólnych. Przykłady są 4, więc będą się powtarzać. Pamiętajcie o tym, by wydrukować teksty dla wszystkich.

Piotr i Jan (Dz 4,13-21)

Przełożeni i starsi, i uczeni widząc odwagę Piotra i Jana, a dowiedziawszy się, że są oni ludźmi nieuczonymi i prostymi, dziwili się. Rozpoznawali w nich też towarzyszy Jezusa. A widząc nadto, że stoi z nimi uzdrowiony człowiek, nie znajdowali odpowiedzi. Kazali więc im wyjść z sali Rady i naradzili się: Co mamy zrobić z tymi ludźmi? - mówili jeden do drugiego - bo dokonali jawnego znaku, oczywistego dla wszystkich mieszkańców Jerozolimy. Przecież temu nie możemy zaprzeczyć. Aby jednak nie rozpowszechniało się to wśród ludu, zabrońmy im surowo przemawiać do kogokolwiek w to imię. Przywołali ich potem i zakazali im w ogóle przemawiać, i nauczać w imię Jezusa. Lecz Piotr i Jan odpowiedzieli: Rozsądźcie, czy słuszne jest w oczach Bożych bardziej słuchać was niż Boga? Bo my nie możemy nie mówić tego, cośmy widzieli i słyszeli. Oni zaś ponowili groźby, a nie znajdując żadnej podstawy do wymierzenia im kary, wypuścili ich ze względu na lud, bo wszyscy wielbili Boga z powodu tego, co się stało.

Mojżesz (fragment z krzewem gorejącym)

Gdy Mojżesz pasał owce swego teścia, Jetry, kapłana Madianitów, zaprowadził [pewnego razu] owce w głąb pustyni i przyszedł do góry Bożej Horeb. Wtedy ukazał mu się Anioł Pański w płomieniu ognia, ze środka krzewu. [Mojżesz] widział, jak krzew płonął ogniem, a nie spłonął od niego. Wtedy Mojżesz powiedział do siebie: «Podejdę, żeby się przyjrzeć temu niezwykłemu zjawisku. Dlaczego krzew się nie spala?» Gdy zaś Pan ujrzał, że [Mojżesz] podchodził, żeby się przyjrzeć, zawołał <Bóg do> niego ze środka krzewu: «Mojżeszu, Mojżeszu!» On zaś odpowiedział: «Oto jestem». Rzekł mu [Bóg]: «Nie zbliżaj się tu! Zdejm sandały z nóg, gdyż miejsce, na którym stoisz, jest ziemią świętą». Idź przeto teraz, oto posyłam cię do faraona, i wyprowadź mój lud, Izraelitów, z Egiptu». A Mojżesz odrzekł Bogu: «Kimże jestem, bym miał iść do faraona i wyprowadzić Izraelitów z Egiptu?» A On powiedział: «Ja będę z tobą. Znakiem zaś dla ciebie, że Ja cię posłałem, będzie to, że po wyprowadzeniu tego ludu z Egiptu oddacie cześć Bogu na tej górze». Mojżesz zaś rzekł Bogu: «Oto pójdę do Izraelitów i powiem im: Bóg ojców naszych posłał mię do was. Lecz gdy oni mnie zapytają, jakie jest Jego imię, to cóż im mam powiedzieć?» A jeśli nie uwierzą i nie usłuchają słów moich, mówiąc, że Pan nie ukazał mi się wcale?» Wówczas Pan zapytał go: «Co masz w ręku?» Odpowiedział: «Laskę». Wtedy rozkazał: «Rzuć ją na ziemię». A on rzucił ją na ziemię, i zamieniła się w węża. I rzekł Mojżesz do Pana: «Wybacz, Panie, ale ja nie jestem wymowny, od wczoraj i przedwczoraj, a nawet od czasu, gdy przemawiasz do Twego sługi. Ociężały usta moje i język mój zesztywniał». Pan zaś odrzekł: «Kto dał człowiekowi usta? Kto czyni go niemym albo głuchym, widzącym albo niewidomym, czyż nie Ja, Pan? Przeto idź, a Ja będę przy ustach twoich i pouczę cię, co masz mówić». Lecz Mojżesz rzekł: «Wybacz, Panie, ale poślij kogo innego». I rozgniewał się Pan na Mojżesza, mówiąc: «Czyż nie masz brata twego Aarona, lewity? Wiem, że on ma łatwość przemawiania. Oto teraz wyszedł ci na spotkanie, a gdy cię ujrzy, szczerze się ucieszy. Ty będziesz mówił do niego i przekażesz te słowa w jego usta. Ja zaś będę przy ustach twoich i jego, i pouczę was, co winniście czynić. Zamiast ciebie on będzie mówić do ludu, on będzie dla ciebie ustami, a ty będziesz dla niego jakby Bogiem. A laskę tę weź do ręki, bo nią masz dokonać znaków».

św. Teresa Benedykta od Krzyża (Edyta Stein)

Edyta Stein urodziła się w wielodzietnej, ale zamożnej rodzinie żydowskiej we Wrocławiu. Była najmłodszym z jedenaściorga dzieci. Ojciec zmarł, kiedy miała tylko dwa lata, od tego czasu matka zajmowała się zarówno dziećmi, jak i firmą swego zmarłego męża. Pomimo żywej wiary całej rodziny, a zwłaszcza matki, w 14 roku życia Edyta zadeklarowała, iż jest ateistką. Studiowała na Uniwersytecie Wrocławskim germanistykę, historię. Od 1913 roku studiowała w Getyndze pod kierunkiem Edmunda Husserla. Napisała i obroniła u niego rozprawę doktorską O zagadnieniu wczucia. Za sprawą jednego ze swoich znajomych zetknęła się bliżej z katolicyzmem. Po śmierci swojego dobrego znajomego miała wpaść w apatię i rozdarcie duchowe. Pod wpływem wdowy po swoim przyjacielu, ewangeliczki, zaczęła przeżywać nawrócenie, co ostatecznie dokonało się, gdy przeczytała życiorys św. Teresy z Avili. 1 stycznia 1922 przyjęła chrzest w Kościele katolickim, przyjmując imię Teresa. Jej wiara zostaje pogłębiona podczas studiowania m.in. prac świętego Tomasza z Akwinu. 13 października 1933 roku pożegnała się z rodziną (jej matka nigdy nie pogodziła się z decyzjami tak Edyty, jak i innych dzieci). Następnego dnia wstąpiła do Karmelu w Kolonii i przyjęła imię Teresa Benedykta od Krzyża. Na duchowych opiekunów wybrała św. Teresę z Avili i św. Jana od Krzyża. W obliczu narastających prześladowań Żydów 31 grudnia 1938 została przeniesiona do karmelu w Echt w Holandii. Cztery lata później 2 sierpnia 1942 aresztowało ją Gestapo, wraz z innymi katolikami pochodzenia żydowskiego, w tym osobami konsekrowanymi. W czasie aresztowania miała powiedzieć swojej siostrze, Róży: Chodź, idziemy cierpieć za swój lud. Aresztantów osadzono najpierw w przejściowym obozie Westerbork w północnej Holandii. Ostatni raz widziano ją 7 sierpnia na dworcu głównym we Wrocławiu podczas postoju pociągu wiozącego ją wraz z innymi Żydami do obozu w Oświęcimiu. Prawdopodobnie 9 sierpnia została zagazowana w niemieckim obozie zagłady KL Auschwitz II-Birkenau.

św. Franciszek

Franciszek przyszedł na świat w rodzinie zamożnego kupca. Pierwsze lata swego życia spędził w Asyżu. Uczęszczał do parafialnej szkoły przy kościele św. Jerzego, gdzie zdobył podstawowe wykształcenie. Mając 21 lat, wziął udział w wojnie pomiędzy Asyżem a Perugią. Na przełomie 1202 i 1203 roku, w wyniku zdrady towarzysza, został uwięziony w Perugii. Uwolniony w 1204, ze względu na ciężką chorobę powrócił do Asyżu. Rok 1205 jest początkiem powolnego procesu nawrócenia Franciszka. W czasie wyprawy wojennej do Apulii, w Spoleto miał wizję, która zadecydowała o kolejach jego życia. Ze względu na nawrót choroby ponownie wrócił do Asyżu, gdzie hojnie obdarował spotkanego po drodze trędowatego i dał mu pocałunek pokoju. W asyskim kościele San Damiano jesienią tego samego roku usłyszał głos Chrystusa, przemawiającego z ikony krzyża, który kazał mu iść i odbudować kościół. Remontując kościół sprzedał konia i zabrał ze sklepu ojca kilka beli sukna, przez co popadł w konflikt z nim. Ojciec najpierw uwięził go, a potem, w 1206 roku, zaprowadził przed sąd biskupi (na życzenie Franciszka, który uważał, że żaden inny trybunał nie jest dla niego miarodajny). Biskup orzekł, że Franciszek powinien zwrócić ojcu koszty, na co Franciszek oświadczył, iż nie ma ojca – zdjął odzienie, zostając w samej włosiennicy, złożył je i razem z pieniędzmi oddał ojcu. Rozpoczął życie pokuty, m.in. asystując w leprozorium. Wiosną 1209 roku Franciszek poprosił w Rzymie o zatwierdzenie napisanej przez siebie reguły zakonnej. W 1224 roku otrzymał święte stygmaty. Przeszył go straszny ból, a gdy ocknął się, ujrzał, że stopy i nadgarstki ma przebite gwoździami, bok zaś otwarty. W 1225 roku Franciszek zaczął coraz bardziej odczuwać dolegliwości związane z chorobą oczu. Za namową brata Eliasza poddał się bezskutecznym zabiegom lekarskim. Ostatnie miesiące swego życia spędził podróżując od miasta do miasta. Pod koniec pory letniej 1226 powrócił do Asyżu. Umarł, położony na własne życzenie bez ubrań na gołej ziemi, w sobotę 3 października 1226 roku.

Pytania:

- Czym zajmowała się ta osoba? W czym przejawiała się jej pasja?

- Czy napotkała jakieś trudności? Jakie?

- Jak się zachowała w tej sytuacji?

W czym jest problem?

Informacja

10 minut

Każda z tych osób napotkała na swojej drodze jakieś przeciwności, lecz zawsze udało się w jakiś sposób je pokonać. Historia jest pełna takich ludzi, dla których wiara była najważniejszą wartością w życiu i którzy byli w stanie poświecić dla niej wszystko. Nie są to jednak super herosi, ludzie bez żadnych wad, którzy nigdy nie zwątpili i nigdy nie ponieśli porażki. Mówi o tym 11. rozdział Listu Do Hebrajczyków.

Informacja

W tym momencie radzę dać uczestnikom z minutę, żeby przejrzeli sobie ten rozdział, zobaczyli o co chodzi, przeczytali kilka losowych wersów, żeby zyskać ogólny obraz. Nie polecam czytać go na głos, niech zrobią to jako zastosowanie ze spotkania. Ważny jest komentarz i interpretacja animatora, na przykład na podstawie tekstu poniżej. Animator oczywiście powinien przeczytać cały ten fragment przed spotkaniem.

Jak pisze abp Fulton Sheen:

Gdy ogarnia nas pokusa popadnięcia w rozpacz, warto zajrzeć do 11. rozdziału Listu do Hebrajczyków, który jest katalogiem starotestamentowych świętych. Warto od czasu do czasu przejrzeć ów katalog. A potem poczytajmy o życiu tych starotestamentowych mężczyzn i kobiet. Wszyscy oni byli niczym głownie wyciągnięte z pożogi. Noe: upił się po potopie. Abraham: Bóg kazał mu opuścić kraj wraz z jego żoną Sarą, a on zabrał swojego bratanka i jego żonę, o których zabraniu Bóg nie wspominał, i narobili mu kłopotów. Następnie udał się do Egiptu w czasie głodu, zamiast zaufać Bogu, potem zgrzeszył z Hagar i z tego związku narodził się Izmael. Mimo to Abraham w samym tylko jednym rozdziale listu do Hebrajczyków aż jedenaście razy chwalony jest za swą wiarę. Mojżesz zabił człowieka. Samson, cudzołożnik, złamał swoje śluby nazirejczyka. Barak, generał, nie chciał iść na wojnę, chyba że dołączyłaby do niego kobieta, Debora, tak aby mógł oprzeć się na jej wojskowym osądzie. I tak dalej, i tak dalej. W Starym Testamencie wydawali się oni zupełnie innymi ludźmi. Bóg wybrał ich nie kierując się tym, jacy byli, lecz tym, jacy mogli się stać. To dlatego wybrał nas: jesteśmy Jego narzędziami. Moc Boża objawia się w tym, co może On zrobić z kruchą trzciną.

Bóg nie powołuje uzdolnionych, lecz uzdalnia powołanych!

Proponuję zapisać to zdanie na dużej kartce i poprosić uczestników o wypowiedzi na temat tego fragmentu spotkania.

- Czy zgadzasz się z tym?

- Czy masz podobne doświadczenia? Jakie?

Co chcę zmienić? Kim chcę być?

Informacja

5 minut

My też napotykamy na swojej drodze różne trudności. Każdy ma swój sposób na radzenie sobie z nimi. Nie można jednak poddawać się i uznać “jestem beznadziejny, nic mi nie wychodzi, do niczego się nie nadaję”, lecz znaleźć przyczynę tego, ze nie wychodzi, że jest źle.

Czasem szukamy przyczyny naszych niepowodzeń w zupełnie niewłaściwym miejscu. Zawsze chciałam grać na skrzypcach, nie wychodzi mi, dlaczego? Nie dlatego, że mam krzywe palce, ale może za mało ćwiczę, za szybko się zniechęcam, nie mam ochoty ćwiczyć gam, tylko od razu chciałabym grać Vivaldiego? A być może mam dobre palce i nawet dużo ćwiczę tylko problem tkwi w tym, że staram się grać partie przeznaczone na trąbkę?

Zastanówmy się (bez dzielenia się):

- Z czym miałem ostatnio problem? Co mi nie wyszło? Dlaczego się zniechęciłem?

- Co mogło być tego przyczyną?

- Czy widzę więcej takich sytuacji w swoim życiu?

Wierność

Informacja

10 minut

Informacja

Ta część spotkania ma charakter opowiadania przez animatora. Warto zrobić ją w formie rozmowy.

Jednym z podstawowych warunków osiągnięcia sukcesu i satysfakcji jest wierność temu, co się robi. Tak jak nie nauczę się grać na skrzypcach bez żmudnego ćwiczenia nudnych gam, tak nie nauczę się modlić Namiotem Spotkania bez wielu godzin nad Pismem Świętym, gdy wydaje mi się, że nie ma to sensu.

Wierność nie jest łatwa. Zawsze łatwiej zrezygnować z czegoś, co jest dla nas trudne, niż wytrwać w swojej decyzji. To jest miejsce na świadectwo o wierności. Wierności drugiej osobie, wierności swoim decyzjom, wierności swoim zainteresowaniom, wierności tajemnicy, wierności modlitwie, w końcu wierności samemu Bogu.

Brak wierności i wytrwałości prowadzi do rozmiękczenia. Zaczynamy “skakać z kwiatka na kwiatek”, nic nam się nie podoba, w nic się nie angażujemy na 100%, wszystko wydaje się szare i nudne. Nasze życie powoli staje się miałkie i traci sens.

Ostrzeżenie

Trudny moment, ale bardzo ważny. Nie pomijajcie tego ze względu na kilka trudnych słów i pojęć. Zamiast tego upewnijcie się, że uczestnicy, szczególnie ci najmłodsi zrozumieli o co chodzi. Nie obniżajmy poprzeczki. Wyjaśnijmy wszystkim co to jest relatywizm moralny i prawda obiektywna, to niesamowicie ważne w życiu każdego człowieka. I proszę nie czytać tych elaboratów uczestnikom, tylko ładnie się przygotować i powiedzieć od serca ;).

W dzisiejszych czasach propaguje się poglądy, że nie istnieje prawda obiektywna, że życie to skala szarości, a nie czarno-białe wybory. Króluje relatywizm moralny i pogląd, że “każdy ma własną prawdę”. Wypacza się pojęcia tolerancji i wolności słowa, gdy w ramach tych koncepcji narusza się godność drugiego człowieka. Nie pozwólmy sobie wmówić, że nie ma dobra ani zła, a prawda leży pośrodku.

Według mnie, właśnie relatywizm moralny jest dziś największym zagrożeniem dla ludzi młodych. Bardzo często słyszymy, że każdy ma prawo do własnego zdania. Owszem, ma prawo, ale pod warunkiem, że nie opiera się ono na fałszu. Jeżeli osoba „A” twierdzi, że suknie czerwone są ładniejsze od niebieskich, a osoba „B”, że jest odwrotnie, to wszystko jest w porządku. Natomiast jeżeli osoba „A” twierdzi, że 2+2=5, a osoba „B”, że 2+2=4 to znaczy, że osoba „B” ma rację, zaś osoba „A” myli się. Prawda nie leży pośrodku, osoba „A” nie ma prawa do własnego zdania. To, że 2+2=4, jest po prostu obiektywną prawdą. Podobnie jest z wartościami moralnymi. Coś jest albo dobre, albo złe. Radykalizm ewangeliczny polega na jasnym rozróżnieniu jednego od drugiego, innymi słowy na nie oszukiwaniu samego siebie.

—Bartek Szaraniec (http://szara.jezuici.pl/)

Przeczytajmy:

Patrz! Kładę dziś przed tobą życie i szczęście, śmierć i nieszczęście. Ja dziś nakazuję ci miłować Pana, Boga twego, i chodzić Jego drogami, pełniąc Jego polecenia, prawa i nakazy, abyś żył i mnożył się, a Pan, Bóg twój, będzie ci błogosławił w kraju, który idziesz posiąść. Ale jeśli swe serce odwrócisz, nie usłuchasz, zbłądzisz i będziesz oddawał pokłon obcym bogom, służąc im - oświadczam wam dzisiaj, że na pewno zginiecie, niedługo zabawicie na ziemi, którą idziecie posiąść, po przejściu Jordanu. Biorę dziś przeciwko wam na świadków niebo i ziemię, kładąc przed wami życie i śmierć, błogosławieństwo i przekleństwo. Wybierajcie więc życie, abyście żyli wy i wasze potomstwo, miłując Pana, Boga swego, słuchając Jego głosu, lgnąc do Niego; bo tu jest twoje życie i długie trwanie twego pobytu na ziemi, którą Pan poprzysiągł dać przodkom twoim: Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi.

—Pwt 30,15-20

Sam Bóg sam mówi, że wybór jest tylko pomiędzy dobrem, a złem, że nie ma rzeczy pośrednich, czegoś takiego jak “trochę śmierć” lub “lekkie przekleństwo”.

Informacja

Można dodać jeszcze Mt 5,37: Niech wasza mowa będzie: Tak, tak; nie, nie. A co nadto jest, od Złego pochodzi.

Sympatycy czy chrześcijanie?

Informacja

20 minut

W Ewangelii wg św. Marka czytamy historie kogoś, kto stanął przed podobnym wyborem:

Gdy wybierał się w drogę, przybiegł pewien człowiek i upadłszy przed Nim na kolana, pytał Go: «Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne?» Jezus mu rzekł: «Czemu nazywasz Mnie dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko sam Bóg. Znasz przykazania: Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie zeznawaj fałszywie, nie oszukuj, czcij swego ojca i matkę». On Mu rzekł: «Nauczycielu, wszystkiego tego przestrzegałem od mojej młodości». Wtedy Jezus spojrzał z miłością na niego i rzekł mu: «Jednego ci brakuje. Idź, sprzedaj wszystko, co masz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie. Potem przyjdź i chodź za Mną!» Lecz on spochmurniał na te słowa i odszedł zasmucony, miał bowiem wiele posiadłości.

—Mk 10,17-22

Zinterpretujmy ten fragment wspomagając się obrazem namalowanym przez Heinricha Hoffmanna.

- Jak zachowuje się młodzieniec?

- Jak zachowuje się Jezus?

- Co dzieje się w tle?

Młodzieniec nie potrafił opowiedzieć się po żadnej ze stron. jest dobry, zachowuje przykazania, lecz brak mu gorliwości, nie potrafi się poświęcić i zaangażować w pełni.

- Jak jest z nami?

- Co potrafimy poświęcić dla naszej wiary?

- Czy angażujemy się w wiarę w pełni, czy wybieramy sobie tylko dogodne nam elementy?

Nie można być “wierzącym-niepraktykującym” “trochę chrześcijaninem” albo “katolikiem, ale bez przesady”. Albo jestem chrześcijaninem, albo nie. Nie możemy być “sympatykami”, którzy wiarę traktują luźno i niezobowiązująco. Możliwe cele są tylko dwa: 0% lub 100%. (Oczywiście nie jesteśmy idealni i w danym momencie naszego życia może być nas stać tylko na 75%, ale naszym celem zawsze powinno być 100%. Nie możemy ustawić sobie celu na 60% i zastanawiać się dlaczego idzie źle, jest szaro i nijako).

Tylko na całego

Informacja

5 minut

Jeżeli chrześcijaństwo, to na całego - tylko takie ma sens

- Co to znaczy “na całego”? Jakie są wyznaczniki?

Prezczytajmy:

«Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.

Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni.

Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię.

Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni.

Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią.

Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą.

Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi.

Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.

Błogosławieni jesteście, gdy [ludzie] wam urągają i prześladują was, i gdy z mego powodu mówią kłamliwie wszystko złe na was. Cieszcie się i radujcie, albowiem wasza nagroda wielka jest w niebie. Tak bowiem prześladowali proroków, którzy byli przed wami.

—Mt 5,3-11

Jeśli przystępujesz do jakiegoś klubu, przyjmujesz wszystkie jego zasady, a nie wybierasz sobie tylko te, które najbardziej Ci pasują (nie kafeteria religijna). Na dzisiejszej modlitwie wieczornej będziemy prosić o łaskę, żeby to, o czym rozmawialiśmy na spotkaniu udało się nam wcielić w życie. Najbardziej podstawowym wyznacznikiem radykalnego zaangażowania na serio w wiarę jest 10 przykazań. Dzisiejsza modlitwa będzie oddaniem Bogu naszego postanowienia o podjęciu radykalnego życia Ewangelią.

Informacja

To jest dobry moment na wręczenie uczestnikom kartek na modlitwę wieczorną

Treść kartek:

Zastosowanie

Informacja

1 minuta

- Przeczytam Hbr 11 i poznam historię jednej osoby tam wymienionej, której nie znam (o ile taka jest)

- Wypiszę w notatniku rzeczy, które w życiu robię na 100% i te, w które nie chcę lub nie potrafię zaangażować się w pełni.

Modlitwa na zakończenie spotkania

Informacja

4 minuty

Modlitwa zawierzenia Bogu naszego chrześcijaństwa, prośba o to, by uzdolnił nas do bycia chrześcijanami na serio, do budowania Jego Królestwa wszędzie tam, dokąd nas pośle. Propozycją zakończenia tej modlitwy jest fragment Psalmu 51:

Stwórz, o Boże, we mnie serce czyste

i odnów w mojej piersi ducha niezwyciężonego!

Nie odrzucaj mnie od swego oblicza

i nie odbieraj mi świętego ducha swego!

Przywróć mi radość z Twojego zbawienia

i wzmocnij mnie duchem ochoczym!

Chcę nieprawych nauczyć dróg Twoich

i nawrócą się do Ciebie grzesznicy.

Od krwi uwolnij mnie, Boże, mój Zbawco:

niech mój język sławi Twoją sprawiedliwość!

Otwórz moje wargi, Panie,

a usta moje będą głosić Twoją chwałę

—Ps 51,12-17

Spotkanie 3. - Jestem Christianoi

Cele

1. Jesteśmy dzisiejszego dnia w części “działać” naszej Ewangelicznej Rewizji Życia. Spotkanie musi zakończyć się konkretnymi postanowieniami lub decyzjami. Inaczej nie przyniesie nasz trud owoców.

2. Uczestnicy muszą zobaczyć, że wspólnota Kościoła jest realna i na wyciągnięcie ręki. Muszę zobaczyć konkretną rzeczywistość realizacji swojej drogi Syna Gromu.

3. Przełamanie się do głoszenia Ewangelii - każdy z uczestników podejmuje próbę świadectwa wobec grupy. Dla ludzi, dla których to pierwszy raz w życiu będzie to główny aspekt przeżyciowy spotkania.

Uwagi dla animatora

Nie uczyńmy z tego spotkania typowego podsumowania, na to czas będzie później. To spotkanie to swoistego rodzaju punkt kontrolny całości rekolekcji. Część z tych treści być może zostanie powiedzianych w czasie konferencji niedzielnej, nie przejmuj się tym. Konspekt jest obszerny, nie zabraknie Ci treści, a konferencja ułatwi Ci interioryzacje materiału przez uczestników.

Modlitwa

Modlitwa niech będzie odpowiedzią na słowa z Namiotu Spotkania (J 17, 6-19). Jezus modlił się za nas do swojego Ojca, prosił o wielkie rzeczy dla nas. My tą modlitwę niejako usłyszeliśmy i stajemy przed Jezusem dziękując mu za to co powiedział.

Wprowadzenie do spotkania

Wybór jakiego dokonaliśmy wczoraj (przyjęcie drogi X przykazań wraz z przykazaniem miłości) na modlitwie wieczornej jest brzemienny w konsekwencje. Dziesięć prostych słów, które Bóg nam przekazał wieki temu i kilka naszych słów odpowiedzi rozpoczyna nowy rozdział życia.

Wojsko Gedeona

Informacja

10 minut

Wczoraj na spotkaniu czytaliśmy fragment 11 rozdziału Listu Do Hebrajczyków. Są w nim trzy wersy (32-34), które brzmią tak:

I co jeszcze mam powiedzieć? Nie wystarczyłoby mi bowiem czasu na opowiadanie o Gedeonie, Baraku, Samsonie, Jeftem, Dawidzie, Samuelu i o prorokach, którzy przez wiarę pokonali królestwa, dokonali czynów sprawiedliwych, otrzymali obietnicę, zamknęli paszcze lwom, przygasili żar ognia, uniknęli ostrza miecza i wyleczyli się z niemocy, stali się bohaterami w wojnie i do ucieczki zmusili nieprzyjacielskie szyki.”

—Hbr 11,32-24

Patrząc na ich opis autora listu można by ich spokojnie nazwać Synami Gromu. Jako pierwszy wymieniany jest Gedeon. Kim on jest? Gedeon pochodził z pokolenia Manassesa, był izraelskim sędzią oraz przywódcą wojskowym. Stary Testament opisuje jego postać w Księdze Sędziów.

Przeczytajmy:

Wstał więc o świcie Jerubbaal, czyli Gedeon, wraz z całym zgromadzonym ludem i rozbił obóz u źródeł Charod. Obozowisko Madianitów leżało na północ od pagórka More w dolinie. Pan rzekł do Gedeona: «Zbyt liczny jest lud przy tobie, abym w jego ręce wydał Madianitów, gdyż Izrael mógłby przywłaszczyć sobie chwałę z pominięciem Mnie i mówić: „Moja ręka wybawiła mnie”. Wobec tego tak wołaj do uszu ludu: Ten, który się boi i drży, niech zawróci ku górze Gilead i chroni się». Tak więc odeszło z ludu dwadzieścia dwa tysiące, a pozostało dziesięć tysięcy. Rzekł Pan do Gedeona: «Jeszcze zbyt liczny jest lud. Zaprowadź go nad wodę, gdzie ci go wypróbuję. Będzie tak: o którym powiem: Ten pójdzie z tobą! - on pójdzie z tobą. O którym zaś powiem: Ten nie pójdzie z tobą! - on nie pójdzie». Zaprowadził więc lud nad wodę, a Pan rzekł do Gedeona: «Wszystkich, którzy będą wodę chłeptać językiem, podobnie jak pies, pozostawisz po jednej stronie, a tych wszystkich, którzy przy piciu uklękną, pozostawisz po drugiej stronie». Liczba tych, którzy chłeptali z ręki podnoszonej do ust, wynosiła trzystu mężów. Wszyscy inni pijąc zginali kolana. Rzekł wówczas Pan do Gedeona: «Przy pomocy tych trzystu mężów, którzy chłeptali wodę językiem, wybawię was i w ręce twoje wydam Madianitów. Wszyscy inni mężowie niech wracają do siebie». Lud wziął ze sobą żywność i rogi, a Gedeon odesłał mężów izraelskich, każdego do swego namiotu, z wyjątkiem owych trzystu mężów. A obóz Madianitów znajdował się w dolinie poniżej jego stanowiska.

—Sdz 7,1-8

- Ilu wojowników liczyła armia Gedeona na początku? (22 tysiące + 10 tysięcy = 32 tysiące)

- Ilu wojowników zostało na końcu? (300 wojowników)

Nie musimy traktować tych liczb dosłownie. Z całej armii pozostał niecały 1%, czyli “bardzo bardzo mało”.

- Jak czuje się 300 żołnierzy, którzy mają iść zwyciężyć licznego nieprzyjaciela? Jakie myśli ma w głowie?

- Skąd była w nich odwaga?

Armia (jakby) w letargu

Informacja

10 minut

Mamy zatem przed sobą obraz nielicznych spośród wielu, którzy przeszli przez próby, mają odwagę i ruszają do boju. Są to ludzie przekonani, że mogą zwyciężyć. Bóg chce, aby walczyli ludzie, którzy są odważni, którzy mu ufają i którzy wiedzą, że to mocą Boga zwyciężą.

Jeden z najbardziej wpływowych teologów XX wieku powiedział takie słowa:

Chrześcijanin przyszłości albo będzie mistykiem, albo go w ogóle nie będzie

—Karl Rahner SJ

- Jak rozumiesz te słowa? Czy się z nimi zgadzasz?

- Od czego zależy przyszłość chrześcijaństwa?

- Czy jesteś mistykiem?

Boimy się takich określeń! Czy słowo mistyk nie wydaje nam się zarezerwowane dla kilku “wybranych spośród Winnicy Pańskiej”? Kim jest mistyk? Człowiek który poprzez wiarę, bezpośrednio spotyka się z Bogiem już w życiu doczesnym. św. Jan od Krzyża określa doświadczenie mistyczne tak (pominąć w młodszych grupach):

Gdy Bóg sam bezpośrednio nawiedza duszę (…) wtedy majestat Boży przebywa substancjalnie w duszy… Te udzielania się, jakie sam Bóg powoduje, są całkowicie boskie i nadprzyrodzone. Są to jakby substancjalne dotknięcia w boskim zjednoczeniu duszy i Boga.

- Ilu jest pośród nas mistyków? Ile jest pośród nas Synów Gromu?

- Jakie widzisz analogie do historii z wojskiem Gedeona?

Chrześcijaństwo jest ogromne (jak 32 tysiące) lecz większość wojowników tylko pomaga otrzymać imponującą “liczbę”, bo tak naprawdę boją się iść na wojnę i przy pierwszym pytaniu ogromna część odchodzi (22 tysiące). Ci ludzie jednak nie są przekreśleni, straceni. Są jakby w letargu. Noszą zbroję, przynależą do dowódcy, ale nie ma w nich zapału, nie ma w nich ognia. Gdy pojawia się możliwość dalszego “trwania bez działania” wykorzystują ją. Czy na linii frontu chciałabyś/chciałbyś, aby Twoje życie zależało od pomocy ludzi tak zmotywowanych? Dlatego Bóg pozwala im odejść, to jeszcze nie ich pora. Jeszcze!

Ostrzeżenie

Animatorze: Opowiedz o tym jak się przebudziłeś i z człowieka, który praktykował religię stałeś się żołnierzem Pana (2 Tm 2,3). To jest miejsce na Twoje świadectwo.

Przyzwyczailiśmy się, że Kościół jest, że życie religijne “się kręci”. Wizja, że coś co istnieje 2000 lat mogłoby się zmienić jest poza naszym wyobrażeniem. Karl Rahner mówi bardzo ostro “w ogóle go nie będzie”. Jesteśmy w jakimś punkcie przełomowym.

Potrzebnych jest tych symbolicznych “trzystu ludzi” którymi Bóg będzie mógł się posłużyć. Potrzebnych jest trzystu “Bożych szaleńców”, ludzi wierzących, ludzi gotowych. Oni wystarczą - historia Gedeona kończy się zwycięstwem po którym naród chciał obwołać go królem.

Informacja

Można autorowi konspektu stawiać tutaj zarzut ekskluzywizmu. Jest on świadomy tego zagrożenia, wie on też, że takie same zarzuty padają wobec wielu inicjatyw zaangażowanych katolików. To, że szukamy ludzi gorących/zaangażowanych/poświęconych czyli w jakimś sensie wybranych nie wyklucza w żadnym razie powszechnego powołania do tej grupy.

Dość tej samej (pobożnej) teorii

Informacja

25 minut

Przeczytajmy:

On też sprawił, żeśmy mogli stać się sługami Nowego Przymierza, przymierza nie litery, lecz Ducha; litera bowiem zabija, Duch zaś ożywia

—2 Kor 3,6

- Czemu litera zabija? Co to oznacza?

- Czy doświadczyłeś/aś w swoim życiu tego, że zasady/teorie coś zabiły?

- Jak rozumiesz sformułowanie “duch ożywia”?

Jest w każdym z nas takie ryzyko, że zafascynujemy się tym, aby “wiedzieć” tak bardzo, że już samo to nam wystarczy, aby uznać, że zrozumieliśmy. To zabija! Zabija chęć doświadczania świata, zabija entuzjazm. Nasze życie jest pełne teorii. Dużo wiemy, ale niewiele z tego zastosowaliśmy w życiu. Mamy internet i możliwość kontaktu, ale mamy coraz mniej rozmów. Mamy coraz więcej ludzi wykształconych, ale nie przekłada się to na jakość naszego życia. Praktycznie wyeliminowaliśmy analfabetyzm, ale częściej sięgamy po teksty wątpliwej wartości itd.

Wykonajmy takie ćwiczenie (każdy indywidualnie). Zapiszmy na kartce listę rzeczy, które wiemy o naszej religii. Nie więcej niż 15. Np.

1. Mamy cztery Ewangelie

2. Nie ma rozwodów w Kościele

3. Bóg jest wszechwiedzący

4. Są święta, wspomnienia i uroczystości

5. Duże uroczystości mają po sobie oktawę

6. W wielkim Poście nie śpiewamy Alleluja

7. …

Jeżeli czas na to pozwala możemy podzielić się naszymi listami. Następnie zapytajmy:

- Czy było Ci ciężko czy łatwo stworzyć taką listę? Dlaczego?

- Czy myślisz, że ze stworzeniem takiej listy mieliby problem ludzie “ze świata”?

Stwórzmy teraz drugą listę. Listę spraw wiary w których spotkaliśmy się z Bogiem (mistyka!) osobiście, były dla nas bardzo ważne i o których moglibyśmy zaświadczyć wobec innych. Należy koniecznie zaznaczyć, że ta lista nie będzie czytana.

- Czy było Ci ciężko czy łatwo stworzyć taką listę? Dlaczego?

- O czym to świadczy?

Informacja

Oczywiście być może będą uczestnicy dla których stworzenie obu list nie będzie większym problemem. Bogu za takich dziękować! Wtedy należy zmienić akcent na: co łatwiej było stworzyć?

Przeczytajmy wiersz Laputa autorstwa Jacka Kaczmarskiego:

Głupio jest żyć wśród mądrych ludzi

Co świat do końca zrozumieli

I o nic się nie muszą trudzić,

Nie wiedzieć, czego nie wiedzieli.

Znając Zasadę i Mechanizm

W Muzykę zasłuchani Sfer

Wiecznie unoszą się nad nami

Jak nad ruchomą kartą zer.

Trzeba uderzać ich po uszach

By w żywy się wsłuchali los -

Trzeba uderzać ich po ustach

By mogli własny wydać głos.

Ale króciutko trwa ocknienie

Nim wrócą we wszechwiedny sen,

A nam, z pałaców ich, kamienie

Lecą na głowy w biały dzień.

Nie wiedzą już, choć wiedzą wszystko

Jak zwykłe bułki się wypieka,

Jak chronić źródło, by nie wyschło,

Jak łatać dach, by nie przeciekał.

Nikt nigdy ich już nie obudzi,

Śmiech z klątwą się na usta cisną…

Głupio jest żyć wśród mądrych ludzi

Z ich piękną Latającą Wyspą.

—Laputa, Jacek Kaczmarski

- Czy masz poczucie, że za dużo w Twoim życiu jest teorii? Co z tym robisz?

- “Nie wiedzą już, choć wiedzą wszystko jak zwykłe bułki się wypieka, jak chronić źródło, by nie wyschło” - co jest tym miejscem Twojego życia w którym chciałbyś/chciałabyś “wrócić do praktyki” i przestać być teoretykiem?

Głupio jest żyć wśród mądrych ludzi, jeszcze gorzej byłoby się stać takimi, którzy wszystko do końca zrozumieli, ale nic z tego nie wynika. Może to jest ten moment, aby powiedzieć sobie: “nie chcę już tylko wiedzieć, chcę działać!”? To nie oznacza, że trzeba zapomnieć (byłoby to wręcz złe!) o wszystkim czego się nauczyliśmy. Jest starochrześcijański znak , który dobrze oddaje idee takiego “radykalnego sprzeciwu” wobec świata w którym światło/wiedza są oderwane od życia. Pewno wielu z Was go zna lub kiedyś widziało:

Informacja

Animator rysuje znak na kartce dla uczestników

Składa się on z dwóch napisów greckich: ΦΩΣ - światło oraz ΖΩΗ - życie

- Jak interpretujecie ten znak?

- Jakie wyzwania z sobą niesie?

Jestem Christianoi

Informacja

20 minut

Chcemy być Chrystusowi. Jeździmy na rekolekcje, chodzimy na spotkania, modlimy się, rozmawiamy z księżmi, nawet książkę pobożną przeczytamy! To nie jest tak, że się nie staramy. Dlaczego zatem jest jak jest? Czemu wczoraj na modlitwie jak miałem podpisać 10 przykazań, które znam od czasów gdy byłem mały był to dla mnie problem?

Przeczytajmy:

A kiedy im umył nogi, przywdział szaty i znów zajął miejsce przy stole, rzekł do nich: «Czy rozumiecie, co wam uczyniłem? Wy Mnie nazywacie „Nauczycielem” i ”Panem” i dobrze mówicie, bo nim jestem. Jeżeli więc Ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam nogi, to i wyście powinni sobie nawzajem umywać nogi. Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy tak czynili, jak Ja wam uczyniłem.

—J 13,12-15

- Czym się różni relacja nauczyciel-uczeń, którą znamy z naszego życia od tej opisanej w tym fragmencie?

Opisaną tutaj relacje lepiej oddają słowa uczeń-mistrz. Mistrz nie prawi kazań, mistrz daje przykład. Jezus nie przedstawia teorii w jaki sposób należy umywać nogi (widocznie uznał, że to nie jest tak ważne?), a potem nie robi sprawdzianu w którym ocenia postępy swoich apostołów. To nie taka szkoła jaką znamy. W Szkole Uczniów Chrystusa przygląda się temu co robi mistrz, a później stara się go naśladować. Życie rodzi się z życia!

- Które sprawy, które “podejrzałeś/aś u Mistrza” wprowadziłeś/aś w życie?

- Co w wierze jest Ci tak najbliższe, że poznałeś/aś to umysłem i sercem?

- Czym w Twojej sytuacji życiowej byłoby obmywanie innym nóg?

Jednak nie tylko nogi mamy sobie myć. Nasze zadanie jest szersze.

Przeczytajmy:

I rzekł do nich: «Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszelkiemu stworzeniu! Kto uwierzy i przyjmie chrzest, będzie zbawiony; a kto nie uwierzy, będzie potępiony. Tym zaś, którzy uwierzą, te znaki towarzyszyć będą: w imię moje złe duchy będą wyrzucać, nowymi językami mówić będą; węże brać będą do rąk, i jeśliby co zatrutego wypili, nie będzie im szkodzić. Na chorych ręce kłaść będą, i ci odzyskają zdrowie».

—Mk 16,15-20

- Kiedy ostatni raz opowiadałeś komuś o Jezusie?

- Co mnie krępuje w głoszeniu Ewangelii?

Głoszenie Ewangelii to nie tylko zadanie, to łaska. Umywanie nóg to naśladowanie mistrza. Głoszenie Ewangelii to stawanie się (na jakiś czas) nauczycielem dla innych.

Ostrzeżenie

Animatorze: Opowiedz o tym jak to jest być animatorem i prowadzić innych do Jezusa. Opowiedz o tym czy potrzebne Ci do tego było bardziej KODA czy bardziej otwarte serce i odwaga? Dla części animatorów wskazówką będą takie słowa: “Powołani przez słowo Jezusa. Z pośród świata wybrani na światków, przyjmujemy zadanie i łaskę czynić uczniów ze wszystkich narodów. W tej wspólnocie jesteśmy Kościołem, Uczniem Pana i drogą dla uczniów. Jak latorośl w Winnym Krzewie, by być drzewem dojrzałym i siewem.”

To jest mój czas

Informacja

25 minut

Zróbmy teraz listę (minimum pięciu) rzeczy, które przeszkadzają mi w stawaniu się Synem Gromu, świadkiem Ewangelii. Każdy uczestnik w notatniku na nowej stronie tworzy listę.

Przeczytajmy:

lecz [Pan] mi powiedział: «Wystarczy ci mojej łaski. Moc bowiem w słabości się doskonali». Najchętniej więc będę się chlubił z moich słabości, aby zamieszkała we mnie moc Chrystusa.

—2 Kor 12,9

Spodziewam się, że żaden uczestnik nie stworzył listy takiej, by nie było miejsca na kartce. Niech uczestnicy teraz przepiszą ten wers Pisma Świętego pod swoją listą wraz z sygnaturką i datą.

- Jak patrzysz na swoją kartkę w notatniku, wierzysz w to?

- Czy ten fragment sugeruje, że słabości zostaną usunięte? Dlaczego?

Słabości nie znikną magicznie. Nie muszą. Przeczytajmy taki wiersz:

To jest mój czas. Na moją miarę i skalę.

Mój czas. Nie będę miał innego.

Dobrze jest nie mieć za złe swoim czasom.

Dobrze jest żyć w zgodzie z pomysłem Najwyższego.

Nie myli się zapewne w przydziale współrzędnych

i epoki najwłaściwszej

Jak dobrze, że jesteśmy.

Właśnie teraz.

Nie było nas wczoraj, nie będzie nas jutro.

Jesteśmy dzisiaj.

To i owo jest tu do zrobienia.

-— ks. Jerzy Szymik

- Jak rozumiesz ten wiersz?

- Opowiedz nam jak wygląda Twój czas? Jaki on jest? Jest smutny czy wesoły? Jest głośny czy cichy? Kolorowy czy monotonny?

- Dlaczego mamy koncentrować się na “teraz”?

Ostrzeżenie

kluczowy moment spotkania grupowego

Pomyślcie teraz przez chwilę co dla Was osobiście najważniejszego uczynił Bóg w ostatnich godzinach, a może dniach, a może miesiącu. (animator daje czas uczestnikom)

Czy potraficie wytłumaczyć komuś dogmat o Bogu w Trójcy Jedynym? Czy potraficie wskazać wszystkie typy starotestamentalne? Czy wyjaśnicie komuś Prolog Ewangelii według Świętego Jana? Nie musicie. To o czym pomyśleliście przed chwilą wystarczy. To jest Wasza historia, której nikt podważyć nie może, nikt nie może zakwestionować. To Twoje doświadczenie. Co przekona ludzi bardziej - opowieść o teorii, której sami już mają wiele czy opowieść świadka?

Przeczytajmy:

[To wam oznajmiamy], co było od początku, cośmy usłyszeli o Słowie życia, co ujrzeliśmy własnymi oczami, na co patrzyliśmy i czego dotykały nasze ręce - bo życie objawiło się. Myśmy je widzieli, o nim świadczymy i głosimy wam życie wieczne, które było w Ojcu, a nam zostało objawione - oznajmiamy wam, cośmy ujrzeli i usłyszeli, abyście i wy mieli współuczestnictwo z nami.

—1 J 1,1-3a

Każdy z nas jest powołany do świadectwa. Chcielibyśmy teraz zrobić krok z teorii do działania o którym mówimy od początku tego spotkania. Każdy z nas (zaczynając od animatora) powie świadectwo o działaniu Boga w jego życiu, nie ubarwionym, nie wymyślonym w pocie czoła przez 5h przygotowań - takim jakim jest teraz. Nie trzeba kombinować!

Niech każdy z animatorów rozezna jak zrobić to najlepiej. W starszych grupach może warto, aby miało to charakter bardziej oficjalny, aby się też przełamać - np w pozycji stojącej. Warto zapytać grupę czy wszystko jest jasne, jakby co to odpowiedzieć na wszystkie pytania i wątpliwości.

Ewangelia mówi, że gdy świadczymy o Jezusie to Duch Święty wstawia się za nami, aby nam pomagać. Pomódlmy się teraz wzajemnie za siebie.

Informacja

Świadectwo animatora, a następnie uczestników.

- Czy wyzwałeś/aś kiedyś świadectwo w taki sposób?

- Jak się czujesz?

Wieniec zwycięstwa

Informacja

10 minut

Przeczytajmy:

Ale to wszystko, co było dla mnie zyskiem, ze względu na Chrystusa uznałem za stratę. I owszem, nawet wszystko uznaję za stratę ze względu na najwyższą wartość poznania Chrystusa Jezusa, Pana mojego. Dla Niego wyzułem się ze wszystkiego i uznaję to za śmieci, bylebym pozyskał Chrystusa i znalazł się w Nim - nie mając mojej sprawiedliwości, pochodzącej z Prawa, lecz Bożą sprawiedliwość, otrzymaną przez wiarę w Chrystusa, sprawiedliwość pochodzącą od Boga, opartą na wierze - przez poznanie Jego: zarówno mocy Jego zmartwychwstania, jak i udziału w Jego cierpieniach - w nadziei, że upodabniając się do Jego śmierci, dojdę jakoś do pełnego powstania z martwych. Nie [mówię], że już [to] osiągnąłem i już się stałem doskonałym, lecz pędzę, abym też [to] zdobył, bo i sam zostałem zdobyty przez Chrystusa Jezusa.

—Flp 3,7-12

To jest postawa chrześcijańska. Jeżeli Chrystus jest zbawicielem to nie ma już rozterek co do naszego postępowania - wszystko należy uznać za stratę co nas do niego nie prowadzi.

Informacja

świadomie pytania zamknięte, ważniejsze jest dzielenie w następnym punkcie

- Czy jesteś zdobyty przez Jezusa Chrystusa?

- Czy “pędzisz, abyś zdobył doskonałość”?

Niech ostatnim fragmentem przeczytanym na tym spotkaniu będzie obietnica nagrody. Przeczytajmy:

Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci wieniec życia.

—Ap 2,10

- Jak rozumiesz określenie “wieniec życia”?

- Kto potrzebuje Twojego świadectwa najbardziej?

Zakończenie i zastosowanie

Informacja

10 minut

- Jak to co przeżyliśmy na tych rekolekcjach przenieść w życie?

- Co mogę zrobić w najbliższym dniu, aby móc nazywać się Synem Gromu?

- Co mogę zrobić w najbliższym tygodniu, aby móc nazywać się Synem Gromu?

- Co mogę zrobić w najbliższym miesiącu, aby móc nazywać się Synem Gromu?

- Co z tego zrobię?

Modlitwa na zakończenie spotkania niech będzie uwielbieniem Boga, za wszystko co zdziałał w tej grupie.

Góra Błogosławieństw

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2016 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Brenna, diecezja bielsko-żywiecka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

BRAK.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Perspektywa w codzienności

- Cel spotkania i wprowadzenie dla animatora

- Zapoznanie się grupy

- Dyskusja wstępna

- Praktyczne ćwiczenia na zmianę perspektywy

- Podsumowanie i zastosowanie

- Zastosowanie

- Modlitwa

- Spotkanie 2. - Bardziej być niż mieć

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Świat wartości

- Jak to jest z tym miłosierdziem?

- Chrystus Sługa

- Być sługą z wyboru

- Spalać się dla innych

- Opuścić strefę komfortu?

- Zastosowanie

- Spotkanie 3. - Być sługą Boga i ludzi

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Modlitwa

- Jestem powołany

- Otrzymałem więc daję

- Zobaczyć brata i siostrę

- Posługiwać we wspólnocie, do końca i… od teraz

- Podsumowanie + Zastosowanie

Spotkanie 1. - Perspektywa w codzienności

Cel spotkania i wprowadzenie dla animatora

Podczas tego spotkania chcemy pokazać, że zmiana perspektywy powinna towarzyszyć nam na co dzień. Podajemy bardzo praktyczne i uniwersalne przykłady, które potwierdzają tę tezę dla każdej sfery życia, nie tylko religijnej. Jest to wstęp do dalszego ciągu rekolekcji, gdzie będziemy zmieniać perspektywę związaną z konkretnymi elementami rozwoju duchowego. Zrozumienie sensu zmian sposobu patrzenia na różne rzeczy jest zatem kluczem do tego, żeby dobrze wprowadzać kolejne treści. Spotkanie odbywa się pod koniec dnia, więc jego charakter powinien być w miarę możliwości luźny, ale przy tym dynamiczny i zmuszający do refleksji w dyskretny sposób. Na koniec spotkania warto powoli wprowadzać w to, że Jezus był osobą, która niewątpliwie wielu ludziom zmieniała perspektywę (patrz modlitwa końcowa).

Zapoznanie się grupy

Celem tego punktu spotkania jest zawiązanie „małej wspólnoty” w grupie. Dobrze by było, żeby już na początku swojej przygody z rekolekcjami uczestnicy poznali siebie nawzajem i zyskali świadomość tego, że od pojedynczej osoby może zależeć to, jak będą wyglądały rekolekcje całej grupy. Jak najbardziej można tu wymyślić coś swojego.

Szybkie zapoznanie (opcjonalne)

Każda osoba w grupie dostaje dosłownie jedną minutę, żeby opowiedzieć jak najwięcej o sobie. Należy zwrócić uwagę na to, że mają to być rzeczy wartościowe, które pomogą innym w pierwszym zapoznaniu z tą osobą. Przed rozpoczęciem prezentacji dajemy trzy minuty na przygotowanie. Mierzenie czasu nada wrażenie zabawy, a jednocześnie pozwoli uniknąć tracenia czasu.

CV grupy (opcjonalne)

Grupa ma za zadanie stworzenie wspólnego CV, które będzie zawierać działy oparte na wiedzy o sobie, swoich zdolnościach i cechach, które czynią ją wyjątkową. Niech będą to zarówno umiejętności przydatne do posługi na rekolekcjach (np. śpiew i czytanie), jak również rzeczy „spoza” (czyli na przykład składanie komputerów).

Dyskusja wstępna

W tym punkcie animator ma za zadanie zmotywować uczestników oraz wprowadzić ich w rekolekcje według zdania „O co właściwie chodzi z tą perspektywą?”.

Pierwsza zmiana perspektywy – wprowadzenie animatora

Całość rekolekcji będzie prowadziła do zrozumienia postawy służby i do aktywnego wprowadzenia jej w życie. Trzeba postarać się o to, żeby już teraz wszyscy zrozumieli, że nie powinniśmy koncentrować się wyłącznie na własnym przeżyciu rekolekcji, ale zadbać, by każdy z  grupy (tu może być w znaczeniu małej grupy pod kątem spotkań) je przeżył i zrozumieć, że cała grupa jest odpowiedzialna za każdego z osobna.

Idąc tym torem, aktywność na spotkaniach, czerpanie z liturgii, konferencji i innych punktów programu leży nie tylko w moim interesie, ale w interesie całej grupy. Nie ma tu więc miejsca na wstyd i myślenie typu „nie będę się udzielał, bo mi to nic nie da”. To właśnie moje osobiste doświadczenia mogą wpłynąć na kogoś innego. Bądźmy odpowiedzialni za siebie nawzajem.

Perspektywa – czym jest dla nas?

Czas na konkrety i wejście we właściwą część spotkania. Stwórzmy atmosferę luźnej dyskusji. Pytania zamieszczone poniżej mają charakter jedynie pomocniczy, bo wierzę, że kreowanie dyskusji i dostosowanie jej do grupy ma wpływ na jej jakość.

- Co to jest perspektywa? Czym jest dla ciebie?

- Jeżeli musiałbyś stworzyć definicję tego słowa, to jak by ona brzmiała?

- Czy potrafisz podać jakiś praktyczny przykład zmiany perspektywy?

- Jakie skutki miała ta zmiana? Może nic się nie zmieniło?

- Jak myślisz, po co można zmieniać punkt widzenia? Skoro już coś działa i jest wypracowane, to po co zmieniać podejście do tego?

- Czy potrafisz wskazać sytuację w twoim życiu, kiedy miałeś potrzebę zmiany perspektywy? Po co? Czy przyniosło to efekt, czy raczej nic się nie zmieniło?

- Czy zgadzasz się ze zdaniem: „Zmiana perspektywy przynosi nowe spojrzenie, a więc i nowe rozwiązania?” Jak je rozumiesz?

Praktyczne ćwiczenia na zmianę perspektywy

Proponujemy przeprowadzenie kilku ćwiczeń, w celu pokazania naszych teorii w praktyce. Ta część spotkania ma formę warsztatową, dlatego dobrze jest właściwie zrozumieć jej ideę. Ćwiczenia powinny uświadomić nam, że zmiana perspektywy często jest konieczna, a na pewno zawsze bardzo wartościowa. Jest to potrzebne, aby dobrze wejść w treści przewidziane na sobotę, gdzie zajmiemy się tematyką ewangelicznej zmiany perspektywy.

Spojrzenie na różne wydarzenia z perspektywy różnego położenia w czasie (czyli na przykład będąc dorosłym, dzieckiem itd.).

Całe ćwiczenie polega na tym, żebyśmy potrafili spojrzeć na określoną sytuację stawiając się w innej roli. Dobrze jest to sobie zwizualizować, więc można stworzyć na podłodze oś czasu. Okreslamy początek i koniec oraz wiek, np. gdzie na osi znajduje się 18. rok życia. Następnie prosimy chętnego uczestnika, by przemieszczał się po osi, wcielając się w różne role (10-latka, 50-latka lub 75-latka) i opisywał, jak widzi tę sytuację w danym momencie. Dwa pierwsze przykłady będą lepsze dla młodszych grup, a dwa kolejne dla starszych.

- Sytuacja 1.

16-letnia Marta chce iść na imprezę w towarzystwie swojej koleżanki. Na miejsce muszą dojechać autobusem i tak samo wrócić nad ranem. Przykładowe role: 16 lat – sama Marta lub jej koleżanka, 40 lat – na przykład ich rodzice, 65 lat – dziadek, 7 lat – młodszy brat.

- Sytuacja 2.

15-letnia Gosia zawsze pozwala ściągać zadanie swojej koleżance Kamili. Przykładowe role: 7 lat – dziecko, 15 lat – same zainteresowane, 30 lat – rodzice, 60 lat – dziadkowie lub Gosia w takim wieku.

- Sytuacja 3.

Z powodu niezadowolenia społecznego ogłoszono wcześniejsze wybory parlamentarne. Przykładowe role: 7 lat – dziecko, 18 lat – nastolatek, 40 lat – dorosły, 80 lat – osoba starsza.

- Sytuacja 4.

30-letni Stanisław pracuje w firmie, w której zarabia 5 tysięcy złotych miesięcznie, co w zupełności wystarcza na utrzymanie rodziny, ale nie spełnia się tam zawodowo i nie ma perspektyw rozwoju. Przykładowe role: 7 lat – syn, 18 lat – nastolatek, 30 lat – sam Stanisław, 60 lat – człowiek ze starszego pokolenia.

Wnioski (dyskusja):

- W czym mogą pomóc różne podejścia do sytuacji?

- W jaki sposób wykorzystujesz je w swoim życiu?

Przeczytajmy uczestnikom takie dwa zdania:

“Z dystansu pewne rzeczy dopiero się dostrzega.

Z dystansu pewne rzeczy przestają mieć znaczenie”.

- Czy zgadzacie się z nimi?

- Gdzie i jak doświadczyliście tego w swoim życiu?

- Czy mieliście takie doświadczenie związane z wiarą?

Scenka – zmiana perspektywy obiektywizuje sprawę

Informacja

raczej dla młodszych

Celem ćwiczenia jest pokazanie, że od tego jak podejdziemy do sytuacji, zależy jakie mamy potem do niej podejście. Chodzi tu o przypadki, gdy ktoś prosi nas o pomoc w konflikcie, a my, nie zastanawiając się nad stanowiskiem drugiego zainteresowanego, kierowani dobrymi chęciami od razu stajemy po jego stronie. Warto jednak poznać inne okoliczności sprawy, żeby podejść do niej najbardziej obiektywnie jak to możliwe.

Do wykonania ćwiczenia potrzebne są cztery osoby. Dwie będą w jakimś konflikcie, a dwie pomocnikami (po jednym na stronę konfliktu). Zadanie polega na odegraniu sceny kłótni, a następnie poproszeniu o pomoc.

- Przebieg:

1. pomocnicy na chwilę wychodzą;

2. dwójka uczestników odgrywa scenkę przy reszcie grupy;

3. wychodzi jedna z osób skonfliktowanych, wchodzi jeden pomocnik;

4. druga strona konfliktu przekazuje pomocnikowi całą sytuację i prosi go o przekonanie oponenta do swojej racji;

5. następuje zamiana: te osoby wychodzą, wchodzą kolejne dwie – powtarza się sytuacja z prośbą o pomoc;

6. na koniec wszyscy wchodzą i pomocnicy relacjonują jak widzą sytuację, która się wydarzyła.

- Temat scenki:

Podczas spaceru Michała i Natalii wyniknął spór. Okazało się, że Natalia chciałaby iść z Michałem w sobotni wieczór na urodziny znajomego, a Michał w tym czasie chce iść z nią do teatru na spektakl, który jest odgrywany tylko tego dnia. W trakcie kłótni używają odpowiedniej argumentacji, ale wywlekają też wiele brudów z przeszłości.

Wnioski (dyskusja):

- Czego może nas nauczyć ta sytuacja?

- W jaki sposób obiektywizowanie sytuacji może okazać się pomocne?

- Jakie są twoje doświadczenia związane z obiektywizowaniem sytuacji?

Podsumowanie i zastosowanie

Celem tego punktu jest krótkie podsumowanie oraz przedstawienie, dlaczego tak krótkie spotkanie warsztatowe jest ważne dla całości rekolekcji.

Dyskusja Końcowa

- Jaki element dzisiejszego spotkania był dla Was najbardziej wartościowy?

- Jesteśmy na początku rekolekcji. Jak podchodzicie do tego, żeby odkryć coś nowego, żeby wynieść z tego czasu jak najwięcej?

- Czy jesteście gotowi na to, żeby już dziś na modlitwie wieczornej spojrzeć na swoje życie z troszkę innej perspektywy? (Jeżeli jest czas, animator może zachęcić do jak najpełniejszego włączenia się w modlitwę wieczorną. To od nas animatorów zależy to, jak uczestnicy wejdą w rekolekcje).

- Wena animatorska :)

Zastosowanie

Podczas ciszy nocnej, na modlitwie zastanów się nad tym, gdzie w twoim życiu zmieniła się perspektywa. Kiedy, dlaczego, czy było warto?

W kolejnym dniu będziemy chcieli jeszcze o tym porozmawiać, więc warto być przygotowanym.

Modlitwa

Jako wstęp do modlitwy proponujemy przeczytanie fragmentu o cudzołożnicy, by pokazać, że Jezus jest tym, który poprzez zmianę perspektywy zmienia ludzkie serca. Niech to będzie dobry wstęp do tego, co będzie, a jednocześnie dobre podsumowanie tego, co robiliśmy na spotkaniu (po co to właściwie było). Następnie podziękujmy Bogu za ten czas i prośmy Ducha Świętego, aby pomógł nam się otworzyć na dalszy czas rekolekcji.

Fragment do modlitwy:

Jezus natomiast udał się na Górę Oliwną, ale o brzasku zjawił się znów w świątyni. Cały lud schodził się do Niego, a On usiadłszy nauczał ich. Wówczas uczeni w Piśmie i faryzeusze przyprowadzili do Niego kobietę którą pochwycono na cudzołóstwie, a postawiwszy ją pośrodku, powiedzieli do Niego: «Nauczycielu, tę kobietę dopiero pochwycono na cudzołóstwie. W Prawie Mojżesz nakazał nam takie kamienować. A Ty co mówisz?» Mówili to wystawiając Go na próbę, aby mieli o co Go oskarżyć. Lecz Jezus nachyliwszy się pisał palcem po ziemi. A kiedy w dalszym ciągu Go pytali, podniósł się i rzekł do nich: «Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci na nią kamień». I powtórnie nachyliwszy się pisał na ziemi. Kiedy to usłyszeli, wszyscy jeden po drugim zaczęli odchodzić, poczynając od starszych, aż do ostatnich. Pozostał tylko Jezus i kobieta, stojąca na środku. Wówczas Jezus podniósłszy się rzekł do niej: «Kobieto, gdzież oni są? Nikt cię nie potępił?» A ona odrzekła: «Nikt, Panie!» Rzekł do niej Jezus: «I Ja ciebie nie potępiam. – Idź, a od tej chwili już nie grzesz!».

—J 8,1-11

Spotkanie 2. - Bardziej być niż mieć

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

Przygotowanie uczestników do modlitwy wieczornej. Przedstawienie służby jako realizacji drogi “bardziej być niż mieć”.

To spotkanie trwa 1 godzinę 45 minut. Z tym spotkaniem jest tak, że jeżeli ludzie wejdą w temat to trzy pytania wystarczą na całą rozmowę. Nie unikajmy pytania o rzeczy podstawowe. W wierze nie trzeba dzielić się subtelnymi niuansami teologicznymi. Moim marzeniem jest, aby na tym spotkaniu ktoś powiedział jak on osobiście doświadcza miłosierdzia ze strony Jezusa Ukrzyżowanego. Nie przekombinujmy tego! Wiara się obroni tym, że jest prawdziwa.

Wprowadzenie

W czasie dzisiejszego Namiotu Spotkania czytaliśmy rozmowę Jezusa z Nikodemem. Jezus mówi o narodzeniu się na nowo. Temat “nowego otwarcia” jest często obecny w całym Piśmie Świętym. O tym też mówiliśmy wczoraj: o nowej perspektywie i umiejętności otwarcia się na nią.

Przeczytajmy:

Uczniowie Jana i faryzeusze mieli właśnie post. Przyszli więc do Niego i pytali: «Dlaczego uczniowie Jana i uczniowie faryzeuszów poszczą, a Twoi uczniowie nie poszczą?» Jezus im odpowiedział: «Czy goście weselni mogą pościć, dopóki pan młody jest z nimi? Nie mogą pościć, jak długo pana młodego mają u siebie. Lecz przyjdzie czas, kiedy zabiorą im pana młodego, a wtedy, w ów dzień, będą pościć. Nikt nie przyszywa łaty z surowego sukna do starego ubrania. W przeciwnym razie nowa łata obrywa jeszcze [część] ze starego ubrania i robi się gorsze przedarcie. Nikt też młodego wina nie wlewa do starych bukłaków. W przeciwnym razie wino rozerwie bukłaki; i wino przepadnie, i bukłaki. Lecz młode wino [należy wlewać] do nowych bukłaków».

—Mk 2,18-22

- Jak rozumiesz ten fragment?

- Czym w życiu duchowym może być przyszywanie nowego sukna do starego?

- Co do tej pory w rekolekcjach było dla Ciebie otwarciem nowej perspektywy (choćby w najmniejszym stopniu)?

- Na jaką rzeczywistość wiary jest Ci się trudno otworzyć? (opcjonalne!)

Nasze rekolekcje to symboliczna wyprawa na górę. Wczoraj wdrapywaliśmy się na nią obserwując jak zmienia się perspektywa. Dzisiaj rano patrzeliśmy z góry na Stary i Nowy Testament widząc różne powiązania. Jutro będziemy z tej góry schodzić do swoich domów.

Co przed nami dzisiaj? Po pierwszym zachwycie nowymi perspektywami chcemy się teraz jednej z nich dokładniej przyjrzeć. Ocenić jaki jest mój rzeczywisty stosunek do niej, czy chce coś w niej zmienić, zdecydować z czym chce wrócić jutro do domu.

Świat wartości

Celem ćwiczenia jest pokazanie, że wartości, które są dane jakiejś rzeczy, jakiemuś bytowi nie biorą się znikąd. To od nas zależy jakie byty mają dla nas największe wartości. Jest to dość trudne, bo z doświadczenia wiem, że ciężko ludziom przychodzi hierarchizowanie swoich wartości, ale myślę, że warto. To jest ważne w życiu każdego człowieka, aby miał świadomość systemu wartości, który posiada i dlaczego taki jest. To ćwiczenie w sposób praktyczny pozwoli nam spojrzeć na świat duchowy z wysokiej perspektywy.

Ćwiczenie: Każdy z grupy dostaje karteczki z różnymi cechami.

Naszym zadaniem jest ułożenie ich według odpowiedniej kolejności od tych najmniej wpływających na mnie (po lewej) do tych najbardziej (po prawej). Jest to dość trudne więc warto dać chwilę czasu. Następnie każdy dzieli się tym kto ma (chyba, że ktoś nie chce). Przy okazji pytamy o to czemu akurat takie cechy i czemu w takim miejscu. Nie negujemy tu żadnych odpowiedzi - chodzi o to, żeby każdy zaczął się nad tym głębiej zastanawiać. Wszystkie cechy są tak samo dobre!

Informacja

(opcjonalne) Drugim etapem ćwiczenia jest przesunięcie (lub nie) każdej z kartek w górę lub w dół. Im bardziej kartka wędruje w górę tym bardziej, według naszej oceny, wykorzystujemy w ostatnim czasie tą cechą. Im bardziej w dół - tym analogicznie mniej.

- Co pokazało Ci to ćwiczenie?

- Czy zastanawiasz się nad tym jakie miejsce w Twoim życiu zajmuje jakaś wartość?

- Co było najtrudniejsze?

- Co było najłatwiejsze?

Następnie warto pokazać, że wartość czegoś kojarzy nam się nieraz z czymś nabytym, z czymś co dana rzeczy ma od początku, a tym czasem warto zmienić perspektywę:

To jaką wartość coś ma, zależy od tego jaką wartość nadamy. Przykłady:

1. Zwykły kasztan może mieć ogromną wartość jeżeli ktoś kiedyś dał mi go w geście życzliwości.

2. Telefon, który dostałem od rodziców będzie prawdopodobnie mniej warty od telefonu na który sobie ciężko zapracowałem przez całe wakacje - moją pracą nadałem mu wartość.

3. Pieniądz - zwykły kawałek papieru, a ma sporą wartość, bo ktoś kiedyś mu ją nadał, wierząc, że dzięki temu będzie nam się żyło lepiej.

4. Prawo - zbiór reguł, które same w sobie nie mają wartości. Mają wartość wtedy, kiedy w nie wierzymy i wiemy, że są dla naszego dobra - sami nadajemy im wartość.

Wniosek: To jaką coś ma wartość w bardzo dużym stopniu zależy więc ode mnie. Tak samo się to ma do wartości drugiego człowiek, czy nawet mnie.

Jak to jest z tym miłosierdziem?

Jezus w Kazaniu na Górze szuka istoty prawa, istoty wiary. Mówiliśmy o tym w czasie porannej konferencji. My postarajmy się skoncentrować na jednym aspekcie.

Przeczytajmy:

Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią.

—Mt 5,7

- Czym dla Ciebie jest miłosierdzie?

- Co jest istotą miłosierdzia?

- W jakich sytuacjach możesz powiedzieć, że ktoś przejawia miłosierdzie?

- Gdzie Ty doświadczasz miłosierdzia?

Miłosierdzie musi być konkretne. Nie jest ideałem chrześcijańskim, aby “kochać cały świat” i tylko na tym się zatrzymywać. Takie okrągłe zdania często nie mają żadnego przełożenia na praktykę życia. Trzeba wysiłku. aby kochać kogoś w RPA czy Brazylii, bez wątpienia. Prawdziwym wyzwaniem jednak jest kochać brata, siostrę, rodziców, sąsiada i nauczycielkę j. polskiego, która przyczepiła się naszego wypracowania.

Często sami w Kościele wpadamy w pewną “pobożną naiwność” zatracając mocno sens tego co robimy. Być miłosiernym nie oznacza robienia wszystkiego, aby ktoś nie poczuł się źle.

Spróbujmy zmierzyć się z sytuacjami naiwnego i dojrzałego miłosierdzia. Spróbujmy podać wspólnie kilka przykładów. Np.

1. Daję pieniądze na ulicy, tylko dlatego, że ktoś o to prosi

2. Zwracam uwagę komuś, gdy widzę, że robi coś źle

3. Modlę się w czyjejś intencji, wiedząc, że tego potrzebuje

4. Pomagam komuś z zadaniem domowym, a nie robię za niego (dla młodszych)

Chrystus Sługa

Zacznijmy od ćwiczenia, które wykonamy indywidualnie każdy dla siebie. Weźmy proszę notatniki i zanotujmy różne określenia Jezusa np Jezus-Zbawca, Jezus-Uzdrowiciel itd.

Przeczytajmy:

Gdy dziesięciu [pozostałych] to usłyszało, oburzyli się na tych dwóch braci. A Jezus przywołał ich do siebie i rzekł: «Wiecie, że władcy narodów uciskają je, a wielcy dają im odczuć swą władzę. Nie tak będzie u was. Lecz kto by między wami chciał stać się wielkim, niech będzie waszym sługą. A kto by chciał być pierwszym między wami, niech będzie niewolnikiem waszym, na wzór Syna Człowieczego, który nie przyszedł, aby Mu służono, lecz aby służyć i dać swoje życie na okup za wielu».

—Mt 20,24-28

- Jak kojarzy Ci się określenie “być sługą”? (Jeżeli ktoś chce) Gdzie umieściłeś kartkę “służba” w czasie ćwiczenia?

- Czy często słyszysz o Chrystusie-Słudze? Jak myślisz dlaczego? (Odpowiedź na to pytanie możesz uzyskać sprawdzając czy przed chwilą zapisałeś takie określenie w trakcie ćwiczenia)

Piotr dał obmyć sobie nogi. W czasie wesela przyniesiono Jezusowi wodę, aby rozwiązał ich kryzys. Jak Ty pozwalasz Jezusowi, aby służył także Tobie?

Tutaj dygresja: słowa “być sługą” może kojarzyć się obecnie bardzo negatywnie. Kultura tak ukształtowała nasz język. Sługa to nie jest przecież człowiek wolny. Czasami sam język, który słyszy w Kościele może nas odstraszać tylko dlatego, że jest dla nas obecnie niezrozumiały. Te rekolekcje opowiadają o odwadze do zmiany perspektywy. Przy wysiłku własnym można z tym językiem się oswoić i dotrzeć do treści, które za nim stoją.

Być sługą z wyboru

Bóg nadaje nam wartość jako człowiekowi nie po to, żebyśmy po prostu mieli, nie po to, żeby się dobrze czuć, nie po to by skupiać się tylko na własnym rozwoju i nie po to, żeby stawiać się w centrum. Przez służbę, przez miłosierdzie to drugi człowiek, za przykładem Jezusa Chrystusa, staje na piedestale naszego czynienia miłości i dobra względem niego.

Jak być sługą tak by nie czuć się z tym źle? Zostać nim z własnego wyboru. Niewolnik rodzi się niewolnikiem. Sługa chrześcijański zostaje nim z wyboru. To dobre miejsce na świadectwo animatora.

Informacja

Czy moje małżeństwo ogranicza mi wolność? Po ludzku patrząc tak, bo mam ograniczone możliwości ;). Nie jestem jednak w żaden sposób zniewolony, bo to był mój wybór. Aktem wolnej woli świadomie “ograniczyłem” swoje możliwości zyskując tak naprawdę o wiele wiele więcej. Ten mechanizm jest kluczowy. Stojąc przed decyzją nie mamy nowej perspektywy i w tej obecnej coś może wyglądać jak strata.

Przeczytajmy: (lub J 13,1-17 (obmywanie nóg))

To dążenie niech was ożywia; ono też było w Chrystusie Jezusie.

On, istniejąc w postaci Bożej,

nie skorzystał ze sposobności,

aby na równi być z Bogiem,

lecz ogołocił samego siebie,

przyjąwszy postać sługi,

stawszy się podobnym do ludzi.

A w zewnętrznym przejawie, uznany za człowieka,

uniżył samego siebie,

stawszy się posłusznym aż do śmierci -

i to śmierci krzyżowej.

Dlatego też Bóg Go nad wszystko wywyższył

i darował Mu imię

ponad wszelkie imię,

aby na imię Jezusa

zgięło się każde kolano

istot niebieskich i ziemskich i podziemnych.

I aby wszelki język wyznał,

że Jezus Chrystus jest PANEM -

ku chwale Boga Ojca.

—Flp 2,5-11

- Czym dla Ciebie jest służba?

- Czy doświadczyłeś kiedyś radości ze służby? Jeżeli możesz opowiedz o tym.

- Jak się czujesz gdy wyobrażasz sobie, że inni nazywają Cię np “Kamil sługa ludzi”? Dlaczego?

Przeczytajmy fragment Homilii Jana Pawła II z 1987r z Westerplatte dzieląc ją na dwa etapy:

[1] Aktualne są tu słowa kardynała Newmana, że potrzeba „ludzi, którzy znają swoją religię i którzy ją zgłębiają; którzy dokładnie wiedzą, jaka jest ich pozycja; którzy są świadomi tego, w co wierzą, a w co nie; którzy tak dobrze znają swoje Credo, że potrafią z niego zdać sprawę; którzy do tego stopnia poznali historię, że umieją jej bronić” (John Henry Newman, On Consulting the Faithful in Matters of Doctrine).

[2] Młodzieniec z Ewangelii miał bardzo jasny pogląd na zasady, wedle których winno się budować ludzkie życie. A jednak i on w pewnym momencie nie zdołał przekroczyć progu swoich uwarunkowań. Kiedy Chrystus, zwracając się do niego z miłością, powiedział: „pójdź za Mną” (por. Mk 10, 21) - nie poszedł. Nie poszedł, ponieważ „miał majętności wiele” (por. Mk 10, 22). Pragnienie, aby zachować to wszystko, co miał, przeszkodziło mu. Pragnienie, ażeby „mieć”, ażeby „więcej mieć”, przeszkodziło mu w tym, aby „bardziej być”.

Droga bowiem, jaką wskazywał Chrystus, do tego prowadziła: ażeby „bardziej być”! Zawsze do tego prowadzą wskazania Ewangelii. W każdym bez wyjątku zawodzie czy powołaniu - wezwanie Chrystusa do tego prowadzi.

Wasze powołania i zawody są różne. Musicie dobrze rozważyć, w jakim stosunku - na każdej z tych dróg - pozostaje „bardziej być” do „więcej mieć”. Ale nigdy samo „więcej mieć” nie może zwyciężyć. Bo wtedy człowiek może przegrać rzecz najcenniejszą: swoje człowieczeństwo, swoje sumienie, swoją godność. To wszystko, co stanowi też perspektywę „życia wiecznego”.

[1] Aby wybrać coś świadomie trzeba to znać. Papież mówi o ludziach, którzy znają swoją religię, wiedzą jaka jest ich pozycja, są świadomi. To jest punkt wyjścia.

- Jaka jest Twoja pozycja w Kościele? Co możesz w nim robić?

Informacja

Nie rozwijamy tego zbytnio. To będzie temat jutrzejszego dnia. Teraz chcemy temat zasygnalizować, aby zaczął pracować w sercach uczestników. Jest to też okazja, abyś jako animator zobaczył jaki jest stan świadomości Twojej grupy. Jeżeli dzisiaj wyjdzie, że dla nich służba w Kościele jest abstrakcyjna to powinieneś tutaj już nakreślić im powszechne powołanie do służby

[2] Papież mówi o kluczowej zmianie perspektywy. W życiu chodzi o to, aby bardziej być niż mieć.

- Co to dla Ciebie tak konkretnie znaczy?

- Kiedy zwycięża w nas “więcej mieć”? Czy ten problem nas dotyczy?

- Jak w naszym obecnym powołaniu lub zawodzie wygląda stosunek “więcej mieć” do “bardziej być”?

Spalać się dla innych

Ostrzeżenie

Ważny moment spotkania. Od niego zależy gotowość przeżycia znaku na modlitwie wieczornej.

Symbolem służby dla drugich o której mówimy jest zapalona świeca, która stoi pośrodku nas. Spróbujmy ten symbol zinterpretować. Dlaczego świeca?

(Animator prowadzi spotkanie podchwytując to co ludzie mówią i starając się to rozwijać. Jeżeli jakiś punkt z listy nie został wspomniany można na niego nakierować. Z każdego punktu po jego interpretacji z konsekwencją wracamy do pytania: co to oznacza dla Ciebie w praktyce?)

- Świeca może zapalać innych

Podobnie służba jest “zaraźliwa”. Osoba, która posługuje radośnie wobec innych zbiera wokół siebie ludzi, którzy chcą jej pomagać. Tak powstała znakomita większość zgromadzeń zakonnych! Podczas Wigilii Paschalnej od jednej świecy (Paschału) zapalane są wszystkie w kościele i w moment robi się jasno.

Co to oznacza dla Ciebie w praktyce?

- Świece ktoś musiał wcześniej zapalić

Podobnie jest z nami - służymy, bo ktoś dał nam impuls do działania. Służba ma w swoim DNA pewną “ciągłość pokoleń”. Przejmujemy wzajemnie odpowiedzialność.

Co to oznacza dla Ciebie w praktyce?

- Świeca spala się dla innych

Służba jest nastawiona na dawanie, na drugiego człowieka. Ma w sobie element wyrzeczenia np. swojego czasu czy energii.

Co to oznacza dla Ciebie w praktyce?

- Świeca daje ciepło wszystkim bez wyjątku

Służba chrześcijańska nie jest wybredna. Jeżeli chcemy głosić Ewangelię to głosimy ją na bogato - całemu światu, nie wybieramy sobie obszarów ziemi.

Co to oznacza dla Ciebie w praktyce?

- Świeca jest stworzona w jakimś konkretnym celu

Spontanicznie lub przez przypadek świece nie powstają. Służba też jest w jakimś stopniu zaplanowana, przemyślana, ma swój cel.

Co to oznacza dla Ciebie w praktyce?

- Świece można zdmuchnąć

Służba też jest bezbronna i delikatna. Łatwo złamać idealistę wrzucając mu kilka tekstów o jego naiwności. W czasie służby takie rzeczy się zdarzają, ale… w połączeniu z pkt. 1 jeżeli nie jesteśmy w niej samotni - damy radę!

Co to oznacza dla Ciebie w praktyce?

- Świeca nie może się palić bez tlenu

Tak my nie możemy służyć bez miłości do bliźniego i Ducha Świętego

Co to oznacza dla Ciebie w praktyce?

Nie zostańmy tylko na etapie interpretacji. Podzielmy się swoim doświadczeniem. Ten końcowy etap spotkania należy wykorzystać na dobre dzielenie się swoim podejściem do “życia dla drugich”. Poniżej kilka pytań, które mogą być przydatne.

- Jakie masz doświadczenia z “spalaniem się dla innych”?

- Kto Tobie służył? Czy jesteś mu za to wdzięczny?

- Jaka sprawa/rzecz/osoba jest dla Ciebie tak ważna, że chciałbyś aby Twoje było nastawione na służbę w tym kierunku?

- Pewien ksiądz powiedział, że musimy “posiadać siebie w dawaniu siebie” - jak rozumiesz takie sformułowanie? Doświadczyłeś, że to prawda?

- Jakie trudności spotykasz (możesz spotykać) w służbie? Jak możesz się z nimi uporać?

Opuścić strefę komfortu?

Służba jest wychodzeniem ze swojej strefy komfortu (czyli poza co nam przychodzi w miarę łatwo, bo czujemy się na tyle dobrze). Niesie za sobą wymaganie, aby wyjść poza to co dla nas jest w widocznym zasięgu ręki, poza to co “chcielibyśmy” robić. Dzięki temu też służba staje się niesamowitym rozwojem - w zakresie wiary, miłości do drugiego człowieka i po prostu w sensie rozwoju własnej osobowości, dlaczego?

Zaobserwujmy to na prostym przykładzie spoza dziedziny Kościoła:

1. Młody stolarz po technikum został nauczony podstawowych umiejętności. Potrafi zrobić krzesła, stoły i proste półki. Jednakże zawsze ma wujka, który w przypadku problemów może mu pomóc. Pewnego dnia przychodzi pewien mężczyzna i chciałby zamówić u niego małą szafę. Znacznie przewyższa to rzeczy, które robił do tej. Czy powinien się tego podejmować? Zdecydowanie, bo lepiej się wtedy rozwinie i nauczy się czegoś nowego.

2. Tak więc nie ma co się bać wyzwań i nowych rzeczy nawet jeżeli coś może pójść nie tak.

3. Jezus powołuje uczniów - prostych ludzi. Daje im zadania, które znacznie przewyższają ich dotychczasowe obowiązki.

- Co jest dla Ciebie najtrudniejsze w przyjęciu służby?

- Czy przeżyłeś taki moment, że przez służbę drugiemu sam dużo otrzymałeś? Możesz się podzielić?

Zastosowanie

Stworzenie listy osób, które okazały nam miłosierdzie. Modlitwa w ich intencji.

Spotkanie 3. - Być sługą Boga i ludzi

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

Celem dzisiejszego spotkania jest wypracowanie przez każdego z uczestników weryfikowalnego konkretu życia w którym będzie chciał “bardziej być, niż mieć”. Chcemy zmierzyć się z naszymi obawami i dobrze umotywować naszą potencjalną zmianę. To spotkanie trwa 1 godzinę 20 minut. Dzisiejsze spotkanie grupowe nie ma modlitwy przed spotkaniem. Ma modlitwę w drugim punkcie tego spotkania.

Wprowadzenie

Wczoraj na modlitwie wieczornej każdy z Was został posłany do czynienia miłosierdzia. Symbolicznie otrzymaliście zapaloną świecę. Kościół stawiał się u Boga za Wami, abyście zrealizowali swoje powołanie.

- Co oznacza dla Ciebie to wydarzenie, co czułeś kiedy przyjmowałeś świecę?

- Jakie masz nadzieje związane z tym czasem?

- Jak czujesz się na tych rekolekcjach?

Modlitwa

Kościół, który wspierał nas w powołaniu to nie tylko “specjalni uprawnieni”. Kościół to my. Przeżywamy te rekolekcje razem i tak jak mówiliśmy na pierwszym spotkaniu - jesteśmy odpowiedzialni nawzajem za siebie. Pomódlmy się zatem teraz w swoich intencjach o to, abyśmy schodząc dzisiaj z tej góry przenieśli jedną rzecz do naszego życia w sposób trwały.

Jestem powołany

Zostaliśmy posłani. Zostaliśmy powołani. To jedna z podstawowych prawd wiary - Bóg nas kocha i ma dla nas plan. Zauważcie, że do tej pory nie pytaliśmy Was o to jakie macie powołanie. Nie musieliśmy, bo Bóg wzywa do niektórych rzeczy nas wszystkich. Tak jest np. z czynieniem miłosierdzia czy dążeniem do świętości. Nadal jest to jednak powołanie - które trzeba usłyszeć, a potem dobrowolnie odpowiedzieć. Mimo, że jest powszechne/masowe to szanuje wolność każdego z nas.

- Czy czujesz się powołany do służby drugiej osobie? W jaki sposób?

Informacja

Można jeszcze nie wiedzieć!

Na przełomie 1997 i 1998 roku odbył się w Rzymie kongres poświęcony powołaniom. Spróbujemy teraz sięgnąć do tego oficjalnego tekstu Kościoła i zmierzymy się z nim.

Przeczytajmy:

“Ten prosty fakt zaistnienia powinien nade wszystko przepełnić wszystkich zachwytem i niezmierną wdzięcznością dla Tego, który w całkowicie darmowy sposób powołał nas z niczego, wymawiając nasze imię. Zrozumienie zatem, że życie jest darem, nie powinno jedynie wzbudzić postawy uznania, lecz powoli powinno sugerować pierwszą wielką odpowiedź na zasadnicze pytanie o jego sens: życie człowieka jest arcydziełem stwórczej miłości Boga i jest samo w sobie wezwaniem do miłości. Otrzymany dar ze swojej natury dąży do stania się dobrem dawanym. Miłość jest pełnym sensem życia. Bóg tak umiłował człowieka, że oddał za niego Swoje życie i uczynił go zdolnym do życia i miłowania na sposób boski.”

—Kongres Nowych Powołań w Europie

- Służbie komu/czemu chciałbyś poświęcić obecnie swoje życie? Dlaczego?

- Co myślisz o tym, że jesteś zdolny do miłowania na sposób boski? Co to dla Ciebie oznacza?

Przeczytajmy:

“Jak świętość jest dla wszystkich ochrzczonych w Chrystusie, tak też istnieje specyficzne powołanie każdego żyjącego; jak ta pierwsza jest zaszczepiona we Chrzcie świętym, tak to drugie jest związane z samym faktem istnienia. Powołanie jest myślą opatrznościową Stwórcy względem każdego stworzenia, jest Jego ideą-projektem, jakby pewnym marzeniem, które jest w sercu Boga, ponieważ los stworzenia leży Mu na sercu. Bóg-Ojciec pragnie, by było ono różne i specyficzne dla każdego żyjącego. Istota ludzka jest w rzeczywistości «powołana» do życia i, gdy zaczyna żyć, niesie i odnajduje w sobie obraz Tego, który ją powołał.”

—Kongres Nowych Powołań w Europie

Informacja

Nie przeoczmy tego momentu - tutaj dokopujemy się do konkretu. Od tego może zależeć cała wartość tych rekolekcji. To moment swoistej weryfikacji i “ostatni dzwonek” na to, abyśmy spróbowali pomóc raz jeszcze uczestnikom przeżyć rekolekcje.

Nie mamy wszyscy być tacy sami mimo, że wszyscy mamy to samo powołanie do posługi miłosierdzia. To musi oznaczać, że posługa miłosierdzia musi mieć bardzo wiele przejawów.

Pokażmy miłosierdzie szeroko! Nie zarezerwujmy słowa “miłosierdzie” tylko dla pomagania biednym dzieciom na ulicy poprzez kupowanie im bułki (choć to też jest ważne!). Uczenie czegoś to posługa miłosierdzia. Poświęcamy mu swój czas i zasoby czyniąc to z miłością dla jego dobra. Uczciwa rozmowa z kimś przy kawie gdy ta osoba ma potrzebę wygadania się komuś to posługa miłosierdzia.

Podzielmy wspólnie nasze życie na pewne przestrzenie. Na przykład:

1. Nauka

2. Rodzina

3. Otoczenie domu

4. Praca

5. Odpoczynek

6. Hobby

7. Sport

8. Przyjaciele

9. Podróże

10. Polityka

Niech każda z grup wybierze swoje 10 przestrzeni zapisując to na kartce tak, aby powstało 10 kolumn. Następnie na kartkach typu “post-it” zapisujmy wspólnie pomysły jak można być apostołem miłosierdzia w każdej z tych przestrzeni przyklejając ją w odpowiednie miejsce.

- Która “kartka” jest najbliższa Tobie? Dlaczego?

- Gdzie w środowisku w którym żyjesz najbardziej potrzebna jest posługa miłosierdzia? Na czym ona by polegała?

- Jak Ty możesz “spalać się dla innych” w tym zakresie?

Informacja

Jest to miejsce w którym jako animatorzy możemy zaświadczyć o tym “odnajdywaniu w sobie obrazu Tego, który nas powołał” w diakonii. Jest to osobiste, ale chyba niezbędne.

Otrzymałem więc daję

Przeczytajmy:

Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie

—Mt 10,8

- Jakie są Twoje “specyficzne dary”, które możesz wykorzystać? W których przestrzeniach z poprzedniego ćwiczenia wydaje Ci się to najbardziej naturalne?

- Co jest dla Ciebie najważniejsze w dawaniu?

- Jak przyjmujesz podarunki od innych? Czy sprawia Ci to problem?

Zobaczenie siebie jako kogoś obdarowanego, kogoś szczęśliwego bardzo pomaga zobaczyć brata i siostrę obok nas. To poczucie niskiej wartości sprawia “paradoksalnie”, że jesteśmy skoncentrowani często tak bardzo na sobie, że nie potrafimy w pełni zobaczyć potrzeb ludzi koło nas.

Bóg widzi w nas ludzi wartościowych i obdarowanych. Jeżeli spojrzymy na siebie samych w ten sposób dawanie innym tego co samemu się otrzymało staje się czymś naturalnym.

- Co jest najważniejszą rzeczą/sprawą jaką możesz dać drugiemu?

- Komu poświęcasz najwięcej swojego czasu? Ludziom czy sprawom?

- Za co w życiu jesteś najbardziej wdzięczny?

Zobaczyć brata i siostrę

Przeczytajmy ostatni fragment:

“Częścią kultury powołaniowej jest: zdolność snucia marzeń i wielkich pragnień; zdumienie, które pozwala docenić piękno i wybrać je dla samej jego wewnętrznej wartości, ponieważ czyni życie pięknym i prawdziwym; altruizm, który jest nie tylko solidarnością w potrzebie, lecz rodzi się z odkrycia godności kogokolwiek z sióstr i braci. Kulturze przyjemności, która ryzykuje straceniem z pola widzenia i unicestwieniem poważnych pytań, przeciwstawia się kultura zdolna do znalezienia odwagi i upodobania w wielkich pytaniach człowieka, odnoszących się do jego przyszłości.”

—Kongres Nowych Powołań w Europie

- Jakie masz obawy związane z “byciem dla”?

- Na czym polega “godność kogokolwiek z sióstr i braci”? (Wszyscy należą do Boga)

Przeczytajmy:

Wtedy odezwie się Król do tych po prawej stronie: „Pójdźcie, błogosławieni Ojca mojego, weźcie w posiadanie królestwo, przygotowane wam od założenia świata! Bo byłem głodny, a daliście Mi jeść; byłem spragniony, a daliście Mi pić; byłem przybyszem, a przyjęliście Mnie; byłem nagi, a przyodzialiście Mnie; byłem chory, a odwiedziliście Mnie; byłem w więzieniu, a przyszliście do Mnie”. Wówczas zapytają sprawiedliwi: „Panie, kiedy widzieliśmy Cię głodnym i nakarmiliśmy Ciebie? spragnionym i daliśmy Ci pić? Kiedy widzieliśmy Cię przybyszem i przyjęliśmy Cię? lub nagim i przyodzialiśmy Cię? Kiedy widzieliśmy Cię chorym lub w więzieniu i przyszliśmy do Ciebie?” A Król im odpowie: „Zaprawdę, powiadam wam: Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili”.

—Mt 25,34-37

- Na ile potrafisz żyć w perspektywie, że w każdym człowieku możemy spotkać Chrystusa?

- Co taka perspektywa, którą przyniósł Chrystus zmienia dla świata?

- Co oznacza fakt, że sprawiedliwi byli zdziwieni takim obrotem sprawy?

Bycie dobrym to nie jest ogromny wysiłek. “Błogosławieni” mają wpisane to w swoje DNA, są tacy “mimochodem”. Jak inaczej mogliby być szczęśliwi gdyby każdy ich uśmiech, podanie ręki czy inna pomoc była wysiłkiem z potem na czole. Dostaliśmy świecę, która się spala. To spalanie się w chrześcijaństwie jest radosne, jest naturalne. Inaczej nikt nie byłby chrześcijaninem dłużej niż kilka lat z powodów wykończenia psychicznego :).

Informacja

Niech każdy animator znajdzie tutaj swój własny przykład. Ja podaje KWC, bo jest powszechnie znany.

Kluczem jest właśnie zmiana perspektywy z piątku. Ktoś z pracy mi kiedyś powiedział: “Ja Cię podziwiam za ten wysiłek nie picia alkoholu od 17 lat. Musisz mieć jakieś niesamowite i skomplikowane techniki motywacyjne”. Sęk w tym, że nie mam. Chrześcijaństwo nie jest skomplikowane, nie ma zaawansowanych mechanizmów. To co z perspektywy świeckiej wygląda jak skomplikowana maszyneria można zobaczyć wyjątkowo prosto. Zmieńmy na chwilę perspektywę i zobaczmy w każdym alkoholiku Jezusa (albo po prostu człowieka z taką samą godnością jak moja mama) i pomyślmy, że można mu pomóc nie pijąc. Więc nie pije.

- W jaki sposób Twoja wiara zmienia perspektywę w patrzeniu na innych ludzi?

- W jaki sposób Twoja wiara zmienia perspektywę w patrzeniu na życie?

Posługiwać we wspólnocie, do końca i… od teraz

W Orędziu na tegoroczny Wielki Post Franciszek przypomniał: „Jakże pragnę, aby miejsca, w których wyraża się Kościół, w szczególności nasze parafie i nasze wspólnoty, stały się wyspami miłosierdzia na morzu obojętności!”

- Papież mówi o wspólnotach, grupach. Dlaczego?

Mówiliśmy o tym wczoraj interpretując symbol świecy. Łatwo stracić zapał. Jeżeli będą inni wokół nas, którzy “są zapaleni” to utrzymamy płomień.

- Czy masz grupę, która może Ci pomóc służyć? Jaka ona jest?

- W jaki sposób możesz w niej podtrzymać swój zapał?

Jak mawiał klasyk “do tanga trzeba dwojga”. Sam fakt, że my chcemy być we wspólnocie nie wystarczy, aby automatycznie nie osłabł nasz zapał. Potrzebna jest jeszcze otwartość tej wspólnoty na to, aby nam pomagać. Możemy zatem stanąć po drugiej stronie, prawda? Umiemy już zmieniać perspektywę! :).

- Co robisz, aby utrzymać zapał innych w Twojej wspólnocie do służby?

- Co mogłabyś zrobić dodatkowo?

Posługa miłosierdzia to coś co wybiera się na stałe. Jeżeli zobaczy się tę perspektywę ewangeliczną o której cały czas tutaj mówimy to zostawia to już trwały ślad. Dlatego w takim przypadku “wraca się z góry błogosławieństw już innym człowiekiem”.

Przeczytajmy dalszy fragment homilii, której fragmenty czytaliśmy wczoraj na spotkaniu:

“Wiemy, że tu, na tym miejscu, na Westerplatte, we wrześniu 1939 roku, grupa młodych Polaków, żołnierzy, pod dowództwem majora Henryka Sucharskiego, trwała ze szlachetnym uporem, podejmując nierówną walkę z najeźdźcą. Walkę bohaterską.

Pozostali w pamięci narodu jako wymowny symbol. Trzeba, ażeby ten symbol wciąż przemawiał, ażeby stanowił wyzwanie dla coraz nowych ludzi i pokoleń Polaków.

Każdy z was, młodzi przyjaciele, znajduje też w życiu jakieś swoje „Westerplatte”. Jakiś wymiar zadań, które musi podjąć i wypełnić. Jakąś słuszną sprawę, o którą nie można nie walczyć. Jakiś obowiązek, powinność, od której nie można się uchylić. Nie można „zdezerterować”.

Wreszcie — jakiś porządek prawd i wartości, które trzeba „utrzymać” i „obronić”, tak jak to Westerplatte, w sobie i wokół siebie. Tak, obronić — dla siebie i dla innych.”

—Homilia w czasie liturgii słowa skierowana do młodzieży zgromadzonej na Westerplatte – 12 czerwca 1987

Mimo, że jesteśmy ze sobą niecałe dwa dni spróbujemy w duchu chrześcijańskiego zaufania otworzyć się na siebie. Zmierzmy się z takimi pytaniami?

Informacja

Animatorze znasz swoją grupę i rozeznaj czy chcesz realizować to na spotkaniu.

- Co jest Twoim Westerplatte? Jak wygląda to z perspektywy “bardziej być niż mieć”?

- Co możemy zrobić jako mała grupa, aby Ci pomóc je obronić?

Informacja

To miejsce animatora na świadectwo o odnalezieniu “swojego miejsca na ziemi” w diakonii (o ile jest to prawdą!)

Zachęćmy grupę do działania. Przejdźmy z mówienia o miłosierdziu do jego czynienia. Tu i teraz.

Wariant 1 (w gorącej wodzie kąpani):

- Co możemy zrobić teraz jako mała grupa, aby Ci pomóc?

Ktoś chce modlitwy? Pomódlmy się nad naszym bratem (wspólne Ojcze Nasz). Ktoś chciałby zobaczyć jakie ma dobre cechy? Bierzemy kartki i każdy pisze jedną cechę i wręcza. Ktoś chce pogadać o czymś? Umawiamy się teraz na herbatę przed wyjazdem.

Wariant 2 (skutek odroczony):

Każdy z uczestników stara się pełnić dojrzałą służbę miłosierdzia względem każdego. Uczestnik przypomina co jest jego “Westerplatte” a następnie każdy (oprócz autora) wypisuje na kartce co zrobi w tej sprawie dla niego, aby mu w tym pomóc i wręcza mu ją. W ten sposób grupa związuje swoisty “kontrakt”, że będzie się wspierała w najbliższym czasie.

Podsumowanie + Zastosowanie

11 stycznia 2016 r. podczas modlitwy Anioł Pański Franciszek mówił: “Potrzeba dziś miłosierdzia i istotne jest, aby wierni świeccy żyli nim i zanieśli je do różnych sfer społecznych. Naprzód! Przeżywamy czas miłosierdzia, to jest właśnie czas miłosierdzia.”

Wybierzmy sobie po jednej rzeczy, która zrobimy w czynie miłosierdzia:

1. Na tych rekolekcjach

2. Po powrocie do domu

3. W najbliższym tygodniu

Zapiszmy te rzeczy w naszych notatnikach (lub jeżeli ktoś woli - włóżmy na kartkach do Pisma Świętego).

W ramach modlitwy uczyńmy każdy sobie znak błogosławieństwa na czole oraz przeczytajmy Rz 8,28-30.

Dwa Skrzydła

Czas powstania konspektów:

Jesień 2016 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Brenna, diecezja bielsko-żywiecka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

BRAK.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Iluzja a prawda

- Cel spotkania i wprowadzenie dla animatora

- Zapoznanie się grupy

- Wprowadzenie-definiowanie wolności

- Złudzenie wolności

- Podsumowanie i zastosowanie

- Modlitwa

- Spotkanie 2. - Dlaczego pytania są ważne?

- Dzielenie się Ewangelią

- Cel spotkania i wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Wybór szczery i konsekwentny

- O co (nie) chodzi w tej wierze?

- Wiara jako szukanie prawdy - “duże dzwony”

- Pytania o wiarę - “małe dzwonki”

- Wiara jest procesem

- Zastosowanie i modlitwa

- Spotkanie 3. - Z czym do ludzi?

- Cel spotkania - wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Nie ma wolności bez odpowiedzialności

- “Łaska bazuje na naturze” - indywidualizm każdej drogi wiary

- Przestrzenie mojego życia, potrzeby świata

- Podsumowanie i zastosowanie

- Modlitwa

Spotkanie 1. - Iluzja a prawda

Cel spotkania i wprowadzenie dla animatora

To spotkanie ma charakter wprowadzający, jest wstępem do dalszej części rekolekcji, gdzie wyszedłszy od wolności skupimy się na naszych wyborach i ich konsekwencjach. Najważniejsze jest tutaj zrozumienie czym jest prawdziwa wolność. Uczestnik po spotkaniu rozumie czym jest wolność, potrafi ją zdefiniować i odróżnić pojęcie prawdziwej wolności od iluzji wolności. Potrafi wskazać jej płaszczyzny w swoim życiu. Dzisiejsze spotkanie jest wprowadzeniem do modlitwy wieczornej, której głównym celem będzie wskazanie Chrystusa jako tego, który wolność przynosi. Z racji na ograniczony czas, postaraj się zachować dynamiczną płynność tego spotkania.

Informacja

Tu mogą się pojawić dyskusje na temat “wolności” w aborcji, czarne protesty itd. Trzeba się z tym liczyć i być na to przygotowanym.

Pamiętaj, podane przykładowe odpowiedzi na pytania są tylko sugestią autorów, nie wymagamy w żadnym momencie podania słowa-klucza. Masz wielki wpływ na ludzi, którzy teraz przed Tobą stoją. W tym czasie jesteś szczególnie za nich odpowiedzialny. Nie bez powodu znajdujesz się właśnie w Brennej, na tych rekolekcjach. Spędzaj ze swoją grupą każdy możliwy czas wolny. Bądź z uczestnikami w pokoju, zadawaj im pytania, bądź obecny nie tylko na spotkaniach grupowych, ale w całym ich czasie rekolekcyjnym. Jednym z powodów jest proza życia i konieczność utrzymania dyscypliny na rekolekcjach dla 100 osób. Ważniejszym powodem jest nawiązanie relacji bez której wszystko co mówimy będzie z definicji 10 razy mniejszej mocy. Inspiruj, zapalaj, ucz, w razie potrzeby burz i pokazuj jak budować od nowa. Niech to będzie czas działania Ducha Świętego. Powodzenia!

- zawiązanie wspólnoty, wzajemne poznanie się

- od razu w kontekście wolności - jak ją rozumiemy, co nam ją zabiera, jak na to reagujemy?

- pokazanie jak błędnie można rozumieć wolność i pokazanie czym wolność jest naprawdę

- pokazanie wartości wolności, ale także wolności jako warunku tego, żeby coś było wartościowe (bo bez wolności nie ma racji bytu - np. miłość, moralność…)

- wprowadzenie w modlitwę wieczorną (wolność nie jest łatwa, często z różnych względów sami nie potrafimy jej w pełni osiągnąć)

Zapoznanie się grupy

Celem tego punktu jest zapoznanie się, stworzenie wewnętrznej wspólnoty. Warto, szczególnie w młodszych grupach, podkreślić, że mogą się czuć swobodnie, że tworzymy zamkniętą grupę. Forma dowolna (byle nie za długa). Można zadać kilka pytań o pasje, ulubiony film itd. i płynnie przejść do wprowadzenia zadając pytanie typu: “kiedy czujesz się wolny?”, “co cię najbardziej cieszy?”

- Dowolna forma modlitwy o otwartość, działanie Ducha Świętego, prośba o siły, abyśmy ten czas umieli wykorzystać.

- Zapoznanie, np.: Twój ulubiony film, marzenia, opisz siebie w kilku przymiotnikach-dlaczego takie a nie inne?

- Można poprosić by każdy zadał sobie pytanie (na które nie będziemy odpowiadać): Co zamierzam zrobić z tym czasem. Muszę podjąć decyzję: wchodzę w to na 100%, staram się, bo mogę coś zyskać, bo właściwie co mam do stracenia albo nie.

- Kiedy czujesz się szczęśliwy?

- Kiedy czujesz się wolny?

Wprowadzenie-definiowanie wolności

Tutaj przechodzimy już do treści właściwej spotkania. Proponujemy luźną burzę mózgów nad samą definicją wolności, którą potem będziemy konfrontować z rzeczywistością. Konstytucja soborowa (Gaudium et spes (z łac. Radość i Nadzieja) – Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym ogłoszona przez papieża Pawła VI 7 grudnia 1965. (KDK17)) wolność rozumie jako: brak zewnętrznego przymusu i wewnętrzną niezależność wobec zła. Łączy w taki sposób dwie koncepcje wolności: wyboru i autonomii działania.

Burza mózgów: Czym jest wolność, z jakimi obrazami Ci się kojarzy? W jakich sferach mojego życia występuje? (Skojarzenia można wypisać na kartce w postaci “słoneczka” ze słowem “wolność” w centrum. Np. brak zew. przymusu, wewnętrzna niezależność od zła, wolny wybór dobra, wolność w prawie, wolność od grzechu, wolność słowa, nie idę pod wpływem ślepego popędu, wolność od śmierci)

Możemy sobie pomóc i zobaczyć co bezpośrednio mówi Pismo o wolności.

Informacja

Można wybrać po jednym fragmencie.

Przeczytajmy:

Wolność w poznaniu Boga:

Czyż nie jestem wolny? Czy nie jestem apostołem? Czyż nie widziałem Jezusa, Pana naszego Czyż nie jesteście moim dziełem w Chrystusie?

—1 Kor 9,1

Pan zaś jest Duchem, a gdzie jest Duch Pański - tam wolność.

—2 Kor 3,17

Wolność od grzechu:

a uwolnieni od grzechu oddaliście się w niewolę sprawiedliwości.

—Rz 6,18

On uwolnił nas spod władzy ciemności i przeniósł do królestwa swego umiłowanego Syna, w którym mamy odkupienie - odpuszczenie grzechów.

—1 Kol 1,13-14

Wolność od śmierci:

Stworzenie bowiem zostało poddane marności - nie z własnej chęci, ale ze względu na Tego, który je poddał - w nadziei, że również i ono zostanie wyzwolone z niewoli zepsucia, by uczestniczyć w wolności i chwale dzieci Bożych.

—Rz 8,20-21

Teraz jednak dla tych, którzy są w Chrystusie Jezusie, nie ma już potępienia. Albowiem prawo Ducha, który daje życie w Chrystusie Jezusie, wyzwoliło cię spod prawa grzechu i śmierci. Co bowiem było niemożliwe dla Prawa, ponieważ ciało czyniło je bezsilnym, [tego dokonał Bóg]. On to zesłał Syna swego w ciele podobnym do ciała grzesznego i dla [usunięcia] grzechu wydał w tym ciele wyrok potępiający grzech, aby to, co nakazuje Prawo, wypełniło się w nas, o ile postępujemy nie według ciała, ale według Ducha.

—Rz 8,1-4

Zapytajmy:

- Czy da się żyć bez wolności? Dlaczego tak, dlaczego nie?

- Czy wolność to stan stały? Czy zawsze jestem wolny?

- W jakich momentach sam swoją wolność odbieram?

- Jak reagujesz, gdy ktoś Twoją wolność zabiera/ogranicza?

- Jaka jest Twoja motywacja do zrobienia czegoś, gdy sam na to się decydujesz, a jaka, gdy zostaje Ci to narzucone? (Np. wybór szkoły gimnazjalnej raczej nie był tylko moim wyborem, ale już wybór zajęć dodatkowych/organizacji/studiów tak (chociaż nie zawsze))

- Jaki mam stosunek do tych wyborów? Które dają mi więcej satysfakcji i spełnienia?

- Jaką wartość mają czyny wykonywane z przymusu? Jakie mają efekty?

- Można skonfrontować te same sytuacje, pod wpływem przymusu/w nieszczerości i w wolności:

- Powiedzenie komuś “Kocham Cię” w nieszczerości i wolności

- Pomoc babci/mamie, dlatego, że chcę pomóc vs dlatego, że muszę

- Nauka albo ćwiczenie na instrumencie - kiedy zmuszają mnie rodzice, albo kiedy sam chcę

- Spotkanie ze znajomymi/rodziną - wymuszone vs wybrane w wolności

- Dlaczego wolność jest warunkiem tego, aby coś było wartościowe?

- Czy wolność ma jakieś ograniczenia?

Ostatnim pytaniem przechodzimy do następnego punktu spotkania.

Złudzenie wolności

W tym momencie trzeba mocno podkreślić i znaleźć różnicę, pomiędzy prawdziwą wolnością, która daje szczęście, a pozorną “pseudo-wolnością”, która zniewala. Dochodzimy do wniosku, że wolność nie może być usprawiedliwieniem zła.

Wizja pełnej wolności

Prezentujemy kilka przykładów wizji maksymalnej, przerysowanej wolności.

- Jak wyglądałoby społeczeństwo maksymalnej wolności? (Brak odpowiedzialności karnej, maksymalna wolność słowa.)

- Jak wyglądałaby relacja damsko-męska? (Mogę mieć wielu partnerów, robić co chcę bo jestem przecież wolny.)

- Jakie widzimy zagrożenia w tych sytuacjach?

Iluzja wolności

- Czy odnosząc się do zaprezentowanych przykładów możemy stwierdzić, że wolność jest równoznaczna z tym, że wszystko mi wolno? Czy to możliwość robienia tego, na co ma się ochotę? Dlaczego tak, dlaczego nie?

- Czy wolność to brak jakichkolwiek ograniczeń (jakich)?

- Czy wolność możemy mierzyć ilością możliwości jakie mamy do wyboru? (Wtedy bylibyśmy wolni tylko w momencie wyboru i najlepiej gdybyśmy nigdy nic nie wybierali, bo każdy wybór powoduje, że zmniejszamy sobie zakres możliwości, a więc idąc tym tropem - ograniczamy swoją wolność)

- Czy w takim razie wolność może zniewalać - w jaki sposób? (Prawdziwa wolność nie zniewala, ale jej iluzja - tak.)

- Jakie istnieją złudzenia wolności? (Można samego siebie zniewolić ideą wolności - tj. tak bardzo chcieć być wolnym, że dla samej tylko wolności (dla udowodnienia, że mogę) wybieram coś czego nie chcę. Na przykład: dziecko, które tylko po to żeby zrobić na przekór mamie ucieka z domu, a potem płacze, bo mu smutno bez mamy; proste-„na złość babci ôdmroża se uszy”; poważniejsze, jeśli chodzi o konsekwencje w życiu: idę na takie czy takie studia, po to tylko żeby coś komuś udowodnić (np. rodzicom), zamanifestować swoją wolność, mimo że w gruncie rzeczy nie jest to to co chciałbym robić…)

Przeczytajmy:

Jak ludzie wolni [postępujcie], nie jak ci, dla których wolność jest usprawiedliwieniem zła, ale jak niewolnicy Boga.

—1 P 2,16

- Co to znaczy, że dla niektórych wolność jest usprawiedliwieniem zła? Czy taka wolność jest prawdziwą wolnością? (Konkluzja)

Przeczytajmy:

Wszystko mi wolno, ale nie wszystko przynosi korzyść. Wszystko mi wolno, ale ja niczemu nie oddam się w niewolę.

—1 Kor 6, 12

- Jak mogłoby brzmieć to zdanie w inny sposób?Jak rozumiem te słowa?

Podsumowanie i zastosowanie

- Jeżeli miałbyś opisać treść spotkania w dwóch zdaniach, jak one by wyglądały?

Dochodzimy do wniosku, że każdy z nas jest w jakiś sposób wrażliwy na punkcie wolności. Jej wymagania wcale nie są łatwe. Trzeba wrażliwości, wyczucia, słuchania Boga, aby móc odróżnić co tak naprawdę prowadzi mnie do Pełni Wolności.

W ramach wprowadzenia do modlitwy wieczornej, pięknie by było powiedzieć w tym miejscu świadectwo na temat wolności, którą daje mi Chrystus.

Wybiorę taką przestrzeń w moim życiu, gdzie brakuje mi wolności i za chwilę na modlitwie wieczornej spróbuję powierzyć ją Bogu.

Modlitwa

Modlitwa o dobre przeżycie tego czasu. W ramach odpowiedzialności, każdy może się pomodlić za inną osobę ze swojej grupy. Dziękujemy za czas spotkania i prosimy o łaski na czas rekolekcji, o Dary Ducha Świętego w rozeznawaniu co w moim życiu jest prawdziwą wolnością.

Spotkanie 2. - Dlaczego pytania są ważne?

Dzielenie się Ewangelią

Fragment:

Nie mów: «Pan sprawił, że zgrzeszyłem», czego On nienawidzi, tego On nie będzie czynił. Nie mów: «On mnie w błąd wprowadził», albowiem On nie potrzebuje grzesznika. Pan nienawidzi wszystkiego, co wstrętne, i nie pozwala, by ci, którzy się Go boją, mieli z tym styczność. On na początku stworzył człowieka i zostawił go własnej mocy rozstrzygania. Jeżeli zechcesz, zachowasz przykazania: a dochować wierności jest [Jego] upodobaniem. Położył przed tobą ogień i wodę, co zechcesz, po to wyciągniesz rękę. Przed ludźmi życie i śmierć, co ci się podoba, to będzie ci dane. Ponieważ wielka jest mądrość Pana, potężny jest władzą i widzi wszystko. Oczy Jego patrzą na bojących się Go - On sam poznaje każdy czyn człowieka. Nikomu On nie przykazał być bezbożnym i nikomu nie zezwolił grzeszyć.

—Syr 15,11-20

Pytania z Namiotu Spotkania:

- Przykłady ważnych decyzji z mojego życia (jakie były w ostatnim czasi, co mnie jeszcze czeka). Jakie były ich konsekwencje?

- Co wpływa na moje decyzje? Czyich rad słucham, a czyje od razu odrzucam?

- Czy nie boję się decyzji?

Dodatkowe na dzielenie:

- Jakie decyzje lubisz podejmować? Które są łatwe i przyjemne, a które trudne?

- Dlaczego tak postępuję? - czy robię to świadomie czy pozwalam, żeby “decydowało się samo”? (jeśli ktokolwiek lub cokolwiek decyduje za mnie, to życie ucieka mi przez palce, staję się biernym obserwatorem)

- Jakie wyzwania spotykają mnie przy podejmowaniu decyzji?

Cel spotkania i wprowadzenie dla animatora

To spotkanie grupowe jest umiejscowione w środku rekolekcji. To moment gdy powinniśmy mieć już zawiązaną wspólnotę i być gotowi do wypływania na głębie. Będzie trwało ponad 1,5 godziny. Wykorzystaj ten czas by zbudować przestrzeń osobistego wejścia w temat każdego z uczestników Twojej grupy. Zapamiętaj co poszło gładko i “chwyciło”, a co było ciężkie i przekaż to moderatorce oraz diakonii duchowości w dowolnej formie jeszcze przed dzisiejszym wieczorem.

Konspekt ma momenty trudniejsze intelektualnie (teksty z Księgi Kapłańskiej czy teksty z IIw). Nie chciałbym, aby to spotkanie grupowe było jakąś formą warsztatów aktywizujących. Walczymy o atmosferę swobodnej rozmowy i wymiany myśli. Potrzebujemy koniecznie takiego momentu rekolekcji gdzie to uczestnicy mogą mówić, a nie tylko nas słuchać. Z tego powodu w konspekcie znajduje się ponad 25 pytań dzieleniowych. Nie zadawaj ich wszystkich (100 minut / 25 pytań / 6 osób w grupie = 40s na odpowiedź gdyby w ogóle nic innego nie robić), mają Ci pomóc kształtować spotkanie po swojemu.

- stworzenie przestrzeni w której uczestnicy mogą powiedzieć co sami myślą

- odpowiedzieć sobie na pytanie co to znaczy szukać prawdy?

- pokazać jak ważne jest zadawanie sobie pytań dotyczących naszej wiary

- pokazać, że wiara to proces! i że wymaga on świadomego wysiłku

Wprowadzenie

Informacja

łącznik z tym co działo się przed spotkaniem grupowym

W piątek rozmawialiśmy o wolności. Dzisiaj cały dzień poruszaliśmy temat tego, że wiara jest wyborem. Chrystus nas wybrał i składa nam pewną ofertę. Czy my ją przyjmujemy? Jak odpowiadamy na to wezwanie?

- Jak Ci jest na rekolekcjach? Co Cię póki co najbardziej zaskoczyło?

- Czy wierzysz w to, że Bóg ma dla Ciebie ofertę, która będzie dla Ciebie dobra?

- Co w wyborze wiary jest trudnego? Kiedy wybór wiary jest łatwy?

- Jak obecnie wygląda moja relacja z Jezusem?

Informacja

Jest to ważny moment dla całości rekolekcji. Grupa pracuje razem już kilkanaście godzin. Jest to dobry moment na to, aby spróbować zrobić dzielenie nie tylko faktami i historiami, ale tym co w nas. Dla Ciebie animatorze to moment w którym musisz bardzo dużo słuchać i jak najmniej mówić, a już totalnie wyłączyć chęć wyjaśnienia wszystkiego.

Wybór szczery i konsekwentny

Z czym kojarzy Wam się Stary Testament i Prawo Żydowskie? Być może z licznymi szczegółowymi przepisami, które nie są dla nas chrześcijan obecnie jakość szczególnie interesujące :). Spróbujmy otworzyć początek Księgi Kapłańskiej w której właśnie znajdują się takie przepisy. Nie będziemy jej czytać od deski do deski, ale wybierzmy z niej kilka zapisów:

A jeżeli kto chce złożyć w darze ptaka jako całopalenie dla Pana, niech złoży w darze synogarlicę lub młodego gołębia.

—Kpł 1,14a

Jeżeli chce złożyć na ofiarę całopalną dar z bydła, niech weźmie samca bez skazy i przyprowadzi go przed wejście do Namiotu Spotkania, aby Pan przyjął go łaskawie.

—Kpł 1,3a

Jeżeli kto chce złożyć w darze dla Pana ofiarę pokarmową, niech złoży w darze najczystszą mąkę.

—Kpł 2,1a

Jeżeli kto chce złożyć dar z większego bydła jako ofiarę biesiadną, niech złoży zwierzę bez skazy, samca lub samicę przed Panem.

—Kpł 3,1

Jeżeli zaś kto chce złożyć na ofiarę całopalną dar z trzody, z baranków lub koziołków, niech weźmie samca bez skazy.

—Kpł 1,10

Jeżeli chcesz złożyć w darze jako ofiarę pokarmową ciasto pieczone w piecu, będą to placki przaśne z najczystszej mąki zaprawionej oliwą albo przaśne podpłomyki, pomazane oliwą.

—Kpł 2,4

Jeżeli chcesz złożyć jako dar spalany dla Pana ofiarę pokarmową z pierwocin, to będą nią kłosy prażone na ogniu albo kasza z nowego zboża.

—Kpł 2,14

- Co jest wspólną cechą tych przepisów? (Jeżeli chcesz…)

- O czym to świadczy? (Wolność. Prawo Boże opiera się na woli!)

- Ile zasad, które słyszysz w życiu zaczynają się od “Jeżeli chcesz”? (“Jeżeli chcesz to wynieś śmieci”, “Jeżeli chcesz to umyj zęby”, “Jeżeli chcecie to zróbcie zadanie domowe”, “Jeżeli chcecie to przyjdźcie na sprawdzian”)

- Co mówi Ci ten fragment o Bogu? (Oferta, szanowanie wolności)

Ten schemat “jeśli chcesz” rzuca się w oczy, ale nie jest to jedyna cecha wspólna. Prawo Mojżeszowe mówi o dawaniu Bogu bardzo różnorodnych rzeczy. Jest w czym wybierać. Rzeczy, które dajemy mają jednak swoją cechę wspólną - muszą być najlepsze.

- Czy bliska jest Ci postawa “jak coś robić to na maksa”? Jak ją realizujesz?

- Przekładając to na Twoje życie co oznacza dla Ciebie danie Bogu “najczystszego”/”bez skazy”?

Informacja

Jak idę do restauracji spodziewam się otrzymania potrawy z najlepszych składników przygotowanych przy wykorzystaniu wszystkich zdolności kucharza. Co to oznacza dla Ciebie animatorze? Powiedz o tym krótkie świadectwo czym jest bycie “uczciwym” wobec Boga. Czym jest uczciwa modlitwa?

Bóg nie zmusza Cię do kontaktu z nim. Wymaga natomiast, aby jeżeli już się na ten kontakt decydujesz to abyś traktował to serio i nie “po macoszemu”. To jest uczciwe. Nikt z nas nie chciałby mieć przyjaciela na 50%, czy ukochanej osoby, która jest wierna tylko w każdy poniedziałek i wtorek. Porozmawiajmy o wierze, która będzie gorąca, a nie letnia.

O co (nie) chodzi w tej wierze?

Żyjemy w Polsce. W katolickim społeczeństwie gdzie wiara chrześcijańska otacza nas od pierwszych dni życia. Z tego powodu wielu z nas nie musiało się nigdy nad nią jakoś więcej zastanawiać, jest “oczywista”. Szkoda, bo z tego powodu bardzo wiele spraw jest niejasnych i niezrozumiałych. Obserwując wiarę z boku moglibyśmy wyciągnąć takie wnioski:

W wierze chodzi o to, by codziennie wieczorem mówić wierszyk na trzech wdechach zaczynający się od “Ojcze nasz”. Jako wierzący co siedem dni ubierasz się inaczej i idziesz do dużej sali gdzie mówisz to co inni starając się trzymać się wspólnego taktu. Ważną cechą wiary jest też notowanie swoich złych czynów, aby co miesiąc przedstawiać je w drewnianej budce i posłuchać co na ten temat sądzi wiara. Wiara to też trochę jak nauka, która lubuje się w układaniu wiedzy w postaci list. Musisz więc znać ich kilka: sakramentów, uczynków względem ciała i duszy, przykazań kościelnych, dekalogu, tajemnic różańca. Jak opanujesz te rzeczy raz to musisz sobie je regularnie przypominać aż do końca życia. To jest wiara.

Racjonalny obserwator, 13 lat

- Co myślisz o tym opisie? Co w nim jest Ci bliskiego? Co byś dodał/dodała?

- Czy starasz się wiarę zrozumieć, a nie tylko w niej uczestniczyć? W jaki sposób?

- Co w wierze przychodzi Ci łatwo i jest “oczywiste”? (że Bóg Cię kocha? że Bóg stworzył świat? że Jezus zmartwychwstał?)

- Co w wierze sprawia Ci jakieś trudności?

Ta obserwacja 13 latka to zatrzymanie się na rzeczach zewnętrznych (Nie chcemy powiedzieć przez to, że są one nieistotne i możemy je odrzucać). Opisuje to co się widzi na pierwszy rzut oka. Warto sobie otwarcie powiedzieć, że wielu z nas na wiarę tak patrzyło. Ciężko nazwać taką wiarę “wiarą na maksa”, o której mówiliśmy po przeczytaniu Księgi Kapłańskiej.

Przeczytajmy inny tekst pewnego obserwatora sprzed 1800 lat:

Chrześcijanie nie różnią się od innych ludzi ani miejscem zamieszkania, ani językiem, ani strojem. Nie mają bowiem własnych miast, nie posługują się jakimś niezwykłym dialektem, ich sposób życia nie odznacza się niczym szczególnym. (…) Żenią się jak wszyscy i mają dzieci, lecz nie porzucają nowo narodzonych. Wszyscy dzielą jeden stół, lecz nie jedno łoże. Są w ciele, lecz żyją nie według ciała. Przebywają na ziemi, lecz są obywatelami nieba. Słuchają ustalonych praw, a własnym życiem zwyciężają prawa. Kochają wszystkich ludzi, a wszyscy ich prześladują. Są zapoznani i potępiani, a skazani na śmierć zyskują życie. Są ubodzy, a wzbogacają wielu. Wszystkiego im nie dostaje, a opływają we wszystko. Pogardzają nimi, a oni w pogardzie tej znajdują chwałę. Spotwarzają ich, a są usprawiedliwieni. Ubliżają im, a oni błogosławią. Obrażają ich, a oni okazują wszystkim szacunek. Czynią dobrze, a karani są jak zbrodniarze. Karani radują się jak ci, co budzą się do życia. Żydzi walczą z nimi jak z obcymi, Hellenowie ich prześladują, a ci, którzy ich nienawidzą, nie umieją powiedzieć, jaka jest przyczyna tej nienawiści.

autor nieznany, “List do Diogneta”, IIw.

- Czy chciałbyś/chciałabyś mieć taką siłę, aby ktoś o Tobie tak napisał?

- Czy widzisz w wierze coś więcej niż tylko zewnętrzne gesty? Co to jest?

- Dlaczego obecnie łatwiej nam spotkać się z wersją z pierwszego opowiadania a nie tego drugiego? (uważać, aby nie przerodziło się w dyskusje poprzedzającą Sobór Watykański III :P)

- Dlaczego oni żyli tak jak żyli? (pytanie niedzieleniowe służące do wyjścia z podsumowaniem)

Wiara to zawsze tajemnica serc wierzących. Wiemy na pewno, że pierwsi chrześcijanie brali wiarę bardzo na serio (groziła im śmierć za jej wyznawanie). Wiemy też, że zadawali bardzo wiele pytań i dociekali. Jesteśmy pewni, że taka wiara jest możliwa także teraz. Nie mamy wątpliwości jednak, że “nie zrobi się to samo”.

Informacja

od 325r. do 787r. odbyło się 7 soborów powszechnych. Czyli średnio co 66 lat.

Ciągle uderza pytanie: dlaczego tak żyli, co było ich motywacją? Chrześcijanie to ludzie, którzy odkryli coś bardzo ważnego. To odkrycie ma taką moc, że przemienia ich życie i całe ich otoczenie. Chrześcijanie to ludzie, którzy odkryli prawdę o Bogu i sobie samym. Jesteśmy poszukiwaczami, ludźmi stawiającymi pytania i słuchającymi odpowiedzi. Samo to poszukiwanie jest doświadczeniem wiary.

Wiara jako szukanie prawdy - “duże dzwony”

Informacja

Szukanie prawdy fundamentalnej nie jest kluczem naszych rekolekcji (wbrew pozorom). Takie wielkie pytania często mogą onieśmielać i w praktyce nie będą pomocne, a nawet poprzez prostotę sprowadzenia ich do groteski mogą przeszkodzić. Zdecydowanie ważniejszy będzie punkt kolejny. (patrz: wprowadzenie do niego)

Przeczytajmy:

Unikamy postępowania ukrywającego sprawy hańbiące, nie uciekamy się do żadnych podstępów ani nie fałszujemy słowa Bożego, lecz okazywaniem prawdy przedstawiamy siebie samych w obliczu Boga osądowi sumienia każdego człowieka. A jeśli nawet Ewangelia nasza jest ukryta, to tylko dla tych, którzy idą na zatracenie, dla niewiernych, których umysły zaślepił bóg tego świata, aby nie olśnił ich blask Ewangelii chwały Chrystusa, który jest obrazem Boga. Nie głosimy bowiem siebie samych, lecz Chrystusa Jezusa jako Pana, a nas - jako sługi wasze przez Jezusa.

—2 Kor 4,2-5

- Jaką troskę wyraża św. Paweł w tym fragmencie? (by Prawda nie została naruszona, by osoby przekazujące wiarę nie zmodyfikowały Prawdy)

- Jakie znaczenie ma dla Ciebie to czy to co otrzymujesz/oglądasz/czytasz jest prawdziwe? Dlaczego?

Wiara szuka odpowiedzi na najważniejsze pytania jakie możemy sobie postawić. Jest też na te pytania odpowiedzią. Po co jesteśmy na świecie? Dlaczego mam takie dary jakie mam? Dlaczego na ziemi będę tylko przez kilkadziesiąt lat i czym jest śmierć? Co jest najważniejsze ze wszystkich spraw? Dlaczego ja jestem świadomy, a zwierzęta mają instynkt? Co to jest wolność i gdzie są jej granice? Wiara się tych pytań nie boi, a co ważniejsze nie udaje, że ich nie ma. Nie próbuje też ich wyśmiać i uznać za mało współczesne. Te pytania istnieją, a odpowiedź na nie jest ważniejsza niż się wydaje (Dla starszych grup: w XXw. były dwa nurty filozoficzne, które bardzo błędnie zdefiniowały odpowiedzi na zasadnicze pytania o sens życia. Doprowadziło to do największego cierpienia w dziejach ludzkości). Odpowiedzi na takie pytania nie da się udzielić poprzez demokratyczne głosowanie. To proces w sercu każdego z nas.

Informacja

Zastanów się czy jesteś w stanie samemu zaświadczyć o swojej drodze poszukiwania Boga i wnikania coraz głębiej w Tajemnice Wiary.. To jest miejsce na to, aby twórczo przekształcić to w świadectwo animatora

- Czym dla Ciebie jest poszukiwanie prawdy?

- Jakie pytania w sprawach wiary/filozofii/sensu sobie zadajesz?

Wyobraźcie sobie, że stoi przed Wami mędrzec, który może Wam udzielić w 100% poprawnej odpowiedzi na pytania. Nie ma jednak dla Was wiele czasu i możecie zadać mu tylko jedno pytanie. Które wybierzecie?

Informacja

Ten punkt to “plan zapasowy” na wypadek gdyby ktoś na poprzednie pytania o “ważne pytania” nie umiał żadnego wskazać. Chcemy ukonkretyzować jakiego typu to mogą być pytania. W pozostałych przypadkach jest to dobra okazja do dzielenia się. W starszyh grupach można nie robić listy i od razu przejść do pytania jakie pytanie by zadali sami z siebie

(Animator czyta listę dwa razy, uczestnicy mówią które wybierają. Listę można dostosować do swojej grupy wiekowej)

1. Dlaczego wszechświat jest tak ogromny skoro nie możemy go zwiedzić?

2. Jakie pytania otrzymamy na sądzie ostatecznym?

3. Co jest najważniejszą rzeczą jaką powinienem/powinnam zrobić w ciągu najbliższego roku?

4. Jak będzie w niebie? Co na co dzień robią tam mieszkańcy?

5. Co trzeba by zrobić, aby pojednać wszystkich chrześcijan ponownie?

6. Jak kochać by nie ranić drugiej osoby?

7. Jaki jest sens cierpienia i choroby?

8. Dlaczego niektórzy rodzą się w biedzie, a inni bez zasług w bogactwie?

9. Skąd na świecie tyle różnych religii?

10. Dlaczego ludzie którzy byli bardzo dobrzy przez całe życie, a na koniec życia stali się źli mają się gorzej niż Ci którzy przez całe życie byli źli, a na koniec życia się nawrócili?

Zapytajmy:

- Które wybrałeś? Dlaczego?

- Gdybyś nie musiał wybierać z listy to zadałbyś inne? Jakie?

Wiara ma w sobie te odpowiedzi. Nie zawsze są one dostępne “od ręki”. Nie zawsze my sami jesteśmy gotowi, aby odpowiedź skierowaną do nas zrozumieć, ale Kościół i wiara będzie czekała na nas. Zauważcie to na przykładzie liturgii! Uczestniczą w niej ludzie którzy są wierzącymi od 2 miesięcy i tacy co wybrali Chrystusa 60 lat temu, a mimo to wszyscy z dokładnie tych samych słów, wydarzeń, homilii, czytań, modlitw wyciągają coś co pozwala im pogłębiać wiarę. To wyraźny znak, że odpowiedzi często są przed nami, a my staramy się je dostrzec.

Pytania o wiarę - “małe dzwonki”

Rozmawialiśmy o tzw. “Wielkich pytaniach”. Są one potrzebne, ale… czasami wydają się nieco abstrakcyjne. Wstając rano i pijąc herbatę nie zawsze rozmyślam o gwiazdach, miłości i wolności. Czasami pytania są bardziej zwyczajne i dotyczące po prostu sprawy, która akurat jest przed naszymi oczami.

Przeczytajmy:

Fides querens intellectum” (wiara szuka zrozumienia)

św. Anzelm z Canterbury

- Jak rozumiesz zdanie św. Anzelma?

- W jakich sprawach obecnie “szukasz zrozumienia”?

Mówiliśmy o wolności i wyborze wiary. Stawianie pytań o wiarę jest niejako naszym obowiązkiem. Chcemy wiedzieć coraz więcej o tym co wybraliśmy. Działa to tak jak w bliskim nam przykładzie z życia: jeśli rodzice wybrali mi szkołę do której pójdę, to mogę narzekać gdy w niej jestem, ale jeśli ja wybieram sobie studia, to ja ponoszę odpowiedzialność za ten wybór. Wybieram sobie studia informatyczne? Zrozumiałe, że muszę przyłożyć się do matematyki, a jeżeli tego nie zrobię to nie mam co narzekać. Nie inaczej jest w sprawach wiary.

Ostrzeżenie

Jest to kluczowy element spotkania.

Animator wyciąga kartki z zapisanymi pytaniami z poniższej listy i rozkłada na stole tak by napis nie był widoczny dla uczestników [by w trakcie spotkania koncentrowali się na jednej karcie w danej chwili].

1. Dlaczego w składamy ręce razem a nie trzymamy się za kolana?

2. Czym się różni woda święcona od ustronianki?

3. Czy to w jakich dżinsach idę do kościoła ma dla Boga takie znaczenie?

4. Czy mam być dobry dlatego, że Bóg tak każe? czy może Bóg nakazuje dobro, dlatego, że jest dobre?

5. Skąd wiemy, że Jezus się urodził 25 grudnia?

6. Dlaczego klęczymy na większości modlitw? W czym ta postawa jest lepsza od siedzenia?

7. Po co robić rachunek sumienia skoro Jezus i tak wie co robiliśmy?

8. Skąd wiemy co Jezus mówił w trakcie modlitwy w Ogrójcu skoro był tam sam?

9. Jak Noe zmieścił tyle zwierząt na arkę zbudowanej z drewna?

10. Czemu mamy chleb eucharystyczny, a nie coś innego, np. popcorn?

11. Skąd wiara wie tak dużo co się dzieje po śmierci z człowiekiem?

12. Po co robimy znak krzyża wodą święconą wchodząc do kościoła?

13. Dlaczego na ołtarzu daje się świece skoro nie jest potrzebne ich światło?

14. Po co księża noszą koloratkę? Ba! czemu chodzą w kieckach? :|

15. Co oznacza “amen”? Czemu nie przetłumaczyli tego na polski?

16. Jaki sens ma powiedzenie 50 razy w 30 minut tej samej modlitwy?

17. Jak to jest możliwe, że Bóg wszystko wie, a mimo to ja mam wolną wolę?

18. Czemu w czasie przeistoczenia ministrant uderza w gong?

19. Dlaczego nie mogę pójść do nieba ze swoim psem?

20. Po co Bogu nasze zdobne świątynie, skoro w niebie ma pewnie nieskończenie ładniej?

Animator prosi uczestników o wybranie kolejno kart. Czytamy wspólnie kartę, a następnie zadajemy trzy pytania z poniższej listy. Nie musimy wykorzystać wszystkich kart - kontroluj czas. Animator może dorobić swoje dostosowując je do grupy.

- Kto zadał sobie kiedyś to pytanie?

- Co może dać Ci znajomość odpowiedzi na to pytanie? (to pytanie jest o wiele ważniejsze od kolejnego)

- Kto zna odpowiedź? Kto chce spróbować na intuicje wymyślić odpowiedź?

Nie ma złych pytań. Warto pytania sobie stawiać nawet o te najmniejsze sprawy! Możemy być takimi “dociekaczami w sprawach wiary” :). Tego wymaga odpowiedzialność, aby poznać i zrozumieć to co się wybrało. W wierze jest całe mnóstwo detali, które będą dla nas czystą formą bez treści jeśli nie zadamy sobie pytania i nie poszukamy odpowiedzi o ich sens. Wyobraźcie sobie, że macie znajomego spoza Polski, którego ktoś nauczył, że gdy Was widzi to ma mówić: “To dla mnie zaszczyt, że się spotykamy” i ten wasz znajomy nauczył się wymawiać to zdanie, ale totalnie nie wie co ono znaczy. Jakie miałoby dla Was znaczenie to co mówi? Pewno niewielkie.

- Które pytanie z omówionych najbardziej Ci się podobało? Dlaczego?

- Czy chciałbyś/chciałabyś poznawać takie rzeczy?

Jako pomoc w odpowiedzi na pytania gdyby uczestnicy dociekali udostępniamy „ściągę”:

Informacja

Animatorzy nie muszą się zgadzać z przedstawionym tutaj punktem widzenia. Możecie pokazać inne spojrzenie. Ważne żeby na pytnia odpowiadać klarownie i prosto z mostu, jak to ostatnio jest popularne: “mówić jak jest”. Taki styl mówienia ma np. o. Adam Szustak. Ludzie chcą informacji, wiedzy, a nie bajerowania. Wyczuwają bajerowanie na 5 km.

Dlaczego w składamy ręce razem a nie trzymamy się za kolana?

Taki sposób składania dłoni na modlitwie zaczął się rozpowszechniać od XIII wieku. Zwyczaj ten praktykowany był w liturgii i w modlitwach prywatnych. Gest ten wywodzi się z germańskiej formy oddawania czci, zgodnie z którą wasal z tak złożonymi rękami przystępował do swego lennika i otrzymywał od niego zewnętrzny znak nadania lenna. W zamian za lenno wasal zobowiązywał się służyć wiernie seniorowi.

Czym się różni woda święcona od ustronianki?

Chemicznie niczym. Może być święcona woda z ustronianki! Popatrzmy na modlitwę wypowiadaną w czasie błogosławieństwa wody: “Wszechmogący, wieczny Boże, Ty chcesz, aby przez wodę, która podtrzymuje życie i służy do oczyszczenia, także nasze dusze zostały oczyszczone i otrzymały zadatek życia wiecznego, prosimy Cię, pobłogosław tę wodę, którą będziemy pokropieni w dniu Twoim, Panie. Odnów w nas źródło swojej łaski i broń od wszelkiego zła nasze dusze i ciała, abyśmy mogli zbliżyć się do Ciebie z czystym sercem i otrzymać Twoje zbawienie. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.” Woda święcona “przenosi” tą modlitwę na osoby, które jej używają.

Czy to w jakich dżinsach idę do kościoła ma dla Boga takie znaczenie?

Zapytaj go. Serio. Dla Boga jest ważne, abyśmy wyróżniali czas świąteczny od powszedniego, bo On sam to zrobił (Stworzenie Świata) i nam nakazał (dekalog). W naszej kulturze wyróżniamy to także poprzez ubiór. Dla Boga najważniejsze jest to, co masz w sercu. Czasami jednak to co na zewnątrz może pomagać nam w tym, co w środku nas. Kojarzysz sytuacje, że gdy ubierzesz się w garnitur/piękną sukienkę to od razu czujesz się także na duchu radośniej? To mechanizm psychologiczny, który znamy i możemy wykorzystać do słusznej sprawy.

Czy mam być dobry dlatego, że Bóg tak każe? czy może Bóg nakazuje dobro, dlatego, że jest dobre?

Dobro, prawda i piękno to wartości uniwersalne niezwiązane stricte z religią ani tym bardziej wyznaniem. Do tego by być człowiekiem dobrym i przyzwoitym nie potrzebujemy nakazu Stworzyciela. Na gruncie czystego rozumu i refleksji filozoficznej dochodzimy do tego, że “dobro jest dobre”. Zostało to zapisane w naszej naturze przez Stworzyciela.

Skąd wiemy, że Jezus się urodził 25 grudnia?

Nie wiemy. To data symboliczna. Przesilenie zimowe jest 21-22 grudnia. Intuicją chrześcijan było umiejscowienie świętowania narodzin Zbawiciela w momencie gdy widzimy, że dni są coraz dłuższe i jasność zwycięża z mrokiem.

Dlaczego klęczymy na większości modlitw? W czym ta postawa jest lepsza od siedzenia?

Nie jest lepsza. To kwestia konwencji, kultury oraz naszej natury. Klęczenie to wyraz w naszej kulturze ogromnego oddania szacunku i postawy miłości (jak oczekujecie, że będą wyglądały oświadczyny? Bez klęknięcia?). Kościół zachodni lubi tę postawę, bo uznał, że jest mu bliska. Jeżeli Ty wolisz modlić się na stojąco nie ma problemu. Postawa ta rozpowszechniła się w Kościele wraz z narastającym rygoryzmem - przekonaniem o tym jak wielkimi jesteśmy grzesznikami, jak bardzo niegodni spotkania z Bogiem. Wraz z pogłębianiem się w Kościele świadomości Bożej miłości i miłosierdzia, które jest większe od naszego grzechu, a przejawia się w tym, że Bóg sam wszedł między niegodnych spotkania z nim grzeszników, przybywa modlitwy uwielbienia, a do niej bardziej pasuje dynamiczna postawa stojąca. Postawa siedząca sprzyja zasłuchaniu, dlatego w takiej postawie modlimy się brewiarzem.

Po co robić rachunek sumienia, skoro Jezus i tak wie co robiliśmy?

Bo rachunek sumienia nie jest dla Jezusa tylko dla nas. To my potrzebujemy zatrzymać się i zobaczyć kawałek naszego życia i jakoś go podsumować - ocenić, wzbudzić żal, wyciągnąć wnioski na przyszłość postanawiając zmiany. Mamy doświadczenie jednak, że Jezus się cieszy z tego gdy to robimy i nas w tym wspiera, bo chce naszego dobra.

Skąd wiemy, co Jezus mówił w trakcie modlitwy w Ogrójcu skoro był tam sam?

„A Pocieszyciel, Duch Święty, którego Ojciec pośle w moim imieniu, On was wszystkiego nauczy* i przypomni wam wszystko, co Ja wam powiedziałem.” (J 14,26) Bóg chciał, byśmy znali część treści tej modlitwy, dlatego w nadprzyrodzony sposób (por. „natchnienie biblijne”) objawił te słowa ewangelistom.

Jak Noe zmieścił tyle zwierząt na arkę zbudowaną z drewna?

Sorry, ale nie zmieścił. Księga Rodzaju to Księga alegoryczna w swoich pierwszych 11 rozdziałach. Jest opowieścią w której jest Prawda, ale nie dotycząca nauki i historii tylko wiary. Opowieść o Noe mówi o tym, że człowiek jest nadal odpowiedzialny za całe stworzenie (dostał tę odpowiedzialność w Edenie) i nie olewa go (dosłownie :D). Mówi też o tym, że Bóg prosi człowieka czasem o rzeczy nie do ogarnięcia po ludzku (budować wielką łódź na suchej ziemi?)

Czemu mamy chleb eucharystyczny, a nie coś innego, np. popcorn?

Chleb jest powszedni i prosty. Każdy go potrzebuje i ma do niego dostęp. Bóg jest właśnie taki: chce być w codzienności pod każdym domem, a nie tylko w pałacach. Tak wybrał. Ten znak był bardzo wyrazisty dla ludzi z tego kręgu kulturowego (nawiązanie do Paschy Żyydowskiej). W Polsce ten aspekt kulturowy mamy wspólny. Chleb jest dla nas tym samym.

Skąd wiara wie tak dużo co się dzieje po śmierci z człowiekiem?

Powiedział nam to Duch Święty, a my słuchamy go intensywnie od 2000 lat. To wystarczająco długi czas, aby popytać go o różne tematy. Poza tym nasz założyciel umarł i wrócił do nas. Apostołowie na pewno pytali go “jak tam było”.

Po co robimy znak krzyża wodą święconą wchodząc do kościoła?

Woda święcona w kościele przede wszystkim nawiązuje do wody chrztu. Czyniony nią Znak krzyża jest przypomnieniem sobie, a zarazem ponowieniem przymierza zawartego na chrzcie z Chrystusem. Wyznaniem wiary, która jest warunkiem owocnego przeżywania Eucharysti, na która idziemy, czy zanoszonej do Boga modlitwy. Także, by przypomnieć sobie, że wchodzimy do miejsca świętego. Symbolicznie obmyć to, co nie święte i być gotowym na spotkanie z Jezusem.

Dlaczego na ołtarzu daje się świece, skoro nie jest potrzebne ich światło?

Światło świecy symbolizuje czuwanie, obecność, a przede wszystkim zmartwychwstałego Chrystusa, który jest “światłością świata”. Nie będziemy też ukrywać, że jest to po prostu tradycja, która została nam z czasów gdy elektryczności jeszcze nie ujarzmiliśmy jako ludzkość. Lubimy te świece, pomagają nam. Świeca sama się spala by dawać innym światło i ciepło - odnajdujemy w tym ważną prawdę o powołaniu każdego z nas.

Po co księża noszą koloratkę? Ba! czemu chodzą w kieckach? :|

Czym obrączka dla małżonków (pokazuje związek, odstrasza osoby skłonne do szukania partnera życiowego) tym koloratka dla księży. Jeśli chodzi zaś o chodzenie w “kiecce” (w obszarze kościoła katolickiego nazywanej zasadniczo sutanną lub w wypadku zakonnika habitem), to mamy się podobnie jak instytucja sądownicze. Strój uzewnętrznia naszą wewnętrzną tożsamość: metalowcy chodzą w skórach (przepraszam, jeśli jestem nieprecyzyjny w przypisywaniu subkultur), skini na czarno i w glanach. Czasem związany jest z pełnionym zadaniem, czy funkcją (np. mundury żołnierzy, czy policjantów). W jednych formacjach podlega stałej ewolucji, w innych zatrzymuje się w jakimś momencie (por. gwardziści pilnujący pałacu królewskiego w Londynie). Nie znam pełnej historii sutanny. Spodziewam się, że w którymś etapie dziejów strój ten nawiązywał wprost do bieżącej mody. Potem jego rozwój się zatrzymał i dziś mocno odróżnia duchownych od innych osób (por. togi i peruki noszone w brytyjskich sądach). Podobnie jak koloratka jest czytelnym znakiem, iż mamy do czynienia z osobą duchowną - nie nadaje się na kandydata na męża, służy pomocą w sprawach duchowych.

Co oznacza “amen”? Czemu nie przetłumaczyli tego na polski?

z hebr. amen – „niech się stanie”, „wierność”. Przyjęło się bardzo mocno i tak już zostało. Fajnie jest też mieć jakieś słowo wspólne mimo mnogości języków, prawda? Buduje to jedność pomiędzy nami. A dlaczego nie przetłumaczono na polski takich słów jak: fizyka, filozofia, muzyka, kalkulator, komputer, klaun, parasol, studia, nie wspominając o słowach “młodszych” takich jak czat czy pen-drive? Owszem były, takie próby w XVIII wieku, ale “nie pykło” bo sprowadzały się mniej więcej do tego, że idąc ich tropem dziś mówilibyśmy “maszyna licząca”, zamiast “kalkulator, albo “mózg elektronowy” zamiast komputer :D

Jaki sens ma powiedzenie 50 razy w 30 minut tej samej modlitwy?

Powiedzenie ma mały sens; tylko taki, że ćwiczy się dykcję. Za słowami idą jednak intencje i medytacja. Różaniec pozwala skoncentrować się na jednej myśli i szukać w niej odpowiedzi - ma charakter, rzec by można, medytacyjny. Ale różaniec to nie tylko klepanie “zdrowasiek” - każda dziesiątka to inna Tajemnica opisująca życie Chrystusa - bo wbrew pozorom ta modlitwa jest mocno chrystocentryczna czego dowodem jest “Jezus” w środku każdego “Zdrowaś Maryjo”. Jednak tu to życie rozważamy z perspektywy Maryi, która tak jak my, była zwykłym człowiekiem, który wszystko musiał przyjąć przez wiarę.

Jak to jest możliwe, że Bóg wszystko wie, a mimo to ja mam wolną wolę?

Odpowiedział na to św. Augustyn i jest to jeden z ważniejszych owoców jego życia. My żyjemy w czasie, a to oznacza, że mamy przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. Bóg i całe niebo jest poza czasem. Widzi równocześnie przeszłość i przyszłość. Widzi zatem Twój obecny wybór i ten którego dokonasz za godzinę. Zmiana punktu obserwacji nie zmienia faktu, że z perspektywy kogoś żyjącego w czasie podejmuje on wolne wybory

Czemu w czasie przeistoczenia ministrant uderza w gong?

Wyobraź sobie długie świątynie w których Msza odprawiana jest po łacinie. Lud wierny w tym czasie nie rozumiejąc za wiele modli się tak jak umie po swojemu. Przy długiej świątyni i słabym oświetleniu nie zawsze wszyscy wiedzieli jaki jest moment akcji liturgicznej. Dzwonki czy gong ułatwiał sprawę. Spodobało nam się to i zostawiliśmy mimo, że obecnie w sumie można by z tego zrezygnować. Bez ogródek: czasami sami lubimy ten gong, bo gdy myśli odpływają (tak! Zaangażowani chrześcijanie nie zawsze na Mszy są na pełnym skupieniu) to taki gong doprowadza w momencie do porządku :).

Dlaczego nie mogę pójść do nieba ze swoim psem?

Bo pies nie ma duszy i nie jest osobą.

Po co Bogu nasze zdobne świątynie, skoro w niebie ma pewnie nieskończenie ładniej?

Nie są mu one potrzebne. Jezus jednoznacznie przedstawił swój punkt widzenia na przepych rozumiany po ludzku w 6 rozdziale Ewangelii św. Mateusza: “Przypatrzcie się liliom na polu, jak rosną: nie pracują ani przędą. A powiadam wam: nawet Salomon w całym swoim przepychu nie był tak ubrany jak jedna z nich.“ Świątynie budujemy w ten sposób, bo są wierni, którym to pomaga. Chcemy Bogu tak w naszym rozumieniu, dać to co najlepsze i najszlachetniejsze (Por. J 12,1-8). Nie mamy jednak wątpliwości, że Bóg nie chce tak naprawdę niczego od nas, chce nas.

Wiara jest procesem

Droga wiary wiedzie przez wiele pytań. Ile ich trzeba zadać? Kiedy będzie “wystarczająco dobrze”?

Przeczytajmy:

Mądrość jest wspaniała i niewiędnąca:

ci łatwo ją dostrzegą, którzy ją miłują,

i ci ją znajdą, którzy jej szukają,

uprzedza bowiem tych, co jej pragną, wpierw dając się im poznać.

Kto dla niej wstanie o świcie, ten się nie natrudzi,

znajdzie ją bowiem siedzącą u drzwi swoich.

O niej rozmyślać - to szczyt roztropności,

a kto z jej powodu nie śpi, wnet się trosk pozbędzie:

sama bowiem obchodzi i szuka tych, co są jej godni,

objawia się im łaskawie na drogach

i wychodzi naprzeciw wszystkim ich zamysłom.

Początkiem jej najprawdziwszym - pragnienie nauki,

a staranie o naukę - to miłość,

miłość zaś - to przestrzeganie jej praw,

a poszanowanie praw to rękojmia nieśmiertelności,

a nieśmiertelność przybliża do Boga.

Tak więc pragnienie Mądrości wiedzie do królestwa.

—Mdr 6,12-20

- Czym jest mądrość w ujęciu biblijnym?

- Co trzeba robić, aby znaleźć mądrość? O czym świadczy użycie słowa “szukają”? (wiara to proces, coś co trwa w czasie, nie jest instant)

- Co to znaczy, że “mądrość sama bowiem obchodzi i szuka tych, co są jej godni”? (Bóg chce, abyśmy mądrość mieli. Czeka na nasz krok w tym kierunku)

Przeczytajmy zdanie starożytne chrześcijańskiego myśliciela:

“Non nascuntur sed fiunt Christiani!” (“Nie rodzimy się, lecz stajemy chrześcijanami!”)

Tertulian

- Jak rozumiesz to zdanie?

- Dlaczego wiara jest procesem? Czemu nie można jej osiągnąć i położyć na półce w pokoju i mieć do końca życia?

Stajemy się cały czas i będziemy stawać chrześcijanami. Wiara to proces. Wymaga świadomego wysiłku i obrania kierunku (decyzji). O wszystkim tym mówiliśmy od wczoraj by teraz w pełni świadomie móc na to spojrzeć. Ten proces zaczyna się jak każdy: od pierwszego kroku. Wiara będzie przed nami otwierała swoje tajemnice.

Gdy wiarę się poznaje to rozbija się pewne fałszywe wyobrażenia. Podobnie jak w przypadku odsłaniania kart dzisiaj na spotkaniu. Prawda wyzwala, bo pozwala rozumieć i wierzyć, a nie tylko “ślepo podążać”.

Przeczytajmy:

Gdy ktoś twierdzi, że jest niewierzący, pytam go: jak wygląda ten Bóg, w którego nie wierzysz? A gdy ten ktoś opisze Boga, w którego nie wierzy, często muszę mu z ulgą pogratulować: Bóg zapłać, że w takiego Boga nie wierzysz. W takiego Boga nie wierzę i ja

ks. Tomáš Halík

- Jak do tej pory zmieniło się Twoje patrzenie na wiarę i Boga?

- Czy jesteś otwarty na to, aby coś się jeszcze zmieniło?

- Jaki może być Twój pierwszy krok w tym kierunku?

Pierwszym krokiem może być wybranie jednego pytania i powiedzenie go Bogu dzisiaj na modlitwie wieczornej. Wiele osób koncentruje się na tym, aby od Boga koniecznie usłyszeć jakąś odpowiedź. To zrozumiałe. Mamy nadzieję, że po dzisiejszym spotkaniu zanim zaczniemy od Boga oczekiwać odpowiadania nam na różne tematy kilka minut zastanowimy się jakie pytanie mu chcemy zadać i dlaczego.

Zastosowanie i modlitwa

Porozmawiać z jedną osobą z rekolekcji na temat pytania związanego z wiarą, które sobie stawiacie. Może to być kolega lub koleżanka może być animator lub ksiądz. Nie chodzi o to, aby druga osoba Wam na to pytanie śpiewająco odpowiedziała tylko o samo podzielenie się tym.

Dla osób przygotowujących się do bierzmowania polecam dodatkowo takie pytanie:

- Czym ja po bierzmowaniu będę się różnił od siebie przed bierzmowaniem?

Spotkanie 3. - Z czym do ludzi?

Cel spotkania - wprowadzenie dla animatora

To już ostatnie spotkanie w małej grupie na tych rekolekcjach. Sporo od niego zależy. Po pierwsze chcemy jakoś podsumować wszystko co już zostało powiedziane, uporządkować materiał. Może to też być ostatnia okazja, żeby nadrobić coś ważnego co może gdzieś umknęło, rozwiać istotne wątpliwości. Nie obawiaj się absolutnie, że nie zrealizujesz konspektu! Wręcz przeciwnie, przygotowując to spotkanie usiądź i **powybieraj z tego konspektu to, co może Ci się przydać, a to co Ci się nie przyda - odrzuć**. Jeśli zaś widzisz w Twojej grupie jakiś problem o wiele istotniejszy niż to co tutaj zaproponowano, śmiało odłóż go na bok i pójdź za swoją animatorską intuicją. W tym wszystkim miej na uwadze, że to spotkanie musi się zmieścić w 80-ciu minutach!

Informacja

Potraktuj ten konspekt trochę jak “przepis sąsiadki”, z którego gotujesz bądź pieczesz ciasto, samemu będąc jak doświadczona kucharka, która przepisem jakoś się sugeruje, ale ostatecznie zdaje się na swój kunszt i doświadczenie, dostosowując go do własnych potrzeb. Nie pasuje Ci papryka? Wywal ją, dodaj ogórek. Uważasz, że przydałoby się więcej pieprzu? Rób jak uważasz! Byleby koniec końców potrawa była smaczna, zdrowa i służyła tym, dla których gotujesz ;)

Jednocześnie kluczowym celem tego spotkania jest znalezienie bardzo konkretnego zastosowania treści tych rekolekcji w życiu każdego z nas. Niech będzie ono przede wszystkim praktyczne i życiowe! Chcemy, żeby uczestnik, który wybrał wiarę, odnalazł coś prostego ale bardzo konkretnego i mierzalnego, co w konsekwencji swojego wyboru postanowi zmienić w swoim życiu w najbliższym, jednoznacznie określonym czasie. Jak pewnie się domyślasz, Twoim zadaniem będzie mu w tym pomóc, a bardzo ważnym narzędziem tej pomocy będzie tu Twoje świadectwo.

Ważne jest abyś podzielił się z uczestnikami tym jak Ty przeżywasz swoją wiarę w praktyce, tym jakie konsekwencje płyną w Twoim życiu z decyzji o wyborze wiary, jak Ty bierzesz za swoją wiarę odpowiedzialność. Zastanów się: co w Twoim życiu zmieniłoby się, gdybyś odrzucił wiarę? To znacznie ważniejsze niż przeczytanie mnóstwa mądrych słów i  “egzaminowanie z udzielania odpowiedzi wg klucza”. Ty tworzysz to spotkanie - pokaż jak Ty wychodzisz ze swoją wiarą do świata, jak Ty wykorzystujesz to co masz “Ad maiorem Dei gloriam”, przełamując swoje lenistwo, czy jak kto woli “wychodząc ze strefy komfortu”!

Jednocześnie dzisiejszy konspekt nie przewiduje, żadnego specjalnie w tym celu wydzielonego miejsca na świadectwo animatora. Sam zdecyduj który moment tego spotkania jest Ci najbliższy i czym w tym temacie chcesz się podzielić ze swoimi uczestnikami. Nie musi być dużo, ważne żeby było od serca - tak jak cała grupa dzieli się swoim życiem, odczuciami, etc. tak samo Ty włączaj się w to dzielenie - słowem: wplataj świadectwo gdzie się da!

Informacja

Animatorze! może się zdarzyć, że w Twojej grupie NIKT podczas wczorajszej modlitwy wieczornej (ani w żadnym innym momencie) nie podjął żadnej decyzji. Przygotuj się również na taką ewentualność, bądź gotów podejść do każdego ze swoich uczestników z miłością, szacunkiem i zrozumieniem. Nie ciągniemy motywu “skoro wybrałeś wiarę” tylko dlatego, że “konspekt mówi, że wybrałeś, bo tak przewiduje nasz przebieg myśli”! Skoro, jak mówiliśmy w piątek, nikt tak nie szanuje naszej wolności jak Bóg (“Zaklinam was, córki jerozolimskie, na gazele, na łanie pól: Nie budźcie ze snu, nie rozbudzajcie ukochanej, póki nie zechce sama.” (Pnp 3,5) ), to byłoby skrajną hipokryzją, gdybyśmy - robiąc rekolekcje o wolności! - starali się w tym miejscu “przycinać” naszych uczestników do spreparowanych przez nas szablonów i foremek. Być może nie każdy wszedł w te rekolekcje wystarczająco mocno, być może w kimś zaczyna coś kiełkować, ale na jeden weekend to za dużo i za szybko, żeby podejmować wielkie decyzje. Bierzmy przykład z Jezusa, który “nie zagasi knotka o nikłym płomyku” (Iz 42,3)! Proponujemy w takiej sytuacji skupić się na tym, żeby zachęcić uczestników do poszukiwań, do zadawania pytań. Bo koniec końców zarówno człowiek wierzący jak i niewierzący, powinien cały czas weryfikować swoje przekonania i postawy.

1. podsumowanie rekolekcji, nadrobienie tego co umknęło, rozwinięcie tego co ważne dla grupy

2. pokazanie realnych konsekwencji wyboru wiary w życiu

3. wyciągnięcie praktycznych wniosków do zastosowania w życiu! (zamieniamy słowo na czyn, Światło wprowadzamy w Życie)

Modlitwa

Dziękczynienie za to, że Bóg, nieskończenie szanując naszą wolność i indywidualność, zaprasza nas do budowania swojego życia w relacji z Nim. Dziękujemy za to, że tu jesteśmy, że razem możemy zadawać sobie ważne pytania. To oczywiście tylko propozycja. Przede wszystkim dostosuj modlitwę do potrzeb i możliwości swojej grupy.

Wprowadzenie

Podsumowanie tego co za nami, weryfikacja na ile uczestnicy załapali o co nam chodzi. Dyskretnie możemy spróbować sprawdzić czy podjęli jakąś decyzję w sobotę wieczorem.

- Gdybyś pisał(a) posta o wczorajszym dniu jakich 4 hashtagów użyłbyś do jego oznaczenia?

- Co wczoraj było dla Ciebie najważniejsze?

- Czy ktoś chce się podzielić jakimś doświadczeniem ze wczorajszej modlitwy?

Zachęcamy do podzielenia się przemyśleniami, spostrzeżeniami, wątpliwościami z czasu tych rekolekcji:

- Co na tych rekolekcjach odkryłeś/odkryłaś?

- Jakie pytania pojawiły się w Twojej głowie odkąd tu przyjechałeś/-aś?

- Czy coś Cię zaskoczyło? Coś nad czym się nigdy wcześniej nie zastanawiałeś/-aś?

- A może coś Cię bulwersuje, oburza?

Nie ma wolności bez odpowiedzialności

Konsekwencje wyborów

Mówiliśmy wczoraj o tym, że każdy nasz wybór dokonany w wolności, wiąże się z odpowiedzialnością - to do nas należy udzielanie odpowiedzi, zawsze kiedy ktoś powie „sprawdzam!”.

Jeśli widzisz potrzebę podkreślenia tego zagadnienia (bo np. nie wybrzmiało, albo widzisz, że Twoi uczestnicy nie są do tego wystarczająco przekonaniu), możesz zaproponować taki eksperyment:

- Spróbujmy wymienić (można wypisać) takie decyzje/wybory, które nie pociągają za sobą żadnych konsekwencji.

- Czy te decyzje/wybory rzeczywiście nie pociąga za sobą żadnych konsekwencji?

- Może więc de facto nie są decyzją? A w każdym razie - świadomymi wyborami?

- Czy większośc decyzji jakie podejmujemy w życiu wygląda w ten sposób? Nic w tym życiu nie zmieniają?

- Jakiego rodzaju decyzje jest nam łatwiej/trudniej podejmować?

W ramach wstępu, dla pobudzenia wyobraźni, można też przywołać postać V. Frankla i jego pomysł na Statuę Odpowiedzialności:

Viktor Frankl - psychoerapeuta, który podczas drugiej wojny światowej, przebywając jako więzień w obozie koncentracyjnym, wnikliwie obserwował jak zachowuje się ludzka wolność w sytuacjach skrajnych - podkreślał, że istotą ludzkiej egzystencji jest branie odpowiedzialności, podejmowanie decyzji, bo zdawanie się na przypadek jest zagrożeniem dla kluczowej wartości w istnieniu człowieka – wolności. Frankl zaapelował nawet do włodarzy Stanów Zjednoczonych, gdzie cieszył się dużym szacunkiem opinii publicznej, o wzniesienie na zachodnim wybrzeżu kraju Statuy Odpowiedzialności będącej uzupełnieniem Statuy Wolności na wschodnim skrawku kontynentu. „Wolność to tylko połowa prawdy” - pisał.

Wybór wiary, jeśli jest odpowiedzialną i świadomą decyzją, tym bardziej prowadzi nas do tego, żeby aktywnie uczestniczyć w świecie, będąc rękami i nogami Kościoła w jego misji niesienia światu Dobrej Nowiny.

Nie ważne ile masz, ważne ile dajesz!

Przeczytajmy:

Podobnie też [jest] jak z pewnym człowiekiem, który mając się udać w podróż, przywołał swoje sługi i przekazał im swój majątek. Jednemu dał pięć talentów, drugiemu dwa, trzeciemu jeden, każdemu według jego zdolności, i odjechał. Zaraz ten, który otrzymał pięć talentów, poszedł, puścił je w obrót i zyskał drugie pięć. Tak samo i ten, który dwa otrzymał; on również zyskał drugie dwa. Ten zaś, który otrzymał jeden, poszedł i rozkopawszy ziemię, ukrył pieniądze swego pana. Po dłuższym czasie powrócił pan owych sług i zaczął rozliczać się z nimi. Wówczas przyszedł ten, który otrzymał pięć talentów. Przyniósł drugie pięć i rzekł: „Panie, przekazałeś mi pięć talentów, oto drugie pięć talentów zyskałem”. Rzekł mu pan: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana!” Przyszedł również i ten, który otrzymał dwa talenty, mówiąc: „Panie, przekazałeś mi dwa talenty, oto drugie dwa talenty zyskałem”. Rzekł mu pan: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana!” Przyszedł i ten, który otrzymał jeden talent, i rzekł: „Panie, wiedziałem, żeś jest człowiek twardy: chcesz żąć tam, gdzie nie posiałeś, i zbierać tam, gdzieś nie rozsypał. Bojąc się więc, poszedłem i ukryłem twój talent w ziemi. Oto masz swoją własność!” Odrzekł mu pan jego: „Sługo zły i gnuśny! Wiedziałeś, że chcę żąć tam, gdzie nie posiałem, i zbierać tam, gdziem nie rozsypał. Powinieneś więc był oddać moje pieniądze bankierom, a ja po powrocie byłbym z zyskiem odebrał swoją własność. Dlatego odbierzcie mu ten talent, a dajcie temu, który ma dziesięć talentów. Każdemu bowiem, kto ma, będzie dodane, tak że nadmiar mieć będzie. Temu zaś, kto nie ma, zabiorą nawet to, co ma. A sługę nieużytecznego wyrzućcie na zewnątrz - w ciemności! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów”.

—Mt 25,14-30

- Ile to jest 1 talent? Co nam to mówi o naszej wartości w oczach Boga? (Jeśli to my jesteśmy sługami, a on Panem?)

Informacja

1 talent = 6000 drachm; Generalnie kupa szmalu, bo drachma to rzymska moneta z 3,85g srebra, równowartość greckiego denara, który był dziennym wynagrodzeniem robotnika. Czyli 1 talent to 23,1kg czystego srebra, albo jak kto woli - równowartość 6000 dniówek!.

- Dlaczego Pan potępia ostatniego sługę? Bo “się nie dorobił”? Za co tak naprawdę go gani?

- Jak rozumiesz słowa “Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię”?

Wniosek: mamy działać a nie wegetować! Bóg nie chce od nas postawy “Jakigoś mie Panie Boże stworzoł takigo mie mosz”!

Podobny fragment:

Potem usiadł naprzeciw skarbony i przypatrywał się, jak tłum wrzucał drobne pieniądze do skarbony. Wielu bogatych wrzucało wiele. Przyszła też jedna uboga wdowa i wrzuciła dwa pieniążki, czyli jeden grosz. Wtedy przywołał swoich uczniów i rzekł do nich: «Zaprawdę, powiadam wam: Ta uboga wdowa wrzuciła najwięcej ze wszystkich, którzy kładli do skarbony. Wszyscy bowiem wrzucali z tego, co im zbywało; ona zaś ze swego niedostatku wrzuciła wszystko, co miała, całe swe utrzymanie».

—Mk 12,41-44

- Ok, no to teraz ile to jest ten grosz?

Informacja

dosł. 2 leptony, czyli 1 kwadrans, tj. moneta o równowartości 1/64 denara - czyli 1/64 dniówki robotniczej (a zauważmy, że była wdową, a nie pracującym robotnikiem!)

- Dlaczego Jezus pochwala ofiarę wrzuconą przez wdowę? Przecież nic nie wniosła!

- Jaki stąd dla nas wniosek?

Ofiara wdowy nie wniosła wiele do skarbca świątynnego (było jeszcze 12 innych koszy, do których wielu ludzi wrzucało znacznie więcej kasy na świątynię), ale Jezus sławi jej czyn, ponieważ ukazuje on wielkie poświęcenie tej kobiety. Z miłości do Boga i Jego domu oddała wszystko, co miała, choć połowę (1 pieniążek) mogła zachować dla siebie na zakup środków koniecznych do życia.

Nie chodzi o to, że jesteśmy ubogimi wdowami i nic nie mamy. Bóg obdarzył nas talentami, z których jeden ma równowartość 6000 x 64 = 384 000 wdowich groszy! To co chcemy tu pokazać to to, że najważniejsze są nie tyle nasze obiektywne osiągnięcia w porównaniu z innymi, ale to ile wykorzystujemy z tego co mamy, ile z siebie dajemy!

Przykłady z życia:

- 2 osoby, o bardzo różnych charakterach: która wykonuje większą pracę - ta, która zawsze dla wszystkich się uśmiecha, bo “z natury” jest miła i uprzejma, czy ta, która mimo swojego paskudnego charakteru, z wielkim wysiłkiem zdoła raz na 100 spojrzeć z wyrozumiałością na kogoś, kto strasznie ją wkurza? Znajdźmy własne, podobne przykłady!

- [w razie potrzeby można zainspirować się takimi hasłami wywoławczymi]:

- nieśmiałość (podobnie jak powyżej)

- 2 uczniów (“bystrzak” i “mniej bystrzak”)

Chodzi o to żeby pokazać, że ważniejszy jest indywidualny wysiłek i to jak wykorzystuje się swoje możliwości, niż to jaki obiektywnie osiąga się sukces… (a wiadomo, że komu więcej dano, od tego więcej wymagać się będzie!)

Ostrzeżenie

Oznacza to również, że Twoja wiara, nawet jeśli wydaje Ci się strasznie mała - dla Boga już znaczy wiele! Warto zachowywać pewien dystans (albo jeśli ktoś woli: ograniczone zaufanie) wobec własnego osądu. To że ja uważam, że moje życie jest mało interesujące, albo w ogóle nieudane, nie oznacza, że tak jest w istocie - na sądzie ostatecznym mogę być bardzo zaskoczony gdy zobaczę jaki był mój wpływ na życie wielu ludzi. Bóg widzi bez zasłon. To samo dotyczy wiary w moim życiu. Może mi się np. wydawać, że moja modlitwa „nie wyszła” i jest niewiele warta, a tymczasem w niebie jest wielkie weselicho, że w końcu przekroczyłem ważny etap i przestałem „jechać na emocjach”.

Jak mawiał br. Roger z Taizé:

“W chwilach modlitwy być może nie odczuwamy natychmiastowego efektu. Ale Bóg daje nam Ducha Świętego i Boże życie w nas może kiełkować, wzrastać i inspirować nasze myśli i działania.”

—brat Roget z Taizé

Skoro już o kiełkowaniu mowa, możemy przeczytać:

Mówił jeszcze: «Z czym porównamy królestwo Boże lub w jakiej przypowieści je przedstawimy? Jest ono jak ziarnko gorczycy; gdy się je wsiewa w ziemię, jest najmniejsze ze wszystkich nasion na ziemi. Lecz wsiane wyrasta i staje się większe od jarzyn; wypuszcza wielkie gałęzie, tak że ptaki powietrzne gnieżdżą się w jego cieniu».

—Mk 4,30-32

- Co to oznacza dla mnie?

- Czy czasem chciałbym być dobrym/mądrym/świętym człowiekiem, a zamiast tego czuję, że jestem mały i nic nie znaczę w świecie? Jak sobie z tym radzę? Co na takie wątpliwości odpowiada Jezus?

Dla wątpiących…

Ostrzeżenie

Animatorze, rozważ, czy to nie byłby dobry moment, aby przekazać pewną ważną myśl-zachętę wszystkim osobom które “nie wpisują się w scenariusz” - tj. nie przekonawszy się póki co dostatecznie mocno do wiary, nie podjęli żadnej decyzji; albo ich wiara jest właśnie tym “nikłym płomykiem”, którego pod żadnym pozorem nie wolno nam zgasić, albo po prostu tylko wydaje im się za mała… (albo też zwyczajnie olewają to, bo im to zwisa - też mają takie prawo!)

Oprócz powyższego fragmentu i zapewnienia, że nawet najmniejsza wiara wystarczy by dać początek mocnemu drzewu, można też przywołać słowa ks. Tomáša Halíka, bardzo ważnej postaci jeśli chodzi o dialog Kościoła z niewierzącymi:

„Wierzącym jest dla mnie ten, kto przeżywa życie jako dialog, kto stara się zrozumieć wyzwania, rady czy ostrzeżenia i odpowiada na nie. A niewierzący to ten, kto przeżywa swoje życie jako monolog, kto słucha sam siebie”.

—ks. Tomáš Halík

- Jak rozumiem te słowa? Czy zgadzam się z nimi?

- Do czego zachęca mnie takie postawienie sprawy?

- Czy w podobny sposób rozumiem wiarę?

Chodzi o to, że najważniejszy nie jest podział na ludzi, którzy wierzą w Boga (których powszechnie nazywamy “wierzącymi”) oraz tych, którzy w Niego nie wierzą (zwanych “niewierzącymi”). Istotne jest to czy człowiek w pokorze wciąż uparcie i na nowo szuka prawdy czy też ośmiela się twierdzić ostatecznie i bezdyskusyjnie, że ją znalazł.

Tak więc nawet jeśli ewidentnie, ktoś z tych młodych nie jest ani trochę wiarą zainteresowany, to sukcesem będzie zainspirowanie, pobudzenie go właśnie do tego żeby szukać!

Informacja

Jeśli chcesz, możesz też posłużyć się wezwaniem z modlitwy wiernych z Wielkiego Piątku: Módlmy się, za wszystkich, którzy nie uznają Boga, aby w szczerości serca postępowali za tym, co słuszne, i tak mogli odnaleźć samego Boga. /Modlitwa w ciszy. Po niej kapłan śpiewa:/ Wszechmogący, wieczny Boże, Ty stworzyłeś wszystkich ludzi, aby zawsze Ciebie szukali, a znajdując Cię, doznali pokoju; + spraw łaskawie, aby wszyscy mimo przeszkód i niebezpieczeństw, dostrzegali znaki Twojej dobroci oraz świadectwo dobrych czynów tych ludzi, którzy w Ciebie wierzą * i z radością wyznali wiarę w Ciebie, jedynego prawdziwego Boga i Ojca wszystkich ludzi. Przez Chrystusa, Pana naszego. W. Amen.

Sól ziemi, światło świecące przed ludźmi

Informacja

punkt opcjonalny

Przeczytajmy:

Wy jesteście solą dla ziemi. Lecz jeśli sól utraci swój smak, czymże ją posolić? Na nic się już nie przyda, chyba na wyrzucenie i podeptanie przez ludzi. Wy jesteście światłem świata. Nie może się ukryć miasto położone na górze. Nie zapala się też światła i nie stawia pod korcem ale na świeczniku, aby świeciło wszystkim, którzy są w domu. Tak niech świeci wasze światło przed ludźmi, aby widzieli wasze dobre uczynki i chwalili Ojca waszego, który jest w niebie.

—Mt 5,13-16

- Jakie zadanie stoi przed uczniami Chrystusa (a więc i przed nami, jeśli decydujemy by iść za nim)?

- Co to dla mnie konkretnie znaczy?

Informacja

jeśli Ci to pomoże, możesz posłużyć się interpretacją w podobnym stylu: „Zamknijmy oczy. Wyobraźmy sobie, że jesteśmy w jaskini - nie ma żadnego źródła światła. Naszą decyzją jest zapalenie latarki, żeby móc iść dalej. Jednak gdy będziemy ją przykrywać jakimś materiałem albo ręką - mała część światła oświetli drogę i ciężko będzie podjąć jakieś działania. Wiara jest zapaleniem naszej pochodni w świecie. Gdy jednak będziemy ją przysłaniać, decyzja staje się mdłą, bezwartościową - niewiele wniesie. Gdy jednak otworzymy się w całości i damy jej działać - wszystko dookoła rozświetli się, a my możemy kroczyć drogą dalej zapalając innych. Bo czy dwie, trzy latarki w jaskini nie oświetlą drogi lepiej niż jedna?”

- Czy potrafię dzielić się swoimi przemyśleniami z innymi (wnioskami i odkryciami, jak i pytaniami czy wątpliwościami?

“Łaska bazuje na naturze” - indywidualizm każdej drogi wiary

Chcemy pokazać, że tak jak do każdego z nas Chrystus przychodzi z propozycją wiary w sposób wyjątkowy i całkowicie zindywidualizowany (patrz: sobota), tak samo i my, biorąc odpowiedzialność za wiarę, którą wybieramy, czynimy to również w sposób bardzo osobisty, tylko nam właściwy.

W tym celu rozdajmy krótkie opisy paru postaci ze Starego i Nowego Testamentu oraz świętych - po jednej postaci na osobę (można losować, rozdawać, wszystko jedno, wedle uznania). W ramach małej aktywizacji niech każdy przeczyta pozostałym to co dostał. Te postaci stanowią niesamowicie zróżnicowaną mieszankę.

Mojżesz - ciekawski i nie lubiący publicznych wystąpień

Kiedy Bóg powołał Mojżesza, aby wyprowadził swój naród z niewoli egipskiej, wziął go na sposób. Chcąc wykorzystać jego ciekawość ukazał mu się w pod postacią krzewu, który płonął, ale się nie spalał. Mojżesz, który wypasał właśnie owce swojego teścia, bardzo się tym zjawiskiem zainteresował, podszedł bliżej i tak “zaczęła się gadka”. Ale to nie wszystko. Mojżesz, jak każdy, ma swoje mocniejsze i słabsze strony. Kiedy dowiaduje się jaką misję Bóg chce mu powierzyć, zarzeka się, że przecież nie potrafi się dobrze wysławiać (a może faktycznie koleś np. się jąkał, nie wiadomo). Na to Bóg też szybko znajduje sposób: “Ok, no to pójdziesz z Twoim kuzynem Aaronem - Ja będę gadał z Tobą, Ty przekażesz Aaronowi, a on to potem ładnie przedstawi Izraelitom, tak żeby załapali ;) “ - i tak oto od tego niewinnego przekomarzania zaczęła się wielka historia wyzwolenia Ludu Wybranego z niewoli egipskiej, którą wspominamy do dziś!

Jonasz - uciekinier i egoista

W Księdze Jonasza czytamy, że Bóg powiedział mu, aby wstał i poszedł do Niniwy, na co ten “wstał, aby uciec do Tarszisz przed Panem” :D Kto by pomyślał, że Bóg wybiera sobie takich ludzi na proroków! A jednak… Jonaszowi nie spodobało się, że Bóg chce dać Niniwie, gdzie żyli najwięksi wrogowie Izraelitów, szansę na nawrócenie, że chce im przebaczyć ich złe postępowanie. Nie rozumie Bożej logiki, dlatego za wszelką cenę stara się uciec przed Bogiem. W swojej ucieczce trafia na okręt, z którego wyrzucają go w morze, aby uratować statek od sztormu (domyślono się, że tego człowieka “goni” sam Bóg!). Zdawać by się mogło, że Jonasz zginie w odmętach morza, ale zyska przynajmniej tyle, że nie będzie musiał iść do Niniwy… Niedoczekanie! Jonasza połyka wielka ryba i wypluwa go po trzech dniach na ląd. Tak więc Jonasz w końcu idzie do Niniwy i za jego sprawą nawraca się całe miasto, choć w gruncie rzeczy nic specjalnego im nie mówi! Jedynie idzie i woła “Jeszcze czterdzieści dni, a Niniwa zostanie zburzona”.

Jakub, pseudonim “Izrael” - kombinator i roszczeniowiec

Jakub, choć fizycznie raczej słabszy od swojego starszego brata Ezawa, od najmłodszych lat odznaczał się chytrością i umiejętnością skutecznego walczenia o swoje. A w zasadzie nie tylko swoje, bo gdy ich ojciec Izaak był już niewidomym starcem i chciał pobłogosławić swego najstarszego syna Ezawa, Jakub podstępem podszył się pod niego i uzyskał przysługujące mu błogosławieństwo. (Dość powiedzieć, że odbiło się to później na całym jego życiu rodzinnym). Ale to nic! Jakub wydarł błogosławieństwo nawet samemu Bogu! W późniejszych latach, przytrafił mu się bardzo dziwny “wypadek”: pewnej nocy cały swój dom ukrył po innej stronie rzeki, z obawy przed swym bratem, z którym wciąż miał delikatnie mówiąc nienajlepsze stosunki, podczas gdy on sam wrócił do swego obozu. Wtedy, jak czytamy w Księdze Rodzaju “ktoś się z nim zmagał”. Walczyli aż do świtu. Ów dziwny przybysz wywichnął Jakubowi staw biodrowy, ale nie umiał go ostatecznie pokonać. Nad ranem okazuje się, że tajemniczy przybysz to wysłannik samego Boga! Jakub nie chciał puścić swojego przeciwnika, póki Bóg mu nie pobłogosławi i ostatecznie wymógł na Nim błogosławieństwo. Ten zaś powiedział do niego: “Odtąd nie będziesz się zwał Jakub, lecz Izrael, bo walczyłeś z Bogiem i z ludźmi, i zwyciężyłeś”

Tomasz apostoł - “niedowiarek”

Tomasz, czasem niesłusznie nazywany “niewiernym” (a przecież nie zdradził Jezusa, jak np. Judasz), może nie tyle okazał się niedowiarkiem, co raczej był po prostu dociekliwy. Jeszcze sporo czasu przed męką i zmartwychwstaniem, gdy Jezus mówi apostołom “…przyjdę powtórnie i zabiorę was do siebie, abyście i wy byli tam, gdzie Ja jestem. Znacie drogę, dokąd Ja idę”, Tomasz stara się dociec, o czym ten Jezus znowu im próbuje opowiedzieć. Ba! Nawet ośmiela się odpowiedzieć Jezusowi: “Panie, nie wiemy, dokąd idziesz. Jak więc możemy znać drogę?”. Skoro Tomasz ze swej natury był dociekliwy, nie przyjmował wszystkiego “jak leci”, to tym bardziej nie może nas dziwić, że nie uwierzył na słowo pozostałym apostołom, kiedy ci oznajmili mu, że Chrystus POWSTAŁ Z MARTWYCH i przyszedł do nich, kiedy Tomasza z nimi nie było. Gościu stawia sprawę jasno: “Jeżeli na rękach Jego nie zobaczę śladu gwoździ i nie włożę palca mego w miejsce gwoździ, i nie włożę ręki mojej do boku Jego, nie uwierzę.” Na szczęście Bóg doskonale go rozumie! Jezus przychodzi po ośmiu dniach, kiedy Tomasz przebywa razem ze wszystkimi apostołami i spełnia jego życzenie, aby ten uwierzył i poszedł za Nim aż do oddania życia…

Synowie Zebedeusza - parcie na szkło

Jak czytamy w Ewangelii wg św. Mateusza, matka synów Zebedeusza podeszła do Jezusa wraz ze swoimi synami i oddając Mu pokłon, prosiła Go “Powiedz, żeby ci dwaj moi synowie zasiedli w Twoim królestwie jeden po prawej, a drugi po lewej Twej stronie”. Przecież to ewidentne “załatwianie stołka dla swoich synalków”! Wygląda na to, że Jakub i Jan - synowie Zebedeusza, początkowo zainteresowali się słynnym nauczycielem z Nazaretu, głównie “dla fejmu” - chcieli coś dla siebie uszczknąć z Jego rosnącej popularności, a najlepiej, dorwać się do władzy w tym królestwie, o którym Jezus ciągle tyle gadał. Na szczęście i na nich Jezus ma sposób i odpowiada im: “Nie wiecie, o co prosicie. Czy możecie pić kielich, który Ja mam pić?” Kiedy odpowiadają, że mogą, wówczas Jezus cierpliwie im tłumaczy: “Kielich mój pić będziecie. Nie do Mnie jednak należy dać miejsce po mojej stronie prawej i lewej, ale [dostanie się ono] tym, dla których mój Ojciec je przygotował”. Zresztą synowie Zebedeusza, oprócz swoich skłonności do tego, aby starać się być wyżej postawionymi niż inni, są tak naprawdę dobrymi apostołami i wiernymi wyznawcami Jezusa! Kiedy ich powoływał, nie bez powodu nadał im przydomek “Synowie Gromu”. Również zapowiedziany przez Jezusa kielich w końcu rzeczywiście wypili - oddając życie za wiarę, już po Zmartwychwstaniu i wniebowstąpieniu Jezusa.

Samarytanka - zagmatwane sprawy rodzinne…

O samarytance, która rozmawiała z Jezusem przy studni w zasadzie nie wiemy zbyt wiele. Nie znamy nawet jej imienia. Nie mniej jednak, jej spotkaniu z Jezusem poświęcony jest w Ewangelii wg św. Jana prawie cały 4. rozdział, więc pewnie miało w historii zbawienia niebagatelne znaczenie! Jego przebieg był mniej więcej taki: Jezus siedzi przy studni. Podchodzi kobieta z samarytańskiego miasteczka Sychar, aby nabrać wody. Wtem Jezus mówi do niej, aby dała Mu pić. Trzeba nam wiedzieć, że wówczas dla Żydów Samarytanie byli mniej więcej tym kim są ludzie z Sosnowca w Katowicach (a właściwie to gorzej), dlatego zachowanie Jezusa jest niewyobrażalne! (Pismo Święte mówi wprost, że uczniowie, gdy po zrobieniu zakupów dołączyli do Jezusa, “dziwili się, że rozmawiał z kobietą”!) Co na to Samarytanka? Być może uznała to za „podryw” - wszak, jak się później dowiadujemy, miała już niejednego chłopa. Ale może właśnie dzięki temu, nie bała się gadać z Jezusem i zadawać Mu pytań, mimo że tajemniczy wędrowiec z jej perspektywy rzeczywiście gadał dziwne rzeczy, a w dodatku wszystko wiedział o niej (i o jej “niepoukładanym” życiu rodem z “Trudnych spraw” albo “Mody na sukces”). Dzięki temu Samarytanka dowiedziała się, że Jezus jest Mesjaszem, który przyszedł dać ludziom wolność i zafascynowana tym spotkaniem poszła do swojego miasteczka i - jak to kobieta - puściła newsa dalej, tak że koniec końców “wielu Samarytan z owego miasta zaczęło w Niego wierzyć dzięki słowu kobiety”.

św. Hildegarda z Bingen - nietypowa-typowa zakonnica z XIIw.

W życiu Hildegardy współpracę wiary z rozumem widać było na każdym kroku. Choć od najmłodszych lat miewała wizje, to jednak niczego z mnóstwa rzeczy, którymi się zajmowała, nie czyniła bez opierania się na gruntownym wykształceniu jakie zdobyła w zakonie. Owszem, jej powołanie przez Boga, było aż nader typowe dla jej epoki - zgodnie z obyczajem dziesiąte dziecko w rodzinie przeznaczone było do życia zakonnego. Jednak w tym przypadku decyzja rodziców “odpowiadała pragnieniom Hildegardy”, która w późniejszym czasie świadomie złożyła śluby wieczyste, a po latach została przełożoną wspólnoty. Jednak najciekawsze w życiu św. Hildegardy jest to, jak swoje powołanie realizowała. Parę lat temu, kiedy to słowo było jeszcze modne, moglibyśmy o niej powiedzieć “hardkor”! Zupełnie nie przejmowała się panującymi w jej czasach uprzedzeniami wobec kobiet, określanych wręcz jako “nieudana kopia mężczyzny, chciwa, zła, podporządkowana swoim namiętnościom i żołądkowi, o wątłym intelekcie, skażonej naturze i większej skłonności do grzechu”! Otóż Hildegarda była dla swoich współczesnych żywym zaprzeczeniem takich stereotypów: komponowała, pisała zarówno poezję jak i traktaty teologiczne, projektowała stroje, zakładała nowe klasztory i wznosiła świątynie, zajmowała się medycyną i zielarstwem; odbyła 4 podróże duszpasterskie, głosiła publiczne kazania nawołując do zmiany życia zarówno prosty lud jak i duchowieństwo (!); brała czynny udział w reformie Kościoła, a gdy trzeba było, pisała listy z ochrzanem nawet do cesarza!

“lista otwartych inspiracji”

miejsce na własne pomysły (gdyby animator chciał dopowiedzieć z głowy jeszcze parę przykładów, bo np. lubi mówić - byle nie za długo! - i zna fajnych świętych): Edyta Stein, Pier Giorgio Frassatti, Nikodem, Maria Magdalena

Po zapoznaniu się z opisami, przyjrzyjmy się pokrótce każdej z tych historii:

- Co ci ludzie mają ze sobą wspólnego? Co ich różni?

- Czy któraś z tych historii przemawia do mnie bardziej? Któraś mniej?

- Czy któraś z tych historii mnie szokuje? (np. Jakub bijący się z Bogiem, albo Jonasz, który otwarcie mówi Bogu “Nie pójdę!”, a po skończonej misji wypomina Bogu, że dał Niniwie szansę na nawrócenie, zamiast ją zrównać z ziemią)

- Jakie ten barwny “katalog” wzbudza we mnie odczucia, refleksje? Jak daje mi do myślenia w kontekście mojej własnej wiary?

Co jest ważne w powyższym katalogu? Każdego z nich Bóg powołał tak, żeby to pasowało do jego charakteru, ale też każdy z nich realizował swoją “misję” na swój własny sposób i **nie można powiedzieć, że któryś z tych sposobów był lepszy, a któryś gorszy!**

Przestrzenie mojego życia, potrzeby świata

Spróbujmy uzupełnić prostą tabelkę - każdy uczestnik uzupełnia dla siebie.

na co poświęcam najwięcej czasu:

w ciągu dnia

w ciągu tygodnia

w ciągu miesiąca

w ciągu roku

na jakie czynności?

z jakimi ludźmi?

w jakich miejscach?

Dajmy sobie ok. 7 minut na oszacowanie jakie są główne przestrzenie naszego życia. Nie musi to być mega dokładnie! Nawet nie musimy układać “od najmniejszej do największej” - wystarczy mniej więcej wybrać po 3 sprawy/środowiska/miejsca, którym poświęcamy najwięcej czasu w ciągu dnia/tygodnia/miesiąca/roku.

Możemy w pewnym uproszczeniu powiedzieć, że wskazaliśmy w ten sposób główne przestrzenie naszego życia, naszego funkcjonowania w świecie.

Ostrzeżenie

Może się zdarzyć tak, że czegoś co jest dla nas ważne jednak tu nie wypisaliśmy, bo pomimo, że jest dla nas czymś bardzo istotnym, to jednak nie poświęcamy temu aż tyle czasu - choćby dlatego, że np. dana czynność nie jest zbyt czasochłonna. Można o tym wspomnieć, żeby takie “przestrzenie” też nam nie umknęły.

Przyjrzyjmy się tym przestrzeniom naszego życia, zaangażowania, wykorzystania naszej energii i zastanówmy się:

- Na ile świadomie uczestniczę w tych rzeczach, buduję relacje z tymi ludźmi?

- Czy w tych “przestrzeniach” wszystko mi odpowiada? A może coś mi nie pasuje? Może dostrzegam coś, co wymagałoby zmiany?

- Jakie pytania odnośnie tych przestrzeni stawia mi wiara? Czy coś z tego co wypisałem, można by jakoś pozytywnie wykorzystać, aby wyciągnąć z tego jeszcze większe dobro? Czy coś z tego kłóci się w jakiś sposób z moją wiarą?

(Nie naciskajmy oczywiście na zbyt osobiste tematy, jeśli ktoś nie chce mówić. Nie chodzi naturalnie o publiczny rachunek sumienia. Ale jakiś konkret musi być!)

Opcjonalnie (raczej dla grupach starszych)

Spróbujmy jeszcze spojrzeć na nasze życie w szerszym kontekście wydarzeń i problemów otaczającego nas świata:

- Czy wiem jakie pytania i problemy aktualnie trawią świat/Kościół/kraj/moje otoczenie? (wypisać tak przynajmniej z 5)

- Które z tych spraw najbardziej nurtują mnie osobiście?

- Jaki ja mogę mieć na nie wpływ; jak ja mogę zmienić świat na lepsze? (ew. podpowiedź: od ogółu do szczegółu; myśl globalnie, działaj lokalnie!)

Podsumowanie i zastosowanie

- Jeżeli miałbyś opisać treść spotkania w dwóch zdaniach, jak one by wyglądały?

Ostrzeżenie

Na sam koniec chcemy znaleźć i postanowić coś prostego, ale konkretnego. Coś co w najbliższym czasie w swoim życiu zmienię, ze względu na to, że świadomie chcę być człowiekiem wierzącym.

Ostrzeżenie

Jeśli nie wybrałem wiary (patrz: sam początek konspektu), to nie znaczy, że nic sobie nie postanawiam. Mogę np. postanowić czego i jak dokładnie będę szukał?

A zatem zadajmy pytanie:

- Co po tych rekolekcjach (albo nawet już teraz w trakcie) chcę zmienić w swoim życiu? (Np. w jednej z tych przestrzeni, które przed chwilą staraliśmy się sobie uświadomić)

Zapiszmy to w notatniku, aby móc to sprawdzić za dzień/tydzień/miesiąc.

Wskazówka: to może być z pozoru pierdoła! Jak np.:

1. 10 minut spaceru codziennie przez najbliższy tydzień (tym bardziej jeśli byłaby to osoba, która na co dzień np. w ogóle nie wychodzi z domu),

2. “W następną niedzielę na mszy posłucham Ewangelii” (bo np nigdy tego nie robiłem),

3. “Do końca grudnia spróbuję zamienić chociaż jedno normalne zdanie z Mietkiem, z którym nikt w klasie nie chce gadać”,

4. “Następną kartkówkę z fizy napiszę sam, choćbym nawet miał dostać kape”,

5. “Następnym razem, gdy Facebook, na podstawie swoich genialnych algorytmów pokaże mi na Stronie Głównej nowego super oburzającego newsa (Nie ważne w jakim klimacie: czy to świat się kończy bo “sodomia i gomoria” i “avada cedavra lewacka k***”, czy to “Polszystan, katole w ciemnogrodzie, za Kaczyńskim na kolanach na Jasną Górę”) - zamiast bezmyślnie dawać się manipulować, poczynię trochę wysiłku, żeby przynajmniej sprawdzić źródło!”

Grunt, żeby było to coś mierzalnego, możliwego do zrealizowania oraz określonego w czasie! Dobrze będzie również, jeśli takie postanowienie będzie w miarę możliwości osobiste, odpowiadające mojemu sposobowi przeżywania wiary.

Można to też ująć w ten sposób: nie stawiajmy sobie pytania “Co będę robił?”, zapytajmy raczej “Co zrobię?”

Modlitwa

Powierzmy na koniec wszystkie nasze decyzje i ich konsekwencje Bogu, poprośmy o siłę do realizacji naszych postanowień (albo do ich podjęcia, jeśli jeszcze tego nie zrobiliśmy). Dla zwiększenia indwywidualnego wymiaru modlitwy (w myśl tego o czym mówiliśmy), warto np. dołożyć element krótkiej modlitwy w ciszy, żeby każdy przedstawił Bogu ze swojej strony to co chce i tak jak chce.

Chcę, abyś był

Czas powstania konspektów:

Jesień 2017 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Kokotek, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 32 roku życia

Opis rekolekcji:

BRAK.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Początek podróży

- Cel spotkania i wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa i zapoznanie z grupą

- Wprowadzenie do Księgi Rodzaju

- Wiara jest przygodą

- Wiara jest decyzją

- Podsumowanie i zastosowanie

- Spotkanie 2. - „O, Panie, mój Boże, na cóż mi nagroda?”

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Pocieszenia i strapienia

- Wołanie pragnienia

- Moje pragnienia

- Obietnica - nasza reakcja

- Zastosowanie

- Podsumowanie i zastosowanie

- Spotkanie 3. - Śmiech Sary

- Cel spotkania - wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Wprowadzenie

- Sztuka śmiania się przed Bogiem

- Sodoma i Gomora

- Bóg jest wierny. Daj się Bogu zaskoczyć.

- Podsumowanie

- Świadectwa

- Zastosowanie

- Modlitwa

Spotkanie 1. - Początek podróży

Cel spotkania i wprowadzenie dla animatora

Piątkowe spotkanie jest wprowadzeniem do rekolekcji, pierwszym miejscem spotkania animatora ze swoją grupą i wyruszeniem we wspólną podróż. Każdy z nas znajduje się w innym miejscu w swoim życiu, każdy ma już za sobą inną drogę, ale wspólnie chcemy podjąć ryzyko wyjścia w nieznane.

Najważniejsze na tych rekolekcjach to „być dla”. Chcemy stworzyć przestrzeń wzajemnego zaufania i bezpieczeństwa, gdzie każdy, kto przyjedzie na rekolekcje, nieważne czy jest uczestnikiem, animatorem, czy księdzem usłyszał wyraźnie „chcę, abyś był”.

Zaopiekuj się swoją grupą, bądź dla nich ojcem, matką i przewodnikiem na tych rekolekcjach. Spędzaj z nimi czas, interesuj się ich życiem, daj im poczucie, że to nie przypadek, że znaleźli się w tym miejscu, czasie i akurat w tej grupie. Przez ten weekend jesteś szczególnie odpowiedzialny za nich i za ich dobre przeżycie tego czasu. Daj im swój czas, uwagę, wysłuchaj co mają do powiedzenia. W każdym momencie spotkania możesz powiedzieć świadectwo dotyczące danego tematu. Być może będzie Ci się wydawać, że w ogóle nie przeżywają rekolekcji, że ten czas nic im nie daje, że treści są dla nich za łatwe, za trudne lub w ogóle nie przystające do ich życiowych doświadczeń. Nieważne. Wykorzystajcie ten czas wspólnie najlepiej jak się da. Zasiej ziarno, a owoce być może będzie zbierał ktoś inny. Daj się poprowadzić mocy Ducha Świętego i pozwól Mu działać przez Ciebie. Powodzenia!

Modlitwa i zapoznanie z grupą

Celem tego punktu jest zapoznanie się i stworzenie „małej wspólnoty”. Rekolekcje są zbyt krótkie, żeby długo się integrować, więc trzeba wykorzystać każdą chwilę. Można podkreślić, że w grupie można czuć się swobodnie, że treść dzielenia nie wychodzi na zewnątrz.

- Modlitwa do Ducha Świętego o owocne przeżycie rekolekcji (forma dowolna – dostosowana do grupy);

- Kilka słów o sobie (imię, skąd jesteś, co robisz w życiu, pasje, itp.);

- Zapoznanie się ze sobą nawiązując do tematu podróżowania:

- czy lubię podróżować, gdzie już byłem?

- jestem bardziej podróżnikiem czy domatorem?

- bardziej ryzykuję, idę na żywioł czy muszę mieć wszystko zaplanowane i wyliczone?

- wolę mieć wypełniony czas zwiedzaniem czy wylegiwać się na plaży?

- jak to przekłada się na moje życie? - siedzę w ciepełku czy ryzykuję i wychodzę do przodu?

- czy ważna jest dla mnie sama podróż czy jej cel?

Podróż ma wartość samą w sobie, nie zawsze cel podróży jest najważniejszy (chodzenie po górach, podróżowanie autostopem, kajaki, itp.).

Każdy z nas jest inny, ma inne doświadczenia, marzenia, zainteresowania, ale łączy nas to, że wszyscy nieustannie jesteśmy w podróży. Jeździmy do szkoły, na studia, do pracy, do rodziny, samochodem, autobusem, pociągiem. Jedni lubią bardziej podróżować, inni mniej. Jedni uwielbiają latać samolotem, inni się tego boją. Czas rekolekcji chcemy przeżywać w oparciu o opis życia jednego z podróżników ze Starego Testamentu.

Wprowadzenie do Księgi Rodzaju

Ostrzeżenie

jeśli jest taka potrzeba w grupie, to można tutaj krótko wprowadzić do charakteru Księgi Rodzaju (nie należy wszystkiego rozumieć dosłownie, Pismo Święte to księga wiary, a nie podręcznik do historii czy biologii).

Każdy z nas na pewno słyszał o Abrahamie. Jego historia opisana jest w Księdze Rodzaju, w rozdziałach od 12 do 25.

Burza mozgów: co wiemy o Abrahamie?

Informacja

Uczestnicy mówią co wiedzą, animator dopowiada, można posiłkować się rozpisana historią z odprawy – załącznik. UWAGA! Mówimy o kilku najważniejszych wydarzeniach, nie o wszystkich i absolutnie nie o ich interpretacji, bo zaspojlujemy całe rekolekcje :)

Abram wychodzi w podróż w nieznane – miał ułożone życie, dom, żonę, bogactwo, reputację, ale miał w sobie pragnienie czegoś więcej.

Przeczytajmy fragment chwilę przed początkiem naszej historii:

Terach, wziąwszy z sobą swego syna Abrama, Lota - syna Harana, czyli swego wnuka, i Saraj, swą synową, żonę Abrama, wyruszył z nimi z Ur chaldejskiego, aby się udać do kraju Kanaan. Gdy jednak przyszli do Charanu, osiedlili się tam. Terach doczekał dwustu i pięciu lat życia i zmarł w Charanie.

—1 Kor 9,1

Kannan to biblijna „Ziemia Obiecana”. Ojciec Abrama też chciał tam dotrzeć, ale nie udało mu się, ponieważ po dojściu do Charanu uznał, że tam jest „wystarczająco dobrze”. Zadowolił się półśrodkiem, ale w Abramie nadal pozostała chęć dotarcia do pierwotnego celu podróży, marzył o tym jeszcze długo później. Boże powołanie nie bierze się znikąd, zawsze opiera się na jakimś pragnieniu, które jest w nas już od dawna, ale może nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę.

Mimo, że Abram żył około 3800 lat temu, to jest nam bliższy niż się wydaje. Chodzimy po tej samej ziemi, nad głową mamy te same gwiazdy, a w sercu te same marzenia, obawy, nadzieje.

Wiara jest przygodą

Przeczytajmy:

Pan rzekł do Abrama: «Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę. Uczynię bowiem z ciebie wielki naród, będę ci błogosławił i twoje imię rozsławię: staniesz się błogosławieństwem. Będę błogosławił tym, którzy ciebie błogosławić będą, a tym, którzy tobie będą złorzeczyli, i ja będę złorzeczył. Przez ciebie będą otrzymywały błogosławieństwo ludy całej ziemi». Abram udał się w drogę, jak mu Pan rozkazał, a z nim poszedł i Lot. Abram miał siedemdziesiąt pięć lat, gdy wyszedł z Charanu. I zabrał Abram z sobą swoją żonę Saraj, swego bratanka Lota i cały dobytek, jaki obaj posiadali, oraz służbę, którą nabyli w Charanie, i wyruszyli, aby się udać do Kanaanu. Gdy zaś przybyli do Kanaanu, Abram przeszedł przez ten kraj aż do pewnej miejscowości koło Sychem, do dębu More.

—Rdz 12,1-6a

Zapytajmy:

- W jakiej sytuacji życiowej znajduje się Abram w momencie, gdy przemawia do niego Bóg?

- Wyobraźcie sobie co działo się w sercu Abrama, co czuł, co myślał, jakie były jego nadzieje, wątpliwości, obawy?

- Co mógł zyskać, co stracić?

Wyobraźmy sobie Abrama przed rozpoczęciem naszej historii. Ma 75 lat, ułożone życie, żonę, mieszka wśród rodziny, jest bogaty. Z drugiej strony nigdy nie dane mu było zobaczyć Kanaanu, ziemi obiecanej, do której chciał dotrzeć jego ojciec. Nie ma też potomka, o którym zawsze marzył, jego życie jest niepełne.

Wbrew pozorom, Bóg nie wymaga nie wiadomo czego. Abram był przyzwyczajony do wędrowania, jego lud często był w drodze, on sam już wcześniej przewędrował z Ur chaldejskiego do Charanu wraz ze swoim ojcem. Ponadto, Bóg nie każe mu zostawiać swojej rodziny, ani dobytku, tylko pozwala mu wziąć wszystko ze sobą. Nie chce mu niczego zabrać, nie każe mu wyrzekać się tego kim jest, zmiany są stopniowe, ważny jest moment wyruszenia w drogę.

Bóg bazuje na naszych marzeniach. Abram marzył o synu i o ziemi obiecanej. Jak wiemy, obie te rzeczy miały się w jego życiu spełnić, ale nie od razu. Bóg wychodzi z propozycją i czeka na nasz ruch. My musimy zdecydować czy chcemy Mu odpowiedzieć i wyruszyć w drogę, do której nas zaprasza.

Żeby przeżyć przygodę, trzeba najpierw się ruszyć, podjąć ryzyko, decyzję o wyjściu z domu, ze „strefy komfortu”.

Wiara jest decyzją

Podejmujemy w życiu wiele decyzji z różnymi konsekwencjami. Z niektórych jesteśmy bardziej zadowoleni, z innych mniej, ale posuwają nas one do przodu w naszej wędrówce.

- Jakie decyzje miałem/am niedawno do podjęcia? Co się w wyniku nich zmieniło? Czy to był łatwy czy trudny wybór?

- Jakie decyzje do podjęcia mam w niedalekiej przyszłości? Co się z nimi wiąże?Jakie mam nadzieje i obawy związane z nimi?

Abraham podjął decyzję o wyruszeniu do Kanaanu, ale okazało się, że w jego wymarzonej ziemi obiecanej panuje głód, że wcale nie jest tam tak pięknie i był zmuszony do dalszej wędrówki:

Zwinąwszy namioty, Abram wędrował z miejsca na miejsce w stronę Negebu. Kiedy zaś nastał głód w owym kraju, Abram powędrował do Egiptu, aby tam przez pewien czas pozostać; był bowiem ciężki głód w Kanaanie.

—Rdz 12,9-10

Wychodząc w drogę, podejmując decyzje, podejmujemy ryzyko, że coś będzie nie tak. Nasze oczekiwania mogą się nie spełnić, pewnie inaczej sobie wyobrażaliśmy tę wędrówkę, plecak był lżejszy, droga nie tak kamienista, a w naszej ziemi obiecanej był dostatek, a nie klęska głodu.

Podsumowanie i zastosowanie

Każdy z nas zrobił już pierwszy krok przyjeżdżając na te rekolekcje. To znaczy że jest w nas pragnienie przygody, chęć jakiejś zmiany, podjęcia ryzyka. To nie jest łatwe wyrwać się ze swojego życia i przyjechać w miejsce pełne obcych ludzi, by poświęcić dwa dni dla Boga.

Następnym punktem w planie jest modlitwa wieczorna, na której chcemy zastanowić się nad wędrówką naszego życia. Nad tym, co już za nami, co już przeszliśmy i za co możemy Bogu podziękować, ale także nad tym, co dopiero nas czeka, gdzie posyła nas Bóg i w jaki sposób możemy odpowiedzieć na jego wezwanie.

Zastosowanie: Zastanowię się dzisiaj nad tym czy Bóg chce abym gdzieś teraz wyruszył, podjął jakąś ważną decyzję? Z czym przyjeżdżam na te rekolekcje? Co zatrzymuje mnie w moim Charanie? Ofiaruję to dzisiaj Bogu na modlitwie wieczornej, poproszę Go o dobre rozeznanie i pomodlę się za moją małą grupę.

Spotkanie 2. - „O, Panie, mój Boże, na cóż mi nagroda?”

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

Celem spotkania jest przekonanie się, że moje pragnienia są ważne i nie muszę ich przed nikim ukrywać. Chcemy zobaczyć w postawie Abrama, który mówi Bogu z pretensją “Boże, na cóż mi nagroda?” coś dobrego i pięknego, bo prawdziwego. Nasze pragnienia wiele nam samym mówią o nas. Są ważne dla innych, ważne Dla Boga. Spotkanie wymaga Twojego znalezienia w tym temacie swoich własnych doświadczeń i przekonania, że wiara jest żywa wtedy gdy nie staramy się na modlitwie udawać innych niż jesteśmy poza nią - podprowadzasz w ten sposób swoją grupę do treści z niedzielnego spotkania. Mocną linię stanowi historia Abrama - nie omijaj fragmentów z księgi rodzaju. Konspekt posiada wiele pytań dzieleniowych i taki charakter nadaje również całemu spotkaniu.

Informacja

Jeżeli na spotkaniu uczestniczy z animatorem 7 osób oznacza to, że próba zrealizowania konspektu od deski do deski będzie zawierała 210 wypowiedzi ludzi. Zakładając, że każda trwa minutę będzie to dwukrotnie przekraczało czas na spotkanie. Podejdźcie do tego rozsądnie!

Wprowadzenie

Abram zdecydował się na opuszczenie swojej krainy i wędrówkę. Czasami sprowadzamy wybór do jednego, krótkiego aktu - jakby życie było matematyką czy programem komputerowym w którym rzeczy się nie zmieniają. Św. Augustyn powie jednak, że „Raz wybrawszy, ciągle wybierać muszę”. Życie jest serią wyborów, a każdy z wyborów będzie rodził kolejne. Nie inaczej jest z Abramem. Staje wraz z Lotem przed wyborem czy iść razem czy się rozdzielić. Gdy wybierają, że pójdą osobno to trzeba wybrać kto gdzie pójdzie…

Przeczytajmy:

Wszak cały ten kraj stoi przed tobą otworem. Odłącz się ode mnie! Jeżeli pójdziesz w lewo, ja pójdę w prawo, a jeżeli ty pójdziesz w prawo, ja - w lewo.

—Rdz 13,9

- W jakich sprawach doświadczasz mocno bliskości Boga? Jak na to reagujesz?

- Wierzysz w to, że Bóg błogosławi Twoim decyzjom?

Omawialiśmy ten fragment w czasie konferencji. Taka pewność i zaufanie do Boga budzi podziw. Z drugiej strony nie zawsze tak tego doświadczamy. Wiara ma w sobie radość z bliskości ale też i doświadczenie trudności i milczenia Boga.

Pocieszenia i strapienia

Pytanie czy wychodzi tak “przez przypadek”, albo dlatego, że “jesteśmy nieudolni” czy dlatego, że tak być powinno. Możemy mieć różne prywatne zdania na ten temat i dyskutować do białego rana. Spróbujmy zajrzeć do Pisma Świętego:

Przeczytajmy:

Pan jest moim pasterzem:

niczego mi nie braknie,

pozwała mi leżeć

na zielonych pastwiskach.

Prowadzi mnie nad wody, gdzie mogę odpocząć,

orzeźwia moją duszę.

Wiedzie mnie po właściwych ścieżkach

przez wzgląd na swoją chwalę.

Chociażbym przechodził przez ciemną dolinę,

zła się nie ulęknę, bo Ty jesteś ze mną.

Kij Twój i laska pasterska

są moją pociechą.

—Psalm 23,1-4

- Czym jest ciemna dolina?

- Bóg prowadzi po “właściwych ścieżkach”, ale mimo to od razu w następnej linijce jest mowa o “ciemnej dolinie”. Co sugeruje takie zestawienie w psalmie?

Ciemna dolina może być częścią drogi Pana. Co więcej może to być właściwa ścieżka. Odruchowo często gdy jej doświadczamy przypisujemy to czyjejś winie (naszej - bo za mało się modlimy, szatana - bo chce nas zaatakować). Oczywiście tak też może być. Ciemna dolina może być jednak po prostu ciemną doliną - miejscem mniej pogodnym przez które chcemy przejść. Ważne, że z naszym Pasterzem.

Przeczytajmy:

Szukajcie Pana, gdy się pozwala znaleźć, wzywajcie Go, dopóki jest blisko!

—Iz 55,6

- Skoro pozwala tzn. że czasami nie pozwala?

- Bóg chce być “blisko i daleko”, chce “mówić i milczeć” - jak to rozumiesz?

Czas pocieszenia i czas strapienia (jak nazywa je św. Ignacy Loyola) jest czymś naturalnym w wierze. Wiara nie jest i nie może być pasmem radosnych uniesień i pląsania na cześć Boga. Czas strapień i pocieszeń przychodzą i odchodzą niczym fale (sinusoida). Św. Ignacy Loyola w 322 punkcie Ćwiczeń Duchowych pisze o strapieniach tak:

Dla trzech głównych racji znajdujemy się w strapieniu.

Pierwsza: Ponieważ jesteśmy oziębli, leniwi lub niedbali w naszych ćwiczeniach duchownych; i tak z powodu naszych win oddala się od nas pocieszenie duchowe.

Druga: [Bóg chce nas] wypróbować, na ile nas stać i jak daleko postąpimy w jego służbie i chwale bez takiego [odczuwanego] wsparcia pocieszeń i wielkich łask.

Trzecia: [Bóg nam chce dać] prawdziwe poznanie i uświadomienie sobie, tak iż byśmy to wewnętrznie odczuli, że nie w naszej mocy jest zdobyć i zatrzymać wielką pobożność, silną miłość, łzy czy też inne jakie pocieszenie duchowe, lecz że to wszystko jest darem i łaską Boga, Pana naszego, i żebyśmy nie panoszyli się w cudzym gnieździe, podnosząc się rozumem do jakiejś pychy czy próżnej chwały i przypisując sobie pobożność lub inne jakieś skutki pocieszenia.

Można by rację drugą i trzecią uprościć: Bóg swoim milczeniem też chce nam coś powiedzieć.

- Czy są sprawy w których Bóg wydaje się milczeć? Jak na to reagujesz?

- Która z trzech racji św. Ignacego wydaje się mieć miejsce w Twoim życiu najczęściej, a która najrzadziej? Dlaczego?

- Czy umiesz określić w jakim stanie jesteś teraz?

- Na podstawie czego oceniasz na jakim jesteś etapie?

Wołanie pragnienia

Ostrzeżenie

kluczowe miejsce spotkania

Abram stojący na rozstaju dróg przekonany o błogosławieństwie Boga idącym za nim zdecydowanie doświadcza pocieszenia. Czy jest w nim też strapienie?

Przeczytajmy:

Po tych wydarzeniach Pan tak powiedział do Abrama podczas widzenia: «Nie obawiaj się, Abramie, bo Ja jestem twoim obrońcą; nagroda twoja będzie sowita». Abram rzekł: «O Panie, mój Boże, na cóż mi ona, skoro zbliżam się do kresu mego życia, nie mając potomka; przyszłym zaś spadkobiercą mojej majętności jest Damasceńczyk Eliezer». I mówił: «Ponieważ nie dałeś mi potomka, ten właśnie zrodzony u mnie sługa mój, zostanie moim spadkobiercą».

—Rdz 15,1-3

Abram otrzymuje zapewnienie o “sowitej nagrodzie”. Normalnie gdy słyszymy takie wieści jest w nas radość, spontaniczny okrzyk radości. Ton Abrama jest inny - odpowiada sucho, może z lekkim wyrzutem. Wizja wielkiej nagrody jest dla niego drugorzędna - wykorzystuje okazję, aby upomnieć się o daną mu obietnicę. Takie teksty czyta się “prosto”. Zastanówmy się nad tym chwilę dłużej:

- Gdyby taka sytuacja miała miejsce pomiędzy ludźmi, że ktoś komuś wręcza kosztowny prezent, a przyjmujący zamiast podziękować to wypomina brak innego prezentu - jak byśmy to ocenili?

- Abram się “nie patyczkuje” w swojej pretensji - o czym to świadczy?

Abram czuje się z Bogiem tak blisko, że “pozwala sobie” na wyrażanie swoich uczuć bez filtrowania ich przez to co “wypada”, a co nie. Pozwala, aby przemówiło przez niego to co leży na dnie jego serca.

Informacja

Do wiadomości: Podobną myśl będziemy rozważać jutro, ale w innej odsłonie - pozytywnej. Bycie “za pan brat” z Bogiem to nie tylko umiejętność złoszczenia się na niego, ale to też śmiech Sary na Jego słowa.

- Czym jest dla Abrama pragnienie posiadania potomka?

- Czym jest proponowane przez Abrama przekazanie spadku słudze?

Przekazanie spadku słudze to wyraz braku wiary w to, że będzie mieć syna. Abram chce podjąć decyzję, chce wiedzieć na czym stoi, porządkować sobie rzeczywistość wokół siebie. Abram mówi Bogu: zaczynam układać swoje życie tak, że zakładam, że tego pragnienia serca nie zaspokoje.

Przeczytajmy:

Pan rzekł do Abrama: Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę. Uczynię bowiem z ciebie wielki naród, będę ci błogosławił i twoje imię rozsławię: staniesz się błogosławieństwem.

—Rdz 12,1-2

- Kiedy ma miejsce ten fragment względem wyrzutu Abrama o braku potomka? (wcześniej)

Abram znał obietnice daną od Boga. Nie przeszkodziło mu to jednak, aby “wykrzyczeć” Bogu, że on na nią czeka, a nawet obawia się, że nie będzie spełniona.

- Czy jest we mnie pokusa, aby w strapieniu udawać przed Bogiem, że wszystko jest ok? Skąd się ona bierze?

- Czy powiedziałeś/aś kiedyś Bogu co leży Ci na dnie serca? Co jest w tym trudnego?

Abram przełamał się, spontanicznie zwrócił się do Boga z tym kim jest i co w sobie nosił. Nie myślał o tym czy Bóg nie wypomni mu “przecież tyle dla Ciebie Abramie robię!”. To najlepszy możliwy sposób na wykorzystanie czasu strapienia. Pragnienia można Bogu wyszeptać, można wykrzyczeć - nie warto trzymać ich w sobie.

Moje pragnienia

Przeczytajmy:

„Stworzyłeś nas bowiem dla siebie i niespokojne jest nasze serce, dopóki nie spocznie w Tobie”

—św. Augustyn

- Jaką praktyczną wskazówkę możesz wyciągnąć z tego zdania dla siebie tu i teraz?

- Czy masz w sobie ten niepokój serca? Po czym go poznajesz?

Naszym ostatecznym pragnieniem jest poznanie Boga twarzą w twarz. To będzie miejsce, w którym znajdziemy pokój. Jaka będzie nasza droga do tego miejsca jest już sprawą szalenie bardziej indywidualną. Wędrówka Abrama to czas w którym mógł on poznać co dla niego jest naprawdę ważne. Wiele doświadczył - zobaczył daleką krainę o której wcześniej tylko słyszał, zgromadził ogromne bogactwo, otoczył się kochającą rodziną. Coś jednak pozostawało w nim wciąż niezaspokojone - pragnienie posiadania syna.

Strapienie porusza nas, aby wyruszyć - to doświadczenie jakiegoś braku, które chcemy zaspokoić. Dodaje nam odwagi, sprawia, że chcemy zmiany, a zmiana to szanse. Św.Augustyn właśnie w tym niepokoju widzi naszą dynamikę wiary.

Wędrówka tworzy przestrzeń, aby znaleźć odpowiedź na pytanie co dla mnie jest ważne. Człowiek wierzący to człowiek poszukujący.

- Czy w ogóle zastanawiam się nad swoimi pragnieniami? Czy mam ich świadomość?

- Jak często ktoś Cię pyta o Twoje pragnienia?

- Jak często Ty kogoś pytasz o jego pragnienia?

Przeczytajmy:

Wtedy podeszła do Niego matka synów Zebedeusza ze swoimi synami i oddając Mu pokłon, o coś Go prosiła. On ją zapytał: «Czego pragniesz?» Rzekła Mu: «Powiedz, żeby ci dwaj moi synowie zasiedli w Twoim królestwie jeden po prawej, a drugi po lewej Twej stronie».

—Mt 20,21-21

- O co prosiła matka synów Zebedeusza?

- Jak myślisz czemu Ewangelista ujmuje to w taki sposób?

Matka pytała o rzeczy mało istotne. Jezus widzi, że tak naprawdę to nie o to jej chodzi i zadaje pytanie prosto z mostu.

- Czym się różni “zachcianka” od pragnienia?

- Jak radzisz sobie z rozróżnianiem swoich pragnień od zachcianek?

Jezus widzi, że często nie wiemy, o co pytać, więc sam wyciąga z nas to, co leży w głębi serca.

Przeczytajmy:

Gdy Jezus ujrzał go leżącego i poznał, że czeka już długi czas, rzekł do niego: «Czy chcesz stać się zdrowym?» Odpowiedział Mu chory: «Panie, nie mam człowieka, aby mnie wprowadził do sadzawki, gdy nastąpi poruszenie wody. Gdy ja sam już dochodzę, inny wchodzi przede mną».

—J 5,6-7

- Jaki jest zasadniczy problem tego człowieka?

- Dlaczego Jezus pyta go o coś “oczywistego”?

- Czy ktoś sięgnął kiedyś do Twoich głębokich pragnień? Kto?

Twoje pragnienia są ważne. Są ważne dla Boga, są ważne dla Kościoła, powinny być ważne dla Ciebie i Twoich bliskich. Żeby były jednak w tych wszystkich przestrzeniach ważne musisz dać szansę je poznać. To oznacza, że sam/sama powinnaś je umieć nazwać.

Informacja

Animatorze to miejsce gdzie czekamy na Twoje świadectwo np. o tym, że Kościół nie narzuca Ci w jaki sposób w nim posługujesz, ale słucha Twoich pragnień i pozwala Ci rozeznawać zgodnie z nimi oraz Twoimi talentami.

Zróbmy razem proste ćwiczenie indywidualnie. Weźmy kartkę i podzielmy na 4 obszary: Bóg, Kościół, bliscy, ja sam. Wypiszmy własne pragnienia które są związane z każdym z tych obszarów. Postarajmy się, aby wszędzie było co najmniej jedno. Obiecuję, że nie będziemy się dzielili tym co napisaliśmy.

- Czy udało Ci się wpisać pragnienie do każdego z pól?

- Gdzie było Ci najprościej?

- Gdzie było Ci najtrudniej?

- Co Ci to ćwiczenie mówi na temat Twoich pragnień?

- Jeżeli chcesz - możesz się podzielić swoim pragnieniem z grupą

Obietnica - nasza reakcja

Przeczytajmy:

Ale oto usłyszał słowa: «Nie on będzie twoim spadkobiercą, lecz ten po tobie dziedziczyć będzie, który od ciebie będzie pochodził». I poleciwszy Abramowi wyjść z namiotu, rzekł: «Spójrz na niebo i policz gwiazdy, jeśli zdołasz to uczynić»; potem dodał: «Tak liczne będzie twoje potomstwo». Abram uwierzył i Pan poczytał mu to za zasługę. Potem zaś rzekł do niego: «Ja jestem Pan, który ciebie wywiodłem z Ur chaldejskiego, aby ci dać ten oto kraj na własność». A na to Abram: «O Panie, mój Boże, jak będę mógł się upewnić, że otrzymam go na własność?»

—Rdz 15,4-8

- Jak Bóg zareagował na słowa Abrama? Co to dla Ciebie znaczy?

- Jak Abram zareagował na słowa Boga? Co to dla Ciebie znaczy?

Czytamy, że “Abram uwierzył”, ale chwilę później widzimy jego pytanie “Jak będę mógł się upewnić, że otrzymam go na własność”. Abram jest dalej sobą! Wierzy w to, że będzie mieć syna, ale twardo chce wiedzieć co z następną umową. Nie ma postawy “jakoś to będzie” albo “nie wiem o co chodzi, ale idę”. Traktuje obietnicę Boga na serio więc chce wiedzieć co i jak.

- Po czym poznajesz, że jesteś na drodze realizującej Twoje pragnienia?

- Czy masz doświadczenie takiego konkretnego stawiania Bogu pytań?

Zastosowanie

Dla wielu z nas taka postawa stawiania Bogu pytań konkretnych, życiowych, pragmatycznych jest ciągle w sferze jakiegoś “przełamywania się do nich”. Może to tylko Abram, który jest “chłopem z krwi i kości” miał takie podejście, ale inne postacie biblijne już takiej odwagi nie miały?

Przeczytajmy:

Lecz anioł rzekł do Niej: «Nie bój się, Maryjo, znalazłaś bowiem łaskę u Boga. Oto poczniesz i porodzisz Syna, któremu nadasz imię Jezus. Będzie On wielki i będzie nazwany Synem Najwyższego, a Pan Bóg da Mu tron Jego praojca, Dawida. Będzie panował nad domem Jakuba na wieki, a Jego panowaniu nie będzie końca». Na to Maryja rzekła do anioła: «Jakże się to stanie, skoro nie znam męża?» Anioł Jej odpowiedział: «Duch Święty zstąpi na Ciebie i moc Najwyższego osłoni Cię. Dlatego też Święte, które się narodzi, będzie nazwane Synem Bożym.

—Łk 1,30-35

Niech te pytania “O Panie, mój Boże, jak będę mógł się upewnić, że otrzymam go na własność?” oraz “Jakże się to stanie, skoro nie znam męża?” zostaną nam w sercu po tym spotkaniu. Niech nas inspirują.

Dwa zastosowania:

- Znajdź jedno pytanie tego typu, które chcsz Bogu zadać tu i teraz

- Nazwij jeden moment w swoim życiu gdzie tego pytania zabrakło

Informacja

Animatorze przygotuj się do tego, aby w tym miejscu powiedzieć świadectwo o tym. Może masz doświadczenie w swoim życiu momentów w którym szedłeś w wierze “siłą bezwładności”. Autor tego konspektu kilka tygodni pytał Boga o to czy ma przyjąć bycie ojcem chrzestnym i nie słyszał odpowiedzi. Wszystko się zmieniło gdy zapytał Boga: “zakładając, że się zgodzę - jak mi pomożesz, aby to było na Twoją chwałę?”.

Podsumowanie i zastosowanie

Przeczytajmy:

“Człowiek, który chce zrozumieć siebie do końca — nie wedle jakichś tylko doraźnych, częściowych, czasem powierzchownych, a nawet pozornych kryteriów i miar swojej własnej istoty — musi ze swoim niepokojem, niepewnością, a także słabością i grzesznością, ze swoim życiem i śmiercią, przybliżyć się do Chrystusa. Musi niejako w Niego wejść z sobą samym, musi sobie „przyswoić”, zasymilować całą rzeczywistość Wcielenia i Odkupienia, aby siebie odnaleźć. Jeśli dokona się w człowieku ów dogłębny proces, wówczas owocuje on nie tylko uwielbieniem Boga, ale także głębokim zdumieniem nad sobą samym. Jakąż wartość musi mieć w oczach Stwórcy człowiek, skoro zasłużył na takiego i tak potężnego Odkupiciela.”

Redemptor Hominis

Na modlitwie wieczornej będzie dzisiaj możliwość takiego zwrócenia się do Boga. Pomódlmy się za siebie nawzajem, abyśmy nie ukrywali swojego niepokoju, niepewności, słabości i grzeszności lecz byśmy powiedzieli Jezusowi wprost o naszych pragnieniach.

Zastosowaniem z tego spotkania niech będzie wypisania sobie w notatniku konkretnych pragnień.

Na zakończenie modlitwy animator czyta fragment:

„Jestem bowiem świadomy zamiarów, jakie zamyślam co do was - wyrocznia Pana - zamiarów pełnych pokoju, a nie zguby, by zapewnić wam przyszłość, jakiej oczekujecie. Będziecie Mnie wzywać, zanosząc do Mnie swe modlitwy, a Ja was wysłucham. Będziecie Mnie szukać i znajdziecie Mnie, albowiem będziecie Mnie szukać z całego serca.”

—Jr 29,11-13

Spotkanie 3. - Śmiech Sary

Cel spotkania - wprowadzenie dla animatora

Jesteśmy po znacznej części rekolekcji, więc możemy sobie pewne rzeczy podsumować, jednocześnie podkreślając, że one się jeszcze nie skończyły i zachęcamy by na koniec wycisnąć jak najwięcej. Patrzymy z boku na Abrahama, który już nie bardzo wierzy, że jego żona może go obdarować synem. Historia, którą za chwilę przedstawimy jest tak naprawdę piękną opowieścią o wierności Boga. Oto najważniejsze treści, które chcemy przekazać uczestnikom:

- Jeśli chcesz mieć prawdziwą relację z Bogiem - musisz być sobą, nie ma innej opcji. Ze wszystkimi swoimi pomysłami, ze swoim temperamentem i charakterem, ze smutkiem i rozczarowaniami.

- Udawanie pobożnego przed Bogiem nie ma sensu. Jesteś wystarczająco godny, byś mógł być przed Nim sobą.

- Relacja oparta na prawdzie daje korzyści. Nie warto jej budować na lęku.

- Bóg jest wierny złożonym obietnicom.

Modlitwa

Modlitwa spontaniczna o otwartość na działanie Ducha Świętego.

Wprowadzenie

- Jak się w tym momencie czuję?

- Co wywarło na mnie największe wrażenie do tej pory? Czy coś mnie zaskoczyło?

- Jak przeżyłem wczorajszą modlitwę wieczorną?

- O czym mówiliśmy na wczorajszym spotkaniu?

- W jakim momencie życia Abrahama się obecnie znajdujemy?

Sztuka śmiania się przed Bogiem

Przeczytajmy:

Zapytali go: «Gdzie jest twoja żona, Sara?» - Odpowiedział im: «W tym oto namiocie». Rzekł mu [jeden z nich]: «O tej porze za rok znów wrócę do ciebie, twoja zaś żona Sara będzie miała wtedy syna». Sara przysłuchiwała się u wejścia do namiotu, [które było tuż] za Abrahamem. Abraham i Sara byli w bardzo podeszłym wieku. Toteż Sara nie miewała przypadłości właściwej kobietom. Uśmiechnęła się więc do siebie i pomyślała: «Teraz, gdy przekwitłam, mam doznawać rozkoszy, i mój mąż starzec?» Pan rzekł do Abrahama: «Dlaczego to Sara śmieje się i myśli: Czy naprawdę będę mogła rodzić, gdy już się zestarzałam? Czy jest coś, co byłoby niemożliwe dla Pana? Za rok o tej porze wrócę do ciebie, i Sara będzie miała syna». Wtedy Sara zaparła się, mówiąc: «Wcale się nie śmiałam» - bo ogarnęło ją przerażenie. Ale Pan powiedział: «Nie. Śmiałaś się!»

—Rdz 18,9-15

- Dlaczego Sara się tak zachowała? Co to mogło dla niej znaczyć?

- Co mogło to zachowanie znaczyć dla Boga? Jak zareagował?

“Czy jest coś, co byłoby niemożliwe dla Pana?” To pytanie Boga uświadamia, jak ogromnie Jego patrzenie przewyższa nasze i jak kategoria „niemożliwego” jest zupełnie nieobecna w Bożym planie zbawienia. Droga wiary, na którą Bóg zaprasza patriarchów, opiera się bowiem nie na człowieku, ale na wszechmogącym Bogu. To On „śmieje się” jako ostatni.

- Czy czasami czuję się rozbawiony/zdezorientowany pomysłami Boga? Dlaczego?

- Kiedy mam takie momenty, gdy nie jestem w stanie Jemu uwierzyć na 100%?

Nie ważne ile mamy lat, ile z Bogiem przeszliśmy i na ile Go poznaliśmy. Może nam się wydawać, że nasza relacja po przekroczeniu pewnego “stopnia zażyłości” będzie pozostawała na tym samym stabilnym poziomie i nic nas nie zaskoczy. A jednak, Bóg lubi zdumiewać i robi to w całkiem niezłym stylu. Nie ma się przed czym bronić, warto być tak zaskoczonym.

Temperament w wierze

Mówiliśmy o tożsamości, pragnieniach, szukaniu siebie. Na to wszystko duży wpływ ma temperament, który jednocześnie kształtuje nasz charakter. Zobaczmy jaka jest rola temperamentu w wierze.

- Jaki jest mój charakter? Co lubię, jakie są moje cechy itd.?

- Jaki jest mój temperament? (Jak reaguję w pewnych sytuacjach, jakie noszę wtedy emocje?)

- Jaka jest różnica pomiędzy charakterem a temperamentem?

Charakter można temperować, rozwijać itd. Temperament jest rzeczą od nas niezależną, to akurat kwestia genetyczna (wrodzony typ emocjonalny), która nie podlega ocenie moralnej (charakter tak).

Można w tym miejscu zrobić małą formę aktywizującą (jeśli zależy Ci na czasie możesz sam krótko przedstawić te cztery typy), w której główną rolę będą odgrywały 4 główne typy temperamentu: choleryk, melancholik, sangwinik, flegmatyk. Można podzielić się na 4 grupy, każda ma jeden temperament do scharakteryzowania na kartce. Naszą wiedzę konfrontuje animator na podstawie swojej wiedzy zaczerpniętej z informacji, które są przypisane każdemu temperamentowi w materiałach na końcu konspektu.

- Jak temperament może wpływać na moje życie duchowe?

- Jak się odzwierciedla w bezpośredniej relacji z Bogiem?

- Czy jest we mnie taka pokusa, aby przed Bogiem udawać (np. na modlitwie) bardziej “pobożnego“. Staję na palcach, na siłę się wywyższam, pomimo tego że upadam, by czuć się bardziej “wybielonym”?

Jeśli nie przyznam przed Bogiem swojej grzeszności/słabości, to nigdy nie będę mógł prawdziwie doświadczyć Jego miłości.

- Czy mam czasami takie wrażenie, że nie umiem być do końca sobą przed Bogiem? Dlaczego?

- Czy czuję się wystarczająco godny wobec Boga, by mówić przy nim totalnie szczerze, być sobą ze wszystkimi moimi wadami i zaletami? Dlaczego tak/nie?

- Moglibyśmy nawet zaryzykować stwierdzenie, że Bogu bardziej zależy na prawdzie niż pobożności?. Co to dla mnie znaczy?

Jestem taki a nie inny nie bez powodu. Nie po to mnie takiego stworzył, bym przed Nim udawał kogoś innego. Jaki temperament, charakter- taka relacja z Bogiem. Jeśli jestem bardzo wrażliwy, jaki jest sens udawania przed Bogiem (co nie zwalnia nas oczywiście z pracy nad sobą, ona z owego przyznania, powinna wynikać), że nic mnie nie rusza? Relacja z Bogiem jest odzwierciedleniem prawdy o nas.

Sodoma i Gomora

Przeczytajmy:

Potem ludzie ci odeszli i skierowali się ku Sodomie. Abraham zaś szedł z nimi, aby ich odprowadzić, a Pan mówił sobie: «Czyż miałbym zataić przed Abrahamem to, co zamierzam uczynić? Przecież ma się on stać ojcem wielkiego i potężnego narodu, i przez niego otrzymają błogosławieństwo wszystkie ludy ziemi. Bo upatrzyłem go jako tego, który będzie nakazywał potomkom swym oraz swemu rodowi, aby przestrzegając przykazań Pana postępowali sprawiedliwie i uczciwie, tak żeby Pan wypełnił to, co obiecał Abrahamowi». Po czym Pan rzekł: «Skarga na Sodomę i Gomorę głośno się rozlega, bo występki ich [mieszkańców] są bardzo ciężkie. Chcę więc iść i zobaczyć, czy postępują tak, jak głosi oskarżenie, które do Mnie doszło, czy nie; dowiem się». Wtedy to ludzie ci odeszli w stronę Sodomy, a Abraham stał dalej przed Panem. Zbliżywszy się do Niego, Abraham rzekł: «Czy zamierzasz wygubić sprawiedliwych wespół z bezbożnymi? Może w tym mieście jest pięćdziesięciu sprawiedliwych; czy także zniszczysz to miasto i nie przebaczysz mu przez wzgląd na owych pięćdziesięciu sprawiedliwych, którzy w nim mieszkają? O, nie dopuść do tego, aby zginęli sprawiedliwi z bezbożnymi, aby stało się sprawiedliwemu to samo, co bezbożnemu! O, nie dopuść do tego! Czyż Ten, który jest sędzią nad całą ziemią, mógłby postąpić niesprawiedliwie?» Pan odpowiedział: «Jeżeli znajdę w Sodomie pięćdziesięciu sprawiedliwych, przebaczę całemu miastu przez wzgląd na nich». Rzekł znowu Abraham: «Pozwól, o Panie, że jeszcze ośmielę się mówić do Ciebie, choć jestem pyłem i prochem. Gdyby wśród tych pięćdziesięciu sprawiedliwych zabrakło pięciu, czy z braku tych pięciu zniszczysz całe miasto?» Pan rzekł: «Nie zniszczę, jeśli znajdę tam czterdziestu pięciu». Abraham znów odezwał się tymi słowami: «A może znalazłoby się tam czterdziestu?» Pan rzekł: «Nie dokonam zniszczenia przez wzgląd na tych czterdziestu». Wtedy Abraham powiedział: «Niech się nie gniewa Pan, jeśli rzeknę: może znalazłoby się tam trzydziestu?» A na to Pan: «Nie dokonam zniszczenia, jeśli znajdę tam trzydziestu». Rzekł Abraham: «Pozwól, o Panie, że ośmielę się zapytać: gdyby znalazło się tam dwudziestu?» Pan odpowiedział: «Nie zniszczę przez wzgląd na tych dwudziestu». Na to Abraham: «O, racz się nie gniewać, Panie, jeśli raz jeszcze zapytam: gdyby znalazło się tam dziesięciu?» Odpowiedział Pan: «Nie zniszczę przez wzgląd na tych dziesięciu». Wtedy Pan, skończywszy rozmowę z Abrahamem, odszedł, a Abraham wrócił do siebie.

—Rdz 18,16-33

Widzimy co z takiej prawdy wynika. Bóg z Abrahamem są na takim stopniu zażyłości, że to On przychodzi do Abrahama tłumaczyć się ze swoich planów. Jednocześnie, jest to rozmowa, która uczy Abrahama ojcowskiej odpowiedzialności. Bóg liczy się z opinią dziecka. A on nie jest bezmyślny, ma swoje zdanie, jest odważny i potrafi dyskutować z klasą.

- Jakie pierwsze zdanie Bóg powiedział do siebie? Dlaczego?

- Jak wyglądało targowanie się ze strony Abrahama? Dlaczego to robił? Czy coś nas w tej wymianie zdań szokuje? Co?

- Jak zachowuje się Bóg w stosunku do niego?

- Czy potrafię sobie wyobrazić samego siebie w podobnej rozmowie z Bogiem? Jak często kłócę się/wymieniam swoje odmienne zdanie z Bogiem?

- Jak te rozmowy wyglądają?

- Czy umiem w takich sytuacjach zachować klasę? (Klasa klasą, ale czasami serio potrzebujemy coś z siebie wyrzucić. I to nie jest złe.)

- Jak wyglądają u mnie kłótnie z innymi osobami? Jak się wtedy zachowuję?

Bóg dotrzymał danego słowa , ponieważ ostatecznie, Bóg niszczy miasto, ale Lot, jedyny sprawiedliwy jaki tam mieszkał, opuszcza Sodomę i przeżywa..

Bóg jest wierny. Daj się Bogu zaskoczyć.

Przeczytajmy:

Wreszcie Pan okazał Sarze łaskawość, jak to obiecał, i uczynił jej to, co zapowiedział. Sara stała się brzemienną i urodziła sędziwemu Abrahamowi syna w tym właśnie czasie, jaki Bóg wyznaczył. Abraham dał swemu synowi, którego mu Sara urodziła, imię Izaak. Abraham obrzezał Izaaka, gdy ten miał osiem dni, tak jak to Bóg mu przykazał. Abraham miał sto lat, gdy mu się urodził syn jego Izaak. Sara mówiła: «Powód do śmiechu dał mi Bóg. Każdy, kto się o tym dowie, śmiać się będzie z mej przyczyny». I dodawała: «Któż by się ośmielił rzec Abrahamowi: Sara będzie karmiła piersią dzieci, a jednak urodziłam syna mimo podeszłego wieku mego męża».

—Rdz 21,1-7

- Jak długo Abraham czekał na spełnienie obietnicy? Co to dla niego znaczyło?

25 lat - pierwsza obietnica gdy miał 75, ale tak naprawdę pragnienie posiadania syna było już w nim zakorzenione wcześniej. W tym momencie ma 100lat.

- Jakie znaczenie dla Abrahama miały narodziny syna?

- Dlaczego nazwali dziecko Izaak?

Informacja

Izaak (Icchak, Jicchak, Icaak) – imię męskie pochodzenia hebrajskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „śmiech”

Ponownie pojawia się motyw śmiechu. Sara do niego nawiązuje, ale tym razem jest to śmiech szczęścia i radości, którego doświadczyła rodząc syna. Sara mówiła: Powód do śmiechu dał mi Bóg. Każdy, kto się o tym dowie, śmiać się będzie z mej przyczyny (Rdz 21,6). Izaak jest „Bożym uśmiechem” do Sary.

- W jaki sposób możemy opisać Boga spełniającego obietnice?

- Jakie obietnice w moim życiu się spełniły?

- Jak u mnie wygląda dotrzymywanie obietnic względem Boga i drugiego człowieka?

- Na co czekam w danej chwili? Na spełnienie jakiej obietnicy?

Bóg nie jest obojętny na dane słowo. Czasami z jakiegoś powodu każe nam trochę dłużej czekać (no np. 25 lat), ale jak obiecuje, to zawsze spełnia. Ufamy i wierzymy, że zrobi to w najodpowiedniejszym dla nas czasie (niezależnie od tego jak bardzo niedorzeczne się wszystko wydaje). A dzięki takiemu czekaniu, mamy szansę, aby się wielu rzeczy nauczyć.

O smakach, nowościach i wychodzeniu ze strefy komfortu.

- Czy jestem otwarty na nowe/nieznane? Tak/nie/dlaczego?

- Lubię niespodzianki?

- Jak rozumiem zdanie “Czasami trzeba dać się Bogu zaskoczyć”?

- Były takie momenty w moim życiu, kiedy czułem się przez Boga zaskoczony? Jakie?

- Jakie przestrzenie w moim życiu są wyjątkowo zablokowane? Czego się obawiam? (Można w tym momencie wykorzystać tabelkę do wydrukowania na końcu konspektu i porozmawiać o swoich ograniczeniach.)

- Były takie sytuacje, kiedy coś wielkiego mnie ominęło, tylko dlatego że nie potrafiłem opuścić przestrzeni/sytuacji, w której czuję się wygodnie? Jak się wtedy czułem?

- Jakie ograniczenia chciałbym pokonać? Co w ogóle by mi to dało?

- Czego nowego w sprawach wiary ostatnio skosztowałem? Jak smakowało, co mi to dało?

- Co lubię robić? Jakie są przestrzenie w moim życiu, które wyjątkowo mnie pociągają/fascynują? W jaki sposób chciałbym je rozwijać?

- Czy to co robię czyni mnie i ludzi wokół lepszymi?

- Co chciałbym zmienić po rekolekcjach?

Podsumowanie

Podsumowanie oddajemy w ręce uczestników. Każdy może wybrać jedną rzecz, która wyjątkowo go uderzyła/zapadła w pamięć/spodobała się i ją wyjaśnić.

Świadectwa

Ta część spotkania jest przeznaczona na osobiste świadectwa z rekolekcji animatora i uczestników. Jeśli chcesz, możesz ją wydłużyć kosztem skrócenia innych części konspektu.

Zastosowanie

Wymyślić i spisać jedną rzecz, którą chcę zmienić/której chciałbym doświadczyć w najbliższym tygodniu po rekolekcjach.

Modlitwa

Modlitwa uwielbienia z prośbą o obfite owoce rekolekcji. Można wykorzystać psalm 103.

Wpatrzeni w niebo

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2018 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Brenna, diecezja bielsko-żywiecka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 23 roku życia

Opis rekolekcji:

BRAK

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Rozwój „trójwymiarowy”

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa + zapoznanie i wprowadzenie

- Konkretne przykłady rozwoju

- Rybak papieżem

- Podsumowanie i zastosowanie

- Spotkanie 2. - “Bądźcie więc wy doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski”

- Cel spotkania i wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa i dzielenie

- Gdy byłem dzieckiem, myślałem jak dziecko

- Charyzmat życia

- Podsumowanie

- Zastosowanie i modlitwa

- Spotkanie 3. - “Rozwój w mocy Ducha Świętego”

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Dlaczego wpatrujecie się w niebo?

- Przełom wieczernika

- Zepchnij na Niego odpowiedzialność?

- Duch Czasów nieustannie obecny

- Podsumowanie - moje oczekiwanie na Zesłanie Ducha Świętego

Spotkanie 1. - Rozwój „trójwymiarowy”

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

To nasze pierwsze spotkanie w małej grupie podczas tych rekolekcji, więc siłą rzeczy musimy się przede wszystkim poznać nawzajem. To jednak nie znaczy, że nie możemy wykorzystać tego czasu na omówienie już na tym etapie pewnych konkretnych treści. Cele tego spotkania to:

- Zapoznanie, zawiązanie wspólnoty małej grupy

- Wprowadzenie w rekolekcje postaci św. Piotra; analiza sceny jego powołania przez Jezusa

- Pokazanie, że nie powinniśmy dzielić naszego życia na świeckie i duchowe, że Bóg chce być z nami w naszej codzienności

- Częściowe przygotowanie do modlitwy wieczornej

Informacja

potrzebne będą karteczki dla uczestników (zwykłe albo post-it)!

Jak zawsze na początku pierwszego spotkania, warto zbudować wzajemne zaufanie w grupie, podkreślając: że wszelkie nasze osobiste dzielenie zostaje w przestrzeni naszej grupy, że nie ma “złych odpowiedzi”, i że odpowiadamy zawsze szczerze, a nie “pod klucz”

Miej zawsze na uwadze, że twoi uczestnicy mogą mieć bardzo różne doświadczenia i to co jednym przyjdzie łatwo, innym przyjdzie z wielkim trudem. Stale zachowuj czujność i wrażliwość na to wszystko, z czym każdy przyjeżdża na te rekolekcje!

Ważne

Bacz na czas! Szybko płynie, a pytań jest sporo. W zależności od tego jak potoczy się spotkanie, wybieraj spośród nich, tak aby wydobyć kluczowe wnioski. Np. nad tekstem o powołaniu Piotra nie musimy się zbytnio rozwodzić. Nie chodzi o rozbudowaną teologiczną interpretację, ale wejście w opisaną w tym fragmencie sytuację. Najważniejsze, żeby na koniec odnieść to wszystko do swojego życia i pójść z tym na modlitwę wieczorną.

Modlitwa + zapoznanie i wprowadzenie

Najpierw pomódlmy się, a następnie spróbujmy poznać się nawzajem, jednocześnie przyglądając się już wstępnie temu, jaki kto jest, czym się kto zajmuje, co komu jest bliskie. Można wykorzystać np. takie pytania:

- Kim jesteś?

- Skąd przychodzisz?

- Czym się zajmujesz?

- Co cię ożywia? (fascynuje? pobudza do działania?)

- Gdybyś nie przyjechał na rekolekcje to co najprawdopodobniej byś teraz/w ten weekend robił(a)?

- Gdybyś mógł zrobić jedną rzecz, dysponując nieograniczonymi środkami (nie tylko pieniężnymi); co by to było i dlaczego?

Konkretne przykłady rozwoju

Nawiązując do konferencji wprowadzającej (człowiek jest “trójwymiarowy”), poszukajmy konkretnych przykładów rozwoju w każdym z 3 wymiarów w naszym życiu.

Proponujemy w tym celu następujące ćwiczenie:

Wspólnie wydzielamy na stole/ścianie/podłodze trójkąt. Nie musimy go rysować, raczej “umówmy się, że on tam jest”. Chodzi o to żeby były trzy osobne punkty, w których będziemy mogli przyklejać karteczki, które razem połączone dałyby trójkąt.

Informacja

warto aby punkty były od siebie w miarę oddalone (czyli chodzi o duży trójkąt, np. na cały stolik przy którym siedzimy).

Każdy z tych punktów odpowiada za jeden z 3 wymiarów człowieka: cielesny/fizyczny, intelektualny/psychiczny oraz duchowy (“soma”, “psyche” i “pneuma”).

Jak dbamy o poszczególne przestrzenie, jak je wykorzystujemy?

Każdy podaje przynajmniej po 1 rzeczy w każdym wymiarze, które zrobił dla swojego rozwoju w ostatnim tygodniu/miesiącu - wypisujmy od razu te przykłady na kartkach i przyklejajmy/układajmy w odpowiednim “wymiarze”.

Następnie spróbujmy się zastanowić i opowiedzieć o tym:

W jaki sposób te przestrzenie się przeplatają?

W jaki sposób, podane przykłady rozwoju w jednej ze sfer mojego życia, miały wpływ na którąś (lub obie) z pozostałych? W miarę jak precyzujemy te zależności, przesuwamy/przeklejamy karteczki z przykładami w miejsca pomiędzy naszymi trzema skrajnymi punktami (z wierzchołków trójkąta, na jego boki, czy nawet na sam jego środek, jeśli uznamy, że coś dotyczy wszystkich 3 sfer naszego życia jednocześnie).

Informacja

Istnieje prawdopodobieństwo, że w niektórych grupach podział ćwiczenia na te dwie części nie będzie konieczny, bo już od początku w trakcie wpisywania i przyklejania ludzie zaczną dostrzegać, że “przecież to jest powiązane!” Wówczas oczywiście bardzo płynnie nam się to wszystko połączy.

Informacja

(Opcjonalnie) Może się zdarzyć również sytuacja odwrotna - podane przez nas przykłady, z różnych względów, nie będą wyraźnie pokazywały jak nasze “wymiary” się przenikają i stymulują nawzajem swój rozwój. W takim przypadku można zmienić strategię i posługując się poniższą “listą awaryjną”, zapytać uczestników, na zasadzie burzy mózgów czy po prostu luźnej wymiany komentarzy, jakich “wymiarów” człowieka dany przykład dotyczy. Można dodatkowo poprosić, żeby najpierw każdy każdy wybrał sobie z tej listy te przykłady, z którymi w jakiś sposób się identyfikuje.

Lista awaryjna:

- Jak jestem przemęczony i niewyspany, to na mszy najczęściej przysypiam i niewiele z niej wyciągam, choćby nie wiem jak porywające było kazanie.

- Poznawanie Stworzenia otwiera na doświadczenie Stwórcy.

- „Pan Bóg mnie obdarzył językiem wymownym, abym mógł przyjść z pomocą strudzonemu przez słowo krzepiące” (Iz 50,4)

- Potrzebuję strun głosowych, żeby powiedzieć “Kocham.”

- Po wysiłku fizycznym lepiej się myśli.

- “Życie bez wystarczającej ilości pracy i działania narażone jest na różnorakie duchowe niebezpieczeństwa” (św. Benedykt)

- “Jak niezmiernie cenną rzeczą jest nasze zdrowie, którym się cieszymy. Myślę, że powinniśmy je oddać w służbę tych, którzy go nie mają.” (bł. Pier-Giorgio Frassati)

- Zdarza się, że roztropny spowiednik poradzi penitentowi, żeby zasięgnął porady psychologicznej.

Celem powyższych ćwiczeń jest dostrzeżenie na konkretnych przykładach, że ta nasza “trójwymiarowość” jest bardzo subtelna i w gruncie rzeczy jesteśmy jedną osobą! Rozwój w tych trzech wymiarach również musi się odbywać w miarę równolegle. Nie można zajmować się tylko jednym wymiarem, zaniedbując pozostałe.

Pójdźmy jednak teraz o krok dalej:

- Jak to się ma do naszej duchowości?

- Jak traktuję swoje życie i rozwój duchowy? W oderwaniu od reszty czy w symbiozie z pozostałymi elementami swojego życia?

- Jak w zwykłych, “świeckich” (a więc odnoszących się raczej do psyche i somy) sytuacjach przejawia się to, że jestem chrześcijaninem (a więc w pewien charakterystyczny sposób staram się dbać o pneumę)?

Również rozdział między tym co we mnie świeckie i tym co we mnie duchowe jest tylko pozorny. Nie ma mnie “świeckiego” i mnie “duchowego”. Wszyscy ulegamy pokusie takiego podziału, jednak Bóg absolutnie nie działa w ten sposób i nie patrzy w ten sposób na człowieka. Przyjrzyjmy się scenie powołania Piotra opisanej w Ewangelii wg św. Łukasza.

Rybak papieżem

Przeczytajmy:

Pewnego razu - gdy tłum cisnął się do Niego aby słuchać słowa Bożego, a On stał nad jeziorem Genezaret - zobaczył dwie łodzie, stojące przy brzegu; rybacy zaś wyszli z nich i płukali sieci. Wszedłszy do jednej łodzi, która należała do Szymona, poprosił go, żeby nieco odbił od brzegu. Potem usiadł i z łodzi nauczał tłumy. Gdy przestał mówić, rzekł do Szymona: «Wypłyń na głębię i zarzućcie sieci na połów!». A Szymon odpowiedział: «Mistrzu, całą noc pracowaliśmy i niceśmy nie ułowili. Lecz na Twoje słowo zarzucę sieci». Skoro to uczynili, zagarnęli tak wielkie mnóstwo ryb, że sieci ich zaczynały się rwać. Skinęli więc na wspólników w drugiej łodzi, żeby im przyszli z pomocą. Ci podpłynęli; i napełnili obie łodzie, tak że się prawie zanurzały. Widząc to Szymon Piotr przypadł Jezusowi do kolan i rzekł: «Odejdź ode mnie, Panie, bo jestem człowiek grzeszny». I jego bowiem, i wszystkich jego towarzyszy w zdumienie wprawił połów ryb, jakiego dokonali; jak również Jakuba i Jana, synów Zebedeusza, którzy byli wspólnikami Szymona. Lecz Jezus rzekł do Szymona: «Nie bój się, odtąd ludzi będziesz łowił». I przyciągnąwszy łodzie do brzegu, zostawili wszystko i poszli za Nim.

—Łk 5,1-11

Spróbujmy wspólnie zarysować w wyobraźni opisaną scenę.

- W jakich okolicznościach Szymon spotyka Jezusa?

Zauważmy: nie w świątyni! ale w swoim miejscu pracy, w samym środku swojej codzienności - właśnie tam przychodzi do niego Jezus!

- Co jest nietypowego/dziwnego w zachowaniu Jezusa?

- W jaki sposób Jezus “podbija do Szymona”?

Koleś razem ze wspólnikami płucze sieci, jest zajęty robotą. Ni stąd, ni zowąd przychodzi do niego rabbi, włazi mu do łodzi i jeszcze prosi żeby odbił od brzegu.

- Jak mógł zareagować Piotr?

Piotr mógł przecież odmówić. Powiedzieć, że jest zajęty/zmęczony/cokolwiek. Albo chociaż zażyczyć sobie zapłaty za “wynajęcie łodzi”.

- Jak mogli się poczuć prości rybacy, kiedy ten debiutujący nauczyciel z synagogi, nagle pojawia się pośród nich, kiedy zajęci są w najlepsze swoim rzemiosłem?

Informacja

Dla animatora: Pomocne może być uzmysłowienie sobie, że rybacy wówczas łowili w nocy. Więc w momencie gdy Jezus prosi Szymona by odbił od brzegu, są prawdopodobnie po ciężkiej nocce, w dodatku nic nie złowili. Teraz myją i reperują sieci co jest pracą żmudną i bardzo ważną dla ich “biznesu”. Warto również mieć na względzie, że Jezus najprawdopodobniej nie był na tym etapie całkowicie obcy Szymonowi i jego towarzyszom. Trochę już nauczał w okolicy, więc conajmniej o nim słyszeli.

Jezus za okazaną mu pomoc, jak i zaufanie odpłaca się połowem obfitym ponad miarę, mimo wszelkich logicznych przesłanek sztuki rybackiej. Nie wiemy nawet o czym dokładnie nauczał z łodzi, ale najwyraźniej “mądrze prawił”, skoro zaintrygował Piotra na tyle, że ten zdecydował się zaryzykować i zarzucić sieci wbrew wszelkiej logice.

Informacja

Całą noc nic nie złowili, w dodatku mają już częściowo umyte sieci, prawdopodobnie teraz wszyscy chcą iść się zdrzemnąć, żeby wieczorem spróbować na nowo coś ułowić, w końcu od tego zależy ich byt doczesny…

No właśnie, Szymon podejmuje spore ryzyko i zarzuca sieci tak jak radzi mu Jezus:

- Jak rozumiemy tę sytuację?

- Co nas zaskakuje w zachowaniu Piotra?

Swoją drogą, możliwe nawet, że na początku Piotr potraktował to na zasadzie: “dobra, ten koleś ciekawie gada. Skoro taki mądry to zarzućmy te sieci - mimo, że przed chwilą żeśmy je umyli!. Zobaczymy czy z tej gadki coś wyniknie…”. Inna sprawa, na którą możemy zwrócić uwagę, to to, że Piotr na kartach Ewangelii często działa pod wpływem impulsu. I tu mogło być podobnie.

- O czym świadczą słowa Szymona, zaskoczonego obfitym połowem?

Zwątpił w siebie? Wystraszył się tego “niesamowitego mistrza”? Niepewność, strach wobec wyzwania; przed własną słabością przed popełnieniem błędu (“… bo jestem człowiek grzeszny”)! Przemiana wewnętrzna w odniesieniu do Jezusa! - wcześniej zwracał się do niego “mistrzu/nauczycielu”, jak do każdego rabina, teraz mówi “Panie”!

- Co odpowiada na to Jezus? O czym to świadczy?

- Jaki mogło to mieć wpływ na Szymona Piotra? Co to spotkanie zmienia w życiu Szymona Piotra oraz jego towarzyszy?

“Zostawili wszystko i poszli za Nim.”, a więc podejmują pewną drogę, ruszają w nieznane za tym przedziwnym mistrzem

- Kim jest Szymon po tym spotkaniu?

“Nie bój się, odtąd ludzi będziesz łowił.” Dalej będzie łowił, tylko ambitniej! Nie przestaje nagle być narwanym rybakiem z Galilei, dalej będzie sobą, ale z biegiem czasu Jezus będzie go kształtował, “urabiał” jego charakter, tak aby zrozumiał do głębi nauczanie Mistrza i żeby w nalepszy możliwy sposób służył braciom! Szymon nie traci siebie, nadal pozostaje sobą. Zyskuje jednak bardzo wiele, bo może już patrzeć na siebie nie tylko własnymi oczami (“odejdź, bo jestem grzesznikiem”), ale również otwiera się przed nim możliwość poznania siebie takim, jakiego widzi go Bóg (“będziesz łowił ludzi”).

- Jakie podobne momenty mógłbym wskazać w swoim życiu?

- Szymon w pewnym sensie dostaje wyzwanie, które zmienia go, ale ostatecznie nie sprawia, że jest zagubiony. Co temu sprzyja? Dzięki czemu tak się dzieje?

Wydaje się, że spore znaczenie w tej scenie ma fakt, że Jezus przychodzi do Piotra podczas połowu ryb. Nie wyskakuje nagle z obłoku i nie mówi do rybaka: “Hej, ty! Zostaw te ryby i stań na czele wspólnoty Kościoła. Dostaniesz pierścień i szatę, będziesz chodził po świecie i nauczał” - takie wezwanie raczej by go nie porwało…

Jezus używa języka zrozumiałego dla Szymona. Nie mówi o “przemawianiu do ludzi”, o “nawracaniu”, nauczaniu - nic z tych rzeczy. Jezus mówi: “będziesz łowił”. Cały czas relacja Piotra z Jezusem jest budowana w sposób spójny i kompatybilny z tym kim i jaki jest Piotr.

Bóg przychodzi do człowieka w samym sercu naszej codzienności - tam gdzie jesteśmy, do takich jacy jesteśmy. Dlatego nie powinniśmy dzielić naszego życia na świeckie i duchowe. Z jednej strony wszędzie jesteśmy sobą: we wszystkim co robimy na co dzień ale i w Kościele! Z drugiej strony, pokusa podziału swojego życia na: “Ja kościółkowy” i “Ja światowy” stanowi przeszkodę w rozwoju wiary. Wszyscy chyba takiej pokusy doświadczamy, tymczasem Boga interesuje nie tylko to co “duchowe”! On chce naszego rozwoju - tzn. zintegrowanego i całościowego.

Można nawet w tym miejscu przywołać słowa średniowiecznego mistyka Kościoła:

Jeżeli przy pracy mniej masz Boga w sobie niż w kościele, to nie masz Go prawdziwie. – Mistrz Eckhart

Co więcej, Bóg wchodząc w naszą codzienność, przemienia ją, nadaje jej głębszego wymiaru. Jezus nie tylko przychodzi do nas tam gdzie jesteśmy, do takich jacy jesteśmy, ale też przemienia nas i poszerza naszą codzienność o perspektywę wieczności, włącza moje “pięć minut” w swój uniwersalny plan zbawienia!

Ważne: Spróbujmy teraz odnieść do swojego życia to co wynieśliśmy z opowieści o spotkaniu Piotra z Jezusem:

Świeckie → duchowe

Do Szymona Jezus powiedział “Będziesz łowił”.

- Co mógłby, analogicznie, powiedzieć do mnie gdyby przyszedł do mnie w środku dnia, tak jak wtedy do Szymona?

“Będziesz tłumaczył”?, “Będziesz grał”?, “Będziesz kodował”?, “Będziesz szył?”, “Będziesz gotował”?, itp. itd.

- W jaki sposób w tym co robię mogę odnajdywać i pogłębiać swoją więź z Bogiem?

- Jak postrzegam swoją szkołę/zawód/studia? W jaki sposób są one dla mnie okazją do służby na rzecz Królestwa Bożego? (Zarówno teraz jak i w dalszej perspektywie)

Duchowe → świeckie

- Jak wygląda moja modlitwa? Na ile uwzględniam w niej również moje “przyziemne sprawy”?

- Czy powierzam Chrystusowi to że: “tak mnie wkurza ten szef”, “w ogóle nie mam pomysłu na ten projekt”, “tak mi się podoba tamta dziewczyna”, “taki czelendż mamy na ten miesiąc”, “w ogóle nie rozumiem tych moich rodziców”, “nie rozumiem matmy”, “klient mnie oszukał”, “zrobiłem świetne tłumaczenie”, “dostałem 5 z biologii”, “jestem w d… z magisterką!”, “całą noc pracowaliśmy i niceśmy nie ułowili…” ?

Podsumowanie i zastosowanie

Zastosowanie z tego spotkania chcemy wziąć ze sobą na modlitwę wieczorną. Zapiszmy w notatniku krótką modlitwę:

„Panie Boże daj mi usłyszeć Twój głos skierowany do mnie szczególnie w przestrzeni ……….., w której wiem, że też chcesz być ze mną”

Wykropkowaną lukę uzupełnijmy na modlitwie wieczornej, wpisując w nią tą przestrzeń, którą odnajdujemy jako swoją, i w której tak jak w łodzi rybackiej Szymona, chce być obecny Bóg.

Na zakończenie pomódlmy się za siebie nawzajem, powierzając jedni drugich Bogu na cały czas tych rekolekcji. Pięknym i wymownym gestem jest np. położenie ręki na ramieniu osoby po mojej prawej stronie podczas takiej modlitwy.

Spotkanie 2. - “Bądźcie więc wy doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski”

Cel spotkania i wprowadzenie dla animatora

Celem tego spotkania jest odnalezienie lub rozpoczęcie odnajdywania “elementów siebie”, które składają się na osobistą duchowość - charyzmat życia. Ważne jest, by na koniec spotkania każdy wyszedł ze świadomością, że Bóg złożył w nim jego jedyne i niepowtarzalne powołanie i tylko on sam może je w sobie odkryć i zrealizować.

Dużą rolę w tym spotkaniu powinno pełnić świadectwo animatora o osobistej drodze do wiary. Nie chodzi o jakieś spektakularne cuda wianki, tylko bardziej o przeżywanie codzienności w wierze i o indywidualne elementy duchowości.

W konspekcie jest dużo pytań i ćwiczeń. Zadaniem animatora nie jest “zrealizowanie konspektu”, żeby za wszelka cenę zmieścić wszystko, tylko wybranie tych pytań, które według niego są najistotniejsze dla grupy.

Modlitwa i dzielenie

Rozpocznijmy spotkanie modlitwą oraz podzieleniem się tym, co do tej pory wydarzyło się na rekolekcjach. Zwróćmy szczególną uwagę na wczorajsza modlitwę wieczorną i dzisiejszą konferencję.

- Co szczególnie przeżyłem/am?

- Co było trudne? Czego nie zrozumiałem/am?

- Co wyciągnąłem/am z tych treści dla siebie (inspiracja, postanowienie)?

Gdy byłem dzieckiem, myślałem jak dziecko

Moja formacja

Na porannej konferencji poruszyliśmy temat wzrastania w wierze i formacji chrześcijańskiej. Zastanówmy się przez chwilę jak możemy odnieść te treści do naszej historii życia.

- Co mnie uformowało do tej pory?

- Jak wygląda moja formacja teraz?

- Jak chciałbym aby wyglądała moja formacja?

(Można wymienić tutaj wpływ rodziców, dziadków, znajomych, nauczycieli, animatorów, księży, lekcje religii, spotkania ministrantów, marianek, oazy, duszpasterstwa, książki, filmy, katechezy na YouTube, rekolekcje weekendowe, rekolekcje letnie, warsztaty liturgiczne, itd.)

- Czy jestem zadowolony z tego jak wygląda moja formacja?

- Co jest dla mnie szczególnie ważne?

- Czego mi brakuje? Nad czym muszę popracować? Co mi jest potrzebne?

Przykład idzie z góry

Przeczytajmy krótkie życiorysy znanych ludzi którzy formowali się przed nami

Informacja

można rozdać każdemu uczestnikowi jedną kartkę i każdy opowie o “swoim” świętym albo wybrać 2-3, przeczytać na głos i omówić wspólnie

19. Teresa Benedykta Od Krzyża (Edyta Stein)

urodziła się w 1891 r. we Wrocławiu jako jedenaste dziecko głęboko wierzących Żydów. Chociaż w domu gorliwie przestrzegano przepisów religii, Edyta w wieku 20 lat uważała się za ateistkę. W 1911 r. z doskonałymi wynikami zdała egzamin dojrzałości i podjęła studia filozoficzne we Wrocławiu. Dwa lata później wyjechała do Getyngi, i rozpoczęła pisanie doktoratu. Pracę nad nim przerwał wybuch I wojny światowej. Edyta zgłosiła się do Czerwonego Krzyża, została pielęgniarką i zaczęła pomagać zakaźnie chorym. Po półrocznej pracy, zupełnie wyczerpana, została zwolniona ze służby sanitarnej. W 1917 r. uzyskała tytuł doktora filozofii. W 1921 r. dokonało się jej nawrócenie dzięki zetknięciu się z autobiografią mistyczki i doktora Kościoła, św. Teresy z Avila. Poprosiła wówczas o chrzest i 1 stycznia 1922 r. przyjęła chrzest i I Komunię św. W 1934r. otrzymała habit karmelitański. Po nowicjacie złożyła śluby zakonne i przyjęła imię Benedykty od Krzyża. W tym czasie narodowy socjalizm objął swoim zasięgiem całe Niemcy. Teresa, zdając sobie sprawę, że jej żydowskie pochodzenie może stanowić zagrożenie dla klasztoru, przeniosła się do Echt w Holandii. Podczas masowego aresztowania Żydów została aresztowana przez gestapo i internowana. Następnie deportowano ją do obozu w Auschwitz, gdzie zginęła w 1942 roku.

Jan Paweł II (wł. Karol Wojtyła)

urodził się w Wadowicach. Już w dzieciństwie angażował się w życie parafii, z oddaniem pełnił obowiązki ministranta. Naukę rozpoczął w gimnazjum w Wadowicach, w 1938 roku podjął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie wykazywał się dużą aktywnością – brał udział w spotkaniach literackich, uczestniczył w przygotowaniach spektakli, pisał pierwsze utwory poetyckie. W 1942 roku Wojtyła postanowił studiować teologię w tajnym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Krakowie. W 1946 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Kolejne lata w życiorysie Karola Wojtyły to już okres intensywnej pracy teologicznej, współpracy z katolickimi czasopismami (m.in. „Tygodnikiem Powszechnym”) oraz wspinania się na kolejne szczeble w kościelnej hierarchii. W 1958 został mianowany biskupem, w 1963 arcybiskupem, a w 1967 otrzymał nominację kardynalską. Po śmierci Jana Pawła I w 1978 roku drugie konklawe wybrało Karola Wojtyłę na nowego papieża. Polak przyjął imię Jana Pawła II, a jego pontyfikat trwał ponad 26 lat i był jednym z najdłuższych w historii. Polski papież miał również duży wpływ na zmiany, które zaszły w tym czasie w Europie, m.in. upadek komunizmu. Polski papież znany był jako wielki zwolennik ekumenizmu i pielgrzym – odbył 104 pielgrzymki (odwiedzając 134 kraje na całym świecie), w tym aż 8 do Polski. Zmarł 2 kwietnia 2005 roku.

Faustyna Kowalska (wł. Helena Kowalska)

urodziła się w 1905 roku w Głogowcu. Święta Kościoła Katolickiego, głosicielka kultu Miłosierdzia Bożego. Urodziła się w wielodzietnej rodzinie, jej ojciec Stanisław Kowalski i matka Marianna z domu Babel, byli rolnikami. Szkołę rozpoczęła w Świnicach Warckich, lecz nie ukończyła nawet trzech klas. Pojawiło się w niej pragnienie oddania życia Bogu poprzez pójście do zakonu, co spotkało się z kategorycznym sprzeciwem jej rodziców. W 1924 roku bez ich zgody udała się do Warszawy i wstąpiła do Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia, przyjmując zakonne imię Faustyna. Za namową jej spowiednika księdza Michała Sopoćki, Faustyna zaczęła prowadzić szczegółowy zapis swoich przeżyć, które miały charakter objawień, dzięki którym powstał obraz Jezusa Ufam Tobie a także ustanowione zostało święto Miłosierdzia Bożego. Zmarła w 1938 roku.

Franciszek

urodził się w rodzinie bogatego kupca Pietro Bernardona. Jego matka na chrzcie nadała mu imię Jan, które zmienił później na Francesco. Uczęszczał do szkoły parafialnej przy kościele świętego Jerzego — gdzie uzyskał podstawowe wykształcenie. Uczestniczył w wojnie między Asyżem a Perugią, w wyniku czego został uwięziony w Perugii za zdradę towarzysza. Został uwolniony 1204 ze względu na ciężką chorobę. W kościele San Damiano usłyszał głos Jezusa Chrystusa przemawiający do niego z krzyża. Postanowił żyć w pokucie; odrestaurował kaplice: San Domiano, San Pietro i kaplicę Matki Bożej Anielskiej w Porcjunkuli pod Asyżem. Prowadził życie w osamotnieniu. Pomagał także trędowatym. Gromadził towarzyszy, z którymi głosił idee miłości, czystości i ubóstwa. Zmarł 3 października 1226 roku.

Stanisław Kostka

urodził się prawdopodobnie w grudniu 1550 r. w Rostkowie koło Przasnysza. Kiedy skończył 14 lat, wraz z bratem został wysłany do szkoły jezuickiej w Wiedniu. Rok później ciężko zachorował. Objawiła mu się wtedy św. Barbara z dwoma aniołami. Święta przyniosła mu Komunię Świętą. W drugiej wizji ujrzał Matkę Boską, która składa na jego ręce Dzieciątko Jezus. Następnego ranka Stanisław Kostka wstał zupełnie zdrowy. Rodzice nie pozwolili chłopcu wstąpić do zakonu jezuitów. Wtedy więc Stanisław Kostka w ukryciu opuścił Wiedeń. W pogoń za nim ruszył jego starszy brat. Stanisław dotarł do oddalonej od Wiednia o ponad 600 km Bawarii. Tam do Rzymu wysłał go Piotr Kanizjusz. Przyjęto go do nowicjatu. W wieku 18 lat Stanisław Kostka złożył śluby zakonne. W tym samym roku zmarł na malarię.

Matka Teresa z Kalkuty

właściwie Ganxhe Agnes Bojaxhin, urodziła się w 1910 roku w Skopje, ówczesnej Jugosławii, dzisiejszej Macedonii. Matka wychowywała ją w wierze katolickiej. Agnes od wczesnych lat zafascynowana była żywotami misjonarzy i ich posługą. W wieku dwunastu lat postanowiła poświęcić swe życie Bogu. W wieku 18 lat postanowiła zostać misjonarką i wstąpiła do Instytutu Błogosławionej Dziewicy Maryi. Śluby zakonne złożyła 24 maja 1931 roku, przyjmując imię Teresa. W drugiej połowie lat 40 założyła Kongregację Misjonarek Miłości, która w 1956 roku uzyskała status zakonu. Zajmowano się w nim pomocą niewidomym, trędowatym, niepełnosprawnym, nieuleczalnie chorym. W Indiach i wielu innych krajach dzięki inicjatywie Matki Teresy powstało około 50 domów dla opuszczonych dzieci, a w 1985 roku w USA powstał pierwszy w historii świata ośrodek dla chorych na AIDS. Zmarła we wrześniu 1997 roku.

Jerzy Popiełuszko

urodził się 14 września 1947 we wsi Okopy koło Suchowoli w rodzinie rolników. Był ministrantem i wyróżniał się głęboką religijnością. Pierwszą Komunię Świętą i bierzmowanie przyjął w tym samym roku – 1956. W latach 1961–1965 uczęszczał do liceum w Suchowoli. Był sumienny, ale uczył się przeciętnie. Z powodu jego religijności rodzice byli wzywani do szkoły. Po ukończeniu szkoły średniej odkrył w sobie powołanie, i wstąpił do Wyższego Seminarium Duchowego w Warszawie. W latach 70-tych pełnił duszpasterską posługę w parafiach; Św. Trójcy w Ząbkach i Matki Bożej Królowej Polski w Aninie oraz Dzieciątka Jezus na Żoliborzu. Od 1980 roku związany był z ruchem społecznym „Solidarność”, w którym pełnił funkcję kapelana. Działalność ks. Popiełuszki nie podobała się ówczesnym władzom, był on wielokrotnie przesłuchiwany , otrzymywał wiele listów z pogróżkami. 19 października 1984 roku umundurowani funkcjonariusze milicji zatrzymali samochód którym podróżował ksiądz Jerzy, i porwali go wraz z jego osobistym kierowcą, któremu ostatecznie udało się uciec. 30 października z zalewu wiślanego koło Włocławka zostaje wyłowione ciało księdza. W grudniu 2009 roku papież Benedykt XVI podpisał dokument stwierdzający męczeństwo ks. Jerzego, a w czerwcu 2010 roku odbyła się msza beatyfikacyjna.

Karolina Kózka

urodziła się w podtarnowskiej wsi Wał-Ruda w 1898 r. Jej rodzice posiadali niewielkie gospodarstwo. Pracowała z nimi na roli. Wzrastała w atmosferze żywej i autentycznej wiary, która wyrażała się we wspólnej rodzinnej modlitwie wieczorem i przy posiłkach, w codziennym śpiewaniu Godzinek, częstym przystępowaniu do sakramentów i uczestniczeniu we Mszy także w dzień powszedni. Ich uboga chata była nazywana „kościółkiem”. Krewni i sąsiedzi gromadzili się tam często na wspólne czytanie Pisma świętego i religijnych czasopism. Duży wpływ na duchowy rozwój Karoliny miał jej wuj, bardzo religijny i zaangażowany w działalność apostolską i społeczną. W swojej parafii była członkiem Towarzystwa Wstrzemięźliwości oraz Apostolstwa Modlitwy i Arcybractwa Wiecznej Adoracji Najświętszego Sakramentu. Zginęła w 17 roku życia 18 listopada 1914 roku, na początku I wojny światowej. Carski żołnierz uprowadził ją przemocą i bestialsko zamordował, gdy broniła się pragnąc zachować dziewictwo. Po kilkunastu dniach, 4 grudnia 1914 r., w pobliskim lesie znaleziono jej ciało.

- Co tych ludzi łączy? Czym się różnią?

- Dlaczego ich wspominamy? Dlaczego są warci zapamiętania?

- Co to nam daje? Czy mamy być tacy sami?

- Co nas z nimi łączy?

Każda z tych osób jest znanym świętym/błogosławionym. Doszli do świętości każdy na swój sposób. Ich drogi były zupełnie różne, ale Kościół każdego na równi uznał za wzór do naśladowania. Każdy z nich musiał od czegoś zacząć, nawet oni zaczynali swoją drogę od poznania podstawowych prawd wiary, a dopiero później pod wpływem swoich doświadczeń, własnych przemyśleń i wpływu innych ludzi, sami zaczęli świadomie kształtować swoją duchowość.

Początek każdej drogi jest wspólny dla wszystkich, każdy z nas zaczyna naukę od tych samych rzeczy. Nie można się wyspecjalizować w żadnej dziedzinie nie znając podstaw języka polskiego czy matematyki. Każde dziecko w przedszkolu i początkowych klasach podstawówki uczy się tego samego w tym samym zakresie, podstawowe umiejętności takie jak czytanie, pisanie, liczenie, są wspólne dla wszystkich. W wierze jest tak samo. Zaczynamy od nauki przykazań i najbardziej znanych modlitw na pamięć, a nie od modlitwy kontemplacyjnej. Nie można jednak poprzestać na tym etapie!

- Które z poznanych “podstawowych” elementów wiary uważam obecnie za najbardziej kluczowe dla swojego życia? Kto i kiedy mi je przekazał?

Ludzie różnią się od siebie, więc niemożliwym jest, że duchowość każdego z nas będzie taka sama. Rozwijając swoją wiarę, w pewnym momencie swojej wiary każdy z nas odkrywa coraz to nowe jej elementy i aspekty.

Wyobraźmy sobie jak wyglądałoby nasze życie duchowe, gdybyśmy korzystali ze WSZYSTKICH propozycji, które oferuje nam Kościół. Nie mielibyśmy ani jednego dnia wolnego, ponieważ codziennie odbywałoby się inne spotkanie lub nabożeństwo. Zawsze mielibyśmy przy sobie brewiarz, różaniec, szkaplerz, i kilka różnych rodzajów modlitewników. Takie życie religijne byłoby nie tylko męczące, ale przede wszystkim szkodliwe, dlatego ważne jest, by odkryć i wybrać coś swojego, swój charyzmat życia.

Informacja

Do animatora! Oczywiście trzeba postawić sprawę jasno: nie mogę zrezygnować z Eucharystii, ale mogę sobie wybrać czy wolę drogę krzyżową, różaniec, adorację, czy brewiarz. Nie mogę zrezygnować z nauczania Kościoła, ale mogę wybrać czy na YouTube słucham Szustaka czy Jezuitów. Albo w ogóle nie słucham, tylko czytam encykliki.

Charyzmat życia

Wspaniałomyślny dar

Zastanówmy się nad tym, czym jest charyzmat? Przeczytajmy fragment:

Różne są dary łaski, lecz ten sam Duch; różne też są rodzaje posługiwania, ale jeden Pan; różne są wreszcie działania, lecz ten sam Bóg, sprawca wszystkiego we wszystkich. Wszystkim zaś objawia się Duch dla [wspólnego] dobra. Wszystko zaś sprawia jeden i ten sam Duch, udzielając każdemu tak, jak chce.

—1 Kor 12,4-7.11

Zapytajmy:

- Czym jest to “wspólne dobro”?

- Skoro Duch Święty działa jak chce i udziela każdemu innych darów, to jaki my mamy wpływ na to co i w jaki sposób będziemy w życiu robić?

Rzeczownik „charyzma” pochodzi od czasownika charidzomai, który oznacza: uczynić komuś coś przyjemnego; wyświadczyć dobrodziejstwo; chętnie, życzliwie, radośnie coś dawać, ofiarować. Końcówka -ma wyraża produkt, efekt tej czynności. Stąd charyzmat oznacza „wspaniałomyślny dar”, „podarunek”, „prezent”.

Wymieńmy rodzaje charyzmatów które znamy (nie wchodźmy tutaj w rozmowę, potraktujmy to jako wprowadzenie animatora do pojęcia “charyzmat życia”).

- charyzmaty ogólne - np. dar zbawienia, powszechne powołanie do świętości

- charyzmaty specjalne - dar proroctwa, dar języków, dar uzdrawiania, itp.

- charyzmat zakonny - “Charyzmatem zakonnym nazywamy to, co sprawia, że dany zakon jest sobą, a nie innym zakonem”.

- charyzmat życia - analogicznie: co sprawia, że ja w wierze jestem sobą, a nie kimś innym. :)

Świętych obcowanie

Po czym można poznać charyzmat życia? - ćwiczenie.

Cytaty różnych mądrych ludzi - rozkładamy przed wszystkimi i każdy wybiera te, które najbardziej pasują do jego wiary. (WAŻNE! Wszystkie te cytaty są mądre i prawdziwe. Nie chodzi o to, żeby wybierać te, z którymi się ZGADZAMY, ale te, które są “nasze”, które najbardziej pasują do naszego serca. Proszę też nie wchodzić tutaj w psychoanalizę. ;)).

- Pracownicy w Winnicy Pańskiej jedną tylko nogą powinni stać na ziemi, drugą zaś winni trzymać podniesioną [i gotową] do wyruszenia w drogę. (św. Ignacy Loyola)

- Nauka i wiara, rozum i religia są powołane do wzajemnego oczyszczania się i uzdrawiania, nawzajem się potrzebują i muszą to wzajemnie uznać. (Benedykt XVI)

- Przewidywać [i planować] to, co ma się robić, a po zrobieniu zbadać to [i ocenić] – oto najpewniejsze zasady dobrego działania. (św. Ignacy Loyola)

- Wiara jest odważnym, ryzykownym krokiem naszej wolności poza ciasny krąg tego, co jest zagwarantowane dowodami. (ks. Tomáš Halík)

- Świat, w którym jest tak wiele hałasu, tak wiele zagubienia, potrzebuje milczącej adoracji Jezusa ukrytego w hostii. (Benedykt XVI)

- Z Tobą, dla Ciebie i w Tobie pragniemy dzień ten uświęcić, aby nasz skromny wysiłek wysławiał Boga z radością. (Liturgia Godzin)

- Bóg jest radością, dlatego przed swój dom wystawił Słońce. (św. Franciszek z Asyżu)

- Jeśli chcesz znaleźć źródło, musisz iść do góry, pod prąd. (św. Jan Paweł II)

- Nie chcę spoczynku w boju, ale walczyć będę do ostatniego tchu życia o chwałę Króla i Pana swego. Nie złożę miecza, aż mnie wezwie przed tron swój; nie lękam się ciosów, bo tarczą moją jest Bóg. Lękać się powinien nas wróg, a nie my wroga. (św. Faustyna Kowalska)

- Każdy z was, młodzi przyjaciele, znajduje też w życiu jakieś swoje Westerplatte, jakiś wymiar zadań, które trzeba podjąć i wypełnić, jakąś słuszną sprawę, o którą nie można nie walczyć, jakiś obowiązek, powinność, od której nie można się uchylić, nie można zdezerterować. (św. Jan Paweł II)

- Niech nikt, kto przychodzi do ciebie nie odchodzi bez poczucia, że stał się lepszy i szczęśliwszy, każdy powinien zobaczyć dobroć w twojej twarzy, w oczach i w uśmiechu. (św. Matka Teresa z Kalkuty)

- Dzisiaj jesteście małym płomykiem, ale dzięki łasce Bożej możecie się stać płonącą pochodnią, niosącą światło Ewangelii i ciepło waszej wzajemnej miłości i przyjaźni wszystkim rodakom. (św. Jan Paweł II)

- Przyglądając się światu, nie widzimy nieba, ale wszędzie możemy dostrzec ślady Boga: w budowie materii, w całej racjonalności rzeczywistości. (Benedykt XVI)

- Katolik nie powinien zatem narzucać innym swoich religijnych przekonań, lecz winien wspomagać racjonalny dyskurs. (Benedykt XVI)

- Bóg może tylko kochać. Bóg nas ukochał, zanim my Go pokochaliśmy. Kochani taką odwieczną miłością przeczuwamy, że nasza odpowiedź polega przede wszystkim na tym, żeby zdać się na Niego. (br. Roger z Taizé)

- Nauczmy się wyzbywać złudzenia, że możemy nadać Bogu jakieś imię, którym byśmy Go wystarczająco wysławili i wywyższyli. On jest ponad imionami i niewysłowiony. (Mistrz Eckhart)

- Bezczynność jest wrogiem duszy. (św. Benedykt)

- Kto nie zawalczył o relacje, ten drań. (ks. Jan Kaczkowski)

- Jeśli go pojmujesz, nie jest Bogiem (Benedykt XVI)

- Nie bądź chrześcijaninem, bo tak trzeba. Bo tak cię wychowano. Bo inni są. Bo taka jest tradycja. Bądź chrześcijaninem dlatego, że tak wybierzesz. (Adam Szustak OP)

- Bóg bardzo dobrze podzielił nasze życie, przeplatając okresy radości porami powagi. (bł. Pierre-Giorgio Frassati)

- A my, przejęci miłością i pełni wielkiej bojaźni błagajmy Pana o pomoc, gdy wrogi cios nam zagraża. (Liturgia Godzin)

- O stań się, Jezu, dla duszy radością Paschy wieczystej i nas, wskrzeszonych Twą mocą do swego przyłącz orszaku. (Liturgia Godzin)

- Władco potężny, wierny Boże, w swej dłoni dzierżysz losy świata, zdobisz poranek blaskiem słońca i dajesz ciepło w dnia połowie. (Liturgia Godzin)

- Radość Ewangelii napełnia serce oraz całe życie tych, którzy spotykają się z Jezusem. Ci, którzy pozwalają, żeby ich zbawił, zostają wyzwoleni od grzechu, od smutku, od wewnętrznej pustki, od izolacji. (Franciszek)

- Sam Bóg zaszczepił w ludzkim sercu pragnienie poznania prawdy, którego ostatecznym celem jest poznanie Jego samego, aby człowiek — poznając Go i miłując — mógł dotrzeć także do pełnej prawdy o sobie. (św. Jan Paweł II)

- Duszo oziębła, czemu nie gorejesz? Serce me, czemu całe nie truchlejesz? Toczy twój Jezus z ognistej miłości krew w obfitości. (Gorzkie Żale)

- O najmilszy z Gości, słodka serc radości, słodkie orzeźwienie. W pracy Tyś ochłodą, w skwarze żywą wodą, w płaczu utulenie. (Sekwencja Veni Sancte Spiritus)

- Kochanie bardzo sprowadza do parteru. I jeżeli jest naprawdę kochaniem, nigdy się nie karmi ideami. Bo kochanie kogoś zawsze sprowadza się do tego, że umyjesz, posprzątasz, przebaczysz - do takich bardzo namacalnych rzeczy. (Adam Szustak OP)

- Boże, który przynosisz pocieszenie, nawet jeśli zupełnie nie odczuwamy Twojej obecności, Ty jesteś. Przez Ducha Świętego, choć niewidzialny, zawsze jesteś z nami. (br. Roger z Taizé)

- Możemy całe życie przeżyć w bojaźni i przykucu albo być wyprostowani i dumni. (ks. Jan Kaczkowski)

- Można się z drugim spierać, kłócić, nawet wkurzać na niego, ale nie wolno nim pogardzać. (ks. Jan Kaczkowski)

Zapytajmy:

- Co wybrałem/am? Dlaczego?

- Z jakimi moimi cechami/umiejętnościami/jakim podejściem mogą się one wiązać?

Wiara jest bardzo indywidualna. Nie w sensie, że mamy ją zachować dla siebie i nikomu jej nie pokazywać i nikomu o niej nie mówić, ale że jest ona osobistą relacją z drugą Osobą, a nie ma na świecie dwóch relacji, które wyglądałyby tak samo. “Swojej” wiary nie wyczytam w książce, nie skopiuję od innych ludzi, niezależnie od tego jak święci by nie byli. Muszę sam/a odkryć, co jest mi najbliższe, kim JA jestem przed Bogiem.

Wiara nie jest po to, żeby ograniczać, nakładać nakazy i zakazy, nie jest też po to, żeby człowieka unieszczęśliwić, zmusić go do działania wbrew sobie. Duchowość i powołanie są po to, by człowiek czuł się całkowicie szczęśliwy i spełniony, realizował siebie żyjąc w zgodzie z Bogiem i Jego przykazaniami. Wypełniał plan Boży względem siebie, kreatywnie wykorzystując to wszystko co Bóg złożył w jego sercu. Nie dlatego, że “tak trzeba”, tylko dlatego, że chce, dlatego, że poznał Miłość tak wielką, że to z Niej wypływają wszystkie dobre uczynki.

Bądźmy doskonali!

Przeczytajmy fragment:

A zatem zachęcam was ja, więzień w Panu, abyście postępowali w sposób godny powołania, jakim zostaliście wezwani, Każdemu zaś z nas została dana łaska według miary daru Chrystusowego. Dlatego mówi Pismo: Wstąpiwszy do góry wziął do niewoli jeńców, rozdał ludziom dary. Słowo zaś „wstąpił” cóż oznacza, jeśli nie to, że również zstąpił do niższych części ziemi? Ten, który zstąpił, jest i Tym, który wstąpił ponad wszystkie niebiosa, aby wszystko napełnić. I On ustanowił jednych apostołami, innych prorokami, innych ewangelistami, innych pasterzami i nauczycielami dla przysposobienia świętych do wykonywania posługi, celem budowania Ciała Chrystusowego, aż dojdziemy wszyscy razem do jedności wiary i pełnego poznania Syna Bożego, do człowieka doskonałego, do miary wielkości według Pełni Chrystusa. [Chodzi o to], abyśmy już nie byli dziećmi, którymi miotają fale i porusza każdy powiew nauki, na skutek oszustwa ze strony ludzi i przebiegłości w sprowadzaniu na manowce fałszu. Natomiast żyjąc prawdziwie w miłości sprawmy, by wszystko rosło ku Temu, który jest Głową - ku Chrystusowi. Z Niego całe Ciało - zespalane i utrzymywane w łączności dzięki całej więzi umacniającej każdy z członków stosownie do jego miary - przyczynia sobie wzrostu dla budowania siebie w miłości.

—Ef 4,1.7-16

Zapytajmy:

- Co to znaczy “postępować w sposób godny powołania”?

[Chodzi o to], abyśmy już nie byli dziećmi, którymi miotają fale i porusza każdy powiew nauki, na skutek oszustwa ze strony ludzi i przebiegłości w sprowadzaniu na manowce fałszu. Co rozumiesz przez te słowa?

- Jakie wezwania dla siebie w tym odczytuję?

Przeczytajmy fragment adhortacji apostolskiej św. Jana Pawła II Christifideles laici.

Możemy na zakończenie przytoczyć piękny tekst św. Franciszka Salezego, wielkiego promotora duchowości świeckich. Mówiąc o pobożności, czyli o dążeniu do doskonałości chrześcijańskiej czy też o „życiu wedle Ducha”, ukazuje on w prostych słowach powołanie wszystkich chrześcijan do świętości, a równocześnie specyficzne formy realizacji tego powołania: „Bóg stwarzając świat, rozkazał roślinom rodzić owoce, każdej «według swego rodzaju» (Rdz 1, 11). Podobnie nakazuje chrześcijanom, którzy są żywymi roślinami jego Kościoła, by wydawali owoce pobożności odpowiednie do stanu i powołania każdego. Inaczej ma się ćwiczyć w pobożności szlachcic, inaczej rzemieślnik lub sługa, inaczej książę, inaczej wdowa, panna lub mężatka. I nie dosyć na tym. Potrzeba jeszcze, żeby każda jednostka dostosowała sposób praktykowania pobożności do swych sił, zajęć i obowiązków (…). Jest to błąd przeciwny wierze, wprost herezja, chcieć rugować życie pobożne z obozu żołnierskiego, z warsztatu rękodzielniczego, z dworu książąt, z pożycia małżeńskiego. Przyznaję, Filoteo, że dla pobożności czysto kontemplacyjnej, klasztornej i zakonnej nie ma miejsca w takich powołaniach, wszelako poza tymi rodzajami pobożności są jeszcze inne, zdolne udoskonalić ludzi żyjących w zawodach świeckich (…). Gdziekolwiek tedy jesteśmy, możemy i powinniśmy dążyć do życia doskonałego”.

—Jan Paweł II, Adhortacja apostolska Christifideles laici

Zapytajmy:

- Czym według autora tekstu jest pobożność?

- Czym według autora tekstu jest powołanie?

- “Potrzeba jeszcze, żeby każda jednostka dostosowała sposób praktykowania pobożności do swych sił, zajęć i obowiązków”.

- Na czym to ma polegać w dzisiejszych czasach?

- Co to znaczy dla mnie?

Według św. Pawła, autora Listu do Efezjan cel wzrastania w wierze to: “aż dojdziemy wszyscy razem do jedności wiary i pełnego poznania Syna Bożego, do człowieka doskonałego, do miary wielkości według Pełni Chrystusa”. Podobnie mówi Franciszek Salezy, utożsamiając pobożność z dążeniem do doskonałości: “możemy i powinniśmy dążyć do życia doskonałego”. Ewangelista Mateusz mówi z kolei: “Bądźcie więc wy doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski” (Mt 5,48).

Nie można zadowalać się półśrodkami, nie można iść na łatwiznę. By coś osiągnąć, dojść do szczęścia, potrzeba naszego wysiłku i zaangażowania. W powyższym tekście autor zachęca do nieustannego rozwoju w wierze, ciągłego poszukiwania i schodzenia na głębię na miarę swoich możliwości i “odpowiednio do stanu i powołania każdego”.

Informacja

W tym momencie zachęcamy animatorów do dania świadectwa o wysiłku i byciu sobą w wierze.

Moje miejsce w wierze

Charyzmat życia to prezent złożony przez Boga we mnie dla innych. Nie jest po to, żeby go zmarnować lub zostawić tylko dla siebie. Składa się na niego wiele małych elementów, darów od Boga, cech charakteru, umiejętności, pragnień, które dopiero połączone razem dają pełen obraz.

Poniżej przygotowane jest kilka pytań, które mogą nam to przybliżyć. Nie będzie czasu na podzielenie się wszystkimi, więc proponujemy, żeby każda osoba w grupie wybrała 2-3 i nimi się podzieliła. Resztę można odczytać i pozostawić do refleksji na modlitwie wieczornej.

- Jakie jest moje podejście do wiary? (intelektualne, emocjonalne, kontemplacyjne)

- Jakie przeżycia duchowe są mi bliskie? (cicha adoracja, modlitwa wspólnotowa ze śpiewami, parafialne nabożeństwo)

- Jakie mogłoby byc moje życiowe motto? Może to być cytat z Pisma Świętego, jakiś cytat lub dewiza ułożona przez samego siebie.

- W jaki sposób podejmuję decyzje? Ile czasu mi to zajmuje?

- Jakim człowiekiem chcę być za 5 lat? Jakim byłem/am 5 lat temu? Co się we mnie zmienia?

- Jakie mam dary, umiejętności, talenty?

- Kto mnie inspiruje? Do jakich ludzi mnie ciągnie?

- Co daje mi najwięcej radości w życiu?

- Co jest według mnie najważniejsze w życiu?

- Jakie są moje pragnienia względem mojej przyszłości?

Podsumowanie

Warto mieć odwagę i powiedzieć: “Jestem tym, kim jestem. Mam określone dary i niedostatki, wady i zalety, pragnienia i niechęci, które sprawiają, że jestem jedyny/a i niepowtarzalny/a. Papież/ksiądz/mama/babcia/animator mnie inspirują, podziwiam ich, ale nie chcę być taki/a sam/a jak oni. Chcę być sobą przed Bogiem!”

Zastosowanie i modlitwa

Przed nami modlitwa wieczorna, podczas której będziemy wołać do Ducha Świętego z dziękczynieniem za te dary, które już otrzymaliśmy i z prośbą o to, co nam potrzebne, a czego jeszcze w sobie nie odkryliśmy.

Zastanówmy się nad pytaniami z poprzedniego punktu. Zastanówmy się nad tym kim naprawdę jesteśmy i jacy chcemy być w relacji z Bogiem. On na nas czeka i chce, żebyśmy byli przed Nim autentyczni i szczęśliwi.

Pomódlmy się tekstem:

Przeto i ja, usłyszawszy o waszej wierze w Pana Jezusa i o miłości względem wszystkich świętych, nie zaprzestaję dziękczynienia, wspominając was w moich modlitwach. [Proszę w nich], aby Bóg Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam ducha mądrości i objawienia w głębszym poznaniu Jego samego. [Niech da] wam światłe oczy serca tak, byście wiedzieli, czym jest nadzieja waszego powołania, czym bogactwo chwały Jego dziedzictwa wśród świętych i czym przemożny ogrom Jego mocy względem nas wierzących - na podstawie działania Jego potęgi i siły. Wykazał On je, gdy wskrzesił Go z martwych i posadził po swojej prawicy na wyżynach niebieskich, ponad wszelką Zwierzchnością i Władzą, i Mocą, i Panowaniem, i ponad wszelkim innym imieniem wzywanym nie tylko w tym wieku, ale i w przyszłym. I wszystko poddał pod Jego stopy, a Jego samego ustanowił nade wszystko Głową dla Kościoła, który jest Jego Ciałem, Pełnią Tego, który napełnia wszystko wszelkimi sposobami.

—Ef 1,15-23

Spotkanie 3. - “Rozwój w mocy Ducha Świętego”

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

Nasze rekolekcje wprowadzały bardzo dużo treści. Chcielibyśmy, aby niedzielne spotkanie miało charakter raczej wspólnej rozmowy przy kawie niż wspólnego rozumowego dociekania ukrytych przed nami treści. Rozmawiamy dzisiaj o Duchu Świętym. Nie jest to jednak spotkanie analizujące (a priori) kim On jest. Spotykamy się po modlitwie wieczornej skoncentrowanej wokół osoby Ducha Świętego by dzielić się tym czego doświadczyliśmy, porządkować to i nazywać (a posteriori). Takie podejście do tematu nie jest przypadkowe - Duch Święty jako Ożywiciel często tak właśnie działa - zaskakuje nas swoim działaniem, a następnie w Kościele poszukujemy zrozumienia dla tego co nam przekazał. Nie musisz zatem animatorze bardzo koncentrować się by “zrealizować cały konspekt”. Zrealizujesz go wtedy, gdy na spotkaniu zbierzesz to co się wydarzyło na rekolekcjach i zamkniesz to w modlitwie dziękczynnej na samym końcu.

Nie pomiń analizy wieczernika i wyjaśnienia nazwy rekolekcji. To jedyne miejsce w całych rekolekcjach gdzie przewidzieliśmy na to miejsce. W czasie spotkania będziemy wiele razy używali określenia “formacja”. Zwróć uwagę czy wszyscy uczestnicy na tym etapie rekolekcji rozumieją go szeroko (formacją może być czytanie książek, słuchanie wykładów, a nawet chodzenie po górach) - bardzo nie chcemy polaryzować wspólnoty na takich, którzy się formują we wspólnotach i na takich bez formacji.

Wprowadzenie

Wczoraj dużo się działo. Jako mała grupa nie chcemy tylko odkrywać wspólnie nowych treści, ale też dzielić się tym co przeżywamy.

- Jaka chwila rekolekcji do tej pory była dla Ciebie najważniejsza? Dlaczego?

- Gdybyś miał/miała opisać modlitwę wieczorną za pomocą 5 słów kluczowych jakie określenia wybierzesz?

- Co zaskoczyło Cię w czasie rekolekcji?

Każdy plan czy wysiłek chrześcijanina dzieje się przy nadzwyczajnej asyście Ducha Świętego. On daje nam natchnienia, On jest w naszych pragnieniach, koi nasze obawy i daje moc do podejmowania ważnych decyzji. Chcemy na dzisiejszym spotkaniu skoncentrować się na osobie Ducha Świętego.

Dlaczego wpatrujecie się w niebo?

Jednym z kluczowych miejsc dla rodzącego się Kościoła jest Wieczernik (także dla obecnego okresu liturgicznego). Spróbujmy przypomnieć sobie o wszystkich sytuacjach z nim związanych i fragment po fragmencie postawmy sobie pytania w kontekście rozwoju, o którym mówiliśmy wczoraj. Zobaczymy wtedy, że Wieczernik jest swoistą Szkołą Uczniów, w której apostołowie odbierają lekcję na drodze do swojej dojrzałości. Analizując te fragmenty spróbujmy spojrzeć na nie z perspektywy Apostołów - “wczuwając się” w ich sytuację oraz w to co na ten moment wiedzieli o wierze.

Informacja

Uwaga dla animatorów: w Piśmie Świętym są obecne dwie narracje odnośnie wydarzeń popaschalnych. Jedna mówi, że uczniowie zostali w Jerozolimie, a druga, że wrócili do Galilei. To nie jest kluczowe dla narracji tego konspektu. Warto jednak być tego świadomym.

Przeczytajmy:

W pierwszy dzień Przaśników, kiedy ofiarowywano Paschę, zapytali Jezusa Jego uczniowie: «Gdzie chcesz, abyśmy poszli poczynić przygotowania, żebyś mógł spożyć Paschę?» I posłał dwóch spośród swoich uczniów z tym poleceniem: «Idźcie do miasta, a spotka was człowiek, niosący dzban wody. Idźcie za nim i tam, gdzie wejdzie, powiecie gospodarzowi: Nauczyciel pyta: gdzie jest dla Mnie izba, w której mógłbym spożyć Paschę z moimi uczniami? On wskaże wam na górze salę dużą, usłaną i gotową. Tam przygotujecie dla nas». Uczniowie wybrali się i przyszli do miasta, gdzie znaleźli, tak jak im powiedział, i przygotowali Paschę.

—Mk 14,12-16

Zapytajmy:

- Co przeżywają uczniowie Jezusa przy tej okazji w Wieczerniku?

- Jaki krok do przodu wykonują dzięki temu apostołowie w swojej wierze?

Ostatnia Wieczerza niewątpliwie kojarzy się nam wszystkim z ustanowieniem Sakramentu Eucharystii. To dobre skojarzenie. Kościół eksponuje nam jednak coś jeszcze - Mandatum Novum czyli Nowe Przykazanie (“Przykazanie nowe daję wam, abyście się wzajemnie miłowali tak, jak Ja was umiłowałem; żebyście i wy tak się miłowali wzajemnie.”). Uczniowie dowiadują się, że ich życie ma być służbą w miłości.

Przeczytajmy:

Wieczorem owego pierwszego dnia tygodnia, tam gdzie przebywali uczniowie, gdy drzwi były zamknięte z obawy przed Żydami, przyszedł Jezus, stanął pośrodku i rzekł do nich: «Pokój wam!» A to powiedziawszy, pokazał im ręce i bok. Uradowali się zatem uczniowie ujrzawszy Pana. A Jezus znowu rzekł do nich: «Pokój wam! Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam». Po tych słowach tchnął na nich i powiedział im: «Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane»

—J 20,19-23

Zapytajmy:

- Co przeżywają uczniowie Jezusa przy tej okazji w Wieczerniku?

- Jaki krok do przodu wykonują dzięki temu apostołowie w swojej wierze?

Apostołowie są świadkami cudu. Widzieli już wcześniej wskrzeszenia z martwych (Jezus wskrzeszał na ich oczach). Nie jest to więc dla nich “coś nowego”! Apostołowie otrzymują nadprzyrodzony pokój. Dowiadują się, że są posłani na wzór posłania samego Jezusa.

Samo to zdarzenie prowokuje ich zapewne też do ponownego przeanalizowania tego tego co Jezus mówił przez ostatnie trzy lata na przykład na temat swojej śmierci. Chrystus przychodzi do nich z pokojem mimo, że oni od niego pouciekali. To zdarzenie zmusza ich do przeanalizowania raz jeszcze, ze świeżym spojrzeniem, tego co wydawało się “poukładane” - Chrystus im ufa nawet gdy oni go zawiedli, walczy o nich nawet po swojej śmierci i zmartwychwstaniu.

Przeczytajmy:

Odpowiedział im: «Nie wasza to rzecz znać czasy i chwile, które Ojciec ustalił swoją władzą, ale gdy Duch Święty zstąpi na was, otrzymacie Jego moc i będziecie moimi świadkami w Jerozolimie i w całej Judei, i w Samarii, i aż po krańce ziemi». Po tych słowach uniósł się w ich obecności w górę i obłok zabrał Go im sprzed oczu. Kiedy uporczywie wpatrywali się w Niego, jak wstępował do nieba, przystąpili do nich dwaj mężowie w białych szatach. I rzekli: «Mężowie z Galilei, dlaczego stoicie i wpatrujecie się w niebo? Ten Jezus, wzięty od was do nieba, przyjdzie tak samo, jak widzieliście Go wstępującego do nieba». Wtedy wrócili do Jerozolimy z góry, zwanej Oliwną, która leży blisko Jerozolimy, w odległości drogi szabatowej. Przybywszy tam weszli do sali na górze i przebywali w niej: Piotr i Jan, Jakub i Andrzej, Filip i Tomasz, Bartłomiej i Mateusz, Jakub, syn Alfeusza, i Szymon Gorliwy, i Juda, [brat] Jakuba. Wszyscy oni trwali jednomyślnie na modlitwie razem z niewiastami, Maryją, Matką Jezusa, i braćmi Jego.

—Dz 1,7-14

Zapytajmy:

- Jak został nazwany Wieczernik w fragmencie z Ewangelii według św. Marka? (też “salą na górze”)

- Co przeżywają uczniowie?

Wieczernik jest dla uczniów naturalną przystanią, do której wracają nawet po wstrząsającym przeżyciu. Chrystus którego kochają, który umarł na ich oczach rozrywając im serca, a który powrócił potem czyniąc im radość - ten sam Chrystus teraz ich znowu opuszcza!

- Jaki krok do przodu wykonują dzięki temu apostołowie w swojej wierze?

Ważne

wyjaśniamy nazwę rekolekcji

To nie jest łatwe pytanie. To moment kiedy Apostołowie odkrywają, że nie mają stać i wpatrywać się w niebo czekając aż pojawi się tam powracający Jezus, ale mają się ruszyć. Uświadamiają sobie, że większa odpowiedzialność spoczywać będzie od tej pory na nich. Dostają zapowiedź pomocy, ale jednak pomocy im, a nie “kogoś kto za nich coś zrobi”.

Wcześniej apostołowie w chwilach gdy nie wiedzieli co robić mówili “Panie, Panie!” i Chrystus był na wyciągnięcie ręki. Chrystus mówi im o Duchu Świętym, ale apostołowie jeszcze tego nie są w stanie zrozumieć. On będzie zawsze ze swoimi uczniami (wliczając w to nas!), ale jednak nie w taki sposób jak przez 3 lata swojej działalności na ziemi. Apostołowie wpatrują się w niebo - z jednej strony to oczywiście pozytywne, ale z drugiej… robią to z pewnej bezsilności i niezrozumienia co się stało.

- Czy zdarza mi się “wpatrywać w niebo” na wzór apostołów? Kiedy? Jakie jest to wpatrywanie?

- Za co została mi powierzona odpowiedzialność “tu i teraz”?

- Czy są przestrzenie w mojej wierze, w których tak jak św. Piotr “znam naukę”, ale nie bardzo ją rozumiem? Jakie?

Chrystus uznał, że lepiej będzie jeżeli odejdzie. Jest Bogiem więc się nie myli. Jest jeszcze jedno wydarzenie związane z wieczernikiem, o którym do tej pory nie mówiliśmy.

Przełom wieczernika

Przeczytajmy:

Kiedy nadszedł wreszcie dzień Pięćdziesiątnicy, znajdowali się wszyscy razem na tym samym miejscu. Nagle dał się słyszeć z nieba szum, jakby uderzenie gwałtownego wiatru, i napełnił cały dom, w którym przebywali. Ukazały się im też języki jakby z ognia, które się rozdzieliły, i na każdym z nich spoczął jeden. I wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić obcymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić. Przebywali wtedy w Jerozolimie pobożni Żydzi ze wszystkich narodów pod słońcem. Kiedy więc powstał ów szum, zbiegli się tłumnie i zdumieli, bo każdy słyszał, jak przemawiali w jego własnym języku. «Czyż ci wszyscy, którzy przemawiają, nie są Galilejczykami?» - mówili pełni zdumienia i podziwu. «Jakżeż więc każdy z nas słyszy swój własny język ojczysty? - I Partowie i Medowie, i Elamici, i mieszkańcy Mezopotamii, Judei oraz Kapadocji, Pontu i Azji, Frygii oraz Pamfilii, Egiptu i tych części Libii, które leżą blisko Cyreny, i przybysze z Rzymu, Żydzi oraz prozelici, Kreteńczycy i Arabowie - słyszymy ich głoszących w naszych językach wielkie dzieła Boże». Zdumiewali się wszyscy i nie wiedzieli, co myśleć: «Co ma znaczyć?» - mówili jeden do drugiego. «Upili się młodym winem» - drwili inni.

—Dz 2,1-13

Zapytajmy:

- Co przeżywają uczniowie Jezusa przy tej okazji w Wieczerniku?

- Jaki krok do przodu wykonują dzięki temu apostołowie w swojej wierze?

To nie krok do przodu - to przełom! Apostołowie nie wykonują “kroku do przodu”, oni dają się porwać mocy Ducha Świętego. Nie mają wątpliwości, że to nie dzieje się ich mocą (oni w Wieczerniku chowali się nie wiedząc co ze sobą począć) - teraz dzięki zrealizowanej obietnicy Jezusa wszystko się zmienia w jeden wieczór.

- Kiedy Duch Święty jest Ci najbliższy? Co jest Twoim wieczernikiem?

- Czy przeżyłeś w swoim życiu jakiś “przełom w rozwoju” wiary lub nie tylko? Jaki?

Informacja

To pytanie o tendencji “zamulającej”, ale nie musi tak być! Przełomowe momenty po prostu są, tylko my boimy się używać słowa “przełom”, bo rezerwujemy je często na jakieś hipotetyczne “wielkie rzeczy”, których nawet nie umielibyśmy nazwać. Przełomem natomiast jest pierwsze Ojcze Nasz powiedziane z refleksją nad tym co się mówi, bierzmowanie, Sakrament Pokuty, w którym nazwało się grzech po imieniu, błysk w czasie Eucharystii “tam naprawdę jest mój Bóg”, powiedzenie “kocham cię” nie jako odruch bezwarunkowy, zrobienie znaku krzyża z myślą o Golgocie, podaniu ręki na znak pokoju tak jakby się witało z serdecznym przyjacielem. Powalcz o to jeżeli możesz. Twój autor konspektu

Rodzi się jednak moim zdaniem uzasadnione pytanie: skoro Duch Święty przychodzi z takim przełomem to czy konieczne było to co wydarzyło się wcześniej? Pomyślmy o historii św. Piotra - wszystkich jego wzlotach i upadkach w czasie 3 lat. Co by szkodziło gdyby od razu otrzymał Ducha Świętego?

- Co Piotrowi dały te 3 lata? Co Tobie daje doświadczenie “starania się swoimi siłami”?

- Czy byłoby coś złego w pominięciu w naszej formacji etapu “rozkminiania” i oczekiwanie na “zesłanie Ducha Św.”?

Św. Piotr dojrzewał/formował się w wierze przechodząc wiele momentów trudnych. Jezus wiedział, że one będą, ale nie wpływało to na Jego motywację do formowania św. Piotra. Można by powiedzieć. że Chrystus widział w nim zawsze ogromny potencjał. Te trudne momenty przygotowały go do doświadczenia “Mocy z wysoka” - Ducha Świętego. Po Jego zesłaniu w Wieczerniku św. Piotr jest ciągle tym samym człowiekiem, ale jego praca i jej owoce są dojrzalsze. Zesłanie Ducha Świętego jest w pewnym sensie owocem formacji. Bez niej wola św. Piotra mogłaby ograniczać otwartość na łaskę, którą chce dać Bóg. Duch Święty to nie jest “inna bajka” w wierze - cały czas jesteśmy potomkami Adama i Ewy, którym Bóg dał wolną wolę. Formacja przygotowuje nas do naszego aktu woli by poddać się Duchowi Świętemu!

Można zauważyć taki schemat: bez formacji nie będziemy świadomi, bez świadomości nie będziemy gotowi do decyzji, bez decyzji nie będziemy w stanie się otworzyć na Ducha.

- Co z Twojej perspektywy w czasie Twojej formacji (najbardziej) przygotowało Cię do otwarcia na Ducha Świętego?

Zepchnij na Niego odpowiedzialność?

Chrystus niejeden raz przygotowuje uczniów na swoje odejście. Nie chciał ich zaskoczyć. Apostołowie w momencie gdy otrzymywali Ducha Świętego, czy wpatrywali się w Jezusa wstępującego do nieba, musieli przypominać sobie te jego nauki.

Przeczytajmy:

Teraz zaś idę do Tego, który Mnie posłał, a nikt z was nie pyta Mnie: „Dokąd idziesz?” Ale ponieważ to wam powiedziałem, smutek napełnił wam serce. Jednakże mówię wam prawdę: Pożyteczne jest dla was moje odejście. Bo jeżeli nie odejdę, Pocieszyciel nie przyjdzie do was. A jeżeli odejdę, poślę Go do was. On zaś, gdy przyjdzie, przekona świat o grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie. O grzechu - bo nie wierzą we Mnie; o sprawiedliwości zaś - bo idę do Ojca i już Mnie nie ujrzycie; wreszcie o sądzie - bo władca tego świata został osądzony. Jeszcze wiele mam wam do powiedzenia, ale teraz [jeszcze] znieść nie możecie. Gdy zaś przyjdzie On, Duch Prawdy, doprowadzi was do całej prawdy. Bo nie będzie mówił od siebie, ale powie wszystko, cokolwiek usłyszy, i oznajmi wam rzeczy przyszłe. On Mnie otoczy chwałą, ponieważ z mojego weźmie i wam objawi. Wszystko, co ma Ojciec, jest moje. Dlatego powiedziałem, że z mojego weźmie i wam objawi.

—J 16,5-15

Zapytajmy:

- Jak Jezus tłumaczy uczniom konieczność swojego odejścia?

Przeczytajmy:

Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Kto we Mnie wierzy, będzie także dokonywał tych dzieł, których Ja dokonuję, owszem, i większe od tych uczyni, bo Ja idę do Ojca. A o cokolwiek prosić będziecie w imię moje, to uczynię, aby Ojciec był otoczony chwałą w Synu. O cokolwiek prosić mnie będziecie w imię moje, Ja to spełnię.

—J 14,12-14

Zapytajmy:

- Co warunkuje naszą możliwość dokonywania “większych rzeczy”?

Warto nadmienić, że takich fragmentów jest dużo więcej np. Mt 10,19-20 (“Kiedy was wydadzą, nie martwcie się o to, jak ani co macie mówić. W owej bowiem godzinie będzie wam poddane, co macie mówić, gdyż nie wy będziecie mówili, lecz Duch Ojca waszego będzie mówił przez was.”). Jezus odchodzi, aby uczniowie mogli iść dalej w swoim rozwoju. Wyobraźcie sobie Apostołów, którzy są świadkami, że “wszystko co zostało powiedziane staje się prawdą”. Chrystus umarł i zmartwychwstał. Idzie do Nieba. Daje im Ducha Świętego (już za pierwszym pokazaniem się w wieczerniku!). Wiedzą, że “mają dokonywać większych rzeczy” i chyba nie mają powodów by to podważać. Pewno mają poczucie “wielkiej mocy”, którą mają w sobie i poczucie obowiązku za nią.

- Za jakie rzeczy jesteś już odpowiedzialna/odpowiedzialny?

- Jak się zachowujesz gdy otrzymujesz za coś odpowiedzialność?

Analizowaliśmy przed chwilą Wniebowstąpienie i Zesłanie Ducha Świętego. Świadomie pominęliśmy jedno wydarzenie, które miało miejsce pomiędzy nimi. To pierwsze wielkie wyzwanie dla apostołów, ich pierwsza decyzja, którą muszą podjąć bez obecności Jezusa. Już nie mogą fizycznie podejść i go zapytać co On uważa. Jest ich 11 i chcą uzupełnić swoje grono. Muszą wybrać biskupa.

Przeczytajmy:

Wtedy Piotr w obecności braci, a zebrało się razem około stu dwudziestu osób, tak przemówił: «Bracia, musiało wypełnić się słowo Pisma, które Duch Święty zapowiedział przez usta Dawida o Judaszu. On to wskazał drogę tym, którzy pojmali Jezusa (…) Postawiono dwóch: Józefa, zwanego Barsabą, z przydomkiem Justus, i Macieja. I tak się pomodlili: «Ty, Panie, znasz serca wszystkich, wskaż z tych dwóch jednego, którego wybrałeś, by zajął miejsce w tym posługiwaniu i w apostolstwie, któremu sprzeniewierzył się Judasz, aby pójść swoją drogą». I dali im losy, a los padł na Macieja. I został dołączony do jedenastu apostołów.

—Dz 1,15-16.23-26

Zapytajmy:

- Jak dokonał się wybór?

- Co w tym sposobie wyboru wydaje Ci się bardzo dobre?

- Czy jest coś w tym sposobie wyboru co wydaje Ci się słabe? Co?

Najważniejsze w tym wyborze było to, że on był! Apostołowie wrócili i wyciągnęli lekcję ze słów “dlaczego wpatrujecie się w niebo?”. Przeszli do działania, do ogarniania swojej rzeczywistości. Tak jak umieli najlepiej. Nie usiedli czekając aż ktoś inny za nich to zrobi, nie narzekali, że są niegodni tych wyborów, bo dali w ostatnie dni plamę na całej linii i rozczarowali swojego Mistrza. Apostołowie nie zrzucają odpowiedzialności za swoje życie na Boga. I to jest ich wielkość.

- Co było działaniem ludzkim apostołów?

- Co było działaniem Ducha Świętego?

Apostołowie nie wykluczają Boga ze swoich decyzji, nie są pyszni. Współpracują z Bogiem równocześnie samemu odważnie biorąc odpowiedzialność. Są na tyle uformowani by wiedzieć, że to wcale nie jest pycha z ich strony tylko odpowiedź na oczekiwanie swojego Mistrza. Dzieje się to jeszcze przed Zesłaniem Ducha Świętego! Wszystko co mówiliśmy przed chwilą o przełomie jaki daje otwartość na Ducha Świętego jest prawdą, ale równocześnie poprzedza go nasza wola i gotowość do działania. Nie chcemy rozstrzygać co jest pierwsze, a co drugie (czy gotowość do działania czy gotowość na otwarcie się) - pewno jest różnie. Kluczem jest to, że obie te gotowości spotykają się niemal równocześnie w sercach i umysłach apostołów - to jest klucz!

- Co odkrywasz w tym co mógłbyś/mogłabyś zabrać dla siebie z tego spotkania?

- Czy widzisz w sobie pokusę by prosić Boga by to on za mnie podjął decyzję? Kiedy to ma miejsce?

Informacja

Czym innym jest proszenie by Bóg się czymś zajął czym innym jest proszenie by Bóg podjął za mnie decyzje.Proszę Boga by zajął się problemem wojen na ziemi i nie widzę w tym nic złego. Miałbym jednak opory przed proszeniem Go, aby zdecydował czy mam się oświadczyć Zosi czy Krystynie

- Jak pogodzić nieustanne otwarcie na natchnienie Ducha Świętego z odważnym podejmowaniem decyzji na co dzień? Czy widzę w tym jakąś sprzeczność?

Informacja

To miejsce na świadectwo animatora dotyczące Twojej drogi do dojrzałości chrześcijańskiej. Twojego przechodzenia od wiary dziecięcej do wiary, która jest współpracą z Duchem Świętym. Świadectwo może być o tym napięciu, które każdy z nas animatorów w sobie niesie, że z jednej strony zawsze staramy się być otwarci na natchnienie Ducha Świętego, które przewyższa każdą naszą próbę działania, ale z drugiej strony nie zwalnia nas to od bycia solidnie przygotowanym do spotkania i “odrobienia zadania domowego”. Warto powiedzieć o tym, że to nie jest “pokręcone” tylko piękne, że to definiuje naszą sytuację duchową.

Bóg chce, abyśmy podejmowali swoje próby, abyśmy weryfikowali, korygowali, zmieniali. Na tym polega rozwój - na próbach, błędach, wyciąganiu wniosków, radowaniu się z tego co wyjdzie. To jest tak proste. Gdy robimy to z pokorą i bojaźnią wobec Boga to Duch Święty nam pomaga. Robi to w taki sposób jakby od dawna czekał na ten moment w naszym życiu.

Duch Czasów nieustannie obecny

Przeczytajmy:

Podobnie jak jedno jest ciało, choć składa się z wielu członków, a wszystkie członki ciała, mimo iż są liczne, stanowią jedno ciało, tak też jest i z Chrystusem. Wszyscyśmy bowiem w jednym Duchu zostali ochrzczeni, [aby stanowić] jedno Ciało: czy to Żydzi, czy Grecy, czy to niewolnicy, czy wolni. Wszyscyśmy też zostali napojeni jednym Duchem. Ciało bowiem to nie jeden członek, lecz liczne [członki]. Jeśliby noga powiedziała: «Ponieważ nie jestem ręką, nie należę do ciała» - czy wskutek tego rzeczywiście nie należy do ciała? Lub jeśliby ucho powiedziało: Ponieważ nie jestem okiem, nie należę do ciała - czyż nie należałoby do ciała? Gdyby całe ciało było wzrokiem, gdzież byłby słuch? Lub gdyby całe było słuchem, gdzież byłoby powonienie? Lecz Bóg, tak jak chciał, stworzył [różne] członki umieszczając każdy z nich w ciele. Gdyby całość była jednym członkiem, gdzież byłoby ciało? Tymczasem zaś wprawdzie liczne są członki, ale jedno ciało. Nie może więc oko powiedzieć ręce: «Nie jesteś mi potrzebna», albo głowa nogom: «Nie potrzebuję was». Raczej nawet niezbędne są dla ciała te członki, które uchodzą za słabsze; a te, które uważamy za mało godne szacunku, tym większym obdarzamy poszanowaniem. Tak przeto szczególnie się troszczymy o przyzwoitość wstydliwych członków ciała, a te, które nie należą do wstydliwych, tego nie potrzebują. Lecz Bóg tak ukształtował nasze ciało, że zyskały więcej szacunku członki z natury mało godne czci, by nie było rozdwojenia w ciele, lecz żeby poszczególne członki troszczyły się o siebie nawzajem. Tak więc, gdy cierpi jeden członek, współcierpią wszystkie inne członki; podobnie gdy jednemu członkowi okazywane jest poszanowanie, współweselą się wszystkie członki. Wy przeto jesteście Ciałem Chrystusa i poszczególnymi członkami. I tak ustanowił Bóg w Kościele najprzód apostołów, po wtóre proroków, po trzecie nauczycieli, a następnie tych, co mają dar czynienia cudów, wspierania pomocą, rządzenia oraz przemawiania rozmaitymi językami. Czyż wszyscy są apostołami? Czy wszyscy prorokują? Czy wszyscy są nauczycielami? Czy wszyscy mają dar czynienia cudów? Czy wszyscy posiadają łaskę uzdrawiania? Czy wszyscy przemawiają językami? Czy wszyscy potrafią je tłumaczyć? Lecz wy starajcie się o większe dary: a ja wam wskażę drogę jeszcze doskonalszą.

—1 Kor 12,12-31

Zapytajmy:

- Jak działa Duch Święty we wspólnocie?

- “Różnorodność Kościoła jest założeniem, a nie skutkiem” - jak rozumiesz to zdanie? Co ono oznacza dla Twojego życia?

- Jakie są moje dary?

Mamy dary Ducha Świętego. To jest fakt. Nikt z nas nie jest pozbawiony możliwości bycia darem i służby wobec drugich. Duch Święty, który niejako potwierdził sposób postępowania apostołów swoim zesłaniem czeka na naszą współpracę z Nim dla Kościoła naszych czasów. Pytanie o nasze dary jest więc bardzo zasadne. To kolejne wskazówki dla odkrywania naszego charyzmatu życia. Na początku darami operuje się lekko nieporadnie, popełniając “wpadki”. Jak każda umiejętność w naszym życiu wymaga szlifowania i rozwijania. Tak zaczęliśmy rekolekcje w piątek - że rozwój jest naturą człowieka na każdej z płaszczyzn.

- Jakie nowe przestrzenie odkryłem ostatnio w sprawach wiary?

- W jaki sposób najczęściej odczuwam działanie Ducha Świętego w moim życiu?

- Czego nauczyłem się o sobie samym w sprawach wiary w ostatnim roku?

Podsumowanie - moje oczekiwanie na Zesłanie Ducha Świętego

Znajdujemy się w czasie liturgicznym pomiędzy Zmartwychwstaniem Jezusa, a Zesłaniem Ducha Świętego. To Liturgia jest naszą inspiracją do prowadzenia tych rekolekcji. Chcemy dzięki tym wspólnym spotkaniom w małej grupie lepiej odnaleźć się w życiu Kościoła.

- Z jaką intencją chcesz wzywać Ducha Świętego niebawem w dniu Pięćdziesiątnicy?

Jako zastosowanie z tego spotkania niech każdy wybierze sobie jedną rzecz w swoim życiu, w której spróbuje zastosować metodę apostołów - znajdzie wybór pomiędzy dobrem a dobrem, a następnie modląc się i ufając Bogu sam podejmie decyzje.

Akatyst ku czci Duch Świętego to wspaniały hymny Kościoła na temat tego kim jest i jakie ma znacznie Duch Czasów. Nie jest to tekst powstały z dedukcji teologicznej, ale właśnie z wsłuchiwania się, ze Spotkania ludzi z Duchem.

W ramach modlitwy końcowej pomódlmy się początkiem Akatystu (czyta animator lub wybrana osoba z grupy) a następnie zainspirowani tym rozwiniemy modlitwę spontaniczną:

KONDAK 1

Królu Niebieski, Pocieszycielu, Duchu Prawdy,

Który wszędzie jesteś i wszystko wypełniasz,

Skarbnico wszelkiego dobra i Dawco życia,

przyjdź i zamieszkaj w nas, oczyść nas od wszelkiej zmazy,

i zbaw, o Dobry, dusze nasze!

IKOS 1

Jakżeż mam, najbardziej grzeszny z ludzi, wysławiać Cię, jak ogarnąć umysłem, pierwsza świątynio bytu, którego samo miano - Świętość, który cały jest utkany, cały utworzony ze świętości i jaśnieje świętością w samej Trójcy Przenajświętszej. Przebacz, Duchu Prawdy, jeśli przeciw Prawdzie zgrzeszę, tak przedstawiając swój stosunek do wszystkiego, co istnieje:

Więzi wszystkiego, co istnieje - zamieszkaj w nas,

Źródło energii - zamieszkaj w nas,

Nienaruszalności wszechświata - zamieszkaj w nas,

Przyczyno niezmienności - zamieszkaj w nas,

Który krystalizujesz minerały i czynisz stałymi metale - zamieszkaj w nas,

Przez kogo cenne jest złoto i świeci się srebro - zamieszkaj w nas,

Który sprawia, że błyszczy diament - zamieszkaj w nas,

I mieni się światłem szafir - zamieszkaj w nas.

Przybądź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.

Równowaga

Czas powstania konspektów:

Jesień 2018 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Kokotek, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 32 roku życia

Opis rekolekcji:

BRAK.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - „Nie zadręczajcie się”

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie i zapoznanie

- Przykłady drugorzędności

- „Wydatki czasowe”

- Co na to Jezus?

- Co ja z tym zrobię?

- Podsumowanie i modlitwa

- Spotkanie 2. - „Jednego ci jeszcze brak…”

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Wolność

- Rozeznaję, bo jestem wolny

- Jak rozeznawać?

- Szczera motywacja

- My nadajemy wartość

- Być świadomym uczestnikiem, a nie obserwatorem

- Modlitwa

- Spotkanie 3. - „Gotowi na przyjście”

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa i wprowadzenie

- O drodze

- Metanoia jako droga

- Adwent jako oczekiwanie na powrót Króla

- Królestwo Boże

- Podsumowanie i zastosowanie

- Zakończenie z modlitwą

Spotkanie 1. - „Nie zadręczajcie się”

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

To spotkanie jest jednocześnie bardzo krótkie, ale i bardzo kluczowe dla dobrego rozpoczęcia rekolekcji i solidnego zawiązania naszej małej wspólnoty na ten czas. Od strony tematu rekolekcji, zależy nam w tym spotkaniu na dostrzeżeniu w naszym życiu tego, jak bardzo skupiamy się na sprawach drugorzędnych. W tym celu, spotkanie przewiduje jedno ćwiczenie aktywizujące (spośród 2 do wyboru), które trzeba będzie przeprowadzić sprawnie, z uwagi na małą ilość czasu. Chcemy też już teraz, na samym początku rekolekcji, zapoznać się i krótko zastanowić nad fragmentem Ewangelii, który de facto posłużył za punkt wyjścia dla wszystkiego, o czym będziemy mówić przez te dwa dni. Zastosowanie ze spotkania służy odpowiedniemu nastawieniu się na ten czas który przed nami i wejściu na maksa w te rekolekcje. Z przezorności konspekt zawiera raczej mało pytań, ale w tak krótkim czasie i tak nie sposób będzie zadać wszystkich, więc potraktujmy je raczej jako wskazówki ;)

Cele:

- Zapoznanie się i zawiązanie wspólnoty małej grupy

- Zobaczenie drugorzędności w naszym życiu

- Podjęcie konkretnych postanowień co do tego jak wykorzystamy czas tych rekolekcji

- Przygotowanie do modlitwy wieczornej

Wprowadzenie i zapoznanie

Modlitwa. Ewentualne sprawy organizacyjne. (Warto m.in. wspomnieć o możliwości spowiedzi podczas modlitwy wieczornej).

Informacja

Tak pro forma: Zwróćmy uwagę, że być może nie dla wszystkich uczestników taka praktyka spotkań w małej grupie będzie jasna, więc w razie czego nie zapomnijmy zaznaczyć, tak podstawowych kwestii jak np. to, że nie krytykujemy i nie oceniamy tego co ktoś mówi, że dzielimy się, a nie odpowiadamy wg klucza, albo że to czym się dzielimy zostaje między nami.

Zacznijmy koniecznie jakąś formą integracji, która będzie od razu wprowadzać w temat. Np.: “Nazywam się… zajmuję się… Trzy najważniejsze dla mnie rzeczy w życiu to…”

Przykłady drugorzędności

Następnie na rozgrzewkę możemy krótko pogadać, o sytuacjach ogólnie spotykanych, które znamy z życia, takich gdzie ktoś zbyt mocno skupia się na czymś drugorzędnym, zapominając o tym co ważne. Dla przykładu, chodzi o postawy typu:

- skrupulatne przygotowanie domu i potraw, ale zapominanie po co w ogóle zapraszam gości

- ogród, o który tak dbam, że nie mam kiedy w nim usiąść i się nim nacieszyć

- liturgia, w której ministranci muszą tak dokładnie chodzić od linijki, jakby od tego zależała ważność mszy

- skupianie się na przygotowaniach do wesela tak bardzo, że umyka nam ślub

- nadmierny perfekcjonizm w wykonywaniu zadań

- Boże Narodzenie, tak przyćmione przygotowaniami, że już nie pamiętamy co świętujemy

- kiedy ze Mszy wynoszę tylko to, że ksiądz słabo powiedział kazanie

- kult św. Jana Pawła II, w którym najważniejsze jest to, że Papież chodził na kremówki

- etc. …

Informacja

Poszukajmy własnych przykładów! To powyżej, to tylko wskazówki ;)

UWAGA! Nie chcemy tu krytykować wszystkich dookoła, czy nawet siebie samych, i wytykać komuś jego błędów! Chodzi raczej o wyczulenie na swoisty “przerost formy nad treścią”, który bardzo łatwo staje się naszym udziałem, i którego często nawet nie dostrzegamy. Chcemy to w naszym życiu odkryć, a nie straszyć tym i przestrzegać!

Informacja

Miejmy jednak świadomość, że drugorzędność w naszym życiu nie dotyczy tylko formy. Zajmowanie się grami komputerowymi w momencie gdy obok mnie ludzie proszą, żebym nauczył ich matematyki to nie jest forma, która przerosła treść, a jest to zajmowanie się drugorzędnością…

„Wydatki czasowe”

A jak jest w moim życiu? Przypomnijmy sobie to czym dzieliliśmy się na początku spotkania - co dla kogo jest ważne w życiu. Zobaczmy teraz na ile to, co dla mnie ważne, ma faktycznie w tym moim życiu udział. Wedle swojego rozeznania (biorąc pod uwagę np. wiek grupy), wybierz, animatorze, jedno z poniższych ćwiczeń:

Wersja A (zegary):

Niech każdy narysuje sobie w notatniku dwa okręgi obok siebie. Każdy z nich symbolizuje tarczę zegara czyli 12h życia, a więc obydwa razem symbolizują nasz jeden statystyczny dzień życia. Niech każdy indywidualnie spróbuje określić ile godzin dziennie na co poświęca w życiu i w postaci odpowiednich wycinków koła nanieść to na swoje “zegary”.

Wersja B (bilans):

Wyobraź sobie, że codziennie dostajesz dokładnie 1440 zł - jak je wykorzystasz? A jak wykorzystujesz tę właśnie liczbę minut, którą masz do dyspozycji każdego dnia (24x60=1440)? Ewentualnie wersja hard: kwota 86 400 zł odpowiadające sekundom.

UWAGI (niezależnie od wybranej wersji):

- Można to wszystko ładnie opatrzyć wstępem, typu: “Mówi się, że czas to pieniądz. Wyobraźmy sobie, że rzeczywiście tak jest. Pieniądze z reguły wydajemy na rzeczy które są dla nas ważne (albo zwyczajnie konieczne, jak np. jedzenie). A jak jest z czasem?”

- Na samo wypisywanie “wydatków” mamy jakieś 5 minut, maksymalnie 7.

- Określamy “ile czasu w ciągu dnia”, ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby uwzględnić rzeczy, które robię np. raz w tygodniu albo raz w miesiącu - godzina tygodniowo to średnio 1/7 godziny dziennie ;)

- Można też odpowiednio zaznaczyć kiedy udaje nam jakąś część czasu wykorzystać podwójnie, np. modląc się w drodze do pracy, albo czytając książkę w autobusie.

- Nasze koła/rachunek to cały nasz czas. Nie zapomnijmy, że sporą część tego czasu zajmują nam: sen, jedzenie, dojazdy, scrollowanie fejsbuka… To też trzeba zaznaczyć!

- Ważne, żeby przyjrzeć się temu jak wygląda mój czas i zaznaczyć szczerze ile na co go “zużywam”, a nie rysować czy zapisywać sobie “jak chciałbym, żeby było”.

Podsumujmy:

- Co zaznaczyłem na swoim diagramie? Ile czego jest? Ile zajmują rzeczy dla mnie ważne?

- Ile drugorzędne?

- Co to ćwiczenie pomogło mi odkryć?fv

- Jak to się dzieje, że tyle czasu zajmuje mi wszystko inne, a nie to co określam w swoim życiu jako “ważne”? Jak to możliwe, że tak łatwo ślepniemy?

Jeśli nikt tego nie zaobserwuje, można m.in. zwrócić uwagę na to, że w taki stan popadamy najczęściej stopniowo i niepostrzeżenie. Jeśli na początku, w trakcie wstępnej “burzy mózgów” padły jakieś bardzo trafne przykłady, to też można do nich w tym celu nawiązać.

Co na to Jezus?

Poprzednie ćwiczenie mogło być nieco dołujące. Chcemy dobrze, mamy w życiu różne ideały. Może nawet szczerze wyznajemy, że “najważniejszy w życiu jest dla mnie Bóg”. Jednak gdy przychodzi co do czego, to okazuje się, że nasza codzienność bardzo mocno weryfikuje naszą hierarchię wartości. Co radzi nam Jezus wobec takiej sytuacji?

Przeczytajmy:

Do uczniów zaś powiedział: „Dlatego mówię wam: Nie martwcie się o życie – o to, co będziecie jeść; ani o ciało – o to, w co będziecie się ubierać. Życie bowiem jest czymś ważniejszym niż jedzenie, a ciało czymś ważniejszym niż odzież. Przypatrzcie się krukom: nie sieją ani nie zbierają plonów, nie mają spiżarni ani spichlerza, a Bóg je karmi. Przecież wy jesteście ważniejsi niż ptaki! Kto z was, zamartwiając się, może przedłużyć swoje życie choćby o chwilę? Jeśli więc nie możecie zrobić najmniejszej rzeczy, dlaczego martwicie się o pozostałe? Przypatrzcie się polnym kwiatom, jak rosną – nie pracują ani też nie przędą. A mówię wam: Nawet Salomon w całym swym przepychu nie był tak ubrany jak jeden z nich. Jeśli więc polną trawę, która dzisiaj jest, a jutro zostanie spalona, Bóg tak ubiera, to czyż nie tym bardziej was, ludzie słabej wiary. Dlatego i wy nie pytajcie o to, co będziecie jeść i pić, i **nie zadręczajcie się tym**. O to wszystko zabiegają ludzie tego świata. Przecież wasz Ojciec wie, że tego potrzebujecie. Szukajcie Jego królestwa, a tamto zostanie wam dodane.

—Łk 12,22-31

- O czym Jezus poucza swoich uczniów? Do czego zachęca?

- W jaki sposób to robi? Co mówi o ich postawie?

- Czy mamy przestać jeść i kupować ubrania?!

- Co Chrystus mówi nam na temat naszego znaczenia w świecie, na temat tego kim jesteśmy dla Boga?

- Jaką radę daje Jezus swoim uczniom? Co mają robić, żeby uniknąć wpadania w drugorzędność?

Jezus wie, że choć jesteśmy Nim w jakiś sposób zainteresowani, tak jak Apostołowie, to jednak bardzo łatwo popadamy w “zamartwianie”, “zadręczamy się” sprawami, które są nieraz konieczne (“no przecież musimy jeść!”), ale jednak nie pierwszorzędnej wagi. Chrystus chce pierwszorzędności, chce, abyśmy zajmowali się przede wszystkim sprawami ważnymi, żebyśmy “szukali królestwa Boga”.

- Co dla mnie znaczy polecenie Jezusa? Jak ja mogę w swoim życiu “szukać Jego królestwa”?

Co ja z tym zrobię?

Jednym ze sposobów na szukanie Królestwa Bożego, do którego zresztą nadarza nam się właśnie okazja, jest wsłuchanie się w to co Bóg chce mi powiedzieć w czasie tych rekolekcji. Wierzymy, że nie jesteśmy tu przypadkiem. Chrystus chce się spotkać z każdym z nas osobiście. Oczywiście mogę cały czas rekolekcji zająć sobie mnóstwem innych rzeczy i w ogóle nie zajmować się tym co ważne. Wszak jesteśmy w tym mistrzami. Ale mogę też już teraz skupić się i spróbować świadomie zaplanować ten czas, aby dobrze go przeżyć i wykorzystać.

Zastosowanie:

Każdy indywidualnie wpisuje sobie do notatnika 3 rzeczy, które są dla niego ważne na tych rekolekcjach. Niech to będzie dla nas taki drogowskaz na ten czas. Wróćmy do niego jutro rano, albo nawet dziś przed pójściem spać, żeby stale sobie przypominać po co tu przyjechaliśmy!

Ostrzeżenie

Może nie trzeba o tym wspominać, ale pamiętajmy, że to sprawa indywidualna. Tak jak zaznaczyliśmy na początku spotkania, nie mamy absolutnie na celu wstrzelenia się w jakiś klucz. Jeśli dla kogoś jedzenie albo relacje będą wyraźnie ważniejsze niż np. modlitwa to też spoko. Każdy przyjeżdża tu z czymś innym. Nie narzucamy gotowego modelu, tylko pomagamy każdemu świadomie kształtować swoje życie duchowe! My z naszej strony możemy jedynie zaproponować i zaprosić do tego żeby jednak istotną część tego czasu i uwagi poświęcić Bogu, bo z doświadczenia wiemy, że warto, i że to zmienia życie.

Podsumowanie i modlitwa

W końcowej modlitwie możemy uwzględnić treści, o których była dotychczas mowa na rekolekcjach (na konferencji, na spotkaniu), przygotowując się już powoli do modlitwy wieczornej:

Wiemy że ślepniemy, tracimy wzrok i nie dostrzegamy jak markotniejemy i popadamy w drugorzędność, mimo że chcielibyśmy zajmować się w życiu tym co ważne. To nas dopada niepostrzeżenie. Wierzymy w Boga, którego nie widać, a to co niewidzialne znacznie łatwiej nam umyka. Chcemy powierzyć to doświadczenie Jezusowi. Wierzymy, że on przywraca wzrok - zarówno ten fizyczny, jak i ten duchowy. Prośmy go o ten “balsam do namaszczenia oczu”, abyśmy widzieli w naszym życiu rzeczy takimi jakie są i nadawali im odpowiednią wartość, która przekładać się będzie na to, co z tym życiem robimy. Módlmy się za siebie nawzajem, abyśmy w pełni wykorzystali czas tych rekolekcji, abyśmy je dobrze i owocnie przeżyli.

Spotkanie 2. - „Jednego ci jeszcze brak…”

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

Spotkanie jest długie. Aby uniknąć znużenia pytaniami i odpowiedziami, w połowie znajduje się warsztat, który powinien aktywizować ludzi. Nie próbuj zadać wszystkich pytań z konspektu (jest ich 35!), gdyż czas nie pozwoli Ci na to - potraktuj je jako wskazówki do prowadzenia spotkania. Pamiętaj, że najważniejsze jest spotkanie się z Bogiem w Piśmie Świętym i z sobą wzajemnie, a nie wypełnienie każdego zdania z konspektu.

Cele:

- Poznanie nauki KKK w temacie wolności.

- Poznanie rozeznawania duchowego i ukazanie go od strony pozytywnej.

- Przygotowanie do modlitwy wieczornej poprzez rozbudzenie pragnienia aktywnego i świadomego włączenia się w modlitwę.

Wprowadzenie

Wczoraj rozmawialiśmy o tym, iloma drugorzędnymi sprawami zajmujemy się w naszym życiu. Widzieliśmy Jezusa, który chce, abyśmy skoncentrowali się na tym, co naprawdę ważne. Powiedzieliśmy Mu w modlitwie wieczornej: “Panie, otwórz moje oczy, mój umysł i serce”. Dzisiaj rano rozmawialiśmy o Bogu, który odpowiada na nasze prośby, który z nami współpracuje. Bóg odpowiedział. W Namiocie Spotkania usłyszeliśmy wyraźnie: “wprowadzajcie zaś słowo w czyn, a nie bądźcie tylko słuchaczami oszukującymi samych siebie”. To radosne słowa, ale może pojawić się w nas też niepokój - jak mam to robić? Czy potrafię? Dzisiaj chcemy porozmawiać o tym, jak rozpoznać co jest ważne, co ważniejsze, a co najważniejsze.

- Co na rekolekcjach od ostatniego spotkania było dla Ciebie najważniejsze? Co nadało temu tę rangę?

- Jak się czujesz, gdy musisz wybrać jedną, najważniejszą rzecz? Łatwiej byłoby Ci podać trzy rzeczy ważne czy jedną najważniejszą? Skąd to wynika?

- Gdybyś miał/miała opisać modlitwę wieczorną za pomocą 5 słów kluczowych, jakie określenia wybierzesz?

Wolność

Często na spotkaniach religijnych słuchamy wielu mądrych i pięknych słów o wolności, wybieraniu, rozeznawaniu, nawracaniu, odkrywaniu. Zróbmy na początku tego spotkania trzy kroki w tył i zastanówmy się: Dlaczego rzeczy trzeba rozpoznawać? Dlaczego trzeba wybierać? Dlaczego trzeba szukać? Dlaczego trzeba się męczyć? Czemu Dobry Bóg nie dał nam tego wszystkiego czarno na białym? Dlaczego nie jest łatwiej? Sprawdźmy co na ten temat mówi Kościół:

“Wolność jest zakorzenioną w rozumie i woli możliwością działania lub niedziałania, czynienia tego lub czegoś innego, a więc podejmowania przez siebie dobrowolnych działań. Dzięki wolnej woli każdy decyduje o sobie.”

—Katechizm Kościoła Katolickiego 1731

Zapytajmy:

- Kiedy najbardziej czujesz się wolny/wolna?

- Wolisz sam/sama wybierać na jaki film idziesz do kina czy wolisz, aby ktoś Ci jakiś zaproponował?

- W jakich przestrzeniach lubisz decydować/wybierać, a w jakich nie?

Bóg chce, abyśmy szukali, rozpoznawali, wybierali. Nasze życie składa się z milionów mniejszych lub większych wyborów. Wybieramy wszystko - od skarpetek, które założyliśmy dzisiaj rano, poprzez ludzi, których obdarzymy przyjaźnią, aż po najważniejsze wartości, za które będziemy gotowi oddać życie.

“Wolność, dopóki nie utwierdzi się w pełni w swoim najwyższym dobru, jakim jest Bóg, zakłada możliwość wyboru między dobrem a złem, a więc albo wzrastania w doskonałości, albo upadania i grzeszenia. Charakteryzuje ona czyny właściwe człowiekowi. Staje się źródłem pochwały lub nagany, zasługi lub winy. Im więcej człowiek czyni dobra, tym bardziej staje się wolnym. Prawdziwą wolnością jest tylko wolność w służbie dobra i sprawiedliwości. Wybór nieposłuszeństwa i zła jest nadużyciem wolności i prowadzi do „niewoli grzechu” (Por. Rz 6, 17)”

—Katechizm Kościoła Katolickiego 1732-1733

Mówiliśmy o tym na poprzednich rekolekcjach. Apostołowie wpatrują się w niebo, a potem wracają i wybierają. Nie są to wybory między dobrem a złem, tylko wybory pomiędzy dobrem, a większym dobrem.

Informacja

Jeżeli ktoś nie był na poprzednich rekolekcjach to nic się złego nie stanie od takiego nawiązania - nie jest to niezbędne, aby dobrze przeżyć te spotkanie. Warto jednak promować rozwój duchowy jako proces, a nie wydarzenie.

- Jaki wybór między dobrem, a większym dobrem ostatnio podjęłam/podjąłem?

- Jakie moje decyzje są najbardziej naznaczone tym punktem odniesienia?

- KKK mówi, że pojęcie wolności zmienia się w czasie dojrzewania. Jak zmieniło się Twoje pojmowanie wolności w ostatnim czasie?

Wolność nie jest łatwa. Grzech pierworodny to nic innego, jak złe użycie daru wolności. Moment, kiedy człowiek sam chce decydować o tym, co dobre, a co złe, a także o tym, co ważne, nie ufając w tym względzie Bogu.

To, co pozornie ogranicza wolność, na przykład przykazania czy prawo, na pewnym etapie jest niezbędne. Tak jak wychowując dziecko, żeby dać mu poczucie pewnej stabilności i bezpieczeństwa, ustalamy system reguł i zasad panujących w domu. Jest to kwestia dojrzałości - trzeba dojrzeć do augustiańskiego „Kochaj i rób co chcesz”. Wolność w miłości polega czasem właśnie na dobrowolnym wyborze czegoś, co pozornie ogranicza moją wolność.

Rozeznaję, bo jestem wolny

Przeczytajmy:

„Biada wam, obłudni nauczyciele Pisma i faryzeusze, bo dajecie dziesięcinę z mięty, kopru i kminku, a zaniedbujecie to, co najważniejsze w Prawie: sprawiedliwość, miłosierdzie i wiarę. To trzeba zachować i tamtego nie opuszczać.”

– Mt 23,23

- Co według mnie jest najważniejsze w przestrzeganiu przykazań?

- Co według mnie należy się Bogu z mojego życia?

- Czym może być równowaga w przestrzeganiu przykazań?

Informacja

Odnośnie przykazań, ważne jest pamiętanie o samej kolejności, często mamy tendencje do skupiania się na tych dalszych przykazaniach (np. na szóstym), bo one powodują większe wyrzuty sumienia, tymczasem nie bez powodu te najważniejsze są na początku.

Czyli utrzymać równowagę! Faryzeusze źle wybrali priorytety w swoim życiu. Ciężko powiedzieć, że zachowywanie prawa dziesięciny jest czymś złym. Złem jest zaniedbywanie najważniejszego. Czy faryzeusze robili to celowo? A może pogubili się po prostu w wszystkich zasadach i przykazaniach? Czy sami wczoraj nie odkrywaliśmy, że mamy tendencję do tracenia najważniejszego sprzed oczu?

Przeczytajmy:

„Baczcie więc pilnie, jak postępujecie, nie jako niemądrzy, ale jako mądrzy. Wyzyskujcie chwilę sposobną, bo dni są złe. Nie bądźcie przeto nierozsądni, lecz usiłujcie zrozumieć, co jest wolą Pana. A nie upijajcie się winem, bo to jest [przyczyną] rozwiązłości, ale napełniajcie się Duchem, przemawiając do siebie wzajemnie w psalmach i hymnach, i pieśniach pełnych ducha, śpiewając i wysławiając Pana w waszych sercach. Dziękujcie zawsze za wszystko Bogu Ojcu w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa!”

—Ef 5,15-20

- W jakiej sprawie “usiłujesz zrozumieć, co jest wolą Pana” obecnie?

- Co jest charakterystyczne dla mądrego postępowania?

- Dlaczego św. Paweł łączy “usiłowanie zrozumienia” z zachętą do śpiewania, dziękowania i napełniania się Duchem Świętym?

Informacja

Dostosować do grupy wiekowej. Warto, aby w tym miejscu na zachętę animator podzielił się swoim świadectwem.

Rozeznawanie chrześcijańskie jest pełne radości. Rozeznawanie między dobrem, a dobrem to realizacja daru wolności, który otrzymaliśmy od Boga i który wyróżnia nas pośród innych stworzeń. Każdy dokonany wybór to w pewien sposób celebrowanie naszego człowieczeństwa. Chcemy, aby nasze wybory były prawdziwe i służyły Prawdzie.

Przeczytajmy:

„Jeśli pozostaniecie wierni mojej nauce, będziecie rzeczywiście moimi uczniami i poznacie prawdę, a prawda uczyni was wolnymi.”

—J 8,32

- Jaki jest podstawowy warunek, który musi spełniać każdy nasz wybór?

- Gdyby ktoś zapytał Cię w windzie o to jaka jest nauka Chrystusa i miałbyś 60 sekund na odpowiedź - co byś powiedział/powiedziała?

Prawda, o której jest mowa w tym fragmencie to grecka aletheia (od a-lethès, „nie ukryte”). Prawda nie jest czymś, co trzeba odkrywać (stwierdzenie “Ukryta prawda” jest wręcz paradoksem). Ona zawsze jest jawna. Tylko to my musimy patrzeć w odpowiedni sposób, uzyskać perspektywę, która pozwoli ją dostrzec. Z pewnością pomaga nam w tym Duch Święty - nazywany zresztą przez Jezusa Duchem Prawdy. To dzięki Jego działaniu jesteśmy w stanie spojrzeć na świat przez pryzmat Bożej logiki i działać zgodnie z Jego wolą, przyczyniając się do budowania Królestwa.

Czy Jezus podał nam na tacy rozwiązania jak mamy szukać dobrej decyzji? Nie. Dał nam jednak Swojego Ducha i Wspólnotę Kościoła, która od 2000 lat uczy się i doskonali w rozeznawaniu woli Bożej. Dał też obietnicę, że poznamy Prawdę jeżeli będziemy rzeczywiście Jego uczniami.

- Po czym poznajesz, że coś jest Prawdą? Jak to weryfikujesz?

Spróbujmy w takim razie jako ludzie Kościoła dołączyć do tej wiekowej tradycji :) i wspólnie zastanowić się jak “po chrześcijańsku” dokonać pewnych wyborów. Będą to wybory między dobrem, a dobrem. Nie koncentrujmy się zatem na tym co jest “dobre a co złe”, ale na samym sposobie rozeznania danego tematu.

Jak rozeznawać?

Grupa może sama wybrać sprawę do rozeznawania, ale równie dobrze można skorzystać z naszych propozycji. Uwagę należy zwrócić na to, aby w grupie gdzie mało osób ma doświadczenie wspólnoty Kościelnej nie wybrać przykładu, który na tym bazuje. Jeżeli nie wiesz tego jeszcze o swoich uczestnikach - dopytaj. Nie unikniemy zapewne dyskusji “co jest lepsze obiektywnie” :) - nie zabijajmy na siłę takiego kierunku, ale miejmy to pod kontrolą - najważniejsze jest rozmawianie o PROCESIE rozeznawania. Jeżeli czas na to pozwoli można porozmawiać o więcej niż jednym przykładzie. Chcemy w nim wyłapać kluczowe elementy:

1. Modlitwa prośby do Ducha Świętego

2. Zebranie na poziomie rozumu konsekwencji drogi 1 i drogi 2

3. Im poważniejsza decyzja tym poważniejsze rozeznanie - odpowiedniość czasu do materii (Poświęcanie więcej niż 15 sekund na wybór czy zjeść kromkę z dżemem truskawkowym czy powidłami zakrawa o skrupulanctwo i marnowanie czasu, który jest darem od Boga)

4. Możliwość skorzystania ze źródła obiektywizującego (np. Ksiądz, animator, przyjaciel)

5. Wzięcie pod uwagę obowiązków stanu (pro)

6. Dojrzałość życia duchowego - odwołanie się do wcześniejszych procesów rozeznawania i ich konsekwencji. Element retrospekcji (Czasami mogło mi się wydawać, że coś jest dobre, a nie było. Świat się nie kończy, ale warto o tym pamiętać na przyszłość).

7. Powierzenie Bogu konsekwencji naszej decyzji

Informacja

Ordo Caritatis - Najpierw obowiązki wobec Boga, Wobec najbliższych (rodzina), zadania stanu (szkoła, praca zawodowa). [Jeżeli mam wybór pomiędzy przygotowaniem do sprawdzianu, a przygotowaniem spotkania grupowego powinienem wybrać przygotowanie do sprawdzianu. Jeżeli nie z powodu mojego zaniedbania staje przed dylematem iść wieczorem w niedzielę na Mszę Świętą czy nauczyć się do sprawdzianu - powinienem iść na Mszę Świętą]

Nawiązujemy do tego, co mówią uczestnicy i rozwijamy punkty o wiedzę z przypisów. Celem jest, aby uczestnicy spotkania zobaczyli szerzej w praktyce rozeznawanie duchowe. Jeżeli będą punkty z powyższej listy do których grupa się nie zbliża,to zapytajmy ich wprost co myślą o takim elemencie. Unikajmy odczucia “trafiania w klucz”.

Proponowane dylematy:

- Wyjechać z przyjaciółmi w góry na weekend czy uczestniczyć w Wigilii Zesłania Ducha Świętego w parafii.

- Pisać maturę z fizyki czy z chemii

- Napisać własne rozważania do Drogi Krzyżowej czy użyć gotowych rozważań św. Jana Pawła II

- Studiować kierunek, który jest przyszłościowy i uzasadniony ekonomicznie, czy który wiąże się z moją pasją.

- Zostać na fb w rozmowie z przyjaciółką, która płacze, bo rzucił ją chłopak, czy iść na zaplanowany od dawna wieczór panieński koleżanki/osiemnastkę przyjaciółki

Pytania pomocnicze:

- Co należy zrobić w pierwszej kolejności?

- Dlaczego warto daną czynność wykonać?

- W czym ta rzecz ułatwi nam podjęcie decyzji?

Ostrzeżenie

To jest miejsce na świadectwo animatora o swoim rozeznawaniu duchowym. Możesz powiedzieć o czymś, co już rozeznałeś/aś i jest to za Tobą. Możesz opowiedzieć o rozeznawaniu, które trwa. Kluczem jest zaświadczenie, że jesteśmy w tym z Chrystusem i radość jest możliwa teraz, a nie dopiero wtedy, gdy w końcu zdecydujemy.

Szczera motywacja

W procesie rozeznawania i nie tylko, ważnym elementem jest kwestia naszych motywacji oraz intencji. Często uważamy jakieś rzeczy za ważne tylko dlatego, że wydaje nam się, że powinniśmy tak uważać. Witold Gombrowicz w Ferdydurke napisał: “Dlaczego Słowacki wzbudza w nas zachwyt i miłość? (…) Dlatego, panowie, że Słowacki wielkim poetą był!”. Nasza osobista ważność rzeczy nie może być narzucona z zewnątrz opinią, zasadą, regułą. Jaką wtedy ma to wartość? Nawet powoływanie się na największe autorytety niczego nie zmieni. Gdy powiemy komuś “kocham Cię, dlatego, że Jezus nakazał mi Cię kochać” brzmi wręcz dotkliwie smutno i wątpię, aby Jezusowi zależało na tym, by tak realizować Przykazanie Miłości, które nam pozostawił. Najważniejsze rzeczy muszą wychodzić od nas, muszą być szczere, prawdziwe - “Kocham Cię, bo chcę!”.

Przyjrzyjmy się pewnej sytuacji z Pisma Świętego, która także dotyczyła ważnego wyboru.

Przeczytajmy:

„W dalszej ich podróży przyszedł do jednej wsi. Tam pewna niewiasta, imieniem Marta, przyjęła Go do swego domu. Miała ona siostrę, imieniem Maria, która siadła u nóg Pana i przysłuchiwała się Jego mowie. Natomiast Marta uwijała się koło rozmaitych posług. Przystąpiła więc do Niego i rzekła: «Panie, czy Ci to obojętne, że moja siostra zostawiła mnie samą przy usługiwaniu? Powiedz jej, żeby mi pomogła». A Pan jej odpowiedział: «Marto, Marto, troszczysz się i niepokoisz o wiele, a potrzeba <mało albo> tylko jednego. Maria obrała najlepszą cząstkę, której nie będzie pozbawiona».”

—Łk 10,38-42

- Czy któraś z sióstr wybrała zło? (Nie! Troska o należyte przyjęcie gościa jest elementem kultury)

- Jakie mogły być motywacje Marty, a jakie Marii? (Np. Czy Marta naprawdę, szczerze chciała służyć ? Czy robić to co wypada? Co wydawało jej się, że powinna robić?)

- Czym różniła się postawa Marty od postawy Marii? (Tu żeby wybrzmiało to, że Marta porównywała się do siostry - “Ja tu haruję, a ta się obija”, tymczasem Maria robiła po prostu swoje.)

Troska Marty o godne ugoszczenie Pana Jezusa nie była niczym złym. Nie kwestionujemy tego, że jej gotowość do służenia, dzięki której inni mogli skupić się na słuchaniu Jezusa, była godna podziwu (pomijając fakt, że w tamtej kulturze gościnność była tak istotna, że w sumie to z punktu widzenia obyczaju, to właśnie Maria postępuje źle…). Być może jednak niepotrzebnie porównywała się do siostry. Mogło to wynikać z tego, że poczuła się gorsza, bo skupiła się na bardziej przyziemnych rzeczach, albo poczuła się niesprawiedliwe potraktowana, pokrzywdzona. Tymczasem Jezus mówi o najlepszej cząstce - tym czymś własnym, co robię szczerze, co jest moje i nie muszę tego porównywać z innymi, co nie może mi zostać odebrane.

- Jak często myślę o swoich motywacjach? Jak często analizuję własne intencje?

- Co jest trudne w byciu szczerym przed samym sobą?

- Jak może wyglądać nasze oczyszczenie motywacji w sprawach wiary w XXIw?

Klucze jest stawianie sobie często pytania “po co to robię?”. “Dlaczego przychodzę na Oazę?”, Jeżeli naprawdę dla modlitwy to czy gdyby z Oazy usunąć wszystkie spotkania i wyjazdy i zabawy to nadal chodziłbym tak samo chętnie? Służę jako animator, bo chcę naśladować Jezusa Chrystusa czy może ważne jest dla mnie też miano “animatora” i możliwość dostępu do elitarnego grona? Czytam Pismo Święte, bo chcę poznać historię wiary? O czym świadczy zatem moje omijanie ksiąg historycznych, a wyraźna skłonność do poszukiwania cytatów “aforyzmowatych”?

Co ciekawe, w Ewangelii Jana możemy przeczytać, że podczas namaszczenia w Betanii Marta usługiwała dalej, ale już nie narzekała, że to ona pracuje, a Maria namaszcza olejkiem. Zaszła w niej jakaś zmiana, zrozumiała, co jest jej najlepszą cząstką. Zrozumienie tego wiązało się zapewne jednak z podjęciem jakiegoś wysiłku, jakimś rozwojem, konkretną pracą, którą trzeba było wykonać. Możemy przypuszczać, że Marta zdecydowała co dla niej jest najważniejsze i postanowiła ostatecznie się tego trzymać.

Urządzono tam dla Niego ucztę. Marta posługiwała, a Łazarz był jednym z zasiadających z Nim przy stole. Maria zaś wzięła funt szlachetnego i drogocennego olejku nardowego i namaściła Jezusowi nogi, a włosami swymi je otarła. A dom napełnił się wonią olejku.

—J 12,2-3

My nadajemy wartość

My też na różnych etapach naszego życia musimy się określić co do tego, co jest dla nas najważniejsze. Chcemy jak najbardziej świadomie decydować o tym, jakimi wartościami się kierujemy i które z nich realizujemy. Nie możemy wychodzić z założenia, że wszystko jest ważne, bo kiedy wszystko jest ważne, nagle okazuje się, że tak naprawdę nic nie jest (inflacja wartości).

- Po czym poznaję, że coś jest dla mnie ważne?

- Co stanowi o wartości?

- Kto nadaje wartość? Ile zależy ode mnie?

- Co jest moim wyznacznikiem wartości?

Przeczytajmy:

Jednak ze względu na Chrystusa uznaję za bezwartościowe wszystko, co przynosiło mi zysk. I naprawdę uważam, że to wszystko jest bezwartościowe w porównaniu z bezcennym darem poznania Chrystusa Jezusa, mojego Pana. Dla Niego odrzucam wszystko i uważam za śmieci.

—Flp 3,7-8

Dla św. Pawła wartościowe jest to, co pomaga mu lepiej poznać Jezusa, pogłębić w jakiś sposób relację z Nim. To jego kryterium.

- W jaki sposób i w jakim stopniu moja wiara decyduje o moich wartościach?

Przeczytajmy:

Wy jesteście solą ziemi. Lecz jeśli sól straci swoją właściwość, czym się ją posoli? Nie nadaje się do niczego, chyba tylko na wyrzucenie i podeptanie przez ludzi. Wy jesteście światłem dla świata.

—Mt 5, 13-14

Kiedy wartość przestaje być wartościowa - kiedy sól traci swój smak. My jesteśmy solą, my mamy kształtować wartości wokół nas. Musimy być świadomi naszej własnej wartości, która determinuje wybór tego, co najważniejsze.

Dzisiaj w czasie ciszy nocnej będziemy chcieli się zastanowić nad naszym nadawaniem wartości. Rozdajemy gotowe arkusze, na których znajduje się koło podzielone na osiem pół-osi, w które wpisujemy wybrane przez nas wartości. Każda z nich ma swoją oś z cyframi od 1 do 10, na której będziemy zaznaczać na ile rzeczywiście realizuję daną wartość na ten moment, oraz to na ile chciałbym ją realizować (można różnymi kolorami).

Po zrobieniu tego ćwiczenia porozmawiajcie jutro w czasie wolnym z dowolną osobą z tych rekolekcji odpowiadając na pytania z tyłu kartki:

- Co było łatwe, a co trudne w stworzeniu takiego koła?

- Co mi to dało?

- Co mnie zaskoczyło?

- Jakie mam wnioski?

- Na realizacji jakiej wartości chciałbym się najbardziej skupić w najbliższym czasie?

Być świadomym uczestnikiem, a nie obserwatorem

Przeczytajmy:

Gdy wybierał się w drogę, przybiegł pewien człowiek i upadłszy przed Nim na kolana, pytał Go: «Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne?» Jezus mu rzekł: «Czemu nazywasz Mnie dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko sam Bóg. Znasz przykazania: Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie zeznawaj fałszywie, nie oszukuj, czcij swego ojca i matkę». On Mu rzekł: «Nauczycielu, wszystkiego tego przestrzegałem od mojej młodości». Wtedy Jezus spojrzał z miłością na niego i rzekł mu: «Jednego ci brakuje. Idź, sprzedaj wszystko, co masz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie. Potem przyjdź i chodź za Mną!» Lecz on spochmurniał na te słowa i odszedł zasmucony, miał bowiem wiele posiadłości.

—Mk 10,17-22

- Co może zaskakiwać w postawie młodzieńca? (pragnienie więcej)

Warto zwrócić uwagę na to, że Jezus spojrzał na młodzieńca i umiłował go, wiedząc że ten się zasmuci, że nie będzie gotowy pójść za Nim. Ale mimo to go umiłował. My też możemy nie czuć się gotowi. Mieć wrażenie, że dla nas to za dużo, że to nas przerasta. Ale pamiętajmy, że Bóg w tym nas kocha. I daje nam czas, na to byśmy dojrzeli do pewnych decyzji. Nie wiemy, czy po jakimś czasie młodzieniec jednak nie wrócił.

Całe rekolekcje rozmawiamy o rzeczach ważnych i najważniejszych. Uczymy się to rozróżniać i nazywać po imieniu. Pójdziemy dzisiaj razem na modlitwę wieczorną, by powiedzieć: “Boże chcę Ci to wszystko zawierzyć! Opiekuj się tym, troszcz się o to. Nie daj mi o tym zapomnieć co dla mnie ważne! Nie pozwól, aby przerodziło się to w moją obsesję. Wprowadź ład. Jesteś obok mnie, wiem, że mnie kochasz. Tobie się oddaję”.

Powiedz uczestnikom dlaczego jest dla Ciebie ważne, aby stanęli przed Jezusem dzisiaj razem z Tobą (ważne jest dla nas, aby uczestnicy chodzili na każdy punkt programu, ważniejsze jest dla nas czy czują się tutaj szanowani, ale najważniejsze jest to czy spotkają się z Jezusem). Powiedz dlaczego ważnym jest, aby nie tyle przyglądać się Kościołowi, co być Kościołem. Daj świadectwo o tym jaka jest różnica między mówieniem o miłości Boga, a zaufaniem Bogu. To od nas zależy wartość rzeczy, czasu, spotkań. Powiedz im o tym co dla Ciebie jest tym najważniejszym.

Informacja

ważne < ważniejsze < najważniejsze to synteza rekolekcji do tego momentu. Pokaż ją w praktyce z Twojej perspektywy!

Modlitwa

Za siebie nawzajem o otwarcie i zaufanie Miłości Boga, który chce się z nami spotkać.

Spotkanie 3. - „Gotowi na przyjście”

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

Po sobotniej modlitwie dojrzewa w nas pragnienie trwania przy Chrystusie w jednoczesnym radosnym oczekiwaniu jego przyjścia. Wiemy, że w wielu aspektach życia potrzebujemy nawrócenia. W czasie tego spotkania chcemy rozmawiać o tym, że nawrócenie nie jest jedynie punktem zwrotnym naszego życia, ale procesem, który świadomie prowadzony, przygotuje nas na przyjście Królestwa. Mówiliśmy o tym, że “ślepnięcie” jest procesem i dlatego jest zdradliwe. Odzyskiwanie duchowego wzroku w codziennym życiu też wymaga czasu - to dobra wiadomość! Codziennie mamy ku temu nieskończenie wiele okazji.

Niech przez to spotkanie przeplata się myśl, że możemy żyć podobnie jak dotychczas, ale bardziej świadomie, że to właśnie jest metanoia - dokonująca się stopniowo przemiana myślenia, ukierunkowanie naszej motywacji na Królestwo: to, które jest już pośród nas i to, którego nadejścia oczekujemy.

Cele spotkania:

- Przyjrzenie się naszemu życiu jako drodze i nawróceniu jako procesowi.

- Omówienie Adwentu w Kościele i najbliższego Adwentu w kontekście osobistym.

- Przybliżenie perspektywy Chrystusa jako Króla i Jego Królestwa, rozważenie zmian perspektywy w wierze.

Modlitwa i wprowadzenie

Krótkie podsumowanie animatora na temat tego, co działo się w poprzednich dniach rekolekcji.

- Jakie punkty programu były dla mnie najważniejsze?

- Jak przeżyłem sobotnią modlitwę?

- Co z rzeczy które wydarzyły się do tej pory na rekolekcjach najbardziej zapamiętam? Dlaczego?

O drodze

Chcemy przyjrzeć się swojemu życiu jako drodze: niekoniecznie jako linii prostej/osi czasu. W naszym życiu wiele etapów ma charakter cykliczny: dzień, tydzień, semestr, rok. Powtarzalność może być zgubna, ale daje też wiele szans szukania dobra i coraz doskonalszych wyborów.

- Jak patrzę na swoje życie? Liniowość czy cykliczność? Może jedno i drugie? Dlaczego?

- W jakich momentach najbardziej czuję, że od mojego wyboru dużo zależy?

- Do jakich celów zmierzam? Na co czekam?

- W jakich momentach zastanawiam się, czy na swojej drodze “idę” w dobrym kierunku?

- Czy zdarza mi się zawracać? Kiedy?

- Co dają mi powroty?

Retrospektywa: powroty dają nam okazję do spojrzenia z dystansu na ważne wydarzenia w naszym życiu, czasem mogą stworzyć możliwość podjęcia trafniejszego wyboru.

Przeczytajmy:

Wchodźcie przez ciasną bramę! Bo szeroka jest brama i przestronna ta droga, która prowadzi do zguby, a wielu jest takich, którzy przez nią wchodzą. Jakże ciasna jest brama i wąska droga, która prowadzi do życia, a mało jest takich, którzy ją znajdują! Strzeżcie się fałszywych proroków, którzy przychodzą do was w owczej skórze, a wewnątrz są drapieżnymi wilkami. Poznacie ich po ich owocach. Czy zbiera się winogrona z ciernia, albo z ostu figi?

—Mt 7,13-16

- Dlaczego dobra droga jest wąska?

- Jakie “owoce” w moim życiu pomagają mi upewniać się, że jestem na dobrej drodze?

Przeczytajmy:

Każdego więc, kto tych słów moich słucha i wypełnia je, można porównać z człowiekiem roztropnym, który dom swój zbudował na skale. Spadł deszcz, wezbrały potoki, zerwały się wichry i uderzyły w ten dom. On jednak nie runął, bo na skale był utwierdzony.

—Mt 7,24-25

- Co jest “skałą” w moim życiu?

To, wokół czego, w konsekwencji naszych (świadomych i podświadomych) wyborów, budujemy nasze życie to nasze wartości, przekonania i motywacje. Fundamentalne wartości kształtują nasze wybory. Jeśli w codziennych, małych sprawach będziemy ćwiczyć się w świadomości, by nasza motywacja była bliska rzeczom najważniejszym, możemy ufać, że w ważnych życiowych decyzjach łatwiej przyjdzie nam wybierać dobrze.

Kto w drobnej rzeczy jest wierny, ten i w wielkiej będzie wierny.

—Łk 16, 10

Ale! Do tego potrzeba nam świadomości. Na drodze będziemy przecież spotykać rozproszenia:

“Najczęstszą trudnością w naszej modlitwie jest roztargnienie.(…) Próba odrzucenia roztargnienia równałaby się popadnięciu w jego sidła, podczas gdy wystarczy powrócić do swego serca: roztargnienie wyjawia nam, do czego jesteśmy przywiązani, i pokorne uświadomienie sobie tego przed Panem powinno obudzić naszą miłość przede wszystkim do Niego przez zdecydowane ofiarowanie Mu naszego serca, by je oczyścił. Tu właśnie ma miejsce walka: chodzi o wybór Pana, któremu mamy służyć”

—Katechizm Kościoła Katolickiego 2729

Rozproszenia w modlitwie porównać można do “rozproszeń” życiowych. Możemy w zaproponowany przez Kościół sposób je przeanalizować i podobnie się z nimi rozprawiać: Roztargnienie wyjawia nam, do czego jesteśmy przywiązani, daje nam okazję do zastanowienia się, dlaczego akurat w tę stronę kierują się teraz moje myśli/wybory? Taka sytuacja to wspaniała okazja do oddania tych spraw Jezusowi, znalezienia równowagi w zaufaniu do Niego, do pokornego i pełnego ufności oddania tego co jest dla mnie ważne.

- Czym jest dla mnie równowaga w zaufaniu Bogu?

- Jakie rozproszenia udało mi się w życiu przezwyciężyć? Jak to zrobiłem?

Metanoia jako droga

W tej części spotkania skupiamy się na naszym rozumieniu “nawrócenia”. Chcemy uświadomić sobie, że codziennie mamy szansę na nowo się nawracać i tym samym zbliżać do Królestwa.

Metanoja, gr. „μετανοια”, metanoia, «przemiana (meta) umysłu (nous)», łac. odpowiednik conversio – odmiana umysłu, duchowa bądź intelektualna przemiana.

Odtąd począł Jezus nauczać i mówić: «Nawracajcie się, albowiem bliskie jest królestwo niebieskie».

—Mt 4, 17

Nawracajcie się, a nie nawróćcie!

Informacja

drogi Animatorze, w tym miejscu warto zwrócić uczestnikom uwagę na aspekt niedokonany tego czasownika :)

- Do czego wzywa Jezus?

- Jak mogę się nawracać, jeśli już jestem wierzący?

Greckie słowo „metanoeite”, które pojawia się w wezwaniach Jana Chrzciciela, Jezusa i Apostołów, zakłada gruntowną zmianę w myśleniu i uczuciach, zatem przemianę fundamentalną, a nie powierzchowny zwrot. Nie jest to jedynie „upiększenie” ani zmiana stylu życia w sensie pobożnych rytuałów i tradycji. Jan Chrzciciel zwraca faryzeuszom uwagę, że w chrzcie nie chodzi jedynie o zanurzenie w rzece oraz że sama przynależność do Narodu Wybranego nie wystarcza.

Metanoja jest zatem przemianą umysłu, niekończącą się pracą nad naszą fundamentalną motywacją, która na co dzień w sposób nie zawsze świadomy kształtować będzie nasze „małe” i „duże” życiowe wybory.

Nawrócenie jest “przekroczeniem”, ale nie zupełnym przekreśleniem tego co było dotąd ważne. Nie należy sprowadzać go też jedynie do odwrócenia się od grzechu i zła, ale podnieść je wyżej, ku czynieniu większego dobra.

W cyklu metanoi zatem nie odcinam się drastycznie od wszystkiego co w danym momencie wydaje mi się zbędne, ale kontynuuję cykl przemiany umysłu stopniowo zawężając tak, aby “orbitować” co raz bliżej centrum, czyli Królestwa.

- Jakie okazje do nawracania się widzę na swojej drodze (zarówno w najbliższym czasie jak i w szerszej perspektywie mojego życia)?

Przeczytajmy:

Gdy Jan został uwięziony, Jezus przyszedł do Galilei i głosił Ewangelię Bożą. Mówił: «Czas się wypełnił i bliskie jest królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię!». Przechodząc obok Jeziora Galilejskiego, ujrzał Szymona i brata Szymonowego, Andrzeja, jak zarzucali sieć w jezioro; byli bowiem rybakami. Jezus rzekł do nich: «Pójdźcie za Mną, a sprawię, że się staniecie rybakami ludzi». I natychmiast zostawili sieci i poszli za Nim.

—Mk 1,14-18

Chrystus powołuje do większego dobra:

1. Apostołowie: dobrze realizujących swoją pracę rybaków uczynił “rybakami ludzi”.

2. Zachariasz i Elżbieta: posługujący w świątyni, zachowujący prawo - powołali do życia Jana Chrzciciela

3. Maryja: poczęta i żyjąca bez jakiegokolwiek grzechu w doskonałej współpracy z Bożą łaską - powołana do bycia Matką Syna Bożego.

Możliwości większego dobra są nieskończone!

- W czym dzisiaj Chrystus powołuje mnie do “większego dobra”?

Adwent jako oczekiwanie na powrót Króla

Wprowadzenie ogólne o Adwencie oraz podsumowanie wiedzy uczestników. Animator własnymi słowami opowiada historię adwentu lub wykorzystuje przygotowane informacje jako formę aktywizacji. Należy wcześniej wydrukować tekst, pociąć na kilka części i rozdać uczestnikom. Każda osoba może przeczytać lub opowiedzieć własnymi słowami informacje znajdujące się na otrzymanej kartce.

Znaczenie słowa “Adwent”:

Adwent jest tłumaczeniem greckich słów: epifaneia i parusia. Termin ten w Rzymie oznaczał oficjalny przyjazd dygnitarza państwowego i objęcie urzędu. Natomiast w języku religijnym oznaczał coroczne przybywanie bóstwa do świątyni. W chrześcijaństwie termin „adventus” stał się synonimem przyjścia Chrystusa w sensie jego Wcielenia (epifaneia), jak też powtórnego przyjścia w chwale (parusia). W V w. na oznaczenie czasu przygotowania do narodzenia Pańskiego spotykamy także określenie: „ante natale Domini” lub „adventus Domini”.

Historia adwentu:

Pierwsze ślady obchodzenia Adwentu spotykamy w IV w. w liturgii galijskiej i hiszpańskiej. W dziele przypisywanym Hilaremu z Poitiers znajdujemy wzmiankę o poszczeniu przed Bożym Narodzeniem. Jest to najstarsze świadectwo o specjalnym czasie przygotowania do uczczenia tajemnicy Wcielenia. Synod w Saragossie (389) żądał od wiernych uczęszczania do kościoła od 17 grudnia aż do uroczystości Epifanii. W Galii biskup Tours, Perpetus wprowadził obowiązek postu w trzy dni tygodnia (poniedziałki, środy i piątki) w ciągu sześciu tygodni od dnia św. Marcina (11 listopada) do Narodzenia Pańskiego. W Rzymie okres przygotowania do Bożego Narodzenia został wprowadzony dopiero w drugiej połowie VI. Pod wpływem liturgii Wschodu, nie poszczono w soboty, rozpoczynano więc Adwent 1 grudnia bądź nawet 11 listopada, aby uzyskać liczbę 40 dni postu (na wzór Wielkiego Postu). W VIII i IX w. okres przygotowania przypadał na 30 października lub nawet 24 czy 14 września. Od czasów Grzegorza Wielkiego (590-604) Adwent w Rzymie obejmował 4 tygodnie. Był to czas bezpośredniego, liturgicznego przygotowania do obchodów pamiątki przyjścia Chrystusa.

Historia adwentu:

Na początku IX w. Adwent nabiera także charakteru eschatologicznego - staje się czasem przygotowania na ostateczne przyjście Chrystusa na końcu czasów. Teksty liturgiczne Adwentu ukazują postacie Starego i Nowego Testamentu, przez których życie i działalność Bóg zapowiadał i przygotowywał świat na przyjście Chrystusa. Adwent to czas radosnego oczekiwania na spotkanie z Jezusem. Oczekiwanie na przyjście Jezusa jest źródłem radości. Jakkolwiek przygotowanie to polega na oczekiwaniu i pokucie, stąd fioletowy kolor szat liturgicznych, to jednak pokuta związana jest z radością. Adwent przypomina nam, że całe nasze życie jest czekaniem.

Historia adwentu:

W polskim Kościele Adwent ubogacony jest nabożeństwem zwanym „roratami”. Roraty są Mszą św. wotywna ku czci Najświętszej Maryi Panny, odprawianą codziennie przed świtem. Stanowią dla chrześcijan wezwanie do czujności w oczekiwaniu na przyjście Zbawiciela i gotowości na sąd ostateczny. Nazwa „roraty” pochodzi od pierwszych słów pieśni towarzyszącej rozpoczęciu Mszy św. w okresie Adwentu Rorate coeli desuper… (niebiosa rosę spuście nam z góry). Według przekazów historycznych roraty sięgają XII w. Zwyczaj ten przyniosła do Polski prawdopodobnie bł. Kinga z Węgier, żona księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego. Kinga, jak podają źródła historyczne, swoim życiem starała się naśladować Najświętszą Maryję Pannę. Takim pomnikiem nabożeństwa Kingi do Bogurodzicy było zaprowadzenie w kościele na Wawelu, a następnie w klasztorze Starosądeckim (który ufundowała) zwyczaju odprawiania rorat.

Symbole adwentu:

Z odprawianiem Mszy św. roratniej wiąże się zwyczaj zapalenia dodatkowej świecy tzw. roratki. Świeca ta ozdobiona często niebieską wstęgą przypomina nam postać Maryi, która jest dla nas przykładem gotowości na przyjście Mesjasza. W dawniejszych czasach, jak podają źródła historyczne, przed rozpoczęciem Mszy św. praktykowany był zwyczaj, iż król podchodził do ołtarza, niosąc ozdobioną świecę i stawiał ją na najwyższym lichtarzu w środku ołtarza. Podobne świece przynosili do ołtarza przedstawiciele wszystkich stanów. Podchodząc do ołtarza i składając świece, wypowiadali słowa „Gotów jestem na sąd Boży”. Uprzednio jednak oczyszczali swoje sumienia i serca. Dzisiaj symbolem naszej gotowości na przyjście Jezusa są cztery świece zapalane w kolejne tygodnie Adwentu. Świeca roratnia jest zapalana po otwarciu świątyni i światłem wita wchodzących. Praktykuje się również zwyczaj przynoszenia ze sobą lampionów. Stosunkowo młody, bo znany w Polsce dopiero od ponad 160 lat, jest zwyczaj zawieszania w kościele w czasie Adwentu wieńca adwentowego. Na wieńcu umieszcza się cztery świece (symbol 4 niedziel adwentowych). Światło, zieleń i krąg posiadają swoja wymowę (światło, nadzieja, życie, Bóg). Całość wieńca jest symbolem wspólnoty oczekującej w miłości na przyjście Pana. W Wigilię Bożego Narodzenia 4 palące się świece oznaczają przyjście Jezusa, który jest światłością świata.

Ostrzeżenie

Pierwsza część tego punktu w konspekcie jest tylko wprowadzeniem. Nie warto się przy tym zbytnio rozgadywać, ponieważ poniżej znajduje się ćwiczenie, które jest istotą tej części spotkania.

Najbliższy Adwent

- Jakie znaczenie w moim życiu ma Adwent? Czy jest mi w ogóle potrzebny? Do czego?

- Jakie znaczenie ma dla Kościoła?

- Jak go do tej pory przeżywałem?

- Czym, dla mnie, ten czas różni się od czasu Wielkiego Postu? Jakie widzę podobieństwa?

- Co w tym czasie jest dla mnie najbardziej pomocne w przygotowaniu się do Świąt Bożego Narodzenia? (np. postanowienia; roraty; rekolekcje; kalendarze (niekoniecznie te czekoladowe :p jest kilka fajnych propozycji przygotowania takiego kalendarza np. z zadaniami lub intencjami na każdy dzień); inne pomocne rzeczy wymienione przez uczestników)

- Czego oczekuję od tego konkretnego adwentu?

- Paradoks? Jednocześnie wyczekuję Boga, ale trwam w Jego obecności - o co w tym chodzi?

- Jak wyraża się moja gotowość na przyjście Pana?

- Na jakiego Boga czekam? Czy jestem gotów, by się zaskoczyć inną perspektywą Boga? (Żydzi z uwagą wypatrywali Mesjasza - polityka, który ostatecznie i nieodwołalnie miał uwolnić ich od konfliktów z innymi narodami. Wielu z nich miało nadzieję że Jezus wyzwoli ich spod zwierzchnictwa Imperium Rzymskiego.)

Informacja

Palestyńska wspólnota żydowska przez wiele stuleci podlegała, wraz z całym krajem, władzy imperium perskiego, następnie Aleksandra Wielkiego, Ptolemeuszów egipskich i ostatecznie syryjskich Seleucydów – aż do powstania Machabeuszy w 167 r. p.n.e., w którego efekcie powstało niezależne królestwo żydowskie. Przez całą drugą połowę pierwszego tysiąclecia p.n.e. rozwijała się świadomość narodowo-religijna Żydów w oparciu o religię judaizmu, która została skodyfikowana w tym okresie. Głównym centrum religijnym Żydów jest od tego czasu Jerozolima, gdzie stała Świątynia Jerozolimska. Po stu latach królowie żydowscy jako wasale poddali się Rzymianom. W I i II w n.e., po dwóch kolejnych powstaniach żydowskich, Rzymianie zdziesiątkowali ludność żydowską i zlikwidowali niepodległe królestwo.

O zmianach perspektyw w wierze

Mówiliśmy przed chwilą, że czasami Bóg pojawia się w naszym życiu w innej perspektywie od oczekiwanej. Żydzi oczekiwali wodza, a przyszedł do nich Syn Człowieczy - dawca miłości i zupełnie innej rewolucji. Czasami zmiana perspektywy w patrzeniu na osobę Boga nie wynika z naszych błędnych założeń, tylko ogólnych zmian zachodzących w naszym życiu. Ciągle dojrzewamy, nieustannie stabilizujemy własny system wartości, z biegiem lat z pewnymi ideami przestajemy się utożsamiać; kształtujemy własne zdrowie psychiczne, poprzez konfrontację z trudnymi dla nas rzeczami (czasem przy wsparciu terapeuty) - i takie rzeczy mają na nas ogromny wpływ. Nie powinno więc dziwić, że czasem, zmiany w patrzeniu na naszą wiarę jak i na samego Boga są naturalną konsekwencją zmian w naszym życiu.

Chcielibyśmy się tym zmianom w tym momencie przypatrzeć. W załącznikach znajdują się tabelki (które należy wcześniej pociąć) z różnymi określeniami Boga. Niektóre pola są pozostawione puste, by uczestnik mógł wpisać własne określenie, którego nie przewidzieli autorzy konspektu. Z wyciętych prostokątów każdy układa swoją linię czasu - zmian perspektyw w patrzeniu na osobę Boga. Chętni przedstawiają swoją linię, odpowiadając na pytania poniżej.

Ojciec

Przyjaciel

Król

Misjonarz

Opiekun

Znajomy

Sędzia

Zbawca

…………

…………

……………

…………

- Dlaczego w moim życiu nastąpiły takie zmiany?

- Co je spowodowało?

- Co było ich konsekwencją?

- Jakim okresom w moim życiu odpowiadały konkretne określenia Boga?

- Co to mówi o mojej relacji z Bogiem?

- Czy te zmiany są potrzebne mojej wierze? Dlaczego?

Wyczekiwanie Króla - pytania wprowadzające do następnej części

- Co może być dla nas pomocne by lepiej zrozumieć osobę Boga jako Króla?

- Kim jest ten Król? W czym Jego panowanie różni się od ziemskiego? Dlaczego mówiąc o Bogu w ogóle używamy perspektywy Króla i Królestwa?

Królestwo Boże

Jak wygląda Królestwo Króla? Na to pytanie chcemy odpowiedzieć poprzez porównanie dwóch fragmentów z Pisma Świętego dotyczących Królestwa Bożego.

Potem rzekł do swoich uczniów: «Dlatego powiadam wam: Nie troszczcie się zbytnio o życie, co macie jeść, ani o ciało, czym macie się przyodziać życie bowiem więcej znaczy niż pokarm, a ciało więcej niż odzienie. Przypatrzcie się krukom: nie sieją ani żną; nie mają piwnic ani spichlerzy, a Bóg je żywi. O ileż ważniejsi jesteście wy niż ptaki! Któż z was przy całej swej trosce może choćby chwilę dołożyć do wieku swego życia? Jeśli więc nawet drobnej rzeczy [uczynić] nie możecie, to czemu zbytnio troszczycie się o inne? Przypatrzcie się liliom, jak rosną: nie pracują i nie przędą. A powiadam wam: Nawet Salomon w całym swym przepychu nie był tak ubrany jak jedna z nich. Jeśli więc ziele na polu, które dziś jest, a jutro do pieca będzie wrzucone, Bóg tak przyodziewa, o ileż bardziej was, małej wiary! I wy zatem nie pytajcie, co będziecie jedli i co będziecie pili, i nie bądźcie o to niespokojni! O to wszystko bowiem zabiegają narody świata, lecz Ojciec wasz wie, że tego potrzebujecie. Starajcie się raczej o Jego królestwo, a te rzeczy będą wam dodane. Nie bój się, mała trzódko, gdyż spodobało się Ojcu waszemu dać wam królestwo. Sprzedajcie wasze mienie i dajcie jałmużnę! Sprawcie sobie trzosy, które nie niszczeją, skarb niewyczerpany w niebie, gdzie złodziej się nie dostaje ani mól nie niszczy. Bo gdzie jest skarb wasz, tam będzie i serce wasze. Niech będą przepasane biodra* wasze i zapalone pochodnie! A wy [bądźcie] podobni do ludzi, oczekujących swego pana, kiedy z uczty weselnej powróci, aby mu zaraz otworzyć, gdy nadejdzie i zakołacze. Szczęśliwi owi słudzy, których pan zastanie czuwających, gdy nadejdzie. Zaprawdę, powiadam wam: Przepasze się i każe im zasiąść do stołu, a obchodząc będzie im usługiwał. Czy o drugiej, czy o trzeciej straży przyjdzie, szczęśliwi oni, gdy ich tak zastanie.».

—Łk 12,22-38

To fragment przewodni naszych rekolekcji. Sam jego podział w Piśmie Świętym ustala nam pewien sposób odczytywania tego fragmentu. Są widoczne w nim trzy części.

Doczesne troski:

- Jakie troski są wspomniane we fragmencie?

- Co możemy uznać za “doczesne troski” we współczesnym świecie? (Jeśli mówiliśmy o tym na spotkaniu piątkowym, możemy je sobie po prostu krótko przypomnieć)

Dobra trwałe:

- Czym są “trzosy, które nie niszczeją” i “skarb niewyczerpany w niebie”?

Gotowość na przyjście Pana. Ta część łączy wszystko co powiedzieliśmy o oczekiwaniu i trwaniu w gotowości na przyjście Pana w kontekście adwentu):

- Jak możemy scharakteryzować Królestwo odnośnie tego fragmentu?

- “Starajcie się raczej o Jego królestwo, a te rzeczy będą wam dodane” - w jaki sposób mamy się starać?

- Czy możemy powiedzieć, że przedstawiony fragment stanowi syntezę całych rekolekcji? Dlaczego? W jaki sposób?

Królestwo Boże to nowy sposób myślenia. Inna perspektywa i inna logika. Dojście do Królestwa jest możliwe przez zmianę - Metanoię. Ta nowa perspektywa to nie będzie jakiś nowy alternatywny świat, będziemy w tym samym świecie, tylko ta zmiana zaowocuje przede wszystkim przewartościowaniem. Dopełnijmy to co powiedzieliśmy o Królestwie innym spojrzeniem z następnego fragmentu.

Zapytany przez faryzeuszów, kiedy przyjdzie królestwo Boże, odpowiedział im: «Królestwo Boże nie przyjdzie dostrzegalnie;i nie powiedzą: „Oto tu jest” albo: „Tam”. Oto bowiem królestwo Boże pośród was jest». Do uczniów zaś rzekł: «Przyjdzie czas, kiedy zapragniecie ujrzeć choćby jeden z dni Syna Człowieczego, a nie zobaczycie. Powiedzą wam: „Oto tam” lub: „Oto tu”. Nie chodźcie tam i nie biegnijcie za nimi! Bo jak błyskawica, gdy zabłyśnie, świeci od jednego krańca widnokręgu aż do drugiego, tak będzie z Synem Człowieczym w dniu Jego. Wpierw jednak musi wiele wycierpieć i być odrzuconym przez to pokolenie.

—Łk 17,20-25

- Jak wygląda Królestwo w ujęciu tego fragmentu? (Bardzo nieprecyzyjne, takie “na czuja” i wydaje się, że w rzeczywistym świecie też takie jest, ale czy to źle?)

- Co mogą znaczyć słowa “Królestwo Boże nie przyjdzie dostrzegalnie; i nie powiedzą: „Oto tu jest” albo: „tam””?

- “Oto bowiem królestwo Boże jest pośród was.” - to znaczy gdzie?

Zakładam (może błędnie), że trudno nam było odpowiedzieć jasno i precyzyjnie na pytanie czym tak naprawdę jest Królestwo. Część z nas może mieć całkiem różne wyobrażenia na ten temat. W naszym świecie figurują (i figurowały) różne tłumaczenia Królestwa. Możemy nawet na nie zerknąć.

1. W starożytnym Izraelu, królestwo Boże było rozumiane jako absolutne panowanie Boga nad swym ludem. Okres, kiedy dwanaście pokoleń (plemion) Izraela pod wodzą Mojżesza i Jozuego wędrowało po pustyni i zdobywało ziemię Kanaan był rozumiany jako okres wyższego porządku społecznego i panowania Pana – wiek idealny, złoty.

2. Królestwo Boże, królestwo niebieskie - pojęcie dotyczące odnowy świata przez zapowiadanego Mesjasza w teologii judaizmu i chrześcijaństwa, m.in. katolicyzmu, prawosławia, luteranizmu, ruchu zielonoświątkowego, które rozpoznają jego urzeczywistnienie w Jezusie Chrystusie i jego Kościele.

3. W judaizmie Królestwo Boże to świat jaki ma nastać jako królestwo samego Boga zwane również jako „Królestwo Wszechmogącego”. Żydzi wierzą, że ich powinnością, posłannictwem jest już teraz „doskonalenie świata poprzez Królestwo Wszechmogącego” („L’takken olam b’malkut Szaddaj”). Mówienie w takim sensie o Królestwie zakłada, że wszelkie działania Żydów polegające na naprawianiu, doskonaleniu świata (np. etyczne postępowanie względem siebie nawzajem) dokonują się w odwołaniu do władzy Boga nad światem i Jego pomocy.

4. Oznacza królowanie, panowanie, władzę Boga w świecie, który stworzył, a szczególnie w mikrokosmosie - w małym świecie, czyli w człowieku. Dzięki temu panowaniu Bóg urzeczywistniał ideał sprawiedliwego Króla; panowanie to polegało na opiece nad biednymi, słabymi i potrzebującymi. To panowanie Boga w sposób szczególny objawiło się w Jezusie Chrystusie jako rzeczywistość żywa, dynamiczna i zbawcza. W osobie Jezusa, w Jego słowach i czynach, ujawniło się panowanie Boga wraz ze wszystkimi mocami zbawczymi. Starochrześcijański pisarz Orygenes nazwał Jezusa Królestwem Boga

5. Ostateczne objawienie się Boga na końcu czasów jeszcze nie nastąpiło. Chrześcijanie żyją więc, używając teologicznej nomenklatury, w eschatologicznym napięciu między „już” i „jeszcze nie” pełni Bożego królestwa.

Co mówi Pismo Święte na temat Królestwa Bożego:

- “Królestwo niebieskie podobne jest do właściciela winnicy, który o świcie wyszedł z domu, by zatrudnić ludzi do pracy.”

- “Podobne jest królestwo niebieskie do skarbu ukrytego w roli”.

- “Podobne jest do ziarnka gorczycy, które ktoś wziął i posiał w swoim ogrodzie. Wyrosło i stało się wielkim drzewem, tak że ptaki podniebne zagnieździły się na jego gałęziach».I mówił dalej: «Z czym mam porównać królestwo Boże? Podobne jest do zaczynu, który pewna kobieta wzięła i włożyła w trzy miary mąki, aż wszystko się zakwasiło”

- “Dalej, podobne jest królestwo niebieskie do sieci, zarzuconej w morze i zagarniającej ryby wszelkiego rodzaju.”

- “Królestwo niebieskie podobne jest do króla, który wyprawił ucztę weselną swemu synowi.”

Idealnym podsumowaniem tematu Królestwa niech będą słowa Jezusa:

[Odpowiedział Jezus:] Królestwo moje nie jest z tego świata. Gdyby królestwo moje było z tego świata, słudzy moi biliby się, abym nie został wydany Żydom. Teraz zaś królestwo moje nie jest stąd. Piłat zatem powiedział do Niego: A więc jesteś królem? [Odpowiedział Jezus:] Tak, jestem królem. Ja się na to narodziłem i na to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie. Każdy, kto jest z prawdy, słucha mojego głosu.

—J 18,36-37

W rozumieniu Jezusa panowanie to służenie. Królestwo Jezusa jest nie z tego świata, bo w nim to nie poddani walczą za swojego króla, ale to król walczy i poświęca się dla nich. Służy im. Takie jest Boże rozumienie królowania, odmienne od tego ogólnie przyjętego. Bóg nigdy nie chciał być władcą w ludzkim tego słowa znaczeniu. Nawet nie chciał, żeby Izraelici mieli króla. To był ich wymysł, nie Jego wola. On wiedział, że my jako ludzie mamy zniekształcony obraz władzy i zbyt często jej nadużywamy.

Samo Pismo Święte nie tłumaczy nam pojęcia Królestwa Bożego w konkretny sposób, zostawiając nam tym samym pewną dozę tajemnicy. I może właśnie o tę tajemnicę chodzi. Nigdy, w naszym ziemskim życiu, nie będzie nam dane pełne poznanie tajemnicy Królestwa, ponieważ jeszcze w pełni się ono nie objawiło. Pozostanie w nim część tajemnicy, która jest nieodłącznym elementem naszej wiary. Ale to nie znaczy, że nie możemy do niego dążyć i uczestniczyć w jego urzeczywistnianiu się na ziemi. Każdy z nas, chociaż w jakimś stopniu, potrafi intuicyjnie rozeznać kierunek drogi do Królestwa. Warto w tę drogę zainwestować.

Podsumowanie i zastosowanie

Myślę, że dobrym podsumowaniem będzie po prostu podzielenie się tym, na co się otworzyły nasze serca podczas tych rekolekcji. Podzielmy się krótkim świadectwem.

Zastosowanie

Dla tych, którzy nie mają postanowienia adwentowego - wybrać takie, które mnie aktywizuje. Zamiast zastanawiać się czego chcę się pozbyć, co mogę ograniczyć, zapytam samego siebie co mogę zrobić, by moja wiara, moje życie, relacje z innymi ludźmi zyskały więcej dobra.

Dla tych, którzy już jakieś postanowienia podjęli: Według określenia, jakie podaje Katechizm Kościoła Katolickiego, “Kościół jest zalążkiem i początkiem tego królestwa. Jego klucze zostały powierzone Piotrowi” (KKK 567; por. Mt 16,19)

Ale! Kościół to nie tylko instytucja, budynek, lud. Kościół - to ja. A ja co tydzień wypowiadam, że w ten mój Kościół wierzę. Ale co to dla mnie znaczy? Zastanawiałem się kiedyś nad tymi słowami? W ramach zastosowania proponujemy do rozważania fragment Credo. Słowo po słowie. Można zapisać w notatniku i dodać pytanie: Jak Królestwo może się urzeczywistniać w Kościele?

„Wierzę w

jeden,

Święty,

powszechny

i apostolski

Kościół”

Zakończenie z modlitwą

Modlitwa dziękczynna z prośbą o dalsze owoce tych rekolekcji.

7 słów

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2019 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Kokotek, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 16 do 35 roku życia

Opis rekolekcji:

BRAK.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - „Zobaczyć, żeby usłyszeć”

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa i zapoznanie uczestników

- Jezus - człowiek

- Krzyż - cisza - słowa

- Podsumowanie

- Zastosowanie i modlitwa na zakończenie

- Spotkanie 2. - „Będę żyć dla Niego”

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie w kontekst psalmu

- Charakter prorocki

- Trzy postawy

- Moja postawa

- Podsumowanie + modlitwa

- Spotkanie 3. - „Pragnę”

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Nasze pragnienia

- Jezus na Krzyżu

- Czego Jezus pragnie?

- Eucharystia - spotkanie pragnień

- Wspólnota pragnących

- Podsumowanie i zastosowanie

- Spotkanie 4. - „Wdzięczność i wolność”

- Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- Krzyż, który nie jest anonimowy

- Dlaczego ofiara?

- Zrozumieć Chrystusa

- Historia Zbawienia - trzy perspektywy

- Otwarcie na łaskę

- Podsumowanie - Wolność

Spotkanie 1. - „Zobaczyć, żeby usłyszeć”

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

Spotkanie jest krótkie (jest to charakterystyczne dla piątku na naszych rekolekcjach). Musimy mieć element zapoznania, chwili wprowadzenia do zasad spotkań w grupach; istotnym jest, aby dobrze wyważyć czas na poszczególne punkty według tego, co jest najważniejsze. Pytań do dzielenia jest tutaj niewiele - zredukowałyśmy też możliwości, gdzie dzielenie mogłoby się samo rozwinąć. Tam, gdzie pojawiają się 3 pytania w jednym miejscu nie zadajemy i nie próbujemy zadać wszystkich. Kładziemy akcent na człowieczeństwo Jezusa, na aspekty krzyża, ale ciągle idziemy dalej - do ciszy, na którą chcemy położyć akcent, i jej roli w przyjęciu słów Jezusa. Ostatnie pytanie przed podsumowaniem (5) ma podprowadzić uczestników do modlitwy wieczornej i całej soboty.

Materiały pomocnicze: kartki z przykładami (poniżej jako załącznik); kartki i długopisy do zapisania 7 zdań przedstawienia się (zakładamy, że część zrobi to w notatnikach lub będzie miała swoje, ale przygotować się trzeba); dwustronnie zapisane kartki (1. BÓG, 2. CZŁOWIEK),

Cele spotkania:

- Zapoznanie uczestników i wprowadzenie w temat rekolekcji

- Pokazanie człowieczeństwa Jezusa

- Pokazanie, że tajemnica krzyża nie kończy się na cierpieniu. Nie zatrzymujemy się na cierpieniu

- Wskazanie na wartość ciszy i milczenia.Trzeba zamilknąć, żeby usłyszeć

Modlitwa i zapoznanie uczestników

Modlitwa + krótkie omówienie zasad spotkań w grupach.

Zapoznanie + aktywizacja

Rozłożenie na stole kartek z przykładami tego, o czym można powiedzieć w kwestii “o sobie”

KOŚCIÓŁ

MUZYKA

IMIĘ

MIASTO/PARAFIA

HOBBY

PRACA

SZKOŁA

WOLNY CZAS

WIEK

ZWIERZĘTA

KSIĄŻKI

GÓRY

MORZE

PODRÓŻ

POCIĄG

SAMOCHÓD

MOTOCYKL

ROWER

PRZYJAŹŃ

RODZINA

WSPÓLNOTA

WIARA

DLACZEGO JESTEM TUTAJ?

PAN BÓG

MIŁOŚĆ

NARTY

TOR SANECZKOWY

WHATSAPP

YOUTUBE

INSTAGRAM

FACEBOOK

FACEBOOK

GOTOWANIE

SNOWBOARD

INFORMATYKA

KWIATY

PISMO ŚWIĘTE

LITURGIA

LITURGIA

SILENTIUM SACRUM

REKOLEKCJE

KRĘGLE

Napisanie w 7 (krótkich, nie złożonych podrzędnie, nadrzędnie ani inaczejrzędnie) zdaniach czegoś o sobie (im więcej przykładów na kartkach tym lepiej). Chodzi o przemyślenie (BARDZO KRÓTKIE) i zdecydowanie, co jest dla mnie ważne/co chcę przekazać innym o sobie/jak chcę się przedstawić - jedno zdanie powinno zawierać imię!

Ostrzeżenie

Trzeba mocno zaznaczyć, że ma to być przedstawienie się i nie chodzi o wyciąganie całej swojej życiowej głębi, ale że ktoś patrząc na Alę, wie: “Ala lubi jeździć autem/motorem/i wszystkim co ma kółka, a przy tym miłość jest dla niej ważna”. (Tak jak Jezus był człowiekiem (cieślą z zawodu), a jednak patrząc na Niego często myślę „krzyż i zmartwychwstanie”).

Przedstawienie się przeczytaniem swoich 7 zdań.

Podsumowanie:

Poznaliśmy się mniej lub bardziej. Każdy z nas ma coś, czego ktoś inny nie ma. Są jednak takie elementy, które mamy wspólne. Wszyscy jemy, pijemy, czujemy, myślimy, kochamy. Jednym słowem, każdy z nas jest człowiekiem. Jezus też był człowiekiem i chcemy się nad tym chwilę zastanowić, bo to wcale nie jest takie oczywiste.

Jezus - człowiek

Rozdajemy kartki - na jednej stronie napis “Bóg”, na drugiej “człowiek”. Trzeba mocno zaakcentować, że nie ma złej odpowiedzi i zaznaczyć, że mamy świadomość, że odpowiedź może być zależna od sytuacji. Chodzi jednak o wychwycenie tego “częściej”.

Zapytajmy uczestników:

- Kogo bardziej widzisz gdy patrzysz na Jezusa? Bardziej Boga, czy bardziej człowieka?

- Jak patrzysz na Jezusa gdy widzisz krzyż w czasie modlitwy?

- Co myślisz gdy słyszysz “Jezus”?

Ostrzeżenie

To nie jest pytanie dzieleniowe. Nie chcemy się nad tym specjalnie zatrzymywać, chcemy zaakcentować człowieczeństwo Jezusa, ale warto, żeby ludzie sobie odpowiedzieli na to pytanie, bo mimo naszej wiedzy o dwóch naturach, bardzo trudno nam jest w ten sposób myśleć o Jezusie (co zresztą jest bardzo zrozumiałe, bo to średnio naturalne jest dla nas).

Kościół przypomina o człowieczeństwie Jezusa:

Syn Boży (…) ludzkimi rękoma pracował, ludzkim myślał umysłem, ludzką działał wolą, ludzkim sercem kochał.

—Sobór Watykański II (Konstytucja o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, 22)

- Co w mojej wierze zmienia perspektywa Jezusa - prawdziwego człowieka?

- W jakich momentach najczęściej myślę o Jezusie jako człowieku?

- Czego szukam dla siebie w człowieczeństwie Jezusa?

Sam Bóg upodabnia się do nas, we wszystkim oprócz grzechu. “Oprócz grzechu” nie oznacza braku pokus. Wiemy to doskonale z modlitwy w Ogrójcu, jednak tam mamy często poczucie, że “boskość Jezusa bierze górę nad człowieczeństwem”: “Jednak nie to, co Ja chcę, ale co Ty” /Mk 14, 36/. To jest moment, który często jest podawany za przykład do tego, że Jezus też prosił Pana Boga o coś innego, ale jednak poszedł za Jego wolą. Tyle, że z tyłu głowy nasuwa się, że przecież był Bogiem, łatwiej było Mu przyjąć wolę Boga niż nam. Pytanie, czy na pewno? W tym samym wersecie, zanim Jezus wypowiada te słowa, zaczyna innymi: “Abba, Ojcze. Dla Ciebie wszystko jest możliwe, oddal ten kielich ode Mnie!” Warto zwrócić uwagę na słowo “Abba”. Jezus, który był Bogiem, który od dawna, a może od zawsze, wiedział co Go czeka, szedł na krzyż w pełni świadomie i przyjął wolę Ojca, ukazuje się w tym właśnie słowie jako Dziecko - Dziecko, które potrzebuje Taty, Dziecko, które potrzebuje schronić się w ramionach Tatusia, bo po prostu śmiertelnie się boi. A jednak - i dopiero teraz! - pozostaje posłuszny. Zapoznajmy się z tekstem, zaczerpniętym z książki Jamesa Martina SJ, „Siedem ostatnich słów Jezusa”

Jezus miał takie samo ciało jak my. Oznacza to, że jadł jak my, pił jak my i spał jak my. Przechodził okres dojrzewania. Jako człowiek doświadczał normalnych pragnień seksualnych. Wiemy, że się nie ożenił i żył w celibacie, ale jako człowiek prawdopodobnie miał normalne potrzeby. Same potrzeby nie są przecież w najmniejszym stopniu grzeszne. Może nawet zakochał się w jakiejś dziewczynie z Nazaretu.

Jezus miał ciało. Wiemy, że czasami bywał zmęczony. W jednym z fragmentów Ewangelii zasypia na łodzi na Jeziorze Galilejskim. Jezus nadwerężał sobie mięśnie, miewał bóle głowy, mdłości, chorował na grypę, a może nawet raz czy dwa skręcił sobie kostkę. (…) Jezus, jak każdy z nas, pocił się, kichał i drapał się. Doświadczał wszystkiego, co właściwe istocie ludzkiej, ludzkiemu ciału – prócz grzechu.

—„Siedem ostatnich słów Jezusa”, James Martin SJ

W tym momencie, z pełną świadomością tego, że Jezus prawdziwie był jednym z nas, że tak jak my czuł, chorował, kochał, chcemy spojrzeć na krzyż.

Krzyż - cisza - słowa

KRZYŻ

“Ukrzyżowanie było najokrutniejszą i najbardziej poniżającą karą stosowaną przez Rzymian. Krzyż był symbolem hańby, żaden obywatel rzymski nie mógł być na nim stracony. Żydzi uznawali ciało człowieka straconego na krzyżu za skalane i przeklęte.”

- Co widzę, gdy patrzę na krzyż?

- Co czuję, gdy patrzę na krzyż?

- Co myślę, gdy patrzę na krzyż?

W tym momencie chcemy zaznaczyć, że w krzyżu odnajdujemy dwa ważne aspekty: cierpienia oraz światła/zbawienia. Zależnie od tego jak potoczy się dzielenie w powyższych pytaniach, dobrze byłoby zrównoważyć te dwa aspekty (np. swoim świadectwem) i podkreślić, że cierpienie jest niezaprzeczalnie ważne, ale nie chcemy ograniczać się do patrzenia na krzyż tylko w tym kontekście.

To także dobry moment na podsumowanie tego, co było do tej pory na spotkaniu. Spojrzenia na krzyż, na którym wisi Jezus, prawdziwy człowiek, który cierpiał, i prawdziwy Bóg, który oddał za mnie życie, Bóg, który z krzyża chciał nam coś przekazać i to zrobił.

CISZA

Animator czyta cytat, po którym następuje moment niekomfortowej ciszy. Ważne, żeby cisza była na tyle długa, aby można było odczuć, że “coś jest nie tak”. Przetrzymajmy trochę grupę. Z ciszą jest tak, że ludzie usilnie próbują ją przerwać, choćby stwierdzeniem: “Zapadła niekomfortowa cisza”, i choć w tym zdaniu jest cisza, to milczenie już zostało przerwane. Ludzie zazwyczaj nie potrafią trwać w ciszy, czują się niespokojni i niepewni. Jak mówi kard. Robert Sarah: “Hałas zyskał tytuł szlachecki, który niegdyś posiadała cisza”, a “hałas uspokaja człowieka jak narkotyk, od którego się uzależnił. (…) Hałas ten jest jednak niebezpieczną i złudną kuracją, diabelskim kłamstwem, które pozwala człowiekowi unikać konfrontacji z własną pustką wewnętrzną.” Zarzucamy się dźwiękami i obrazami, fejsami, instami i whatsappami. A gdy ktoś proponuje nam je odrzucić, twierdzimy, że nie musimy tego robić, bo nie mamy problemu, nas to nie dotyczy.

Ostrzeżenie

W żadnym wypadku nie prosimy żadnego uczestnika o przeczytanie poniższego cytatu, aby nie spadł na niego ciężar ciszy. Nie chcemy, żeby uczestnicy się stresowali tym, że “chyba powinienem coś powiedzieć”.

W ciszy człowiek wyraża swoją niemoc mówienia i działania, a otwiera się na wpływ Tego, który jest „większy”, i pozwala Mu się prowadzić w wolności, która kształtuje właściwą odpowiedź. Cisza jest niejako opuszczeniem wymiaru ludzkiego i otwarciem się na coś bardziej niewyrażalnego, Boskiego. /s. Adelajda Sielepin CHR Milczenie w liturgii jako przestrzeń działania Ducha Świętego/

Moment niekomfortowej ciszy.

- W jakich momentach doświadczam ciszy w swoim życiu?

- Co dzieje się w moim sercu/głowie kiedy zapada cisza?

SŁOWA

Trwanie w ciszy rodzi pragnienie Słowa. Jest to postawa słuchaczy Jezusa w synagodze w Nazarecie: „Zwinąwszy księgę oddał słudze i usiadł; a oczy wszystkich w synagodze były w Nim utkwione” (Łk 4, 20).

- Co słyszę, gdy patrzę na krzyż?

Podsumowanie

Jezus na krzyżu cierpiał, ogromnie cierpiał (czasem mam wrażenie, że to słowo jest mocno oklepane, że to dla nas takie oczywiste). Jego Męka trwała (na samym krzyżu) 3 godziny. Odkrycie człowieczeństwa Jezusa pomaga zobaczyć, że bycie Bogiem wcale jej nie ułatwiło. Odczuwał każdą ranę dokładnie tak, jak odczułby ją każdy z nas. Wielu pewnie zemdlałoby jeszcze w drodze na Golgotę. Skoro Jezus tak samo odczuwał wszystkie pragnienia i potrzeby, tak samo też odczuwał ból. Tak samo… a może mocniej? Jako Bóg zrobił to świadomie, w pełni zgadzając się z wolą Ojca; wiedział, że w każdej ranie jest grzech, nasz grzech. 180 minut męki, w tym tylko ok 1 minuty wypowiadania słów. Jakże ważne muszą być te słowa, które Jezus nam zostawił. (Nawiązujemy tutaj do myśli z konferencji wprowadzającej). One są ważne; bo tak jak świadomie szedł na krzyż, tak samo wiedział, co chce nam przekazać; wiedział z czym chce nas zostawić i to właśnie chcemy odkryć w czasie, który przed nami. Jednak tak jak Jezus w czasie krzyża zdecydowanie więcej milczał, tak samo my musimy zamilknąć; musimy wejść w ciszę, która jest niezbędna, aby usłyszeć, co mówi do mnie Krzyż, bo, jak mówi Benedykt XVI:

Mamy raczej poczucie, że w nadmiarze słów zabrakło tego, co najbardziej istotne: wejścia w milczenie Jezusa, z którego rodzą się Jego słowa. Jeśli nie zdołamy wejść w Jego milczenie, to słów też będziemy słuchać tylko powierzchownie i nie zrozumiemy ich naprawdę.

—Benedykt XVI

Zastosowanie i modlitwa na zakończenie

Zastosowanie:

Pytanie do grupy, na czym chcemy się skupić podczas tych rekolekcji w świetle tego, co już usłyszeliśmy. Dobrze zaakcentować, że to jeszcze start i do nas należy decyzja, co zrobimy z tym czasem, ale jednocześnie moment, gdzie trzeba tę decyzję podjąć, aby w pełni przyjąć łaski, które Pan Bóg przygotował dla nas w tym czasie

Jeśli postanowienie nie wypłynie od grupy warto postawić akcent na silentium sacrum, wejście w tę ciszę, która będzie po modlitwie wieczornej, aby dać Bogu przestrzeń do działania w sercu;

Modlitwa:

Prośba do Ducha Świętego o owoce rekolekcji

Zawierzenie w ciszy postanowienia i czasu rekolekcji

„Któryś za nas cierpiał rany”

Spotkanie 2. - „Będę żyć dla Niego”

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

Cele spotkania:

- analiza psalmu 22 w kontekście historycznym i kulturowym oraz refleksja nad nim

- przygotowanie do przeżycia Namiotu Spotkania i spowiedzi

- ukazanie i zaznaczenie różnicy pomiędzy czytaniem Słowa Bożego jedynie pod kątem interpretacji tekstu, a namiotem spotkania, który jest rozmową z Bogiem twarzą w twarz

To spotkanie jest w pełni poświęcone psalmowi 22. Dlatego ważne jest, aby przeczytać go w całości, a następnie zapoznać się z kontekstem historycznym i podzielić się tym, co nas w nim porusza i zastanawia. To spotkanie wprowadza także do Namiotu Spotkania i ma za zadanie pomóc w przeżyciu go jako rozmowy z Panem Bogiem, a nie czasu, kiedy skupiamy się jedynie na samej interpretacji Słowa.

Wprowadzenie w kontekst psalmu

Na tym spotkaniu będziemy rozważać słowo Jezusa „Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?” (Mt 27,46 ; Mk 15,34). Jezus wypowiada je w momencie, kiedy cały ciężar wszystkich popełnionych przez nas grzechów odczuwa z całą mocą. Sam nigdy przedtem nie doświadczył grzechu, rozłąki z Ojcem, zerwania relacji, która jest dla Niego czymś najbardziej naturalnym. Na poziomie emocjonalnym czuje się całkowicie opuszczony. Jednak tak się składa, że Słowa te są także początkiem psalmu 22, napisanego na ok. 600 lat przed Narodzeniem Chrystusa. Żydzi przywiązywali wielką wagę do Słowa Bożego i znali jego fragmenty na pamięć. Jedną z form modlitwy tekstem psalmu było wypowiadanie pierwszych jego słów, w zamyśle mając całość, która wszystkim była dobrze znana. Prawdopodobne jest zatem, że Jezus wypowiadając te słowa na krzyżu wyraża nie tylko swoje opuszczenie spowodowane przygnieceniem ciężarem grzechów, ale i to wszystko, co niesie ze sobą całościowy wydźwięk psalmu 22. Niesamowite jest także to, że według żydowskiej tradycji był to psalm, który wypowiadano nad umierającymi. Nikt nie wypowiedział Go nad Jezusem, więc sam zrobił to dla siebie. Ale nie tylko. Wypowiedział go także w naszym imieniu, za nas - umierających z powodu grzechu.

Przeczytajmy więc go teraz i zastanówmy się, co sprawia, że jest tak wyjątkowy.

Informacja

Odczytujemy wspólnie Psalm 22

Charakter prorocki

- Co wskazuje na to, że słowa psalmu odnoszą się bezpośrednio do Jezusa?

- Co czyni ten psalm mesjańskim i prorockim?

Psalm, mimo iż powstał na około 6 wieków przed narodzeniem Chrystusa, podaje szczegóły, które bardzo wyraźnie wskazują na to, że są zapowiedzią Jego męki. Król Dawid uznawany za autora psalmu, pisząc go, powołując się być może na własne doświadczenia, prawdopodbnie nia miał jednak pojęcia, że tak naprawdę tworzy proroctwo, które wypełni się w osobie Mesjasza.

Drwią ze mnie wszyscy, którzy na mnie patrzą, wykrzywiają usta i potrząsają głowami:

„Zaufał PANU, niechże go ocali, niech go wybawi, jeśli go kocha!”.

—Ps 22,8-9

Zestawmy to z fragmentem:

Inni jednak mówili: „Poczekaj! Zobaczymy, czy przyjdzie Eliasz, aby Go wybawić”.

—Mt 27,49

Zwróćmy także uwagę na:

Moje gardło wyschło jak skorupa, język mi przywarł do podniebienia.

Bo sfora psów mnie osaczyła, obległa mnie zgraja złoczyńców. Przebili moje ręce i nogi,

policzyć mogę wszystkie kości moje. Oni zaś patrzą na mnie pogardliwie.

Dzielą między siebie moje ubranie, a o moją szatę rzucają losy.

—Ps 22,16-19

Szczególnie warto zwrócić uwagę na ten fragment:

Oddadzą cześć i pokłonią się wszyscy możnowładcy. Upadną przed Jego obliczem wszyscy, którzy zstępują do ziemi. A będę żyć dla Niego.

—Ps 22,30

Jeżeli mowa tu o zmarłym, to jest to wizja zupełnie nietypowa jak na Stary Testament, w czasach kiedy nauka o zmartwychwstaniu ciała praktycznie jeszcze nie istniała. To tylko jeszcze bardziej potwierdza prorocki charakter tego psalmu.

potomstwo moje będzie Mu służyło, przyszłemu pokoleniu opowie o Panu.

Będzie głosić Jego sprawiedliwość, opowie ludowi, który się narodzi, że Pan to uczynił.

—Ps 22,31-32

Potomstwem i ludem, który się narodzi jesteśmy my - Kościół, lud nowego przymierza głoszący Dobrą Nowinę o zmartwychwstaniu kolejnym pokoleniom. Na początku psalmu mamy wspomnienie o przodkach ufających Panu, czyli o ludzie starego przymierza. Tym samym psalm ten łączy w jedno całą historię zbawienia.

Trzy postawy

- Jak zmienia się nastawienie psalmisty na przestrzeni całego psalmu?

- Jakie części możemy w tym psalmie wyodrębnić? Czy jest widoczna granica między nimi?

Możemy zaobserwować w tym psalmie 3 części, a zarazem 3 rodzaje modlitw - lamentacja (wersety 1-19), błagalna (wersety 20-23) i dziękczynna/uwielbienia (24-32).

- W jakich proporcjach są one opisane? Jakie to może mieć znaczenie?

- Co odróżnia poszczególne części od siebie? Co jest charakterystyczne dla każdej z nich?

- W jakim czasie są wypowiadane?

Część lamentacyjna zajmuje najwięcej miejsca. Zazwyczaj skupianie się na przeżywaniu swojego bólu dominuje wszystko inne. Jest to zupełnie normalne. Bóg nie chce, żebyśmy udawali przed Nim, że wszystko jest w porządku i z lekkim sercem w każdej sytuacji jedynie Go uwielbiali. On chce usłyszeć o naszym cierpieniu. Kluczowe jest jednak to, by na samym cierpieniu się nie zatrzymywać i w nim nie pogrążać. By mimo wszystko szczerze wołać do Niego z prośbą czy błaganiem. Żeby mimo wszystko starać się uwielbić Go w tym, co przeżywamy.

Moja postawa

- Która z tych trzech postaw/rodzajów modlitw jest mi najbliższa?

- Jak wygląda moja modlitwa gdy cierpię, a jak gdy doświadczam radości i spełnienia?

- W jakim stopniu moje samopoczucie i nastrój determinują moją modlitwę? Jak sobie z tym radzę?

Na podstawie tych trzech części wyróżnionych w psalmie, możemy się zastanowić nad tym, jaką postawę my przyjmujemy wtedy, kiedy odczuwamy pustkę, kiedy czujemy się opuszczeni czy cierpimy.

Warto, żeby animator powiedział krótkie świadectwo i tym samym zachęcił uczestników do dzielenia się.

Podsumowanie + modlitwa

Właśnie daliśmy sobie nawzajem świadectwo. Podczas trwania tych rekolekcji słyszymy wiele świadectw, które są dla nas budujące. Dzielenie się tym, co Bóg zdziałał dla nas, jest niezwykle ważne dla naszej wiary. Cały psalm 22 jest także jednym wielkim świadectwem - świadectwem Jezusa - cierpiącego człowieka, który przeszedł przez piekło, ale mimo to nie stracił nadziei i wiary. Który swoją śmiercią i zmartwychwstaniem sprawił, że nie ma w naszym życiu takiego miejsca, takiej ciemności, takiego grzechu, w którym nie byłoby Go przy nas. Z którego On nie byłby w stanie nas wyciągnąć. Za chwilę udamy się na Namiot Spotkania, podczas którego będzie także okazja do spowiedzi. Niech ten czas będzie spotkaniem tego wszystkiego, co w nas opuszczone i cierpiące, z opuszczonym i cierpiącym Jezusem, który pragnie przyciągnąć nas do siebie. Nie analizujmy już słów, tylko spotkajmy Go w tych słowach. Nie interpretujmy, tylko szczerze z Nim porozmawiajmy - lamentujmy, prośmy, uwielbiajmy.

Spotkanie 3. - „Pragnę”

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

Spotkanie o pragnieniach ma bezpośrednio przygotować nas do spotkania z Chrystusem w Eucharystii, podczas modlitwy wieczornej. Dla niektórych uczestników spotkanie może być krępujące, bo w swoim życiu mogli systematycznie zapominać o tym czego oni pragną na rzecz pragnień osób wokół nich. Nie chcemy w czasie 1h 10 minut wykonywać pracy terapeutycznej - to nie jest cel animatorów. Chcemy natomiast przekazać uczestnikom, że warto z tematem pragnień pójść do Jezusa i z nim o tym pogadać.

Cele spotkania:

- uświadomić sobie swoje pragnienia

- zobaczyć, że Jezus też pragnie

- zobaczyć czego Jezus pragnie

Nasze pragnienia

Informacja

Proponujemy modlitwę do Ducha Świętego z prośbą o to, aby ukazał nam w nowym świetle nasze pragnienia.

W wierze temat pragnień i woli jest co najmniej skomplikowany. Słuchając uważnie tego, co zawarte jest w Piśmie Świętym, a tym bardziej w różnych pobożnych modlitwach i pieśniach można dojść do (mylnego) wrażenia, że człowiek religijny nie powinien mieć żadnych pragnień oraz woli. Mówimy “Bądź wola Twoja” w Modlitwie Pańskiej. Chrystus w Ogrójcu modli się “ale nie moja wola niech się stanie”. W konfesjonale można usłyszeć o “nieuporządkowanych pragnieniach”.

Informacja

Znalezione w internecie na forum w czasie przygotowywania tego konspektu: “Nienawidzę tej modlitwy, ale jeżeli tak wygląda właśnie Boża wola, to cóż, trzeba się dostosować do niej.”

Dzisiaj na spotkaniu chcemy porozmawiać o pragnieniach ludzi wierzących. Przeczytajmy:

Nadeszła [tam] kobieta z Samarii, aby zaczerpnąć wody. Jezus rzekł do niej: «Daj Mi pić!» Jego uczniowie bowiem udali się przedtem do miasta dla zakupienia żywności. Na to rzekła do Niego Samarytanka: «Jakżeż Ty będąc Żydem, prosisz mnie, Samarytankę, bym Ci dała się napić?» Żydzi bowiem z Samarytanami unikają się nawzajem. Jezus odpowiedział jej na to: «O, gdybyś znała dar Boży i [wiedziała], kim jest Ten, kto ci mówi: „Daj Mi się napić” - prosiłabyś Go wówczas, a dałby ci wody żywej». Powiedziała do Niego kobieta: «Panie, nie masz czerpaka, a studnia jest głęboka. Skądże więc weźmiesz wody żywej? Czy Ty jesteś większy od ojca naszego Jakuba, który dał nam tę studnię, z której pił i on sam, i jego synowie i jego bydło?» W odpowiedzi na to rzekł do niej Jezus: «Każdy, kto pije tę wodę, znów będzie pragnął. Kto zaś będzie pił wodę, którą Ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki, lecz woda, którą Ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody wytryskającej ku życiu wiecznemu». Rzekła do Niego kobieta: «Daj mi tej wody, abym już nie pragnęła i nie przychodziła tu czerpać»

—J 4,7-15

- O jakim pragnieniu mówi Samarytanka, a o jakim Jezus?

- Chrystus mówi o usunięciu (wygumowaniu) pragnienia z życia, czy o jego stałym zaspokojeniu (czy wręcz ciągłym zaspokajaniu)?

Cała rozmowa rozpoczyna się od wody czyli od potrzeby zaspokojenia pragnienia biologicznego. Chrystus jednak bardzo szybko od tego powszechnego doświadczenia ludzi żyjących na Bliskich Wschodzie (jak i zresztą wszystkich ludzi w ogóle) przechodzi głębiej.

Gdyż ten sam Bóg, który oświadcza, że nie musi nam wcale mówić, czy jest głodny, nie wahał się żebrać u Samarytanki o trochę wody. Był spragniony… Lecz mówiąc “Daj mi pić”, Stworzyciel domagał się właśnie miłości od swego biednego stworzenia. Był spragniony miłości… Ach! Czuję to bardziej niż kiedykolwiek: Jezusowi chce się pić

-— św. Matka Teresa z Kalkuty

Chrystus pokazuje człowiekowi swoje pragnienia. Tak jak do Samarytanki, podchodzi do każdego z nas i mówi czego pragnie. W ten sposób prowokuje w nas ważne pytania o to czego my sami pragniemy.

Informacja

Nie próbujmy tych pytań ścinać. Jeżeli w spotkaniu nie wyjdziemy od własnych pragnień to spotkanie może być “puste”.

- Jaką rolę pełnią pragnienia w moim życiu?

- Co robię z moimi pragnieniami? (Czy życie się “toczy”, czy w życiu kieruję się pragnieniami?)

- Jak rozpoznaję swoje pragnienia?

Rozpoczęliśmy dzisiejsze spotkanie od lekko prowokacyjnego pokazania ludzi wierzących jako osób, które “ignorują swoje pragnienia” w imię źle pojętej religijności. Teraz widzimy wyraźnie Chrystusa, który kieruje nas w stronę refleksji nad własnymi pragnieniami. Czy jest to “nowość” w Nowym Testamencie? Bynajmniej. Przeczytajmy:

Jak długo, Panie, całkiem o mnie nie będziesz pamiętał? Dokąd kryć będziesz przede mną oblicze? Dokąd w mej duszy będę przeżywał wahania, a w moim sercu codzienną zgryzotę? Jak długo mój wróg nade mnie będzie się wynosił? Spojrzyj, wysłuchaj, Panie, mój Boże! Oświeć moje oczy, bym nie zasnął w śmierci.

—Ps 13,2-4

- Czego pragnie psalmista?

- W jaki sposób oceniasz bezpośredniość, z jaką wyraża on swoje pragnienia?

Jezus na Krzyżu

Informacja

Ta część spotkania ma charakter przekazywania wiedzy. Nie unikajmy tego. Dostosuj informacje tutaj zawarte do swoich uczestników.

Przeczytajmy:

Potem Jezus, wiedząc, że już wszystko się dokonało, aby wypełniło się Pismo, rzekł: „Pragnę”. A znajdowało się tam naczynie pełne octu. Nałożono więc na hizop gąbkę nasączoną octem i podano Mu do ust. Kiedy Jezus skosztował octu, powiedział: „Wykonało się”; po czym skłonił głowę i oddał ducha

—J 19,28-30

- O jakie pragnienie chodzi Jezusowi?

We fragmencie tym użyte jest greckie słowo “διψω” (dipso), które dosłownie oznacza “chcę pić”. Takie tłumaczenie dosłowne ma sens i niewątpliwie Jezusowi konającemu na krzyżu brakowało wody. Podobnie jednak jak we fragmencie z Samarytanką widzimy w tym także drugie znaczenie. Kieruje nas ku tej interpretacji choćby Ps 42,2: “Jak łania pragnie wody ze strumieni, tak dusza moja pragnie Ciebie, Boże!” (Zestawianie tych dwóch “rodzajów” pragnienia wcale nie jest nowym pomysłem). Ewangelista napisał, że Chrystus chciał, „aby się wypełniło Pismo”. Jakie Pismo?

Informacja

Mogą być pytania o hizop – majeranek syryjski, którego gałązki osiągają do 90 cm długości. Trudno wyjaśnić, dlaczego tej rośliny użyto podczas ukrzyżowania. Wielu współczesnych tłumaczy uważa, że słowo mogło zostać pomylone podczas przepisywania, z racji jego podobieństwa do greckiego słowa oznaczającego włócznię. Co bardziej wnikliwi mogą też doszukiwać się niespójności w przekazach ewangelicznych - Mt mówi o pojeniu Jezusa octem, zaznaczając, że Jezus “skosztował, ale nie chciał pić”. Niemniej jednak użyte w obydwu tekstach słowa wskazują na dwie różne rzeczy - Mk i Mt wspominają o środku odurzającym, podawanym skazańcom dla uśmierzenia bólu, podczas gdy napój, o którym mowa u Jana to rozcieńczony ocet winny, który pili żołnierze i robotnicy.

Informacja

Warto wiedzieć, że w kręgach sceptyków powszechna jest teoria że to nie jest wypełnianie się proroctw tylko Ewangelie powstały o tyle lat później od wydarzeń na Golgocie, że autorzy “pobożnie” pisali je tak żeby wyszło dobrze. Warto mieć to na uwadzę prowadząc te spotkanie. Warto, abyś animatorze wcześniej zastanowił się jak sam się do tego odnosisz. Jako współautor konspektu mogę powiedzieć z przekonaniem, że całe życie Jezusa było tak naznaczone symboliką, że świadome nawiązywanie Jezusa do nich w momencie kulminacyjnym mi w ogóle nie kłóci się z wiarą i logiką.

Przeczytajmy:

Moje gardło suche jak skorupa, język mój przywiera do podniebienia

—Ps 22,16

A może chodzi Jezusowi o fragment z innego psalmu. Przeczytajmy:

Wysłuchaj mnie, Panie, bo Twoja łaska pełna jest dobroci; wejrzyj na mnie w ogromie swego miłosierdzia! Nie kryj swego oblicza przed Twoim sługą; prędko mnie wysłuchaj, bo jestem w ucisku. Zbliż się do mnie i wybaw mnie; uwolnij mnie przez wzgląd na moich wrogów! Ty znasz moją hańbę, mój wstyd i mą niesławę; wszyscy, co mnie dręczą, są przed Tobą. Hańba złamała moje serce i sił mi zabrakło, na współczującego czekałem, ale go nie było, i na pocieszających, lecz ich nie znalazłem. Dali mi jako pokarm truciznę, a gdy byłem spragniony, poili mnie octem.

—Ps 69,17-22

- Jakie uczucia wyraża ten fragment? Czego pragnie psalmista?

Czego Jezus pragnie?

Opowiedzieliśmy sobie o naszych pragnieniach. Zobaczyliśmy, że nasze pragnienia nie są obojętne Chrystusowi. Pragnienia są ważne. Jak często o nich rozmawiamy?

Ostrzeżenie

Trzeba uważać, aby nie doszło do konkluzji - nie znam niczyich pragnień - nie mam przyjaciół. Dzielenie się pragnieniami to silny czynnik i dość częsty, ale nie jest konieczny - można zbudować przyjaźń bez tego.

- Czyje pragnienia znam?

- Z kim dzielę się pragnieniami?

- Jak to jest słyszeć o czyiś pragnieniach?

- Jak to jest mówić o swoich pragnieniach?

Dzielenie się swoimi pragnieniami to jeden z podstawowych “budulców” głębokich relacji międzyosobowych. Wiele osób zna moje osiągnięcia i wady, mój styl mówienia i nawyki. Takie rzeczy stanowią “przestrzeń publiczną” mojej osoby. O tym kto zna moje pragnienia decyduję sam. Dzielenie się pragnieniami jest jednym z wyróżników relacji przyjaźni.

Chrystus chce z nami relacji. Chce poznać nasze pragnienia, serce, ale chce też odwrotnie - byśmy my poznali Jego pragnienia. Czasami poznanie nawzajem swoich pragnień zajmuje wiele czasu i nawet po wielu latach będzie wciąż niejedno do odkrycia.

Podczas uroczystego śniadania z okazji złotych godów małżeńskich, żona pomyślała: “Od pięćdziesięciu lat odstępuję zawsze mężowi górną, chrupiącą część bułki, dziś mam prawo samej sobie zrobić ucztę tym ulubionym smakołykiem”. I wzięła górę bułki, dół podała mężowi. Na to staruszek z radością ucałował rękę żony i wyznał: “Kochanie, zgotowałaś mi radość dnia. Pięćdziesiąt lat nie jadłem spodniej części bułeczki, choć to najbardziej lubię. Cały czas myślałem, że skoro tobie tak smakuje, to ty masz do niej pierwszeństwo”.

—Anonim

Spróbujmy w takim kontekście pomyśleć o Jezusie:

Informacja

Jeżeli grupa ma problem z przypomnieniem sobie fragmentów animator musi być przygotowany, aby podać parę przykładów: Jezus pragnął uzdrawiać, pragnął nas nauczać, pragnął nas zbawić itd. Jeżeli punkt “nie leży” to przejdźmy po prostu po czymś takim do czytania fragmentów w dalszej części konspektu.

- Przychodzi do Ciebie znajomy i zadaje “proste pytanie”: “Czego pragnął Jezus?” - co odpowiadasz?

- Jakie kojarzymy momenty z życia Jezusa (fragmenty z Pisma Świętego) pokazujące nam czego pragnie Jezus?

Bóg bardzo otwarcie dzieli się z nami swoimi pragnieniami. Nie mamy Boga, który tworzy zagadki i zastanawia się czy poprawnie rozszyfrujemy poprawny wynik. Chrystus przez całe swoje życie “mówił prosto z mostu” o co mu chodzi i po co przyszedł.

Przeczytajmy:

Przyszedłem rzucić ogień* na ziemię i jakże bardzo pragnę, żeby on już zapłonął.

—Łk 12,49

Przeczytajmy:

Gdy przebywał w jednym z miast, zjawił się człowiek cały pokryty trądem. Gdy ujrzał Jezusa, upadł na twarz i prosił Go: «Panie, jeśli chcesz, możesz mnie oczyścić». Jezus wyciągnął rękę i dotknął go, mówiąc: «Chcę, bądź oczyszczony». I natychmiast trąd z niego ustąpił.

—Łk 5,12-13

Przeczytajmy:

Miłości pragnę, nie krwawej ofiary, poznania Boga bardziej niż całopaleń.

—Oz 6,6

Przeczytajmy:

Piłat zatem powiedział do Niego: «A więc jesteś królem?» Odpowiedział Jezus: «Tak, jestem królem. Ja się na to narodziłem i na to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie. Każdy, kto jest z prawdy, słucha mojego głosu».

—J 18,37

Przeczytajmy:

[Jezus] wziął znowu Dwunastu i zaczął mówić im o tym, co miało Go spotkać: «Oto idziemy do Jerozolimy. A [tam] Syn Człowieczy zostanie wydany arcykapłanom i uczonym w Piśmie. Oni skażą Go na śmierć i wydadzą poganom. I będą z Niego szydzić, oplują Go, ubiczują i zabiją, a po trzech dniach zmartwychwstanie»

—Mk 10,32b-34

Bezpośrednio przed męką Chrystus w modlitwie do swojego Ojca pokazuje nam swoje najgłębsze pragnienia i motywacje. Jest to modlitwa arcykapłańska Chrystusa.

Przeczytajmy:

Ja za nimi proszę – nie proszę za światem. Proszę za tymi, których Mi powierzyłeś, gdyż należą do Ciebie. Wszystko, co jest moje, jest Twoje, a to, co Twoje, jest moje. Ja w nich doznałem chwały. I już nie jestem na świecie, lecz oni są na świecie. Ja wracam do Ciebie. Ojcze Święty, strzeż ich w imię Twoje, które Mi dałeś, aby byli jedno jak My. Kiedy byłem z nimi, chroniłem ich w imię Twoje, które Mi dałeś, i ich ustrzegłem. Żaden z nich się nie zagubił, poza synem zatracenia, aby wypełniło się Pismo. Teraz wracam do Ciebie, a mówię to na świecie, aby wypełniała ich moja radość. Ja przekazałem im Twoją naukę, a świat ich znienawidził, gdyż nie należą do świata, podobnie jak i Ja nie należę do tego świata. Nie proszę, abyś ich zabrał ze świata, lecz abyś ich ustrzegł przed złem. Oni nie należą do świata, tak jak i Ja nie należę do tego świata. Uświęć ich przez prawdę! Twoja nauka jest prawdą. Podobnie jak Mnie posłałeś na świat, tak i Ja ich posłałem na świat. Ja uświęcam się za nich, aby i oni zostali uświęceni w prawdzie. Proszę Cię nie tylko za nimi, lecz także za tymi, którzy uwierzą we Mnie dzięki ich nauczaniu, aby wszyscy byli jedno. Podobnie jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, tak i oni niech będą w Nas, aby świat uwierzył, że to Ty Mnie posłałeś. Obdarzyłem ich chwałą, jaką otrzymałem od Ciebie, aby byli jedno, podobnie jak My jedno jesteśmy. Ja w nich, a Ty we Mnie – niech staną się doskonałą jednością, aby świat poznał, że to Ty Mnie posłałeś i tak ich umiłowałeś, jak Mnie umiłowałeś. Ojcze, pragnę, aby ci, których Mi powierzyłeś, byli ze Mną tam, gdzie Ja jestem, aby oglądali moją chwałę, którą Mnie obdarzyłeś. Umiłowałeś Mnie bowiem przed stworzeniem świata.

—J 17, 9-24

- O co Chrystus prosi dla nas?

- Co dla mnie oznacza wybór przez Chrystusa jedności jako głównego pragnienia?

- Z którym pragnieniem Jezusa identyfikuję się najbardziej?

Jako podsumowanie przeczytajmy:

To są proste wyjaśnienia; mają sens, trzymają się faktów. Jednakże jeszcze raz pozwólcie mi zasugerować coś jeszcze bardziej ubogacającego nasze rozumienie Kalwarii. Wiąże się to z Janem Ewangelistą i jego symboliką. Mam tu na myśli częste używanie przez niego słów i zwrotów, które sugerują więcej, niż mogą wyraźnie powiedzieć. Jak możemy połączyć Jezusowe „Pragnę” z własną symboliką Jana?

Zacznijmy od wydarzenia ewangelicznego na pewno wam znanego. Pamiętacie, jak Piotr, by ochronić Jezusa, dobył miecza i odciął prawe ucho Malchusowi, słudze arcykapłana. Co Jezus powiedział do Piotra? „Schowaj miecz do pochwy. Czyż nie mam pić kielicha, który Mi podał Ojciec?” (J 18, 11). Jaki kielich? Cierpienie i śmierć. Przypomnijcie sobie, jak Jezus klęczał w ogrodzie Getsemani pokryty krwawym potem, ponieważ Jego ciało wzdragało się przed cierpieniem, przed śmiercią, a jednak się modlił: ,,Ojcze, jeśli chcesz, zabierz ode Mnie ten kielich! Jednak nie moja wola, lecz Twoja niech się stanie” (Łk 22, 42). Na krzyżu samo pragnienie fizyczne, pragnienie takie, jakie się czuje po dniu bez wody na pustyni, było zaiste ogromne; lecz nie pragnienie fizyczne przeważało w umyśle Jezusa. Ponad wszystko Jezus pragnął wypić kielich cierpienia i śmierci, wypić go do ostatniej kropli. Dlaczego? Dlatego, że tylko wtedy, kiedy zakosztował gorzkiego wina śmierci, wola Jego Ojca została wypełniona.

Co zatem było najgłębszym pragnieniem Jezusa, o wiele większym niż pragnienie wody lub wina? Po prostu, pragnął wypełnić to, po co się narodził. Bardziej niż czegokolwiek innego w życiu pragnął śmierci. Za nas. Z czystej miłości.

—Walter Burghardt SJ, „Miłość jest płomieniem Pańskim”

Eucharystia - spotkanie pragnień

Skoro wiemy, że my pragniemy Boga i że Bóg pragnie się spotkać z nami powstaje pytanie jak możemy się spotkać. Gdzie możemy się spotkać. Grzech jest tym co rozdzieliło człowieka od Boga.

- W jakich okolicznościach najłatwiej spotkać mi się z osobowym Bogiem?

- Jaki element Mszy Świętej jest dla nas najbardziej osobisty? Kiedy jest to osobowe spotkanie?

Eucharystia jest w swojej strukturze dialogiem!

Struktura Liturgii Słowa:

1. Czytanie Pisma (Bóg mówi do nas),

2. Psalm responsoryjny (Człowiek odpowiada Bogu),

3. Ewangelia (Bóg mówi do nas),

4. Modlitwa wiernych (Człowiek odpowiada).

Dzisiaj wieczorem będziemy przeżywać kulminacyjny punkt rekolekcji. Po wsłuchaniu się w 7 słów Jezusa chcemy spotkać się z Chrystusem w Eucharystii.

Dokumenty Soborowe mówiąc o Eucharystii posługują się pojęciem, że jest ona „źródłem i zarazem szczytem całego życia chrześcijańskiego” (Sobór Watykański II, konst. Lumen gentium, 11). „Inne zaś sakramenty, tak jak wszystkie kościelne posługi i dzieła apostolstwa, wiążą się ze świętą Eucharystią i do niej zmierzają. W Najświętszej bowiem Eucharystii zawiera się całe duchowe dobro Kościoła, a mianowicie sam Chrystus, nasza Pascha” (Sobór Watykański II, dekret Presbyterorum ordinis, 5). I choć pewno wszyscy to czujemy to wiemy z praktyki, że do takiego przeżywania Mszy Świętej dojrzewamy stopniowo i nie zawsze postrzegamy ją w ten sposób.

Przeczytajmy:

Źródło pragnie aby z niego pić

—św. Grzegorz z Nyssy

- Jaki jest “sens” istnienia źródła? Co źródło “może robić”?

- Pragnieniem Chrystusa jest zaspokoić Twoje pragnienia - jak ta perspektywa oddziaływuje na Twoje życie?

Przeczytajmy:

Symbolika źródła pomaga nam głębiej zrozumieć symbolikę serca. Bo zwykle, kiedy słyszymy o sercu, to myślimy o nim jako siedlisku uczuć. Ale serce musi być widziane jako symbol osoby dającej siebie. Na tym polega miłość, bo miłość nie jest uczuciem. Oczywiście, z miłością związane są uczucia, ale istotą miłości nie jest uczucie, tylko akt woli, poprzez który osoba czyni dar z siebie. Właśnie źródło wyraża tę postawę dawania, dawania siebie. Napis, który znajduje się na kamiennym obramowaniu pewnego źródła: „Proste jest moje zadanie, dawanie i tylko dawanie”, bardzo trafnie wyraża to, o czym mówi źródło, nieustannie tryskająca woda. Woda, można by powiedzieć, w stadium dawania, ciągłego dawania.

—ks. Franciszek Blachnicki

W spotkanie pragnień wpisane jest… poczucie niedosytu! Ten nieustający niedosyt buduje drogę dojrzewania. Wiara jest spotkaniem pragnącego człowieka z pragnącym Bogiem. Pragniemy przebywać ze sobą razem, odkąd musieliśmy opuścić Eden.

Wspólnota pragnących

Wyraźnie zobaczyliśmy dwie perspektywy. Podsumujmy je sobie:

Przeczytajmy:

Pamiętam dni starodawne, rozmyślam o wszystkich Twych dziełach, rozważam dzieło rąk Twoich. Wyciągam ręce do Ciebie; moja dusza pragnie Ciebie jak zeschła ziemia. Prędko wysłuchaj mnie, Panie, albowiem duch mój omdlewa. Nie ukrywaj przede mną swego oblicza, bym się nie stał podobny do tych, co schodzą do grobu

—Ps 143,5-7

Przeczytajmy:

Wtedy rzekł do nich: «Gorąco pragnąłem spożyć Paschę z wami, zanim będę cierpiał. Albowiem powiadam wam: Już jej spożywać nie będę, aż się spełni w królestwie Bożym». Potem wziął kielich i odmówiwszy dziękczynienie rzekł: «Weźcie go i podzielcie między siebie; albowiem powiadam wam: odtąd nie będę już pił z owocu winnego krzewu, aż przyjdzie królestwo Boże». Następnie wziął chleb, odmówiwszy dziękczynienie połamał go i podał mówiąc: «To jest Ciało moje, które za was będzie wydane: to czyńcie na moją pamiątkę!» Tak samo i kielich po wieczerzy, mówiąc: «Ten kielich to Nowe Przymierze we Krwi mojej, która za was będzie wylana

—Łk 22,15-20

Jak bardzo chcielibyśmy, aby takie zestawienie Pisma Świętego było jak najszerzej znane! Jak bardzo odmienne to podejście do wiary niż przestrzeganie wytycznych, lęk przed sądem i poczucie obowiązku. Takie postrzeganie wiary dawałoby nam wszystkim radość.

Do tej pory rozmawialiśmy o pragnieniach Jezusa i naszych indywidualnych. Te dwie perspektywy są nam najbliższe, najbardziej naturalne. Nie jesteśmy jednak w tych pragnieniach sami.

Przeczytajmy:

Jeśli więc jest jakieś napomnienie w Chrystusie, jeśli - jakaś moc przekonująca Miłości, jeśli jakiś udział w Duchu, jeśli jakieś serdeczne współczucie - dopełnijcie mojej radości przez to, że będziecie mieli te same dążenia: tę samą miłość i wspólnego ducha, pragnąc tylko jednego, a niczego nie pragnąc dla niewłaściwego współzawodnictwa ani dla próżnej chwały, lecz w pokorze oceniając jedni drugich za wyżej stojących od siebie(..) To dążenie niech was ożywia; ono też było w Chrystusie Jezusie. On, istniejąc w postaci Bożej, nie skorzystał ze sposobności, aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. A w zewnętrznym przejawie, uznany za człowieka, uniżył samego siebie, stawszy się posłusznym aż do śmierci - i to śmierci krzyżowej

—Flp 2,2-8

- Co jest “dopełnieniem radości” św. Pawła?

- Jak często patrzysz na innych we Wspólnocie Kościoła jako na pragnących tego samego co Ty?

Pragnienia są czymś niebywale osobistym, wyróżnikiem relacji. Od tego zaczęliśmy nasze spotkanie. Ludzie wierzący rozszerzają serca i odkrywają, że “najgłębsze i najintymniejsze pragnienia” ich serc wcale nie są niezrozumiałe dla innych wokół. To zmienia wszystko. Bliźni od tej pory nie jest osobą, która jest współużytkownikiem tej samej przestrzeni życiowej co my. Bliźni to osoba, która w głębi jest taka sama jak ja. Ma takie samo pragnienie miłości i spotkania z Bogiem. Każdy z nas jest osobnym mikrokosmosem, tajemnicą, indywidualnością, ale to jedno nas łączy: wszyscy pragniemy Boga i miłości bardziej niż czegokolwiek innego. Jedni z nas to już wiedzą i tak nazywają, inni czują to, ale nie wiedzą jak to wyrazić. Jesteśmy na różnym etapie tego samego dążenia.

- W jaki sposób możemy sobie w tej “wspólnocie pragnących” pomóc?

- Co takie spojrzenie na innych wokół mnie zmienia?

Informacja

To dobre miejsce na świadectwo animatora o Wspólnocie Kościoła w którym otrzymuje umocnienie od innych “pragnących” w drodze do jedności z Bogiem.

Podsumowanie i zastosowanie

„Boga nikt nigdy nie widział; Jednorodzony Bóg, który jest w łonie Ojca, On nam Go objawił” (J 1,18). Wcielony Bóg objawił nam, że Bóg pragnie naszych pragnień, chce nas kochać, chce być obecnym w naszej duszy i zalać nas swoim miłosierdziem. Chce wciąż dawać siebie, taka jest Jego natura. Nasz Bóg „ma tylko tyle, ile daje”.

—H. U. von Balthasar

W ramach podsumowania przeczytajmy:

Stworzyłeś nas bowiem jako skierowanych ku Tobie. I niespokojne jest serce nasze, dopóki w Tobie nie spocznie.

—św. Augustyn

Niech zastosowaniem tego spotkania będzie dzisiejsze przygotowanie do Eucharystii. Bezpośrednio przed jej rozpoczęciem znajdźmy 5 minut (nie trzeba więcej) na zadanie sobie pytań:

- Czego teraz pragnę? Z jaką intencją przychodzę na Mszę?

- Dlaczego chcę uczestniczyć w tej Eucharystii?

- Czego pragnie ode mnie Bóg?

Z odpowiedziami na te trzy pytania niech zastanie nas procesja wejścia.

Spotkanie 4. - „Wdzięczność i wolność”

Cel spotkania + wprowadzenie dla animatora

Cały wczorajszy dzień miał swoją dynamikę opartą na 7 słowach wypowiedzianych przez Jezusa na Krzyżu. Staraliśmy się każde z nich odpowiednio wyeksponować. Na tym spotkaniu chcemy zebrać owoce tych rozważań i przeprowadzić uczestników w kierunku zastosowania i owoców rekolekcji. Nie chcemy być słuchaczami, którzy zatrzymali się obok Golgoty i przypatrywali się wydarzeniom, a następnie ruszyli dalej w swoją stronę. Spotkanie Jezusa ukrzyżowanego jest przejmujące - zmienia życie. Jeżeli coś wczoraj “uciekło” Twojej grupie z treści nie próbuj tego naprawiać. Jedni uczestnicy byli gotowi na skupienie na każdym z 7 słów, inni wyłapali tylko kilka zdań. To normalne i spodziewane. Niezależnie jak było - zmierzaj w kierunku świadectwa o tym, że Bóg chce, abyśmy nie byli obojętni na to co dla nas zrobił.

Cele spotkania:

- Popatrzenie na Krzyż Chrystusa w charakterze złożonej ofiary

- Synteza 7 słów Jezusa - dzielenie się owocami soboty

- Zobaczenie postawy wdzięczności jako owocu spotkania z Chrystusem

- Wprowadzenie uwalniającej wdzięczności do swojego życia

Modlitwa

W miarę możliwości modlitwa spontaniczna. Proponujemy, aby w czasie modlitwy zrobić dwa elementy: prośby o owoce rekolekcji oraz podziękowania Bogu za to co za nami. Dla Ciebie będzie to okazja do zobaczenia czy któryś z tych rodzajów modlitwy w Twojej grupie jest bardziej “dominujący” - może pozwolić Ci to szybko rozeznać jak rozłożyć akcenty tego spotkania.

Krzyż, który nie jest anonimowy

Cały wczorajszy dzień skoncentrowany był wokół Jezusa na Krzyżu. Adorowaliśmy go, dzieliliśmy się jego znaczeniem w naszym życiu. Krzyży jest wokół nas wiele - w domach, kościołach, salach lekcyjnych, przy drogach, cmentarzach, w kapliczkach polnych. Nie mamy czasu, aby na każdy popatrzeć w skupieniu i coś w nim odkryć. Ostatecznie życie niejako zmusza nas, abyśmy uczynili większość z tych krzyży anonimowymi. Jest coś przerażającego w myśli, że Krzyż Chrystusa może zacząć być dla nas “przezroczysty”. Wizerunki krzyży różnią się między sobą! Każdy co innego podkreśla, inaczej do nas przemawia.

Informacja

Wielki Post pomaga nam uciec od tego zagrożenia - Kościół zasłania nam wizerunki Krzyża po to, abyśmy kiedyś mogli na niego spojrzeć w nowy sposób

- Jaki wizerunek krzyża jest mi bliski? Dlaczego?

- Jak często zwracasz uwagę na krzyże w Twoim otoczeniu?

Jeden mały krzyż otrzymaliśmy wczoraj na własność i dostaliśmy zadanie, aby go “przyswoić”, uczynić swoim poprzez zapisanie na nim swoich odkryć.

Informacja

Podkreślamy, że pytanie jest tylko dla chętnych, bo może mocno ingerować w prywatność

- Co zapisałeś na swoim krzyżu?

- Jak przeżyłeś/aś wczorajszą Eucharystię?

Spoglądając na Krzyż rodzą się w nas pytania. Przekraczając granicę “anonimowości” Krzyża zderzamy się niemal natychmiastowo z buntem - “Czemu śmierć? Czemu nie dało się inaczej?”. Punkt kulminacyjny naszych rekolekcji połączył Krzyż z przeżyciem Eucharystii. Msza Święta jest często nazywana Najświętszą Ofiarą. Ofiara została wpisana w naszą wiarę. Spróbujmy rozpocząć spotkanie od lepszego jej zrozumienia.

Dlaczego ofiara?

Informacja

Ta część spotkania ma charakter przekazywania wiedzy. Nie unikajmy tego. Dostosuj informacje tutaj zawarte do swoich uczestników.

Jezus nie wymyślił składania ofiary. Żydzi również jej nie wymyślili. W XX w. pojawiło się pojęcie łac. Homo religiosus - człowiek religijny. Niezależnie od okresu historycznego czy szerokości geograficznej ludzie przejawiają religijną naturę. W każdej kulturze człowiek odczuwał potrzebę składania bogu/bogom ofiary. W każdej kulturze była obecna intuicja człowieka, że bogu “należy się” coś od nas. W tym znaczeniu ta praktyka jest pra-kultem wobec Boga Jedynego.

Dar ofiarny to symbol, którego znaczenie zależy od wewnętrznej postawy ofiarującego. Ta postawa może wyrażać adorację i uwielbienie, dziękczynienie i prośbę, uznanie winy i pokutę. Ofiara dokonuje się na miejscu spotkania z Bogiem, gdzie zostaje pokonany dystans, jaki powstał pomiędzy świętością Boga a grzesznością człowieka i dzięki niej możliwa jest komunia pomiędzy Bogiem i człowiekiem.

Echo tego pra-kultu znajdujemy także w Biblii:

Abel był pasterzem trzód, a Kain uprawiał rolę. Gdy po niejakim czasie Kain składał dla Pana w ofierze płody roli, zaś Abel składał również pierwociny ze swej trzody i z ich tłuszczu, Pan wejrzał na Abla i na jego ofiarę; na Kaina zaś i na jego ofiarę nie chciał patrzeć. Smuciło to Kaina bardzo i chodził z ponurą twarzą.

– Rdz 4,2-5

W Księdze Kapłańskiej wyodrębniono 5 rodzajów ofiar. Spróbujmy się im przyjrzeć.

Informacja

Animator wyciąga kartki i rozdaje uczestnikom. Każdy z uczestników odczytuje kartkę. Jedną kartkę z trzema pytaniami kładzie na środku stołu w widocznym miejscu dla wszystkich.

Ofiara całopalna (hebrajskie olah):

zwana także całkowitą, ponieważ palono całe zwierzę w celu wyrażenia najwyższej czci względem Boga. Każdego dnia rano i wieczorem zabijano jagnię tak, że ofiara ta musiała się palić przez cały dzień i całą noc: „Dalej Pan powiedział do Mojżesza: «Rozkaż Aaronowi i jego synom, co następuje: Oto prawo odnoszące się do ofiary całopalnej: ofiara całopalna będzie na palenisku, na ołtarzu całą noc aż do rana, a ogień ołtarza będzie na nim płonął. Potem kapłan włoży szatę lnianą i spodnie lniane na ciało, usunie popiół z ofiary całopalnej, którą ogień strawił na ołtarzu, i wysypie go obok ołtarza. Następnie zdejmie ubranie, włoży inne szaty i wyniesie popiół poza obóz na miejsce czyste. Ogień na ołtarzu będzie stale płonąć - nigdy nie będzie wygasać. Na nim kapłan każdego poranka zapali drwa, na nim ułoży ofiarę całopalną, na nim zamieni w dym tłuszcz ofiar biesiadnych. Ogień nieustanny będzie płonąć na ołtarzu - nigdy nie będzie wygasać!” (Kpł 6,1-6). Nigdy nie mogła być przerwana i dlatego nazywała się tamid – ofiarą nieustanną.

Ofiara przebłagalna (hattat):

czyli ofiara za grzech. Ofiara za grzech nie była znana aż do momentu zawarcia Przymierza Synaickiego, gdyż wcześniej nie istniała prawna możliwość oczyszczenia jakiegokolwiek grzechu przez ofiarę. Ofiary za grzech i występek nie były wcale najistotniejszym składnikiem ceremonialnej części Prawa. Ofiary, które w Prawie były najważniejsze, są wymienione w pierwszym komentarzu do Dekalogu (Wj 20,24) i są to ofiary całopalne i biesiadne (spokojne), a więc te, które Stary Testament określa mianem „miłej wonności”. Te właśnie ofiary miały być zasadniczym celem wybudowania ołtarza. Ofiary zadośćuczynienia były złem koniecznym, nie były dla Pana przyjemne. Ich celem było przypominanie grzechu i wzbudzanie skruchy: „Prawo bowiem, posiadając tylko cień przyszłych dóbr, a nie sam obraz rzeczy, przez te same ofiary, corocznie ciągle składane, nie może nigdy udoskonalić tych, którzy się zbliżają. Czyż bowiem nie przestano by ich składać, gdyby składający je raz na zawsze oczyszczeni nie mieli już żadnej świadomości grzechów? Ale przez nie każdego roku [odbywa się] przypomnienie grzechów.” (Hbr 10,1-3)

Ofiary biesiadne (zebah szelamim) – komunijne;

ofiary wspólnotowe lub ofiary pokoju; inna nazwa: ofiary zaspokojone; zawsze były połączone z rytualną ucztą. Choć nazwa ofiary biesiadnej nie pojawia się przed daniem Prawa na Synaju, to można jednak przypuszczać, że już w czasach Mojżesza ten typ ofiary był dobrze znany. Dowodem tego jest chociażby bałwochwalcza ofiara biesiadna złożona przez Izraelitów przy okazji ulania złotego cielca (Wj 32,6). Pierwsza wzmianka o ofierze „szelamim” jest zawarta w komentarzu do Dekalogu dotyczącym przeznaczenia ołtarza: „Uczynisz Mi ołtarz z ziemi i będziesz składał na nim twoje całopalenia, twoje ofiary biesiadne z twojej trzody i z bydła na każdym miejscu, gdzie każę ci wspominać moje imię. Przyjdę do ciebie i będę ci błogosławił.” (Wj 20,24).

Ofiary z pokarmów (minhah)

to ofiary bezkrwawe z płodów rolnych. Do każdej ofiary bezkrwawej należały dodatki: olej, którym polewano dar ofiarny albo z nim go mieszano, a także sól i kadzidło. Tylko nieznaczna część tych ofiar była spalana na ołtarzu razem z kadzidłem jako azkarah, czyli przypomnienie, ponieważ przypominała ofiarującemu łaskawości Jahwe, reszta należała do kapłanów. Ofiary z pokarmów składane przez kapłanów były w całości palone, szczególnie ta codzienna (minhah), składana przez arcykapłana. Te ofiary składano na dziedzińcu lub w miejscu świętym. Do tego typu ofiar należały: codzienna ofiara z kadzidła, chleby pokładne, ofiara z wina oraz światła złotego świecznika. Z ofiar składanych na dziedzińcu szczególnie ważną była ta, którą codziennie składał arcykapłan za siebie samego i za wszystkich kapłanów, oraz ofiara przebłagalna ubogich, których nie było stać na ofiarę krwawą (Kpł 2; 4,11-13).

Kadzenie wonne (hebr. „ketoreth”

od czasownika palić (ofiarę lub kadzidło) – łączy się często z przymiotnikiem „wonne” (hebr. „sam”). “Każdego zaś ranka będzie spalał Aaron na nim wonne kadzidło, gdy będzie przysposabiał lampy do świecenia. A gdy Aaron zapali o zmierzchu lampy, zapali również kadzidło, które będzie spalane ustawicznie przed Panem poprzez wszystkie wasze pokolenia. I znów powiedział Pan do Mojżesza: «Weź sobie wonności: żywicę pachnącą, muszelki i galbanum pachnące, i czyste kadzidło, niech będą w równej ilości. Mieszając je uczynisz z tego kadzidło wonne - zrobione tak, jak się robi wonności - posolone, czyste, święte. Zetrzesz na proszek jego części i położysz przed Świadectwem w Namiocie Spotkania, gdzie Ja będę spotykał się z tobą, i będzie to dla was rzecz bardzo święta. Kadzidła w ten sposób przygotowanego nie będziecie robić dla siebie, gdyż poświęcone jest ono dla Pana. Ktokolwiek by zrobił podobne, aby się rozkoszować jego wonią, będzie wykluczony ze swego ludu».” (Wj 30,7-8.34-38)

- Jaki rodzaj ofiary masz opisany?

- Na czym ta ofiara polegała?

- Po co ją składano?

Pojęcie ofiary dla Boga ewoluowało w czasie. Bóg coraz więcej mówił nam o jej znaczeniu. Uczyliśmy się jako ludzkość składania “dobrej ofiary”. Prawo Mojżeszowe precyzyjnie wyznaczało swoistego rodzaju taryfikator w składaniu ofiary i tak przykładowo:

Za grzech

Należało ofiarować

Kapłana

cielca

Zgromadzenia Izraelitów

cielca lub kozła (Lb 15,24)

księcia

kozła

Izraelity z ludu pospolitego

kozę lub owcę

ubogiego

parę synogarlic lub gołębi

bardzo ubogiego

1/10 efy mąki (4 litry)

Ofiara od “zapłaty Bogu” lub “wynagrodzenia Bogu” stopniowo ewoluuje w kierunku świadectwa łączności z nim. Chrystus definiuje swoje pragnienie ofiary: “Idźcie i starajcie się zrozumieć, co znaczy: Chcę raczej miłosierdzia niż ofiary. Bo nie przyszedłem powołać sprawiedliwych, ale grzeszników»” (Mt 9,13)

To nawracanie nas przez Jezusa, abyśmy patrzyli na to co naprawdę istotne, ma miejsce także w czasie gdy On sam składa ofiarę!

Zrozumieć Chrystusa

Przeczytajmy:

A szło za Nim mnóstwo ludu, także kobiet, które zawodziły i płakały nad Nim. Lecz Jezus zwrócił się do nich i rzekł: «Córki jerozolimskie, nie płaczcie nade Mną; płaczcie raczej nad sobą i nad waszymi dziećmi!

—Łk 23,27-28

- O czym świadczy, że z “mnóstwa ludu” Jezus zwrócił się akurat do zawodzących kobiet?

- Jak mogły poczuć się niewiasty po słowach Jezusa?

Chrystus zwracając uwagę na lamentujące kobiety pokazuje, że ich zachowanie go poruszyło. W krótkich słowach przekazuje im komunikat: “nie o to tutaj chodzi, nie zrozumiałyście”. Możemy sobie wyobrazić ich zaskoczenie i dezorientację! Przecież pewno wiele z nich robiło to ze szczerej empatii. To zdarzenie opisane w Ewangelii według św. Łukasza jest również dla nas silną przestrogą - można nie zrozumieć przesłania Jezusa nawet gdy jest się obok Niego w szczytowych godzinach Jego życia. Powinniśmy się troszczyć o to, aby takiego błędu nie popełnić w naszym życiu.

Informacja

Istniała instytucja “zawodowych płaczek”. Jest szansa, że niewiasty opisane w Ewangelii właśnie są takimi osobami. Niezależnie od motywacji kobiet nadal Chrystus tę motywację “naprowadza” na inny tor.

- Jakie “7 słów” powiedział do nas z Krzyża?

Informacja

Pytanie wprowadzające, ale także pobudzające intelekt. Nie zróbmy z tego jednak egzaminu gimnazjalnego. Jeżeli grupa jest rozkojarzona to jej pomóżmy (ile razy nam się zdarzyło dopiero co wychodząc z kościoła nie pamiętać o czym była Ewangelia z dnia)

Spotkaliśmy się wspólnie na rekolekcjach po to, aby zastanowić się nad tymi słowami. Uklękliśmy przed Jezusem z myślą “Jezu czy ja Cię dobrze rozumiem?” i nadzieją, że pozwoli nam to na jakieś ważne odkrycie.

- Które z 7 słów jest mi najbliższe tu i teraz? Które “wywarło” na mnie największy wpływ w przeszłości?

- Gdzie najlepiej wyraża się moja osobista nadzieja związana z krzyżem? Co jest dla mnie największym umocnieniem: “dziś będziesz w raju”? “oto matka twoja?” “w twoje ręce, ojcze”?

- Co słowa Jezusa z Krzyża zmieniają w mojej wierze? Jaką perspektywę rysują?

Jezus chce, abyśmy umieli kochać. Chce nas do miłości pociągnąć, pokazać, że jest możliwa i możemy mieć w niej udział. Lekcja Krzyża to lekcja Miłości. To tak jakby Jezus nam powiedział: “Nie chodzi o moje cierpienie, chodzi o to jak kocham!”. Chrystus radykalnie stawia Miłość w centrum. Pokazuje, że miłość jest kluczem i sensem życia. Miłość w której dobrowolnie i bezinteresownie dajemy się drugiej osobie.

Pięknie to brzmi, ale nie może to być dla nas tylko teorią. Tak, to prawda, że Chrystus nosi owieczki na ramionach. Tak, to prawda, że Chrystus przytula dzieci. Tak, to prawda, że Chrystus mówi przypowieści. Tak, to prawda, że Chrystus przyciąga nas do siebie gdy wisi na Krzyżu. Spróbujmy zobaczyć co z nauki Chrystusa przekazanej nam w tym momencie płynie dla naszego życia.

- W jaki sposób mogę przełożyć słowa:

1. “Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią”

2. “Zaprawdę, powiadam ci, jeszcze dziś będziesz ze mną w raju”

3. “Niewiasto, oto twój syn; oto twoja matka”

4. “Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?”

5. “Pragnę”

6. “Wykonało się”

7. “Ojcze, w ręce Twoje oddaję ducha mojego”

na konkret życia tu i teraz w moim życiu?

Jezus chce, aby nasza relacja z nim była pełna w tym znaczeniu, że będziemy z “każdym” z Jezusów - czyniącym cuda, nauczającym na wzgórzu, jedzącym z Apostołami i idącym na Golgotę. To ten sam Jezus. My świeccy mamy taką przypadłość, że ślubujemy miłość “w zdrowiu i chorobie”. Czujemy, że miłość tego wymaga. Czy tak samo mamy wobec Jezusa?

Historia Zbawienia - trzy perspektywy

Zobaczyć Jezusa maksymalnie “w pełny sposób” to marzenie każdego chrześcijanina. Powiedzieliśmy o tym, aby próbować zobaczyć w pełni Jego osobę w kontekście tego co mówił i robił. To jedna strona medalu. Drugą jest zobaczenie w pełni tego co zrobił. Śmiercią na Krzyżu Chrystus połączył wiele znaków i zapowiedzi.

Przeczytajmy:

Od góry Hor szli w kierunku Morza Czerwonego, aby obejść ziemię Edom; podczas drogi jednak lud stracił cierpliwość. I zaczęli mówić przeciw Bogu i Mojżeszowi: «Czemu wyprowadziliście nas z Egiptu, byśmy tu na pustyni pomarli? Nie ma chleba ani wody, a uprzykrzył się nam już ten pokarm mizerny». Zesłał więc Pan na lud węże o jadzie palącym, które kąsały ludzi, tak że wielka liczba Izraelitów zmarła. Przybyli więc ludzie do Mojżesza mówiąc: «Zgrzeszyliśmy, szemrząc przeciw Panu i przeciwko tobie. Wstaw się za nami do Pana, aby oddalił od nas węże». I wstawił się Mojżesz za ludem. Wtedy rzekł Pan do Mojżesza: «Sporządź węża* i umieść go na wysokim palu; wtedy każdy ukąszony, jeśli tylko spojrzy na niego, zostanie przy życiu». Sporządził więc Mojżesz węża miedzianego i umieścił go na wysokim palu. I rzeczywiście, jeśli kogo wąż ukąsił, a ukąszony spojrzał na węża miedzianego, zostawał przy życiu*.

—Lb 21,4-9

- W jaki sposób ten fragment wiąże się z Jezusem Chrystusem? Z mszą św.?

- W jaki sposób Bóg odpowiada na płacz Izraelitów? Czy jest to realizacja ich prośby?

Chrystus został wywyższony. Chrystus ukrzyżowany jest ratunkiem dla śmiertelnie chorych z powodu grzechu, który jest w ich sercu. Tak samo jak miedziany wąż wymagał ufności i wiary Izraelitów tak my widzimy w narzędziu zbrodni poprzez wiarę symbol zwycięstwa.

Te intuicje doskonale rozumiał już pierwotny Kościół. Przeczytajmy:

A jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni*, tak potrzeba, by wywyższono* Syna Człowieczego, aby każdy, kto w Niego wierzy, miał życie wieczne*. Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. Albowiem Bóg nie posłał* swego Syna na świat po to, aby świat potępił, ale po to, by świat został przez Niego zbawiony. Kto wierzy w Niego, nie podlega potępieniu; a kto nie wierzy, już został potępiony, bo nie uwierzył w imię Jednorodzonego Syna Bożego. A sąd polega na tym, że światło przyszło na świat, lecz ludzie bardziej umiłowali ciemność aniżeli światło: bo złe były ich uczynki. Każdy bowiem, kto się dopuszcza nieprawości, nienawidzi światła i nie zbliża się do światła, aby nie potępiono jego uczynków. Kto spełnia wymagania prawdy, zbliża się do światła, aby się okazało, że jego uczynki są dokonane w Bogu.

—J 3,14-21

- Jak bliska mojemu doświadczeniu wiary jest radość płynąca z tego fragmentu?

- Na ile te fundamentalne prawdy chrześcijańskie stanowią dla mnie codzienność relacji z Chrystusem?

- Na co częściej zwracam uwagę? Na to, że Chrystus przyszedł zbawić świat czy na to, że chciałbym, aby potępił?

- Co dla mnie oznaczają słowa “zbliżyć się do światła”?

Jest jeszcze co najmniej jedna perspektywa, która pięknie ukazuje św. Jan Chryzostom:

“Chcesz poznać moc krwi Chrystusa? Trzeba się cofnąć do jej prawzoru i wspomnieć jej typ opisany na kartach Starego Testamentu. Mojżesz poleca: ,,Zabijcie baranka i jego krwią pokropcie próg i odrzwia waszych domów”. Co mówisz, Mojżeszu? Czyż krew nierozumnego zwierzęcia może ocalić człowieka, istotę rozumną? Owszem, może, lecz nie dlatego, że jest to krew. Ale dlatego, że jest ona obrazem Krwi Baranka Bożego, Mesjasza, Jezusa Chrystusa. Nieprzyjaciel, gdy ujrzy już nie odrzwia skropione krwią, która była tylko obrazem, lecz rozjaśnione krwią prawdy usta wiernych - odrzwia świątyni poświęconej Chrystusowi, zostaje pokonany. Chcesz poznać jeszcze inną moc tej krwi? Przypatrzmy się, skąd zaczęła płynąć - i z jakiego wytrysnęła źródła. Wypłynęła ona z samego krzyża i wzięła początek z boku Zbawiciela”

—św. Jan Chryzostom:

- Jaką moc miała krew zabitego rytualnie baranka?

- Dlaczego ofiary ST były ofiarami niedoskonałymi?

Jezus Chrystus na Krzyżu łączy wywyższenie z ofiarą przebłagalną. W ten sposób żertwa, która sama w sobie nie stanowiła centrum kultu staje się tym co jest wywyższone i adorowane. Jezus występuje w roli kapłana (sam składa ofiarę) oraz ofiary przebłagalnej. Te połączenia były bardzo czytelne dla żydów. Ofiara Jezusa staje się najsilniejszym możliwym znakiem ST w którym ogniskuje się cała Tradycja.

Chrystus jest pierwszą osobą, która jest równocześnie: Królem (wywyższony, króluje poprzez służbę), Prorokiem (Wyjaśnia pismo swoją osobą) i Kapłanem (składa ofiarę na ołtarzu).

Otwarcie na łaskę

Spotkanie z Chrystusem zmienia życie. Co się jednak zmienia tak w praktyce? Kościół mówiąc o owocach Ofiary Chrystusa używa określenia “Łaska Krzyża”. Ci, którzy spotkali Chrystusa i w Niego uwierzyli żyją w łasce. Może to być nieco rozczarowujące na pierwszy rzut oka. Łaska jest czymś trudnym do uchwycenia, zmierzenia. Cud jest konkretny, widać go, można go nazwać i się nim zachwycić.

- Czym jest dla Ciebie życie w Łasce Bożej?

- Jak objawia się Łaska Boża w sakramentach? W którym dostrzegasz ją najmocniej?

- Łaska często porównywana jest do życia w świetle, dlaczego?

Informacja

To dobre miejsce animatorze na Twoje świadectwo o spojrzeniu na życie w świetle łaski. O sile tego światła i mocy.

Nasza współpraca z łaską to umiejętność, która rozwija się w czasie. Nie da się poznać Krzyża “przełomowo”. To nasze regularne wracanie do niego i przyglądanie się zarówno Jemu jak i naszemu życiu z Jego perspektywy będzie owocowało. Jednym z pierwszych owoców takiego otwarcia jest postawa wdzięczności. Patrząc na to jak bardzo zostałem ukochany przez Jezusa i jak wiele dla mnie zrobił przestaję koncentrować się tak mocno na moich niedostatkach, a dostrzegam coraz silniej jak jestem obdarowany. To doświadczenie każdego pojedynczego wierzącego przekłada się na nasze wspólne oddawania Bogu chwały. Zobaczmy następujące fragmenty modlitw i pieśni:

Fragmenty modlitw i pieśni:

1. Błogosławiony jesteś, Panie Boże wszechświata, * bo dzięki Twojej hojności otrzymaliśmy wino, * które jest owocem winnego krzewu i pracy rąk ludzkich /przygotowanie darów/

2. Posileni świętym Darem, dzięki Ci składamy /modlitwa po komunii/

3. Dzięki Ci składamy za Twojego Syna, Jezusa Chrystusa /modlitwa eucharystyczna/

4. Odszedł Pasterz nasz, co ukochał lud, O Jezu, dzięki Ci za Twej męki trud. /pieśń pasyjna/

5. Błogosławiony jesteś, Panie Boże, Ty nam dajesz mieszkanie na ziemi, abyśmy mogli wzrastać we wzajemnej miłości i dążyć do doskonałości w domowym Kościele, którym jest rodzina. Spojrzyj z miłością na to mieszkanie i obdarz błogosławieństwem. /błogosławieństwo domu/

- Który tekst modlitwy najbardziej do Ciebie trafia? Dlaczego?

- Na ile zwracasz uwagę na to kiedy wspólnie dziękujemy, a kiedy wspólnie prosimy / przepraszamy?

Kościół jest wspólnotą “wdzięcznych ludzi”. To miejsce nauki postawy wdzięczności. Ta postawa nie zamyka się w obrębie murów świątyni, ale oddziaływuje na całe moje życie. Owocem wzrastania w wierze jest wzrastająca wdzięczność - wobec Boga i ludzi.

Pięknie postawę wdzięczności w wierze wyraża pieśń Dayenu (dosł. już by wystarczyło) śpiewana przez Żydów podczas Paschy:

Ileż jest dobrodziejstw, za które powinniśmy dziękować Wszechobecnemu!

Gdyby tylko wyprowadził nas z Egiptu, a nie osądził Egipcjan,

już by wystarczyło.

Gdyby osądził Egipcjan, a nie osądził ich bożków,

już by wystarczyło.

Gdyby osądził ich bożki, a nie zabił ich pierworodnych,

już by wystarczyło.

Gdyby zabił ich pierworodnych, a nie dał nam bogactw Egipcjan,

już by wystarczyło.

Gdyby dał nam bogactwa Egipcjan, a nie rozdzielił dla nas morza,

już by wystarczyło.

Gdyby rozdzielił dla nas morze, a nie przeprowadził nas po jego suchym dnie,

już by wystarczyło.

Gdyby przeprowadził nas po jego suchym dnie, a nie wtrącił naszych prześladowców w jego odmęty,

już by wystarczyło.

Gdyby wtrącił naszych prześladowców w jego odmęty, a nie zaspokajał naszych potrzeb na pustyni przez 40 lat,

już by wystarczyło.

Gdyby zaspokajał nasze potrzeby na pustyni przez 40 lat, a nie karmił nas manną,

już by wystarczyło.

Gdyby karmił nas manną, a nie obdarzył nas Szabatem,

już by wystarczyło.

Gdyby obdarzył nas Szabatem, a nie przyprowadził nas do góry Synaj,

już by wystarczyło.

Gdyby przyprowadził nas do góry Synaj, a nie dał nam Tory,

już by wystarczyło

Gdyby dał nam Torę, a nie wprowadził nas do ziemi Jisraela,

już by wystarczyło.

Gdyby wprowadził nas do ziemi Jisraela, a nie zbudował nam Świątyni,

już by wystarczyło.

Jakąż więc wdzięczność winniśmy Bogu za tak wielokrotnie pomnażane dobrodziejstwa! Bo wyprowadził nas z Egiptu, osądził Egipcjan, osądził ich bożki, zabił ich pierworodnych, dał nam bogactwa Egipcjan, rozdzielił dla nas morze, przeprowadził nas po jego suchym dnie, wtrącił naszych prześladowców w jego odmęty, zaspokajał nasze potrzeby na pustyni przez 40 lat, karmił nas manną, obdarzył nas Szabatem, przyprowadził nas do góry Synaj, dał nam Torę, wprowadził nas do ziemi Jisraela, zbudował nam Świątynię, aby przebaczyć nam wszystkie nasze grzechy.

—pieśń Dayenu, fragment

- Co Cię ujmuje w tej pieśni?

- Jak często Bóg Cię zaskakuje i daje więcej niż oczekiwałeś?

Ta pieśń ma ponad tysiąc lat. Została ułożona po zniszczeniu Świątyni i w doświadczeniu tułaczego losu Żydów pośród narodów świata. Żydzi nawet w takim doświadczeniu przede wszystkim są Bogu wdzięczni!

Przeczytajmy:

Bo my nie możemy nie mówić tego, cośmy widzieli i słyszeli

—Dz 4,20

Zaczęliśmy dzisiejsze spotkanie od dzielenia się doświadczeniem otrzymania drewnianego Krzyża. Ten Krzyż “uczyniliśmy swoim”. Dzisiaj otrzymamy drugi krzyż - taki sam jak wczorajszy. Chcemy Was poprosić o to, abyście zabrali go z sobą do waszych domów. Zanim to zrobicie, na dzisiejszej Eucharystii Biskup pobłogosławi Wam w tym zadaniu. Zostaniemy posłani do tego, aby zanieść komuś Krzyż Chrystusa i opowiedzieć o naszej wdzięczności wobec tego co dla nas zrobił. Możemy im pokazać nasze Krzyże z zapisanymi odkryciami, poprosimy ich, aby sami zapisali swój podejmując refleksję o znaczeniu Krzyża w ich życiu. Nie zatrzymujcie tego co otrzymaliście dla siebie. Opowiedzcie komuś o 7 słowach Jezusa z Krzyża, o tym co Bóg do Was powiedział.

Jesteśmy w Kościele posłani - żołnierz jest najbezpieczniejszy w koszarach, ale nie po to zostaje się żołnierzem, aby w nich przebywać. To zadanie i misja. Bóg błogosławi posłanym, nie zostawia ich samotnych. Jesteśmy przekonani, że będzie to wspaniałe współdziałanie z Łaską Chrystusa.

- Do kogo chciałbyś zanieść Krzyż najbardziej?

- Co będzie w tym trudnego, a co łatwego?

Podsumowanie - Wolność

Informacja

Ta część jest podsumowaniem animatora.

Wiele wokół nas oczekiwań. Oczekujemy lepszej pracy, lepszej oceny, lepszego internetu. Oczekujemy, że zawsze każdy będzie mieć dla nas sporo czasu. Wiele z tych oczekiwań jest bardzo dobrych. Gorzej jeżeli oczekiwań mamy tak wiele, że przestajemy pamiętać jak wiele mamy. To co przynosi Chrystus to uwolnienie się od nieustannego oczekiwania na coś “lepszego”. Chrystus przynosi nam wolność. Uwalnia nas nie tylko od grzechów, ale także od Starego Człowieka, który w nas jest.

Przeczytajmy:

Zawsze się radujcie, nieustannie się módlcie! W każdym położeniu dziękujcie, taka jest bowiem wola Boża w Jezusie Chrystusie względem was. Ducha nie gaście, proroctwa nie lekceważcie! Wszystko badajcie, a co szlachetne - zachowujcie!

—1 Tes 5,16-21

- Jak rozumiesz to, że w każdym położeniu mamy dziękować?

- Jak rozumiesz to, że w każdym położeniu mamy się radować?

Św. Paweł pisze te słowa wiedząc, że chrześcijanie doznają ucisku i są zabijani. Radość o którą walczy dla nas Jezus nie jest spowodowana Idyllą, która nas zacznie magicznie otaczać. Jej źródło jest w sercach, które przewartościowały to co ważne i potrafią znacznie więcej dziękować niż prosić.

Zastosowaniem ze spotkania będzie podziękowanie komuś. Za to że jest, za to co zrobił, za to co powiedział. Uderzmy do jednej osoby w naszym życiu i powiedzmy “dziękuję”. To dobry pierwszy krok do pokazania Jezusowi, że zrozumieliśmy co nam chce powiedzieć.

Oczekiwany

Czas powstania konspektów:

Jesień 2019 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Kokotek, diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 13 do 32 roku życia

Opis rekolekcji:

BRAK.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Boże, mój Boże, szukam Ciebie

- Cele spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa i ewentualne sprawy organizacyjne

- Odwieczne pragnienie

- Pragnienie - poszukiwanie - aktywność

- Pokora w poszukiwaniu oraz zastosowanie

- Modlitwa końcowa

- Spotkanie 2. - Poznał i uwierzył

- Cele spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Bóg jest pośród ludzi…

- …niezauważony

- Dostrajanie duchowe

- Uważność

- Poznał i uwierzył

- Duch Święty

- Zastosowanie

- Spotkanie 3. - Posmakować Słowa

- Wprowadzenie dla animatora + cele spotkania

- Różne drogi

- Chwila ze Słowem

- Dzielenie się swoimi odkryciami

- Zastosowanie

- Spotkanie 4. - Communio

- Cele spotkania + wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa i wprowadzenie

- Chrystus obecny w Eucharystii

- „Myśmy poznali”

- Świadectwa

- Zastosowanie

Spotkanie 1. - Boże, mój Boże, szukam Ciebie

Cele spotkania + wprowadzenie dla animatora

Piątkowe spotkanie jest bezpośrednią odpowiedzią na konferencję, w której mówiliśmy o zatrzymaniu się i zastanowieniu się nad tym jak wygląda nasze poszukiwanie sensu. To niemal godzinne spotkanie jest trochę krótsze od pozostałych, ale równocześnie niezbędne dla rozpoczęcia rekolekcji i stworzenia owocnej współpracy wewnątrz grupy. Postaramy się rozwinąć myśl zawartą w konferencji i popatrzeć nie tyle na nasze poszukiwanie, co odnaleźć jego przyczynę i zastanowić się nad samą rolą poznawania w naszym życiu. Postaramy się także zobaczyć czym są i jak wyglądają nasze oczekiwania. Część dzieleniowa nie może zająć całego spotkania, więc proponujemy wyłącznie jedną, dwie propozycje. Zastosowaniem tego spotkania będzie dobre wejście w modlitwę wieczorną i całe rekolekcje.

Niniejszy konspekt zawiera wiele elementów, które mogą być przytoczone przez animatora jako zaproszenie do przebycia wspólnej drogi. Przygotujmy się do tego, żebyśmy sami dobrze mogli opowiedzieć o naszych doświadczeniach w odniesieniu do poszczególnych elementów konspektu. Tyczy się to zwłaszcza części dotyczącej rozczarowania sobą, Bogiem, wiarą. Musimy być wiarygodni. Potwierdźmy treść tego konspektu naszą historią.

Cele spotkania:

- Zapoznanie się i zawiązanie wspólnoty małej grupy.

- Przyjrzenie się rzeczom, których poszukujemy oraz tym, które już odkryliśmy.

- Przypomnienie tego, że Duch Święty pomaga nam w poszukiwaniu Boga.

- Przygotowanie do modlitwy wieczornej.

Modlitwa i ewentualne sprawy organizacyjne

Informacja

Zwróćmy uwagę, że być może nie dla wszystkich uczestników taka praktyka spotkań w małej grupie będzie jasna, więc w razie czego nie zapomnijmy zaznaczyć tak podstawowych kwestii jak np. to, że nie krytykujemy i nie oceniamy tego co ktoś mówi, że dzielimy się, a nie odpowiadamy wg klucza, albo że to czym się dzielimy, zostaje między nami.

Spotkanie możemy rozpocząć jakąś formą integracji, która od razu wprowadzi nas w temat. Możemy przedstawić się w taki sposób: “Nazywam się… zajmuję się… Trzy rzeczy, których oczekuję to…”

Odwieczne pragnienie

Z oczekiwaniem nieodłącznie związane będzie pragnienie poszukiwania. Katechizm Kościoła Katolickiego rozpoczyna się w sposób bardzo znamienny: „Pragnienie Boga jest wpisane w serce człowieka, ponieważ został on stworzony przez Boga i dla Boga. Bóg nie przestaje przyciągać człowieka do siebie i tylko w Bogu człowiek znajdzie prawdę i szczęście, których nieustannie szuka” (n. 27).

Zastanówmy się nad tym w jaki sposób pragnienie Boga zobrazowane jest w naszym życiu.

Przeczytajmy:

Boże, mój Boże, szukam Ciebie

i pragnie Ciebie moja dusza,

ciało moje tęskni za Tobą,

jak ziemia zeschła, łaknąca wody.

W świątyni tak się wpatruję w Ciebie,

bym ujrzał Twoją potęgę i chwałę.

—Ps 63, 2-3

- W jaki sposób dostrzegam tęsknotę za Bogiem w moim życiu?

- Gdybym mógł porozmawiać z Bogiem jak z przyjacielem, który wrócił z długiej podróży, co bym mu powiedział?

- Jaki “głód” najczęściej towarzyszy mi w sprawach duchowych? (wiedzy, prawdy, sensu?)

„Fizyczne pragnienie wyraża pragnienie czegoś, ale tak silne, że umieramy, jeśli jesteśmy tego pozbawieni”. Słowa św. Teresy z Avila z “Drogi doskonałości” pozwalają nam zrozumieć, dlaczego pragnienie i głód, pierwsze i najważniejsze doświadczenie bytu fizycznego, stały się uniwersalnym symbolem pragnienia i głodu przede wszystkim duchowego (mówimy na przykład „głód wiedzy”.

W tym miejscu możemy dostrzec jak idealnie łączą się dwa światy - fizyczny i duchowy: rano jestem głodny i spragniony, a od świtu moją duszę – mówi Psalmista – szarpie pragnienie Boga, źródła mojego wewnętrznego życia. Dlatego czuje się on jak wyschła ziemia, której spękania są jak otwarte gardła i usta wzdychające do ożywczej wody.

“Oczekiwanie bez działania to parodia nadziei”

—autor nieznany

Często nadużywamy słowa “nadzieja” do opisywania rzeczywistości kompletnie z nadzieją niezwiązanej - to są czasem raczej pobożne życzenia, bezsensowne oczekiwania. Chcielibyśmy, aby rzeczywistość wokół nas uległa zmianie, poprawie. Rzadko jednak zakładamy, że będzie to wymagało naszej aktywności. Nasze zdrowie nie ulegnie poprawie, jeśli nie zaczniemy o siebie dbać. Nasza relacja z Bogiem nie nabierze nowego wymiaru, jeżeli nie zaczniemy o tę relację zabiegać.

Należy podkreślić, że pragnienie zmiany albo wiąże się z aktywnością i zmianą rzeczywistości, albo na zawsze pozostanie w sferze marzeń i niespełnionych pragnień.

Pragnienie - poszukiwanie - aktywność

Aktywność, która będzie efektem poszukiwania Boga prędzej czy później doprowadzi nas do momentu, w którym będziemy rozczarowani rzeczywistością. Rozczarowanie to efekt, który osiągamy, kiedy nasze oczekiwania zostają boleśnie zweryfikowane.

Warto w tym momencie podkreślić, że rozczarowanie będzie obowiązkowym elementem na drodze do prawdy. Na drodze naszej relacji z Bogiem rozczarowania będą nam się przytrafiały. Postarajmy się wykorzystać do lepszego poznania zarówno Boga jak i siebie.

Na początku przyjrzyjmy się samemu słowu “rozczarowanie”. Czyż nie jest ono ciekawe? Oznacza ono nie mniej ni więcej lecz pozbawienie czaru, magii.

Przeczytajmy:

Tego samego dnia dwaj z nich byli w drodze do wsi, zwanej Emaus, oddalonej sześćdziesiąt stadiów* od Jerozolimy. Rozmawiali oni z sobą o tym wszystkim, co się wydarzyło. Gdy tak rozmawiali i rozprawiali z sobą, sam Jezus przybliżył się i szedł z nimi. Lecz oczy ich były niejako na uwięzi, tak że Go nie poznali. On zaś ich zapytał: «Cóż to za rozmowy prowadzicie z sobą w drodze?» Zatrzymali się smutni. A jeden z nich, imieniem Kleofas, odpowiedział Mu: «Ty jesteś chyba jedynym z przebywających w Jerozolimie, który nie wie, co się tam w tych dniach stało». Zapytał ich: «Cóż takiego?» Odpowiedzieli Mu: «To, co się stało z Jezusem Nazarejczykiem, który był prorokiem potężnym w czynie i słowie wobec Boga i całego ludu; jak arcykapłani i nasi przywódcy wydali Go na śmierć i ukrzyżowali. A myśmy się spodziewali, że On właśnie miał wyzwolić Izraela. Tak, a po tym wszystkim dziś już trzeci dzień, jak się to stało.

—Łk 24,13-21

- Czego doświadczam w momencie rozczarowania?

- Czy częściej jestem rozczarowany sobą czy Bogiem?

- Uczniowie szli do Emaus tego samego dnia, w którym kobiety i inni uczniowie poszli do grobu. Co nam mówi ten fragment?

Droga do Emaus jest symbolem naszej drogi wiary: Pismo Święte i Eucharystia są niezbędnymi elementami spotkania z Panem. Również my przychodzimy często na niedzielną Mszę Świętą z naszymi troskami, trudnościami i rozczarowaniami… Czasami wszystko nas dobija, a my wychodzimy z tego smutni do naszego „Emaus”, odwracając się plecami do planu Boga. W kościele wita nas Liturgia Słowa: Jezus wyjaśnia nam Pisma i rozpala na nowo w naszych sercach płomień wiary, a w Komunii daje nam moc. Warto zwrócić uwagę na fakt, że kiedy uczniowie dotarli do Emaus, Jezus chciał iść dalej. To uczniowie zachęcili go, aby z nimi pozostał. Dla nas to znak, że Jezus nie narzuca się ze swoją obecnością, to my musimy go zaprosić i przyjąć.

Rozczarowania są normalną reakcją na trudną sytuację, w której się znaleźliśmy. Na szczęście sytuacja ta niebawem się skończy. Dobrze jest uzmysłowić sobie, że w wieczności, nie będzie już okazji do wielbienia Boga w stanie rozczarowania. Wykorzystajmy szansę, by dziękować i czcić Boga, gdy sprawy wyglądają źle!

Warto tutaj wspomnieć o tym, że możemy wyróżnić dwa rodzaje rozczarowania i chyba oba są niezbędnym krokiem, abyśmy uświadomili sobie gdzie jesteśmy na naszej drodze do Boga.

Pierwszym rozczarowaniem jest sytuacja, w której sytuacja się zmienia, ale kompletnie nie po naszej myśli.

Przeczytajmy

Gdy Jan usłyszał w więzieniu o czynach Chrystusa, posłał swoich uczniów z zapytaniem: Czy Ty jesteś Tym, który ma przyjść, czy też innego mamy oczekiwać? Jezus im odpowiedział: Idźcie i oznajmijcie Janowi to, co słyszycie i na co patrzycie: niewidomi wzrok odzyskują, chromi chodzą, trędowaci doznają oczyszczenia, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, ubogim głosi się Ewangelię. A błogosławiony jest ten, kto we Mnie nie zwątpi.

—Mt 11,2-6

oraz opcjonalnie:

Zobaczył Bóg czyny mieszkańców Niniwy, że odwrócili się od swojego złego postępowania. I ulitował się Bóg nad niedolą, którą postanowił na nich sprowadzić i nie zesłał jej. Nie podobało się to Jonaszowi i oburzył się. Modlił się przeto do Pana i mówił: «Proszę, Panie, czy nie to właśnie miałem na myśli, będąc jeszcze w moim kraju? Dlatego postanowiłem uciec do Tarszisz, bo wiem, żeś Ty jest Bóg łagodny i miłosierny, cierpliwy i pełen łaskawości, litujący się nad niedolą. Teraz Panie, zabierz, proszę, duszę moją ode mnie, albowiem lepsza dla mnie śmierć niż życie». Pan odrzekł: «Czy uważasz, że słusznie jesteś oburzony?» Jonasz wyszedł z miasta, zatrzymał się po jego stronie wschodniej, tam uczynił sobie szałas i usiadł w cieniu, aby widzieć, co się będzie działo w mieście. A Pan Bóg sprawił, że krzew rycynusowy* wyrósł nad Jonaszem po to, by cień był nad jego głową i żeby mu ująć jego goryczy. Jonasz bardzo się ucieszył [tym] krzewem. Ale z nastaniem brzasku dnia następnego Bóg zesłał robaczka, aby uszkodził krzew, tak iż usechł. A potem, gdy wzeszło słońce, zesłał Bóg gorący, wschodni wiatr. Słońce prażyło Jonasza w głowę, tak że osłabł. Życzył więc sobie śmierci i mówił: «Lepiej dla mnie umrzeć aniżeli żyć». Na to rzekł Bóg do Jonasza: «Czy słusznie się oburzasz z powodu tego krzewu?» Odpowiedział: «Słusznie gniewam się śmiertelnie». Rzekł Pan: «Tobie żal krzewu, którego nie uprawiałeś i nie wyhodowałeś, który w nocy wyrósł i w nocy zginął. A czyż Ja nie powinienem mieć litości nad Niniwą, wielkim miastem, gdzie znajduje się więcej niż sto dwadzieścia tysięcy ludzi?

—Jn 3,10 i 4,1-11

Jan Chrzciciel też był głęboko zaniepokojony i rozczarowany zachowaniem Jezusa. Sposób, w jaki Jezus wypełniał misję Mesjasza, daleki był od tego, czego Jan nauczał, gdy chrzcił u wód Jordanu. W więzieniu przeżywa swoistą próbę wiary, która całkowicie go oczyszcza i jeszcze bardziej przybliża do serca Boga. Pamiętajmy też, że Jan Chrzciciel jest rozczarowany jednocześnie Mesjaszem oraz kuzynem.

Jonasz z kolei obraża się na Boga, ponieważ ten spełnił to, co zapowiedział. Czasami bywa tak, że w głębi duszy mamy nadzieję, że Bóg zrobi coś po naszemu, a nie po swojemu.

- Jak często rozczarowanie z powodu jednej rzeczy przesłania mi wszystkie inne dary od Boga?

Drugim typem rozczarowania będzie rozczarowanie samym sobą - to, co robimy jest niewystarczające. Będzie to dla nas nauczka, aby poprosić Ducha Świętego o pomoc w tym wszystkim, co robimy na naszej drodze wiary.

Przeczytajmy wiersz ks. Jana Twardowskiego:

Nie płacz w liście

nie pisz, że los Ciebie kopnął

nie ma sytuacji na ziemi bez wyjścia

Kiedy Bóg drzwi zamyka - to otwiera okno

Odetchnij, popatrz

Spadają z obłoków

małe wielkie nieszczęścia potrzebne do szczęścia

a od zwykłych rzeczy naucz się spokoju

i zapomnij, że jesteś, kiedy mówisz, że kochasz

—ks. Jan Twardowski, „Nie płacz w liście”

- Jaką szansę dostrzegam w kryzysie, w rozczarowaniu?

- Kiedy ostatni raz dostrzegłem okno, które otworzył dla mnie Bóg?

Pokora w poszukiwaniu oraz zastosowanie

Ten punkt ma nam uświadomić rolę pokory w naszym poszukiwaniu Boga oraz pozwolić nam dobrze wejść w kolejne elementy rekolekcji. O zagadnienie pokory oparte będzie także zastosowanie tego spotkania. Nie pomijajmy tej zależności - pokora to dobry punkt na dyskusję

- Cóż to jest pokora?

- Jak często mylimy pokorę z poniżaniem się?

Przeczytajmy:

Panie, moje serce się nie pyszni

i oczy moje nie są wyniosłe.

Nie gonię za tym, co wielkie,

albo co przerasta moje siły.

Przeciwnie: wprowadziłem ład

i spokój do mojej duszy.

Jak niemowlę u swej matki,

jak niemowlę - tak we mnie jest moja dusza

—Ps 131,1-2

Pokora jest akceptacją prawdy o sobie. Będzie szczerym wysiłkiem w poznawaniu siebie i zgadzaniu się na to, co się o sobie poznaje. Pokora może nas doprowadzić do bardzo prostego stwierdzenia - jako człowiek mam ograniczone możliwości, nie mogę uczynić wszystkiego. Dotyczy to zarówno spraw codziennych, np. uzdolnienia artystyczne jak i nadprzyrodzonych.

Pokora to trudna sprawa - niektórzy mówią, że pokora to taka cnota, która ulatuje w momencie, kiedy ją sobie uświadamiasz. Jest to bardzo otrzeźwiająca myśl.

W sprawach Bożych człowiek pokorny musi uznać, że wszelkie dobro pochodzi tylko od Boga, a patrząc na swoje dary i talenty wrodzone wie, że otrzymał je od Boga, dlatego choćby był bardzo uzdolniony, nie będzie czuł się lepszy i poniżał mniej zdolnych, zaś nie mając jakichś szczególnych darów naturalnych nie będzie rozpaczał i zazdrościł innym, gdyż wie, że jeśli Bóg ich mu nie udzielił, to widocznie nie są mu one potrzebne.

Zastosowanie ze spotkania jest dosyć proste, a jednocześnie znamienne jeżeli chodzi o naszą drogę do świętości. Pierwszą rzeczą, na którą powinniśmy zwrócić uwagę jest fakt, czy jesteśmy gotowi na prawdę. Jonasz jest dla nas dobrym przykładem tego, że nawet kiedy Bóg spełni to, co powiedział i tak będziemy niezadowoleni, ponieważ nasze oczekiwania nie zostaną spełnione.

Zastanówmy się nad tymi aspektami naszego życia, które wymagają poznania i poszukiwania. Poszukajmy tych sfer naszego życia, których boimy się poznawać, ponieważ przeraża nas to, co możemy odkryć i że się rozczarujemy. Pomyślmy nad tym wieczorem i zanotujmy nasze rozważania. Powierzmy je Bogu podczas sobotniej modlitwy porannej.

Modlitwa końcowa

Przeczytajmy:

To jednak mówi Pan: Gdy dla Babilonu upłynie siedemdziesiąt lat, nawiedzę was i wypełnię na was swoją pomyślną zapowiedź, by was znów przyprowadzić na to miejsce. Jestem bowiem świadomy zamiarów, jakie zamyślam co do was - wyrocznia Pana - zamiarów pełnych pokoju, a nie zguby, by zapewnić wam przyszłość, jakiej oczekujecie. Będziecie Mnie wzywać, zanosząc do Mnie swe modlitwy, a Ja was wysłucham. Będziecie Mnie szukać i znajdziecie Mnie, albowiem będziecie Mnie szukać z całego serca.

—Jr 29,10-13

Spotkanie 2. - Poznał i uwierzył

Cele spotkania + wprowadzenie dla animatora

Część treści tego spotkania prawdopodobnie pokrywać się będzie z Homilią, którą wygłosi Biskup. Jest to zamierzone. Wsłuchajmy się w Homilię i nawiążmy do niej w trakcie tego spotkania wzmacniając w ten sposób przyswojenie treści. Nawet jeżeli część pytań wprost zostanie poruszona przez Biskupa, to nie bójmy się na spotkaniu ich ponownie poruszyć, tworząc przestrzeń do twórczego podzielenia się osobistym spojrzeniem.

Cele spotkania:

- Pokazanie dojrzewania w wierze jako nie tyle poszukiwania nowych treści co nasłuchiwania swoim życiem prawd już znanych.

- Próba stworzenia nawyku, by w życiu religijnym znajdować krótkie chwile na przypominanie sobie po co coś robimy.

Bóg jest pośród ludzi…

Na porannej konferencji rozmawialiśmy o poznawaniu i odkrywaniu. Czasami tak jest, że mamy intuicję, że coś istnieje, że “coś tam jest”, choć nie potrafimy tego nazwać, określić, zdefiniować. Niektórzy z nas mają takie odczucia w relacjach z innymi: “Coś między nami jest. Coś zaiskrzyło. Jeszcze nie wiem co to dokładnie będzie, ale czuję, że coś ważnego”.

Tak rozpoczyna się jedna z najpiękniejszych historii w dziejach ludzkości.

Przeczytajmy:

Mojżesz zaś rzekł Bogu: «Oto pójdę do Izraelitów i powiem im: Bóg ojców naszych posłał mię do was. Lecz gdy oni mnie zapytają, jakie jest Jego imię, to cóż im mam powiedzieć?» Odpowiedział Bóg Mojżeszowi: «JESTEM, KTÓRY JESTEM». I dodał: «Tak powiesz synom Izraela: JESTEM posłał mnie do was».

—Wj 3,13-14

- Jaka jest pierwsza rzecz, którą wierzący Izraelici dowiedzieli się o Bogu? Dlaczego tak niewiele?

- Jak Ty byś przedstawił się Bogu, gdyby Cię zapytał kim jesteś?

W człowieku ta myśl jest niejako wpisana w serce - intuicja, że istnieje Bóg, który nie jest oderwany i daleki, ale jest kimś kto czuwa i się troszczy. Ktoś kto jest.

Przeczytajmy

Zabrali go i zaprowadzili na Areopag*, i zapytali: «Czy moglibyśmy się dowiedzieć, jaką to nową naukę głosisz? Bo jakieś nowe rzeczy wkładasz nam do głowy*. Chcielibyśmy więc dowiedzieć się, o co właściwie chodzi». A wszyscy Ateńczycy i mieszkający tam przybysze poświęcają czas jedynie albo mówieniu o czymś, albo wysłuchiwaniu czegoś nowego*. «Mężowie ateńscy - przemówił Paweł stanąwszy w środku Areopagu widzę, że jesteście pod każdym względem bardzo religijni*. Przechodząc bowiem i oglądając wasze świętości jedną po drugiej, znalazłem też ołtarz z napisem: „Nieznanemu Bogu”*. Ja wam głoszę to, co czcicie, nie znając.

—Dz 17,19-23

- W czym ateńczycy są podobni do izraelitów?

- Co w moim życiu sprawiło, że uznałem, że jest Bóg?

- Co w moim życiu sprawiło, że uznałem, że jest Bóg pośród nas?

W każdym wieku, miejscu i czasie Bóg poszukuje człowieka i drogi do jego serca. Bóg jest obecny w naszej historii, wchodzi w naszą przestrzeń, kulturę, pragnienia. Bóg wzbudza w sercach pragnienie spotkania się z nim. Niezależnie czy mówimy o czasach Mojżesza XIII w. przed Chrystusem, czy o czasach św. Pawła I w. po Chrystusie czy o czasach współczesnych 2000 lat po Zmartwychwstaniu Jezusa - cały czas ma miejsce to samo poszukiwanie człowieka, aby został zbawiony. Bóg był, jest i będzie.

…niezauważony

Przeczytajmy:

Zapytali go: «Cóż zatem? Czy jesteś Eliaszem?»* Odrzekł: «Nie jestem». «Czy ty jesteś prorokiem?» Odparł: «Nie!» Powiedzieli mu więc: «Kim jesteś, abyśmy mogli dać odpowiedź tym, którzy nas wysłali? Co mówisz sam o sobie?» Odpowiedział: «Jam głos wołającego na pustyni: Prostujcie drogę Pańską*, jak powiedział prorok Izajasz». A wysłannicy byli spośród faryzeuszów. I zadawali mu pytania, mówiąc do niego: «Czemu zatem chrzcisz, skoro nie jesteś ani Mesjaszem, ani Eliaszem, ani prorokiem?» Jan im tak odpowiedział: «Ja chrzczę wodą. Pośród was stoi Ten, którego wy nie znacie, który po mnie idzie, a któremu ja nie jestem godzien odwiązać rzemyka u Jego sandała».

—J 1,21-27

- Co to znaczy “którego wy nie znacie”?

- Dlaczego Jezus nie był rozpoznany przez ludzi swoich czasów?

- Kim byli wysłannicy?

Obecnie Faryzeusze kojarzą nam się głównie z czymś negatywnym. Jak w każdej społeczności i pośród Faryzeuszy nie brakowało osób obłudnych, nieprawdziwych. Warto jednak, abyśmy przez chwilę zastanowili się kim byli Faryzeusze.

Informacja

To taki moment spotkania, który może “uderzać” w mocno utrwalone sposoby myślenia. Polecam, abyśmy jako animatorzy sami się z tym zmierzyli i poczytali zanim podejdziemy do spotkania.

Przeczytajmy:

Faryzeusze byli ekspertami od rozumienia i interpretacji Pisma Świętego. Byli w zasadzie stronnictwem ludzi świeckich, w odróżnieniu od kapłańskiej arystokracji saduceuszów, starali się jednak w swoim postępowaniu przestrzegać świątynnych reguł czystości. Faryzeusze wywodzili się z biedniejszych warstw społeczeństwa żydowskiego i reprezentowali żydowską religijność ludową. Ustanawiali wszędzie szkoły i synagogi. Pouczali też ojców rodzin, aby dokładali starań, by ich synowie otrzymali wykształcenie w Prawie. Również codzienne odmawianie “Słuchaj, Izraelu” oraz inne części synagogalnej służby Bożej są zasługą faryzeuszy. Wierzyli w nadejście Mesjasza. Nadzieje mesjańskie – w odróżnieniu od poglądów saduceuszy, którym były one obce – były najważniejszą częścią ich nauczania, widoczną we wszystkich częściach liturgii synagogalnej. Oznaczało to oczekiwanie królestwa Bożego. Ruch faryzejski rozwijał się od końca III w. p.n.e.

(na podstawie “Józef Flawiusz: Dawne dzieje Izraela”. Zygmunt Kubiak, Jan Radożycki)

Kto był zatem lepiej na ziemi przygotowany intelektualnie i duchowo do rozpoznania Mesjasza jak nie Faryzeusze? Od ponad 200 lat kilka pokoleń czytało Pismo, aby przygotować się na Jego nadejście. Robili to gorliwie - szerząc nauczanie wśród zwykłych ludzi z przekonaniem i oddaniem. Byli ekspertami.

- Jak mogli czuć się Faryzeusze słysząc od św. Jana zapowiedź, że nie poznali Mesjasza, który nie tyle nadchodzi co już jest pośród nich?

- Dlaczego Jezus nie jest rozpoznawany przez współczesnych nam ludzi?

- Co dla nas współcześnie oznacza przykład opisany w Ewangelii?

Można założyć Ruch, który przetrwa 200 lat i zbudować setki szkół. Można codziennie w modlitwach wyrażać nadzieję na przyjście Mesjasza. Można przestrzegać wielu reguł. Można robić to wszystko i przeoczyć Jezusa…

Dostrajanie duchowe

Niektórzy jednak Jezusa rozpoznali.

- Jak myślisz dlaczego św. Jan rozpoznał Jezusa? Co takiego miał w sobie?

- Na jakie rzeczy duchowe jesteś wrażliwy?

- Jakie sprawy duchowe “przechodzą obok Ciebie”?

Są ludzie, którzy mają w sobie gotowość serca, aby przyjąć Jego osobę i nauczanie. Kluczowa jest pewnego rodzaju wrażliwość i otwartość. Czasami mówimy, że z kimś “nadajemy na tych samych falach”, prawda? Spotkanie z Bogiem wymaga takiego “dostrojenia duchowego”. Św. Jan to miał w sobie - był wrażliwy na głos Boga.

Przed rekolekcjami umieszczaliśmy na naszym profilu różne zapowiedzi Mesjasza ze Starego Testamentu.

Ważne

Z racji oszczędności czasu proponuje, aby jednak animator je przeczytał z konspektu lub dał komuś do przeczytania - nawigacja w ST może zabrać nam sporo czasu.

Między innymi takie:

Judo, ciebie sławić będą bracia twoi, twoja bowiem ręka na karku twych wrogów! Synowie twego ojca będą ci oddawać pokłon! Judo, młody lwie, na zdobyczy róść będziesz, mój synu: jak lew czai się, gotuje do skoku, do lwicy podobny - któż się ośmieli go drażnić? Nie zostanie odjęte berło od Judy ani laska pasterska spośród kolan jego, aż przyjdzie ten, do którego ono należy, i zdobędzie posłuch u narodów!

—Rdz 49,8-10

A ty, Betlejem Efrata, najmniejsze jesteś wśród plemion judzkich! Z ciebie mi wyjdzie Ten, który będzie władał w Izraelu, a pochodzenie Jego od początku, od dni wieczności.

—Mi 5,1

Raduj się wielce, Córo Syjonu, wołaj radośnie, Córo Jeruzalem! Oto Król twój idzie do ciebie, sprawiedliwy i zwycięski. Pokorny - jedzie na osiołku, na oślątku, źrebięciu oślicy.

—Za 9,9

Oto nadchodzą dni - wyrocznia Pana - kiedy wypełnię pomyślną zapowiedź, jaką obwieściłem domowi izraelskiemu i domowi judzkiemu. W owych dniach i w owym czasie wzbudzę Dawidowi potomstwo sprawiedliwe; będzie wymierzać prawo i sprawiedliwość na ziemi.

—Jr 33,14-15

Oto Ja wyślę anioła mego, aby przygotował drogę przede Mną, a potem nagle przybędzie do swej świątyni Pan, którego wy oczekujecie, i Anioł Przymierza, którego pragniecie. Oto nadejdzie, mówi Pan Zastępów.

—Ml 3,1

- Jakiego Mesjasza mogli spodziewać się izraelici na podstawie tych fragmentów? Kim on jest?

- Która z tych zapowiedzi okazałą się nieprawdziwa?

Wszystkie są prawdziwe! Ale jak bardzo Jezus wszystkich zaskoczył. On przyszedł jak Król i prawdziwie królował - z Krzyża oraz obmywając apostołom nogi. Pierwsi chrześcijanie mieli w sobie gotowość do zmiany swojego sposobu myślenia - do dostrojenia się do tego o czym Mesjasz mówił. Słuchając nauk Jezusa próbowali je zrozumieć ze świeżym spojrzeniem. Byli gotowi na zmianę rozumienia co to znaczy być królem.

- Na jakiego Mesjasza czekasz? Z jakim chcesz się spotkać dzisiaj na modlitwie wieczornej?

Uważność

Na naszych rekolekcjach chcemy razem spróbować wejść w taką gotowość i otwartość na Boga. Chcemy oczekiwać na Jezusa takiego, jaki chce do nas przyjść. Widzimy na przykładzie faryzeuszów jak kluczowa to sprawa. Żeby to się udało, musimy nie utracić tej świadomości. Musimy być uważni.

- Czym dla Ciebie jest uważność? Kiedy Ci łatwo być uważnym/uważną?

- Jaka wizja jest Ci bliższa: rozwoju duchowego jako systematycznego przechodzenia z pokoju do pokoju czy do rozglądania się po wielkiej katedrze stojąc w jej środku?

Informacja

Obie odpowiedzi są dobre!

Wchodzimy w trudną przestrzeń wiary gdzie nazywanie rzeczy jest mocno zależne od naszej wrażliwości i wcześniejszych doświadczeń. Rozwój duchowy opisują w zależności od perspektywy oba te obrazy.

Z perspektywy osoby, w procesie rozwoju często czujemy się jakbyśmy przechodzili z pokoju do pokoju odkrywając nowe Tajemnice, aspekty, powiązania. Czytamy księgi Starego Testamentu i nagle odsłania się przed nami typiczność Mojżesza względem Jezusa, Ewy względem Maryi. To jak schodzenie na kolejne kręgi wtajemniczenia, a każde przejście rozszerza nasze serce i powoduje większą wdzięczność wobec Planu Zbawienia przez, który Dobry Bóg nas prowadzi.

Z drugiej strony to wszystko odbywa się z naszym pełnym dostępem do Tajemnicy. Stoimy od razu w środku katedry i możemy widzieć i poznawać wszystko. Nie, nie formujemy chrześcijan tak, że zanim przyjdą na Mszę Święta, wymagamy od nich przejścia przez 50 pokoi i zrozumienia w pełni co w nich się dzieje. Mamy dostęp “od razu” do “Szczytu i źródła”. Nie ma “Adwentu dla początkujących” i “Adwentu dla mistyków” - jest Adwent.

Msza, Adwent, Pismo Święte się nie zmienia. Jednak my mamy poczucie, że “przechodzimy dalej” - dlaczego? Coś w nas się zmienia. Zmienia się właśnie nasza uważność na Tajemnicę. Wchodzimy w nią, wypływamy na głębię.

- Na jakie elementy w modlitwie jesteś teraz szczególnie wrażliwy/wrażliwa?

Ujął ten temat wspaniale Pieter Bruegel w swoich obrazach. Chcielibyśmy teraz zobaczyć jeden z nich:

- Co przedstawia ten obraz?

Informacja

Dopiero po dokładnym przyjrzeniu się można dostrzec sceny nowotestamentalne. W centralnej części, zaraz nad jeźdźcem na białym koniu, zauważyć można upadek Chrystusa pod ciężarem krzyża. Jego oprawcy kłócą się czy go podnieść, czy pozostawić na ziemi. Ich niezdecydowanie związane jest z drugą sceną rozgrywającą się równocześnie nieco niżej po lewej stronie. Z grupy chłopów powracających do domu, zostaje wyciągnięty mężczyzna. Jego żona trzyma męża nie chcąc go puścić. Żołnierz na koniu toruje miejsce wśród gapiów i oglądając się za siebie ponagla go do podejścia do krzyża i upadłego Jezusa. Mężczyzną opierającym się oprawcom jest Szymon Cyrenejczyk. (Wikipedia)

Zapytajmy:

- Jak myślisz co artysta w ten sposób chce nam przekazać?

Moglibyśmy być jedną z wielu postaci na obrazie, które nie zauważają jak ważny moment w historii właśnie ma miejsce. Możemy jednak spojrzeć na samo funkcjonowanie obrazu - Breugel stworzył dzieło, które samo stało się tym co opisuje - moglibyśmy też być jedną z wielu osób przechodzącą koło płótna nie poświęcając mu za wiele uwagi i nie zastanawiając się nad tym co przedstawia. Historia faryzeuszy jak echo powtarza się na przestrzeni wieków.

- Co możemy zrobić, aby być bardziej uważnymi?

- Jakie działania Boga widzę w mojej codzienności?

- Jak wygląda moje poszukiwanie Boga? Czy widzę Boga w moim “dzisiaj” czy oczekuję na wielkie przyjście na końcu czasów?

Informacja

Pierwsze pytanie bardzo mocno zależy od grupy wiekowej. Warto samemu się nad tym zastanowić. Trzeba, aby były to konkrety. Jednym pomaga krzyż na ścianie w pokoju (głupio się grzeszy przy krzyżu… nie jest to może mistrzostwo motywacji, ale na niektórych działa [dla starszych: taką barierę uważności dla narzeczonych często stanowi krzyżyk noszony pod ubraniem - przywraca czujność w krytycznych momentach]), a innym ustawione powiadomienie w telefonie, że czas się pomodlić.

Bóg czasami przychodzi spektakularnie. Część z nas bardzo to lubi - aniołowie, trąby, gwiazda na niebie. Zdaje się, że cały wszechświat wtedy woła do nas “patrz! Dzieje się coś ważnego”. Ale to nie jedyny sposób… To chyba rzadki sposób.

Poznał i uwierzył

Opieramy całe rekolekcje o fragment z 1 listu Św. Jana:

Myśmy poznali i uwierzyli miłości, jaką Bóg ma ku nam.

—1 J 4,16a

Św. Jan kieruje swoje listy i Ewangelię do chrześcijan, którzy już mają ugruntowaną wiarę. W miejsce opisów narodzenia Jezusa u św. Łukasza znajdziemy więc prolog Janowy. Jak bardzo różnie ewangeliście rozpoczynają swoje dzieła! Św. Jan nie tyle chce nas zafascynować postacią Jezusa co kierować nas w stronę głębszego Jego zrozumienia. Znając pisma janowe fragment powyższy budzi pewne skojarzenia.

Przeczytajmy kilka fragmentów:

Myśmy poznali i uwierzyli miłości, jaką Bóg ma ku nam.

—1 J 4,16a

Wtedy wszedł do wnętrza także i ów drugi uczeń, który przybył pierwszy do grobu. Ujrzał i uwierzył.

—J 20,8

Poznał więc ojciec, że było to o tej godzinie, o której Jezus rzekł do niego: «Syn twój żyje». I uwierzył on sam i cała jego rodzina

—J 4,53

Rzekł więc Jezus do Dwunastu: «Czyż i wy chcecie odejść?» Odpowiedział Mu Szymon Piotr: «Panie, do kogóż pójdziemy? Ty masz słowa życia wiecznego. A myśmy uwierzyli i poznali, że Ty jesteś Świętym Boga».

—J 6,67-69

Słowa bowiem, które Mi powierzyłeś, im przekazałem, a oni je przyjęli i **prawdziwie poznali**, że od Ciebie wyszedłem, oraz uwierzyli, żeś Ty Mnie posłał

—J 17,8

Jeżeli jednak dokonuję, to choćbyście Mnie nie wierzyli, wierzcie moim dziełom, abyście poznali i wiedzieli, że Ojciec jest we Mnie, a Ja w Ojcu».

—J 10,38

Popatrzmy teraz na te 6 fragmentów i zobaczmy co mają wspólnego.

- Dlaczego poznanie i wiara są tak ściśle powiązane?

- Czym byłaby wiara bez poznania?

- Jaki jest Bóg, którego poznałem?

Chrystus chce żebyśmy byli wierzącymi, ale nie łatwowiernymi i naiwnymi! Bóg chce być poznany.

Duch Święty

Dużo treści jak na godzinne spotkanie, prawda? Wszystko to wydaje się być zbyt duże i zbyt trudne dla człowieka. I tak jest. Bóg o tym wie dlatego przychodzi z pomocą. Jest taki fragment, który może wielu z nas już słyszało, ale jakże inaczej się go odczytuje w tym momencie w którym teraz jesteśmy!

Przeczytajmy:

Nikt też nie może powiedzieć bez pomocy Ducha Świętego: «Panem jest Jezus»

—1 Kor 12,3

Zanim pierwszy raz w życiu powiedzieliśmy “Jezus jest moim Panem” już Duch Święty w nas działał. To On uzdalnia nas do modlitwy i wiary.

- Jak często rozpoczynasz Mszę Świętą od modlitwy do Ducha Świętego?

- Jak często rozpoczynasz jakąkolwiek modlitwę od modlitwy do Ducha Świętego?

Współpraca z łaską jest kluczowa dla wzrostu duchowego. To umiejętność jak każda inna - trzeba ją trenować, aby wzrastała. Na początku utrzymamy uważność, skupienie na 10 sekund w czasie Mszy gdy pomyślimy sobie “o czym Ty myślisz? Jest przeistoczenie!”. Potem będzie to minuta, potem dwie… A potem?

Przeczytajmy:

Teraz zaś już nie ja żyję, lecz żyje we mnie Chrystus. Choć nadal prowadzę życie w ciele, jednak obecne życie moje jest życiem wiary w Syna Bożego

—Ga 2,20

To realna perspektywa. Świadczą o tym nie tylko święci, ale wielu wierzących chrześcijan. Wtedy czujesz się jak w domu. Czujesz, że poznałeś wiarę jako swój dom i **uwierzyłeś**.

Zastosowanie

Spróbujemy wyjść z tego spotkania z postanowieniem zrobienia kroku do przodu. Nie musi to być wielka rzecz. Najcenniejsze są rzeczy, które sami w sercu postanawiamy. Dla inspiracji podajemy kilka możliwości:

- Przed każdym czytaniem na dzisiejszej modlitwie wieczornej westchnąć w sercu o błogosławieństwo dla czytającego, aby dobrze czynił posługę (trening uważności)

- Na chwilę przed modlitwą wieczorną być na sali i zadać sobie pytania:

- Po co się modlimy razem?

- Co tu się będzie działo?

- W trakcie modlitwy:

- W jaki sposób ta modlitwa jest ciągła? Czy ta modlitwa się kończy?

- Dla ambitnych: Zadawanie sobie tych pytań przed każdą Eucharystią, aż do Bożego Narodzenia.

O dwie rzeczy jednak chcemy poprosić wprost: zapisz proszę swoje postanowienie w notatniku, porozmawiaj o nim z jedną osobą (z rekolekcji lub spoza) do końca niedzieli.

Spotkanie 3. - Posmakować Słowa

Wprowadzenie dla animatora + cele spotkania

Ważne

Przed spotkaniem warto wyposażyć się w długopisy dla członków grupy!

Jest to spotkanie grupowe, które odbędzie się w trakcie wieczornej części modlitwy - Celebracji Słowa. Jego głównym celem jest podzielenie się tym, w jaki sposób doświadczamy Boga w Jego Słowie. Chcemy zatrzymać się i zastanowić głębiej nad tym, co usłyszeliśmy chwilę wcześniej. Interpretacja jednak nie jest najważniejsza. Bardziej chodzi o uchwycenie tego, jak konkretne Słowo Boże na mnie działa, “co mi robi”. W samym konspekcie nie ma praktycznie żadnych treści. Aby uniknąć oporów i zniechęcenia wśród uczestników na zasadzie “nie wiem jak mam rozważać” kluczowe jest ukazanie konkretnych metod medytacji Biblii, które powinny ułatwić dzielenie się własnymi odkryciami.

Cele spotkania:

- Zagłębienie się w jedno wybrane czytanie, które pojawiło się na Celebracji Słowa

- Ukazanie propozycji tego, w jaki konkretny sposób można rozważać Słowo Boże

- Podzielenie się swoimi refleksjami i odczuciami co do wybranego fragmentu

Różne drogi

Rozpoczynamy od zapytania uczestników czy któreś z czytań wysłuchanych na Celebracji Słowa chwilę wcześniej, dotknęło ich w jakiś szczególny sposób. Jeżeli mają problem z przypomnieniem sobie, mogą otworzyć notatniki, gdzie znajdują się te fragmenty.

- Które z czytań zapadło mi najbardziej w pamięć? Czy jestem w stanie określić dlaczego?

Następnie prosimy o to, aby każdy z nich wybrał właśnie to czytanie, które w jakiś sposób najbardziej go pociąga. Będziemy chcieli przyjrzeć się mu bliżej. Pobyć chwilę z tym Słowem. Rozważyć i wręcz “podotykać” go. Doświadczyć. Można zrobić to na kilka sposobów. Chcemy teraz omówić kilka z nich.

Metoda Vasteras

Ta metoda polega na tym, że czytamy dany fragment i oznaczamy w nim myśli które:

1. nas zastanawiają, są niezrozumiałe – przy nich stawiamy znak zapytania

2. poruszają nas w szczególny sposób, są jakimś odkryciem – przy nich stawiamy wykrzyknik

3. odczytujemy jako osobiste wezwanie dla nas na ten moment – przy nich stawiamy strzałkę.

Metoda wizualizacji

Informacja

To jest element wyciągnięty z medytacji ignacjańskiej

To jest metoda, która polega na bardzo plastycznym wyobrażeniu sobie danej sceny z Pisma Świętego. Próbujemy ją sobie wręcz “wyreżyserować” w głowie. Zastanawiamy się nad scenerią, ubiorem, wyglądem, zapachem, dźwiękami, tonem głosu. Staramy się zaangażować wszystkie zmysły. Można rozpisać sobie nawet krótki scenariusz.

- Jakie miejsce jest opisywanie, jaka przestrzeń? Jakie kolory?

- Jaka pora dnia?

- Jakie dźwięki można usłyszeć?

- Jaka jest faktura przedmiotów?

- Jakie postacie występują,co mówią,co robią, jakie mają relacje/ interakcje jaki jest ich wygląd, zachowanie, ubiór, sposób mówienia, ton głosu? Kto jest głównym bohaterem? Z kim utożsamiam się najbardziej?

- Jak przebiega akcja, co się dzieje?

- Co jest momentem kulminacyjnym?

- Co najbardziej rzuca się w oczy?

- Co jest najbardziej kluczowe?

Metoda wybrania słów kluczowych

Metoda jak sama nazwa wskazuje, polega na zastanowieniu się nad tym, które słowa w danym fragmencie są kluczowe. Następnie na zapisaniu ich i pomyśleniu nad tym:

- Jak te słowa mają się do siebie?

- Czego dotyczą?

- Jaka jest między nimi zależność? Lub o czym świadczy jej brak?

- Jakie skojarzenia budzą we mnie te słowa?

- Które z nich jest dla mnie najważniejsze? Dlaczego?

- Czy kojarzę inne fragmenty Pisma Świętego, w których pojawiają się te słowa? Jeśli tak, to jakie?

- Jakie jest brzmienie tych słów? Jaki mają wydźwięk?

Jeśli masz jakąś swoją ulubioną formę rozważania Pisma Świętego, również może podzielić się nią z uczestnikami (i jednocześnie dać świadectwo jak dzięki niej budujesz swoją relację z Bogiem!). Jeżeli jakaś osoba z grupy ma swój ulubiony, sprawdzony sposób oczywiście również może się go trzymać. Chociaż spróbowanie czegoś nowego może okazać się owocne ;) Warto zachęcić do tego, żeby każdy, bez względu na metodę, zostawił jakiś ślad w postaci zapisanych uwag, przemyśleń, notatek. Ułatwi to dzielenie w późniejszej części spotkania.

Chwila ze Słowem

Po wybraniu czytania i metody następuje moment zagłębiania się w Słowo. Nie skracaj tego czasu, ani go nie wydłużaj. Poinformuj uczestników dokładnie ile mają czasu. Pilnuj go i informuj na bieżąco ile jeszcze zostało (pierwszy raz np. po upływie 5 minut (połowy), a następnie kiedy została już tylko minuta). Zadbaj o odpowiednią atmosferę.

Dzielenie się swoimi odkryciami

Po upływie wyznaczonego czasu, przechodzimy do dzielenia się tym, co zapisaliśmy, odkryliśmy. Jeżeli grupa ma trudności z dzieleniem można zaproponować stały schemat, według którego każdy się wypowie:

- Wybrałem czytanie…

- Wybrałem metodę…

- Zapisałem…

- Konkretne słowo, które najbardziej mnie dotknęło to…

- Doświadczyłem Słowa, które…

Opcjonalne pytania do zadania:

- Co odkryłem w tym fragmencie?

- Co było trudne w tych dziesięciu minutach?

- Jak sprawdziła się wybrana przeze mnie metoda?

- Co mnie zaskoczyło?

- Co mnie zainspirowało?

- Jak ten fragment ma się do tego, co obecnie przeżywam?

Zastosowanie

Są takie słowa, które zostają w nas na długo. W dzieciństwie mogliśmy usłyszeć coś, co bardzo zabolało i mimo, że upłynęło już dużo czasu, to wciąż do nas wraca i to w najtrudniejszych momentach. Jakiś uporczywy głos, który ciągle o tym przypomina. Z drugiej strony, kiedy usłyszymy coś pozytywnego na swój temat, również lubimy do tego wracać, pocieszać się tym, powtarzać sobie jak mantrę w głowie. A są to najczęściej ludzkie słowa. Jego Słowo ma znacznie większą moc. Jeżeli będziemy zachowywać je w swoim sercu, ono będzie do nas wracać i to wtedy, kiedy będzie nam najbardziej potrzebne, będzie przy nas – by dodać odwagi, otuchy, lub powstrzymać przed zrobieniem czegoś głupiego.

Niech zastosowaniem z tego spotkania będzie wybranie cytatu z Pisma Świętego, które który chcemy zachować w sercu. Niech każdy zapisze go sobie w notatniku i wraca do niego jak najczęściej. Można zaproponować, żeby nauczyć się go na pamięć. Niech to słowo w nas trwa, działa, pracuje i wydaje owoc.

Spotkanie 4. - Communio

Cele spotkania + wprowadzenie dla animatora

Ważne

Na końcu konspektu znajdują się załączniki, które należy wydrukować przed spotkaniem dla każdego uczestnika!

Ostatnie spotkanie grupowe skupia się głównie na aspekcie wspólnotowym. To “Myśmy poznali i uwierzyli”. Myśmy przeżyli rekolekcje. W czasie spotkania specjalnie został wydzielony czas na świadectwa, ponieważ nie wszyscy czują się komfortowo podczas ogólnego podsumowania na koniec rekolekcji. To jest ważna część tego spotkania, dlatego można ją wydłużyć kosztem np. formy aktywizacji. Ważne jest również to, aby każdy uczestnik wyjechał z wybranym przez siebie i zapisanym zastosowaniem z rekolekcji. Pytania znajdujące się w tym konspekcie są jedynie naprowadzające, nie trzeba zadawać ich wszystkich. Czasami jest ich tak dużo, żeby kogoś “pociągnać za język”, zobrazować mu o co dokładnie chodzi.

Cele:

- Pokazanie tego, w jaki sposób Jezus uobecnia się w czasie liturgii

- Ukazanie wspólnoty jako miejsca rozwoju miłości.

- Podsumowanie 3 dni i podzielenie się osobistymi przeżyciami dotyczącymi rekolekcji.

Modlitwa i wprowadzenie

Modlitwa spontaniczna lub dowolna forma modlitwy wybrana na podstawie obserwacji swojej grupy.

Pytając o wrażenia odnośnie modlitwy, którą rozpoczęliśmy wczoraj i zakończyliśmy dzisiaj na Mszy połączonej z jutrznią, pamiętajmy o tym, żeby nie wywierać presji dotyczącej oczekiwanej przez nas odpowiedzi. Nie dla wszystkich ten moment rekolekcji musiał być momentem przełomowym.

- Jak przeżyłem to doświadczenie (modlitwy przedłużonej do Mszy Świętej)? Co zapadło mi w pamięć? Co było dla mnie ważne? Co mnie poruszyło?

- W jaki sposób przyjmuję obecność Jezusa Chrystusa w takich formach modlitwy?

Chrystus obecny w Eucharystii

Centrum tej części spotkania skupia się na obecności Chrystusa w Eucharystii (gr. eucharistía ‘dziękczynienie’). Msza Święta jest szczególnym wydarzeniem, w którym Jezus Chrystus jednoczy się z nami w postaci Chleba i Wina, a także uobecnia się w Piśmie Świętym, w postaci kapłana oraz zgromadzonego ludu., «Eucharystyczna ofiara jest źródłem i szczytem całego kultu Kościoła i całego życia chrześcijańskiego. W tej ofierze dziękczynienia, przebłagania, prośby i uwielbienia wierni uczestniczą pełniej, kiedy nie tylko ofiarują Ojcu całym sercem, w jedności z kapłanem, świętą ofiarę, a w niej samych siebie, lecz otrzymują również tę samą ofiarę w sakramencie» (Święta Kongregacja Rytów, Eucharisticum Mysterium, 3 e).

Możemy w tym momencie przeczytać co o Eucharystii mówili święci Kościoła:

Rzeczywista obecność Ciała i Krwi Chrystusa w Eucharystii nie da się rozpoznać zmysłami ani rozumem, a tylko wiarą.

—Św. Tomasz z Akwinu

Miłość naturalna domaga się trzech rzeczy: obecności kochanej osoby, jej całkowitego posiadania i doskonałego z nią zjednoczenia; Jezus w pełni zaspokaja w porządku nadnaturalnym to prawo miłości w Eucharystii.

—Św. Piotr Julian Eymard

Bóg nigdy nas tak nie jednoczy ze sobą, jak wtedy, kiedy znajduje się w nas sakramentalnie, w osobie, a my jesteśmy duchowo w nim wcieleni; jesteśmy wtedy tak silnie przez niego przyciągani i zjednoczeni z Nim węzłem nierozerwalnej miłości, iż stanowimy jedno.

—Św. Albert Wielki

- Jaką rolę w moim życiu odgrywa Eucharystia? Jak Jezus przemawia do mnie podczas Mszy Świętej? Jakie znaczenie ma Eucharystia w mojej relacji z Bogiem?

- Który z tych cytatów jest mi najbliższy? Dlaczego?

- Dlaczego Eucharystia jest jednocześnie źródłem i szczytem całego kultu Kościoła?

- Co to znaczy być duchowo wcielonym z Chrystusem?

- W jaki sposób Jezus był do tej pory obecny podczas rekolekcji?

Wariant 1 - forma aktywizująca

Chcąc przyjrzeć się temu, w jaki sposób Jezus ukazuje się podczas Mszy Świętej, rozdajemy w grupie wycięte fragmenty z załącznika numer 1. Każdy “pasek” zawiera przedstawiony graficznie symbol dotyczący obecności Jezusa w Eucharystii oraz wyjaśnienie wg. Kościoła Katolickiego w jaki sposób dana “forma” obecności się urzeczywistnia. Prosimy, aby wybrana osoba przeczytała na głos cytat. Następnie grupa odpowiada swoimi słowami jak go rozumie oraz dzieli się osobistym doświadczeniem przeżywania tej “formy” obecności Boga.

Wariant 2 - patrz przypis

„Chrystus Jezus, który poniósł za nas śmierć, co więcej – zmartwychwstał, siedzi po prawicy Boga i przyczynia się za nami” (Rz 8, 34), jest obecny na wiele sposobów w swoim Kościele (Por. Sobór Watykański II, konst. Lumen gentium, 48.: w swoim słowie, w modlitwie Kościoła, tam „gdzie są dwaj albo trzej zebrani w imię moje” (Mt 18, 20), w ubogich, chorych, więźniach (Por. Mt 25, 31-46). w sakramentach, których jest sprawcą, w ofierze Mszy świętej i w osobie szafarza, ale „zwłaszcza (jest obecny) pod postaciami eucharystycznymi” (Sobór Watykański II, konst. Sacrosanctum Concilium, 7).

KKK 1373

Omawiane przez nas sposoby uobecniania się Boga obserwowaliśmy w różnych momentach rekolekcji. I nawet kiedy mogło się wydawać, że nie ma Go bezpośrednio z nami (na przykład podczas sobotniego wieczoru, kiedy Najświętszego Sakrament nie został wystawiony) to w gruncie rzeczy celebrowaliśmy Jego obecność, ale w Słowie, które dzisiaj podczas Eucharystii stało się Ciałem. Mogliśmy dostrzec Go w kapłanie sprawującym mszę i głoszącym Homilię. Doświadczyliśmy Go między sobą, zgromadzeni w Jego imię.

Postacie Eucharystyczne

KKK 1374 Sposób obecności Chrystusa pod postaciami eucharystycznymi jest wyjątkowy. Stawia to Eucharystię ponad wszystkimi sakramentami i czyni z niej „jakby doskonałość życia duchowego i cel, do którego zmierzają wszystkie sakramenty” (Św. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 73, 3). W Najświętszym Sakramencie Eucharystii „są zawarte prawdziwie, rzeczywiście i substancjalnie Ciało i Krew wraz z duszą i Bóstwem Pana naszego Jezusa Chrystusa, a więc cały Chrystus” (Sobór Trydencki: DS 1651). „Ta obecność nazywa się «rzeczywistą» nie z racji wyłączności, jakby inne nie były «rzeczywiste», ale przede wszystkim dlatego, że jest substancjalna i przez nią uobecnia się cały Chrystus, Bóg i człowiek” (Paweł VI, enc. Mysterium fidei).

Słowo Boże

Z mówiącym do nas Bogiem spotykamy się w czasie sprawowania liturgii, jak o tym poucza Sobór Watykański II: „W liturgii bowiem Bóg przemawia do swego ludu, Chrystus w dalszym ciągu głosi Ewangelię, lud zaś odpowiada Bogu śpiewem i modlitwą”. (KL 33) KKK 104 W Piśmie świętym Kościół nieustannie znajduje swój pokarm i swoją moc (Por. tamże, 24). ponieważ przyjmuje w nim nie tylko słowo ludzkie, ale to, czym jest ono rzeczywiście: Słowo Boże (Por. 1 Tes 2, 13). „W księgach świętych Ojciec, który jest w niebie, spotyka się miłościwie ze swymi dziećmi i prowadzi z nimi rozmowę” (Sobór Watykański II, konst. Dei verbum, 21).

W osobie Celebransa

Przez posługę prezbiterów dokonuje się duchowa ofiara wiernych w zjednoczeniu z ofiarą Chrystusa, jedynego Pośrednika. Tę zaś ofiarę składa się bezkrwawo i sakramentalnie w Eucharystii przez ich ręce w imieniu całego Kościoła aż do czasu przyjścia samego Pana (Sobór Watykański II, dekret Presbyterorum ordinis, 2).

W zgromadzeniu

KKK 1368 Eucharystia jest również ofiarą Kościoła. Kościół, który jest Ciałem Chrystusa, uczestniczy w ofierze swojej Głowy. Razem z Chrystusem ofiaruje się cały i łączy się z Jego wstawiennictwem u Ojca za wszystkich ludzi. W Eucharystii ofiara Chrystusa staje się także ofiarą członków Jego Ciała. Życie wiernych, składane przez nich uwielbienie, ich cierpienia, modlitwy i praca łączą się z życiem, uwielbieniem, cierpieniami, modlitwami i pracą Chrystusa i z Jego ostatecznym ofiarowaniem się oraz nabierają w ten sposób nowej wartości. Ofiara Chrystusa obecnego na ołtarzu daje wszystkim pokoleniom chrześcijan możliwość zjednoczenia się z Jego ofiarą.

„Myśmy poznali”

Komunia jednoczy nas nie tylko z Jezusem, ale i z sobą nawzajem. Łączą nas Jego więzy krwi. We fragmencie, który jest dla nas motywem przewodnim tych rekolekcji, św. Jan pisze „MYŚMY poznali i uwierzyli (…) ”. Nie przemawia jedynie w swoim imieniu, ale akcentuje fakt, że dokonało się to w grupie, wspólnocie.

Przeczytajmy fragment z Konstytucji Dogmatycznej o Kościele Lumen Gentium:

„Podobało się jednak Bogu uświęcić i zbawiać ludzi nie pojedynczo, z wykluczeniem wszelkiej wzajemnej między nimi więzi, lecz uczynić z nich lud, który by Go poznawał w prawdzie i zbożnie Mu służył.”

- Dlaczego Bogu spodobało się uświęcić nas i zbawić we wspólnocie?

- Czym wspólnota Kościoła różni się od innych wspólnot?

Kościół to nie tylko grupa ludzi mających wspólny cel i zmierzających w tym samym kierunku. Kościół to misterium, tajemnica, która może być poznana jedynie przez wiarę. Mistyczne ciało Chrystusa, którym jest każdy ochrzczony:

W jednym Duchu wszyscy zostaliśmy ochrzczeni, by stanowić jedno ciało: Żydzi i Grecy, niewolnicy i wolni. Wszyscy zostaliśmy też napełnieni jednym Duchem. Ciało nie składa się z jednej części, lecz z wielu. Gdyby noga powiedziała: „Ponieważ nie jestem ręką, nie należę do ciała”, czy mimo to nie należałaby do ciała? Albo gdyby powiedziało ucho: „Ponieważ nie jestem okiem, nie należę do ciała”, to czy mimo to nie należałoby do ciała? Gdyby całe ciało było okiem, to gdzie byłoby ucho? Albo gdyby całe ciało było słuchem, to gdzie byłoby powonienie? Otóż Bóg, tak jak zechciał, ustalił miejsce każdej części w ciele. Gdyby jedna część była całością, to gdzież byłoby całe ciało? Tymczasem ciało jest jedno, mimo że składa się z licznych części. Nie może więc oko powiedzieć ręce: „Nie potrzebuję ciebie”, ani głowa nogom: „Nie potrzebuję was”. Owszem, te części ciała, które wydają się najsłabsze, są konieczne. Te części ciała, które uważamy za mniej szacowne, otaczamy większym szacunkiem, a wstydliwe większą troską. Szlachetne nie wymagają takiej troski. Bóg udzielił większej czci tym częściom, którym jej brakowało i w ten sposób utworzył ciało, aby nie było w nim rozdarcia, lecz aby poszczególne części wzajemnie ze sobą współdziałały. Gdy cierpi jedna część ciała, cierpią pozostałe części, a gdy jedna część odbiera chwałę, cieszą się wszystkie części. Wy jesteście Ciałem Chrystusa, a każdy z was jest Jego częścią.

—1 Kor 12, 13-27

- Co to znaczy być Ciałem Chrystusa?

- W jaki sposób wizja Kościoła jako Jednego Ciała Chrystusa wpływa na moje postrzeganie i traktowanie innych jego członków?

Jesteśmy ciałem Chrystusa. To dlatego św. Paweł może powiedzieć: Żyję więc już nie ja, ale żyje we mnie Chrystus. Jest to element naszej tożsamości, chrześcijańskiej godności. Dlatego mamy otaczać, to co w Kościele mniej szacowne, wstydliwe, szczególną troską i większym szacunkiem!

- Co to dla mnie oznacza, że nie tyle mam naśladować Jezusa, ale być Nim?

Wspólnotowość również jest wpisana to, kim jesteśmy, w naszą naturę. Zostaliśmy stworzeni na podobieństwo Trójosobowego Boga i zaproszeni do relacji jaką mają ze sobą poszczególne Osoby Trójcy. W piękny sposób opisuje to ks.Piotr Sękowski we fragmencie swojej książki “Krzyż Jezusa Chrystusa. Opowieść o drzewie życia”:

„Czytałem kiedyś takie zdanie francuskiego Jezuity, Pierre Varillon: „Gdyby Bóg nie był Trójcą, to ja niczego bym już nie rozumiał”. Co to oznacza? Najprościej mówiąc, że Bóg potrafi kochać. Ojciec kocha Syna, czyli Jezusa, a Syn kocha Ojca. Miłość między nimi jest tak wielka, że jest ona odrębną Osobą, Duchem Świętym, Ożywicielem. Bóg jest skonstruowany z samej Miłości. A nas skonstruował On na Swoje podobieństwo. Dlatego najgłębszą struną w nas jest potrzeba, pragnienie relacji, miłości, przyjaźni drugiego człowieka. Mało tego: kiedy kogoś kochamy, mamy potrzebę, żeby całkowicie oddawać siebie tej osobie. Kiedy mąż kocha żonę, kiedy mama kocha dziecko, chętnie odda jej/jemu wszystko, nic dla siebie nie zostawi. W takim przypadku dzieje się w nas Trójca. ”

- Kiedy ja mogę doświadczyć tego, że dzieje się we mnie Trójca?

- Co pomaga mi ukonkretniać moją miłość?

- Jaką rolę odgrywają w moim życiu relacje, które mam z innymi?

- Do jakich wspólnot należę? Które są mi najbliższe?

- W jaki sposób realizuję powołanie do miłości w tych wspólnotach?

Wspólnota pomaga nam konkretyzować ideał miłości, staje się przestrzenią do wypełnienia powołania, które ma każdy z nas. Dzięki niej możemy się rozwijać, wzrastać, dojrzewać.

Świadectwa

Wyrazem miłości może być także dawanie innym świadectwa, dajmy więc sobie teraz przestrzeń do podzielenia się tym, w jaki sposób Bóg działał w czasie tych rekolekcji. Każdy z nas przyjechał tutaj z jakimiś oczekiwaniami, możemy w tym momencie zapytać cz i w jaki sposób się one zrealizowały. Pytania pomocnicze:

- Co na tych rekolekcjach było dla mnie najważniejsze i wzbudziło najwięcej refleksji?

- Co Bóg we mnie przemienił? Co pokazał?

- W którym momencie rekolekcji najbardziej doświadczyłem Boga?

- W jaki sposób to, co przeżyłem na rekolekcjach wpłynie na przeżywanie obecnego Adwentu?

Zastosowanie

Każdy sam, na podstawie najważniejszego dla niego przeżycia z rekolekcji, wybiera dla siebie zastosowanie i zapisuje je w notatniku. Jeżeli ktoś będzie miał problem z wymyśleniem zastosowania, można zaproponować modlitwę w intencji członków swojej grupy rekolekcyjnej w ramach ukonkretniania miłości we wspólnocie.

Modlitwa błogosławieństwa za siebie nawzajem. Stoimy w kręgu i każdy na głos (lub nie) błogosławi swoimi słowami osobę po prawej. Jeżeli Twoja grupa nie jest na to gotowa, możecie wspólnie odczytać w Waszej intencji Psalm 67.

Zjednoczeni

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2020 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Cały świat

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla ludzi od 14 roku życia

Opis rekolekcji:

Rekolekcje online zorganizowane w czasie ograniczeń spotkań publicznych w związku z pandemią covid-19.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - “Jednym sercem i jednym głosem”

- Cel spotkania

- Wprowadzenie zasad

- Integracja + dzielenie

- Listy jedności

- Czym są dla nas listy?

- Modlitwa Słowem Bożym

- Podsumowanie

- Spotkanie 2. - “Aby byli jedno”

- Cel spotkania

- Wprowadzenie + dzielenie

- Obrazy Kościoła

- Modlitwa - echo Słowa

- Ciało

- Podsumowanie

- Spotkanie 3. - “Jedność Ducha”

- Cel spotkania

- Połowa za nami

- Więź

- Modlitwa - echo Słowa

- Główny Bohater wieczoru

- Podzielenie się intencjami

- Spotkanie 4. - “Miłość więzią jedności”

- Cel spotkania

- Przeżywanie jedności

- Miłością ożywieni

- Modlitwa - echo słowa

- Więzy krwi

- Zjednoczeni!

Spotkanie 1. - “Jednym sercem i jednym głosem”

Cel spotkania

Jest to nie tylko pierwsze spotkanie grupowe tych rekolekcji, dla większości będzie to pewnie pierwsze tego typu spotkanie online (zarówno dla animatorów jak i uczestników), a dla niektórych w ogóle będzie to pierwsze doświadczenie małej grupy. Z tego względu szczególnie warto zadbać o poczucie bezpieczeństwa poprzez ustalenie odpowiednich zasad. Przez to również, w dużej mierze, spotkanie to ma za zadanie zawiązanie wspólnoty małej grupy. Konspekt nie posiada skomplikowanych treści do przekazania, składa się głównie z pytań dzieleniowych oraz wskazówek, zawiera aktywizację w postaci tworzenia swojego podpisu do listu jedności i wysłania go mailem, a na końcu znajduje się w nim czas przeznaczony na bardzo istotną wspólną modlitwę.

Cele spotkania:

- przedstawienie zasad spotkań grupowych

- zapoznanie uczestników i zawiązanie wspólnoty małej grupy

- stworzenie swoich podpisów potrzebnych do listu jedności

- wspólna modlitwa - zatroszczmy się o czas na nią!

Wprowadzenie zasad

Po upewnieniu się, że wszyscy uczestnicy “dotarli” na spotkanie i warunki techniczne umożliwiają przeprowadzenie go, przejdźmy do przedstawienia niezbędnych zasad, które pomogą nam stworzyć bezpieczną atmosferę i przestrzeń do dzielenia oraz modlitwy:

- Dbamy o poufność i anonimowość tego, czym dzielą się pozostali członkowie grupy na swój temat

- Nie robimy screenów, nie nagrywamy spotkań

- Zachęcamy do włączenia kamerki, ale nie nalegamy na to

- W zależności od warunków spotkania (hałas) i rodzaju sprzętu (sprzęganie) wyciszamy mikrofon, kiedy nie mówimy (Ctrl + D)

- Staramy się nie przerywać sobie - w warunkach online bywa to trudne, ważne jednak żeby nie robić tego celowo

- Słuchamy się wzajemnie, zwłaszcza że spotkania mają głównie charakter dzieleniowy!

- Nie komentujemy niepotrzebnie, nie oceniamy wypowiedzi innych

- Dzielimy się własnymi odczuciami, doświadczeniami, nie generalizujemy ani nie moralizujemy

- Szanujemy siebie nawzajem i swój czas

Możemy zapytać czy dla wszystkich te zasady są jasne i czy uczestnicy zgadzają się na nie oraz czy mają jeszcze coś do dodania. Po ostatecznym uzgodnieniu przechodzimy do zapoznania się.

Integracja + dzielenie

Proponujemy przedstawianie się według następującego klucza:

- Nazywam się…

- Jestem z …

- Zajmuję się …

- Chcę, żebyście wiedzieli o mnie, że lubię …

- Z dzisiejszej konferencji najbardziej zapamiętałem/łam to, że …

- 3 sytuacje w których czuję największą jedność z innymi to …

Kolejna osoba nawiązuje do czegoś, co ma wspólne z poprzednikiem - animator zaczyna jako pierwszy, natomiast uczestnik, który wyłapał, że ma z nim coś wspólnego, dzieli się jako kolejny i tak dalej - dzięki temu powstanie dynamika dzielenia, bo będzie trzeba “łapać okazję”, że mogę do czegoś nawiązać. Może zdarzyć się również tak, że ktoś będzie trochę zmuszony, żeby jakieś podobieństwo wyszukać, ale to też pokaże, że z każdym da się coś wspólnego znaleźć.

Listy jedności

Kiedy wszyscy się już przedstawili, przechodzimy do przeczytania listu jedności, o którym była mowa na konferencji. Następnie prosimy uczestników o to, żeby na przygotowanych białych kartkach wykonali swój podpis (ważne: może być tylko imię), zrobili mu zdjęcie (najlepiej z lampą błyskową) i wysłali na maila spotkajmysie@ponadmurami.pl (nie jest to obowiązkowe, zachęćmy, ale nie wywierajmy presji że trzeba to zrobić).

Czym są dla nas listy?

Kiedy wszyscy, którzy chcieli, przesłali już swoje podpisy, chcemy zastanowić się nad kwestią pisania listów w ogóle:

- Po co pisze się listy? Co wyjątkowego jest w tej formie przekazywania wiadomości?

- Jaki był najważniejszy list w moim życiu?

- Jaki list chciałbym kiedyś otrzymać?

Modlitwa Słowem Bożym

Niekiedy mówi się, że Biblia jest jednym wielkim listem napisanym przez Boga do człowieka. Chcemy zatem pochylić się nad wybranymi fragmentami listów św. Pawła do różnych wspólnot i pomodlić się echem Słowa, które polega na czytaniu na głos tych wersetów, które najbardziej mnie dotykają i z których chcę uczynić moją własną modlitwę.

Bardzo możliwe, że dla wielu taka modlitwa może być nowością (a pewnie niemal dla wszystkich będzie nowością modlić się w ten sposób on-line). Z tego względu na tym pierwszym spotkaniu chcemy się z tą modlitwą trochę oswoić, nadając jej nieco uproszczoną formę:

- na początku animator czyta wszystkie fragmenty na głos;

- następnie dajemy sobie chwilę aby w ciszy się im przyjrzeć; każdy wybiera jeden fragment, który najbardziej do niego przemawia, i którym chciałby się pomodlić

- na koniec, każdy po kolei przeczyta wybrany przez siebie fragment na głos, po czym animator kończy krótką modlitwą (może być po prostu “Chwała Ojcu”) i wszyscy razem kończymy wspólnym “Amen”.

Uwagi praktyczne: Warto zaprosić uczestników do tego, by przyjęli wygodną, ale odpowiednią do modlitwy postawę (mogą nadal siedzieć przed komputerem/telefonem, ale niech np. się wyprostują). Można wspomnieć również o tym, że jeżeli komuś głupio jest się modlić “do ekranu” może postawić obok krzyż, albo jakiś święty obrazek, lub też skoncentrować wzrok na słowach Pisma Świętego. Animator może na początku zainicjować kilka słów modlitwy od siebie, np. do Ducha Świętego. Nie zrażajmy się, jeśli następuje przeciągająca się cisza, która w formie online może być jeszcze bardziej niezręczna. Dostosujmy czas modlitwy do stopnia zaangażowania uczestników.

Jeśli umacnia was miłość, jeśli łączy was ten sam Duch lub jeśli macie w sercu miłosierdzie i współczucie, dopełnijcie mojej radości tym, że będziecie mieli te same dążenia i będziecie żywili tę samą miłość.

—Flp 2,1-2

Dlatego modlę się, aby wasza miłość coraz bardziej wzrastała w poznaniu i wszelkim zrozumieniu.

—Flp 1,9

Aby Bóg naszego Pana, Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam ducha mądrości i objawienia, byście Go lepiej poznali.

—Ef 1,17-18

Pan jest Duchem, a gdzie jest Duch Pana, tam jest wolność. My wszyscy odzwierciedlamy w naszej odkrytej twarzy chwałę Pana i jesteśmy przemieniani na ten sam obraz, zyskując coraz większą chwałę, za sprawą Pana, który jest Duchem.

—2 Kor 3,17-18

On zjednoczył nas z Chrystusem Jezusem, który stał się dla nas Bożą mądrością, sprawiedliwością, uświęceniem i odkupieniem

—1 Kor 1,30

Bóg cierpliwości i pociechy niech sprawi, abyście byli jednomyślni, zgodnie z pragnieniem Chrystusa Jezusa; abyście jednym sercem i jednym głosem chwalili Boga i Ojca naszego Pana, Jezusa Chrystusa.

—Rz 15,5-6

Kto nas oddzieli od miłości Chrystusa? Nieszczęście czy ucisk, prześladowanie czy głód, nagość, niebezpieczeństwo czy miecz?

—Rz 8, 35

Jeśli Bóg jest przy nas, to któż przeciwko nam?

—Rz 8,31

A nadzieja nie może zawieść, ponieważ miłość Boga wypełniła nasze serca przez Ducha Świętego, który jest nam dany.

—Rz 5,5

Podsumowanie

Zapytajmy:

- Jak mi się modliło tymi słowami?

- Który fragment dotknął mnie najmocniej?

- Jaką wartość ja dostrzegam w listach jedności?

Spotkanie 2. - “Aby byli jedno”

Cel spotkania

Na spotkaniu chcemy pochylić się nad obrazami Kościoła w Piśmie Świętym. W 3 punkcie celowo nie został wymieniony obraz Kościoła jako Oblubienicy. Po dzieleniu się tym, który obraz jest mi najbliższy i przedstawieniu swojego pomysłu, przechodzimy płynnie do modlitwy echem słowa. Przestawiamy jeszcze jeden obraz - właśnie ten, w którym Bóg objawia swoją miłość do swoich dzieci, tę miłość bezgraniczną i jedyną, którą ma tylko On i tym chcemy się modlić. Dzisiaj proponujemy modlitwę konkretnym, dłuższym fragmentem z Pisma Świętego - jeśli ktoś nie chce “modlić się do ekranu”, to warto wykorzystać własne Pismo Święte, takie papierowe ;) Co do samej modlitwy, to dzisiaj proponujemy formę nieco “trudniejszą” niż wczoraj. Jednak dostosowanie jej do potrzeb grupy pozostaje w gestii animatora - w razie potrzeby można wykorzystać tekst z Pisma jako podstawę do rozważania, poprowadzić modlitwę samemu, a na koniec zakończyć po prostu wspólnym “Amen”.

Cele spotkania:

- poznanie biblijnych obrazów Kościoła

- dzielenie - jaki obraz Kościoła noszę w sercu?

- wspólna modlitwa

- przeżywanie swojej indywidualności w relacji do wspólnoty

Wprowadzenie + dzielenie

Szybkie rozeznanie czy technicznie wszystko działa, krótko przypominamy o zasadach ustalonych na pierwszym spotkaniu - wystarczy jednym zdaniem, że ustalenia z dnia poprzedniego nadal pozostają aktualne. Nawiązanie do konferencji: proponujemy, aby animator sam zachęcił grupę do tego, aby się podzieliła - jednak w przestrzeni online może okazać się to trudne.

Poniżej pytania pomocnicze do dzielenia:

- Co w konferencji mnie zaskoczyło?

- Jakie są, począwszy od wczoraj, moje myśli i odczucia na temat jedności samej w sobie i jedności w Kościele?

Obrazy Kościoła

Jedność samą w sobie trudno uchwycić. Niemożliwym jest w jednym zdaniu powiedzieć, czym ona jest. Można to zaobserwować w naszych wypowiedziach; dostrzeżemy to też zapewne w relacjach naszych Podróżników. Dlatego teraz chcemy przyjrzeć się obrazom Kościoła występującym w Piśmie Świętym i podzielić się swoimi odczuciami na ten temat.

OWCZARNIA

Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Kto nie wchodzi do owczarni przez bramę, ale wdziera się inną drogą, ten jest złodziejem i rozbójnikiem. Kto jednak wchodzi przez bramę, jest pasterzem owiec. Temu otwiera odźwierny, a owce słuchają jego głosu; woła on swoje owce po imieniu i wyprowadza je. A kiedy wszystkie wyprowadzi, staje na ich czele, a owce postępują za nim, ponieważ głos jego znają. /J 10, 1-4/

KRZEW WINNY

Wytrwajcie we Mnie, a Ja [będę trwał] w was. Podobnie jak latorośl nie może przynosić owocu sama z siebie - jeśli nie trwa w winnym krzewie - tak samo i wy, jeżeli we Mnie trwać nie będziecie. Ja jestem krzewem winnym, wy - latoroślami. Kto trwa we Mnie, a Ja w nim, ten przynosi owoc obfity, ponieważ beze Mnie nic nie możecie uczynić. /J 15, 4-5/

RODZINA BOŻA

A więc nie jesteście już obcymi i przychodniami, ale jesteście współobywatelami świętych i domownikami Boga. /Ef 2, 19/

ŚWIĄTYNIA BOŻA

Czyż nie wiecie, żeście świątynią Boga i że Duch Boży mieszka w was? Jeżeli ktoś zniszczy świątynię Boga, tego zniszczy Bóg. Świątynia Boga jest świętą, a wy nią jesteście. /Ef 3, 16-17/

Zapytajmy:

- Które porównanie jest mi najbliższe? Dlaczego?

- Gdybym ja miał porównać Kościół do czegoś, co by to było?

Ostatnie pytanie może okazać się trudne lub w ogóle bez odpowiedzi od niektórych osób (nie każdy potrafi posługiwać się metaforami lub wymyślić coś “na szybko”). Warto w tym miejscu dać uczestnikom dłuższą chwilę na zastanowienie. Jest to też dobry moment dla uczestników, aby uchwycić, czym żyją i co może im pomagać budować jedność, jak szukać “wspólnego” z innymi.

Modlitwa - echo Słowa

Zobaczyliśmy Kościół przedstawiony różnymi obrazami, podzieliliśmy się własnym pomysłem na to jak można go przedstawić. Jest jeszcze jeden obraz Kościoła - Oblubienicy, umiłowanej przez Boga. Możemy o tym przeczytać we fragmencie z księgi Izajasza (Iz 54,4-10), którym chcemy się teraz pomodlić:

Nie bój się, bo nie będziesz się wstydzić,

nie czuj się pohańbiona, bo nie doznasz upokorzenia.

Zapomnisz o wstydzie swojego panieństwa

i nie będziesz pamiętać niesławy swego wdowieństwa.

Ponieważ twoim mężem jest twój Stwórca,

który ma na imię PAN Zastępów.

Twoim odkupicielem jest Święty Izraela,

który nazywany jest Bogiem całej ziemi.

PAN cię wezwał

jak kobietę opuszczoną i przygnębioną,

bo czy można porzucić żonę poślubioną w młodości?

– mówi twój Bóg.

Opuściłem cię na krótką chwilę,

lecz znów przygarniam cię z wielką miłością.

W przystępie gniewu zakryłem na chwilę

moje oblicze przed tobą,

lecz w wiecznej łaskawości

obdarzyłem cię miłością

– mówi PAN, twój odkupiciel.

Ponawiają się dla Mnie jakby dni Noego:

jak przysiągłem, że wody Noego

już nigdy więcej nie zaleją ziemi,

tak też przysięgam

nie gniewać się na ciebie

i nie karcić ciebie.

Bo góry mogą przeminąć

i wzgórza mogą się zachwiać,

lecz moja łaskawość nie przeminie

i moje przymierze pokoju się nie zachwieje!

– mówi PAN, który obdarza cię miłością.

—Iz 54,4-10

Uwagi praktyczne: Po wczorajszej, nieco uproszczonej modlitwie, dzisiaj chcemy zaproponować “echo słowa” w formie modlitwy spontanicznej. Na początku przeczytajmy cały fragment, a następnie pozostawmy przestrzeń do tego, aby każdy w dowolnym momencie mógł (oczywiście w wolności) odczytać werset (lub kilka), który jakoś szczególnie go porusza, i który chciałby uczynić swoją modlitwą. Tym razem już nie czytamy po kolei, ale zabieramy głos spontanicznie. Z założenia nie jest to modlitwa równoczesna, ale oczywiście, jeśli dwie lub kilka osób zacznie mówić jednocześnie, to nic się nie stanie - każdy kończy swoją “wypowiedź” i modlimy się dalej.

Ciało

Przejdźmy teraz do obrazu, który najsilniej wyraża istotę jedności w Kościele.

Przeczytajmy:

Ciało bowiem to nie jeden członek, lecz liczne [członki]. Jeśliby noga powiedziała: «Ponieważ nie jestem ręką, nie należę do ciała» - czy wskutek tego rzeczywiście nie należy do ciała? Lub jeśliby ucho powiedziało: Ponieważ nie jestem okiem, nie należę do ciała - czyż nie należałoby do ciała? Gdyby całe ciało było wzrokiem, gdzież byłby słuch? Lub gdyby całe było słuchem, gdzież byłoby powonienie? Lecz Bóg, tak jak chciał, stworzył [różne] członki umieszczając każdy z nich w ciele. Gdyby całość była jednym członkiem, gdzież byłoby ciało? Tymczasem zaś wprawdzie liczne są członki, ale jedno ciało. Nie może więc oko powiedzieć ręce: «Nie jesteś mi potrzebna», albo głowa nogom: «Nie potrzebuję was». Raczej nawet niezbędne są dla ciała te członki, które uchodzą za słabsze; a te, które uważamy za mało godne szacunku, tym większym obdarzamy poszanowaniem. Tak przeto szczególnie się troszczymy o przyzwoitość wstydliwych członków ciała, a te, które nie należą do wstydliwych, tego nie potrzebują. Lecz Bóg tak ukształtował nasze ciało, że zyskały więcej szacunku członki z natury mało godne czci, by nie było rozdwojenia w ciele, lecz żeby poszczególne członki troszczyły się o siebie nawzajem. Tak więc, gdy cierpi jeden członek, współcierpią wszystkie inne członki; podobnie gdy jednemu członkowi okazywane jest poszanowanie, współweselą się wszystkie członki. Wy przeto jesteście Ciałem Chrystusa i poszczególnymi członkami.

—1 Kor 12, 14-27

Poniżej przedstawiamy pytania do dzielenia. Jest to bardzo istotne miejsce na świadectwo animatora o tym, jak różnorodność jest potrzebna w budowaniu jedności. Można przytoczyć chociażby przykład tworzenia tych rekolekcji, gdzie nikt nie może drugiemu powiedzieć “nie jesteś mi potrzebny”, bo każdy z nas z osobna nie byłby w stanie takiego dzieła utworzyć, nawet jeśli jest utalentowany we wszystkich kierunkach.

- Którą częścią ciała ja się czuję dzisiaj, w danym momencie mojego życia? Dlaczego? (można zasugerować uczestnikom, że nie muszą się trzymać sztywno wymienionych nóg i rąk - można poszerzyć “katalog” o mózg, serce, płuca, nerki, itp.)

- Czym chciałbym budować wspólnotę Kościoła? Co planuję jej kiedyś dawać?

- W jakich sytuacjach chcę polegać tylko na sobie? Kiedy mówię innym “Nie jesteś mi potrzebny?”

Podsumowanie

Podsumowaniem spotkania niech będą słowa z Ewangelii św. Jana:

Nie tylko za nimi proszę, ale i za tymi, którzy dzięki ich słowu będą wierzyć we Mnie; aby wszyscy stanowili jedno, jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, aby i oni stanowili w Nas jedno, by świat uwierzył, że Ty Mnie posłałeś. I także chwałę, którą Mi dałeś, przekazałem im, aby stanowili jedno, tak jak My jedno [stanowimy]. Ja w nich, a Ty we Mnie! Oby się tak zespolili w jedno, aby świat poznał, żeś Ty Mnie posłał i że Ty ich umiłowałeś, tak jak Mnie umiłowałeś.

—J 17,20-23

Kolejnym punktem rekolekcji będzie Namiot Spotkania, po którym będziemy pisać swoje listy jedności. Ten punkt będziemy przeżywać indywidualnie, każdy w “swojej izdebce”, gdzie Bóg może z nami rozmawiać “twarzą w twarz”. Warto szczególnie się nad nim pochylić, aby zaczerpnąć jedności u jej źródła - u Boga, który sam w sobie jest doskonałą jednością trzech osób. Niech to spotkanie z Nim będzie dla nas motorem do budowania jedności z innymi, z Kościołem, w którym trwamy, i inspiracją do wyrażenia jedności w treści listu.

Spotkanie 3. - “Jedność Ducha”

Cel spotkania

- Podzielenie się Namiotem Spotkania i wrażeniami z pisania listu jedności

- modlitwa do Ducha Świętego i podzielenie się Jego doświadczeniem

- wymiana intencji

Połowa za nami

Na początku tego spotkania chcemy podzielić się wrażeniami z tego, co za nami (Namiot spotkania, pisanie listu jedności, śledzenie relacji podróżników, konferencje):

- Jak przeżyłem/łam Namiot Spotkania?

- Jak pisało mi się list jedności? Co było trudne? Co łatwe? Jeśli chcę się tym podzielić to - do kogo napisałem?

- Co jest dla mnie najciekawsze w relacjach uczestników? Czyja wypowiedź na temat jedności w Kościele trafiła do mnie najbardziej?

- Jakie mam przemyślenia po usłyszanej przed chwilą konferencji? Co było dla mnie odkrywcze?

Więź

Do tej pory mówiliśmy dużo o różnych obrazach Kościoła, o tym co go buduje i dzięki czemu jego jedność staje się możliwa. Czasem jednak trwanie w nim staje się trudne. Nie bójmy się tego przyznać. Tym bardziej jednak uświadamiamy sobie co nas trzyma w nim najmocniej:

- Czy zauważam w sobie pragnienie, by odciąć się od tego, z czym trudno jest mi się utożsamić w Kościele? Co mówi o mnie to pragnienie?

- Co pomaga ci czuć się zakorzenionym w Kościele?

- Co daje mi poczucie przynależności?

Modlitwa - echo Słowa

Sprawcą jedności Kościoła jest spajający go Duch. Dzisiaj przeżywamy wigilię Zesłania Ducha Świętego. Dlatego na to spotkanie proponujemy jako modlitwę Litanię do Ducha Świętego lub echo słowa z wykorzystaniem Sekwencji “Przybądź Duchu Święty”. Wybór zarówno tekstu jak i formy należy do animatora. Jeśli w danej grupie jest to możliwe, to zachęcamy by pójść jeszcze o krok dalej w stronę modlitwy spontanicznej i w zależności od tekstu:

1. w przypadku Litanii, na koniec jednej z serii wezwań (najlepiej tej pierwszej, z odpowiedzią “zmiłuj się nad nami”) dać możliwość wypowiadania w modlitwie spontanicznej własnych wezwań

2. w przypadku Sekwencji, po jej przeczytaniu, oprócz modlitwy z wykorzystaniem fragmentów tekstu, zachęcić do wypowiadania własnych wezwań inspirowanych Sekwencją.

Oczywiście, w razie potrzeby, można też pomodlić się litanią “klasycznie”, bądź wykorzystać Sekwencję jako podstawę do rozważania i modlitwy prowadzonej tylko przez animatora.

Sekwencja “Przybądź Duchu Święty”

1.Przybądź Duchu Święty,

ześlij z nieba wzięty

światła Twego strumień.

Przyjdź, ojcze ubogich,

Przyjdź dawco łask drogich

Przyjdź światłości sumień.

2.O najmilszy z gości,

słodka serc radości,

słodkie orzeźwienie.

W pracy Tyś ochłodą

W skwarze żywą wodą,

W płaczu utuleniem.

3.Światłości najświętsza,

serc wierzących wnętrza,

poddaj swej potędze.

Bez Twojego tchnienia,

Cóż jest wśród stworzenia

Jeno cierń i nędze.

4.Obmyj, co nie święte,

oschłym wlej zachętę,

ulecz serca ranę.

Nagnij, co jest harde,

Rozgrzej serca twarde,

Prowadź zabłąkane.

5.Daj Twoim wierzącym,

Tobie ufającym,

siedmiorakie dary.

Daj zasługę męstwa,

Daj wieniec zwycięstwa,

Daj szczęścia bez miary.

Litania do Ducha Świętego

Prosimy skorzystać z książeczki do nabożeństwa lub odnaleźć w internecie.

Główny Bohater wieczoru

Po modlitwie proponujemy dzielenie na temat roli Ducha Świętego w naszej codzienności:

- Które określenie Ducha Świętego przemawia do mnie najmocniej?

- O który dar Ducha Świętego chcę dziś szczególnie prosić?

- Jak doświadczam działania Ducha Świętego w swoim życiu?

Podzielenie się intencjami

Za chwilę wspólnie będziemy uczestniczyć w transmisji Mszy świętej. Wczoraj mówiliśmy o tym, że w listach jedności chodzi nie tylko o same słowa, ale też o  konkretne wsparcie, dlatego też nasi podróżnicy odwiedzając różne osoby, pytają o intencje, w których będziemy ofiarowywać Eucharystię. Zróbmy teraz to samo w przestrzeni naszej małej grupki, podzielmy się tym, o co chcemy żeby inni się modlili dla nas:

- O modlitwę w jakiej intencji chciałbyś poprosić naszą grupę?

Spotkanie 4. - “Miłość więzią jedności”

Cel spotkania

Jest to ostatnie spotkanie grupowe, co zazwyczaj jest miejscem na świadectwo uczestników o dobiegających końca rekolekcjach. Chcemy jednak jeszcze w pełni wykorzystać ten czas, aby ukazać, że bez względu na to jak różni jesteśmy, jesteśmy jedno w Chrystusie i przyjmując Go w Eucharystii stajemy się rzeczywiście braćmi i siostrami, odkupionymi Jego Krwią przez miłość, która jest doskonałą więzią jedności.

Cele spotkania:

- dzielenie przeżyciami z ostatnich wydarzeń

- ukazanie jedności w trudnych relacjach

- dziecięctwo Boże jako czynnik wspólny dla wszystkich

- Miłość spoiwem jedności

Przeżywanie jedności

- Który moment rekolekcji był dla mnie najważniejszy i dlaczego?

- W jaki sposób przeżyłem wczorajszą Mszę Wigilii Zesłania?

- Co zapadło mi najbardziej w pamięć z usłyszanej przed chwilą konferencji?

Miłością ożywieni

Podczas dzisiejszej konferencji mogliśmy usłyszeć o tym, że jedność jest wyzwaniem, między innymi ze względu na naszą różnorodność.

Przeczytajmy:

A tu już nie ma Greka ani Żyda, obrzezania ani nieobrzezania, barbarzyńcy, Scyty, niewolnika, wolnego, lecz wszystkim we wszystkich [jest] Chrystus. Jako więc wybrańcy Boży - święci i umiłowani - obleczcie się w serdeczne miłosierdzie, dobroć, pokorę, cichość, cierpliwość, znosząc jedni drugich i wybaczając sobie nawzajem, jeśliby miał ktoś zarzut przeciw drugiemu: jak Pan wybaczył wam, tak i wy! Na to zaś wszystko [przyobleczcie] miłość, która jest więzią doskonałości. A sercami waszymi niech rządzi pokój Chrystusowy, do którego też zostaliście wezwani w jednym Ciele. I bądźcie wdzięczni!

—Kol 3, 11-14

- Jak często zdarza mi się przyklejać do innych jakieś etykietki, szufladkować?

- Z którą z wymienionych cech (miłosierdzie, dobroć, pokorę, cichość, cierpliwość) mam dzisiaj problem?

- Które cechy mi są najbardziej potrzebne do budowania jedności?

- Jak wygląda moja wdzięczność? Co najmocniej zaburza pokój mojego serca?

Modlitwa - echo słowa

Święty Paweł mówi nam, że więzią doskonałości jest miłość. To ona jest najważniejszym darem, o który zawsze winniśmy prosić, zwłaszcza wtedy, gdy szukamy jedności. Bez miłości każdy dar mający służyć budowaniu jedności “jest niczym”. Doskonale obrazuje to Hymn o miłości, którym teraz chcemy się wspólnie pomodlić:

Gdybym mówił językami ludzi i aniołów,

a miłości bym nie miał,

stałbym się jak miedź brzęcząca

albo cymbał brzmiący.

Gdybym też miał dar prorokowania

i znał wszystkie tajemnice,

i posiadał wszelką wiedzę,

i wszelką [możliwą] wiarę, tak iżbym góry przenosił.

a miłości bym nie miał,

byłbym niczym.

I gdybym rozdał na jałmużnę całą majętność moją,

a ciało wystawił na spalenie,

lecz miłości bym nie miał,

nic bym nie zyskał.

Miłość cierpliwa jest,

łaskawa jest.

Miłość nie zazdrości,

nie szuka poklasku,

nie unosi się pychą;

nie dopuszcza się bezwstydu,

nie szuka swego,

nie unosi się gniewem,

nie pamięta złego;

nie cieszy się z niesprawiedliwości,

lecz współweseli się z prawdą.

Wszystko znosi,

wszystkiemu wierzy,

we wszystkim pokłada nadzieję,

wszystko przetrzyma.

Miłość nigdy nie ustaje,

[nie jest] jak proroctwa, które się skończą,

albo jak dar języków, który zniknie,

lub jak wiedza, której zabraknie.

Po części bowiem tylko poznajemy,

po części prorokujemy.

Gdy zaś przyjdzie to, co jest doskonałe,

zniknie to, co jest tylko częściowe.

Gdy byłem dzieckiem,

mówiłem jak dziecko,

czułem jak dziecko,

myślałem jak dziecko.

Kiedy zaś stałem się mężem,

wyzbyłem się tego, co dziecięce.

Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno;

wtedy zaś [zobaczymy] twarzą w twarz:

Teraz poznaję po części,

wtedy zaś poznam tak, jak i zostałem poznany.

Tak więc trwają wiara, nadzieja, miłość - te trzy:

z nich zaś największa jest miłość.

—1 Kor 13, 1-13

Więzy krwi

Przeczytajmy:

Święty Paweł świadczy, że tworzymy jedno Ciało z Chrystusem, ilekroć przyjmujemy Jego święte Ciało. Mówi on o tej tajemnicy pobożności: „Nie była ona oznajmiona synom ludzkim w poprzednich pokoleniach, tak jak teraz została objawiona przez Ducha świętym Jego apostołom i prorokom, to znaczy, że poganie już są współdziedzicami i współczłonkami Ciała, i współuczestnikami obietnicy w Chrystusie Jezusie”.

[…]

Ale i to także jest oczywiste, że przez uczestnictwo jesteśmy złączeni z Duchem Świętym. Pozostawiliśmy za sobą życie według ciała i staliśmy się posłuszni prawom Ducha. Czyż więc nie jest jasne dla wszystkich, że my, po opuszczeniu w jakiś sposób naszego życia i połączeniu się z nami Ducha Świętego, zostaliśmy przetworzeni na sposób niebiański i nasza natura została w jakiś sposób przemieniona? Nie jesteśmy więc już tylko ludźmi, lecz dziećmi Bożymi i ludźmi niebiańskimi, bo staliśmy się uczestnikami Boskiej natury. A więc wszyscy jesteśmy jedno w Ojcu i Synu, i Duchu Świętym. Jesteśmy jedno, powtarzam, uczestnicząc w Boskiej naturze, upodobnieni do Chrystusa w miłości i wspólnocie Jego świętego Ciała i otrzymując jednego Ducha Świętego.

—Św. Cyryl Aleksandryjski

Święty Cyryl Aleksandryjski w swoim komentarzu uświadamia nam - lub raczej przypomina - o naszym Bożym dziecięctwie i naszym zjednoczeniu więzami Krwi Chrystusa, którego przyjmujemy w Komunii Świętej:

- Jak ja przeżywam to, że jestem dzieckiem Bożym?

- Co zmienia w moim sposobie patrzenia na innych fakt, że wszyscy zostaliśmy odkupieni przez Jezusa?

Uczestnictwo w Komunii Świętej jednoczy nas z Chrystusem, przez co my wszyscy jesteśmy ze sobą zjednoczeni w Nim. Warto jak najczęściej przystępować do stołu Pańskiego, aby przez to głębokie zjednoczenie z Chrystusem, jednoczyć się ze wspólnotą parafialną (np. dzisiaj na mszy).

Zjednoczeni!

- Z czym wychodzę z rekolekcji? Co zmieniam od dziś w moim przeżywaniu jedności i jak będę ją budować?

- W jaki sposób ja mogę wprowadzać jedność w swoim otoczeniu?

Dobrze na koniec pamiętać, aby podziękować grupie za wspólnie spędzony czas, ze to wspólne odkrywanie drogi do pełnej jedności w Kościele.

Anthrakia

Czas powstania konspektów:

Lato 2021 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Racibórz-Miedonia, diecezja opolska

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje własne dla wspólnoty Ponad Murami

Opis rekolekcji:

BRAK.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - „Chcę, ale nie rozumiem”

- Wprowadzenie

- Bóg niepojęty

- Stopień do szczytu, a nie kres

- Dzielenie się tekstem

- Zastosowanie

- Spotkanie 2. - „Miłość musi być prosta”

- Wprowadzenie

- Jedyny sensowny porządek?

- “To co robicie nie jest Eucharystią”

- Trudne “upraszczanie”

- Prosta wiara

- Zastosowanie

- Spotkanie 3. - „Chcę, ale nie umiem”

- Credo

- Zapowiedź - On wie

- Ogród

- Miecz

- Ognisko

- Pusty grób

- Zastosowanie

- Spotkanie 4. - „Chcę i jestem posłany”

- Wprowadzenie

- Wiara jako ziarno

- Paś owce moje!

- “Pójdź za mną!”

- Co mam? Gdzie idę?

- Modlitwa

- Zastosowanie rekolekcji

Spotkanie 1. - „Chcę, ale nie rozumiem”

Wprowadzenie

Informacja

Spotkanie opiera się na tekście św. Cypriana z Kartaginy [http://patres.pl/sw-cyprian-o-jednosci-kosciola/]

Normalnie w pierwszym konspekcie na rekolekcjach znajduje się punkt zapoznania się grupy. Większość z nas zapewne idzie obok siebie w wierze od lat. Skorzystajmy jednak z okazji, aby jednak spróbować poznać się lepiej.

Niech każdy z nas zapisze na kartce trzy zdania dotyczące swojego życia. Dwa z nich niech będą prawdziwe i jedno nieprawdziwe. Spróbujmy wspólnie zgadnąć, które z nich jest fałszem.

Informacja

Koniecznie zapisujemy zdania, aby odczytywać każde z nich z taką samą swobodą i prędkością. Inaczej zdanie zmyślone może być łatwe do rozpoznania po samym sposobie jego prezentacji.

- Jaka wiedza zdobyta o kimś innym z grupy najbardziej mnie zaskoczyła? Dlaczego?

- Gdybyś miał/miała wymienić najważniejsze zdarzenie swojego życia w ostatnim roku co byś wskazał/wskazała?

Bóg niepojęty

Punktem wyjściowym dla naszych rekolekcji jest towarzyszenie św. Piotrowi pod Cezareą Filipową. Jest to miejsce wielkiej pomyłki św. Piotra, a co za tym idzie także jego wielkiego zaskoczenia. Choć fragment zdaje się, że bezsprzecznie jest dla św. Piotra doświadczeniem trudnym, bolesnym to jest w nim sporo światła. Św. Piotr musiał być mocno zaskoczony słowami Jezusa Chrystusa - i to zarówno tymi “pochwały” jak i tymi “skarcenia” (!):

Przeczytajmy:

Jezus zapytał ich: «A wy za kogo Mnie uważacie?» Odpowiedział Szymon Piotr: «Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego». Na to Jezus mu rzekł: «Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jony. Albowiem nie objawiły ci tego ciało i krew, lecz Ojciec mój, który jest w niebie. Otóż i Ja tobie powiadam: Ty jesteś Piotr [czyli Skała], i na tej Skale zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą. I tobie dam klucze królestwa niebieskiego; cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie, a co rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w niebie». […] A Piotr wziął Go na bok i począł robić Mu wyrzuty: «Panie, niech Cię Bóg broni! Nie przyjdzie to nigdy na Ciebie». Lecz On odwrócił się i rzekł do Piotra: «Zejdź Mi z oczu, szatanie! Jesteś Mi zawadą, bo myślisz nie na sposób Boży, lecz na ludzki».

—Mt 16,13-27

- Czym Niepojęty zaskakuje mnie obecnie w życiu?

Nie jest to jedno zaskoczenie tylko jednostronne! Jezus również zdaje się być “zaskoczony”, że ktoś z apostołów tak precyzyjnie odpowiedział na jego pytanie.

- W jakim momencie sami siebie (lub innych) zaskoczyliśmy w sprawach duchowych?

Te “wzajemne zaskakiwanie się” człowieka z Najwyższym oddaje dynamikę relacji Bóg-Człowiek.

Stopień do szczytu, a nie kres

Św. Cyprian komentuje to zaskoczenie w życiu duchowym z dystansu pokazując nam uniwersalność tego procesu w którym znajduje się św. Piotr:

Niech nikt się nie dziwi, bracia umiłowani, że nawet niektórzy z wyznawców posuwają się do tego rodzaju działania, że tak występnie jak ciężko grzeszą. Przecież złożenie wyznania wiary [podczas prześladowań] nie czyni człowieka wolnego od diabelskich zasadzek i nie daje mu na wieki bezpiecznego schronienia przed pokusami, niebezpieczeństwami, atakami i napaściami ze strony świata, póki znajduje się on na tym świecie. […] Złożenie wyznania wiary [podczas prześladowania] jest początkiem chwały, a nie zasłużeniem już na koronę, nie czyni człowiekowi chwały, ale jest wstępem do godności. Skoro jest napisane, że „kto wytrwa do końca, będzie zbawiony” (Mt 10,22), cokolwiek dzieje się przed końcem jest stopniem, po którym wstępuje się na szczyt zbawienia, a nie kresem, który uważa się za osiągnięcie szczytu.

—św. Cyprian, De unitate Ecclesiae

To mocna przestroga, aby nigdy nie utracić czujności. Św. Piotr choć był blisko, podjął konsekwentną decyzję wędrowania z Jezusem przez 3 lata (!) nadal był daleki od szczytu. Taka perspektywa jednak pozwala nam rozładować pewnego rodzaju napięcie, które może w nas być - wiara to proces, nie muszę być już idealny, liczą się stopnie, liczy się to czy tu i teraz szukam Dobra.

- Jak wygląda moja gotowość do “nie rozumienia” wiary i miłości?

- Jakie rzeczy pomagają mi nie wpadać w “diabelskie zasadzki” szukania spełnienia nie tam gdzie ono jest?

Dzielenie się tekstem

Prawdopodobnie z powodu ograniczeń czasowych będziemy w stanie wybrać tylko jedno z poniższych pytań:

- Co zaznaczyłem/zaznaczyłam podkreśleniem? Dlaczego?

- Co zaznaczyłem/zaznaczyłam strzałką? Dlaczego?

- Co zaznaczyłem/zaznaczyłam znakiem zapytania? Dlaczego?

Zastosowanie

Nie chcemy narzucać uczestnikom zastosowania z tego spotkania. Jeżeli to jednak możliwe dobrze by było, aby każdy znalazł swoje zastosowanie i podzielił się nim z resztą grupy.

Autor konspektu zauważa równocześnie znaczące korzyści z poszukiwania zastosowania możliwego do zrealizowania w przeciągu najbliższych 48h.

Spotkanie 2. - „Miłość musi być prosta”

Wprowadzenie

Informacja

Spotkanie opiera się na homilii abp. Rysia na Wielki Czwartek w Archikatedrze, Łódź 2018 [https://www.youtube.com/watch?v=ufTRod3gtRE]

Wczorajsze doświadczenie św. Piotra można by zawrzeć w słowach “Chce, ale nie rozumiem”. W czasie ostatniej wieczerzy uwidacznia się to ponownie. Tym razem jednak Jezus nie tylko zwraca uwagę na brak zrozumienia spraw wiary przez św. Piotra, ale jako Nauczyciel stara się mu wyjaśnić jaka jest droga wzrostu.

Zanim wejdziemy w medytacje drogi św. Piotra zatrzymajmy się na chwilę i zastanówmy się czy przeżyliśmy coś podobnego jak on.

- Jaki moment w moim życiu był “dużą lekcją” wiary i miłości?

Jedyny sensowny porządek?

Abp. Ryś przestrzega nas przed obracaniem porządków w patrzeniu na służbę w wierze. Jeżeli na poziomie samej optyki znajdują się zniekształcenia to mimo najlepszych chęci, poświęconej energii, wysiłku - z dużym prawdopodobieństwem zgubimy istotę.

- Jak wygląda moje wyobrażenie idealnej miłości?

- Jak wygląda moje wyobrażenie idealnej wspólnoty?

“To co robicie nie jest Eucharystią”

Jezus w czasie Ostatniej Wieczerzy przedstawia nam odpowiedź na pytanie jakie jest jego wyobrażenie idealnej miłości i wspólnoty. Abp. Ryś zwrócił dobitnie uwagę na to, że już za czasów św. Pawła ktoś w Kościele miał odwagę powiedzieć: “to co robicie nie jest Eucharystią”. Można niestety prosto pozostawić niezmienioną formę przy równoczesnej utracie treści, wewnętrznej wartości.

Jezus mógł wybrać dowolny obraz wspólnoty idealnej, który pozostawił by nam do naśladowania. Umiem sobie wyobrazić, że Apostołowie wyszli na wzgórza Libanu i razem zasadzili 12 sadzonek drzew jako znak miłości wobec innych. Wybrał łamanie chleba z jakiegoś powodu. Spróbujmy zastanowić się nad naszymi wartościami bardziej niż formą z którą są one związane.

W naszym notatnikach mamy listę 75 wartości. Wykonamy teraz pracę indywidualną. Ważne jest, aby zadanie realizować według następujących trzech kroków:

1. Z powyższej listy wykreśl 30 wartości, które są dla Ciebie najmniej ważne

2. Z pozostałych 45, wykreśl kolejne 20, które są mniej ważne od pozostałych

3. W tabeli pozostało 25 wartości, wykreśl 19 z nich, tak żeby pozostało 6 najważniejszych dla Ciebie

Niezależność

Otwartość

Rozwój

Atrakcyjność

Bezpieczeństwo

Tolerancja

Uznanie

Kreatywność

Bezinteresowność

Odkrywanie

Odpowiedzialność

Spokój

Autentyczność

Sukces

Oryginalność

Ambicja

Uczciwość

Optymizm

Szczerość

Wiarygodność

Miłość

Lojalność

Duchowość

Harmonia

Ciekawość

Rodzina

Zdrowie

Pasja

Przyjemność

Równowaga

Kariera

Empatia

Mądrość

Odwaga

Piękno

Bogactwo

Wrażliwość

Akceptacja

Pogoda ducha

Relaks

Zaufanie

Radość

Spełnienie

Rozwój osobisty

Porządek

Szczęście

Skromność

Entuzjazm

Wykształcenie

Zabawa

Wolność

Przygoda

Przynależność

Rodzicielstwo

Dobro

Sława

Przyjaźń

Świadomość

Pieniądze

Praca

Komfort

Szacunek

Intuicja

Wolny czas

Wytrwałość

Szczerość

Wdzięczność

Docenienie

Wiedza

Spontaniczność

Osiągnięcia

Inteligencja

Nauka

Podróże

Równość

Po 10-15 minutach czasu pracy własnej zadajmy pytania:

- [Dla chętnych] Jakie wartości zostawiliście?

- Czy jesteś zaskoczony/zaskoczona tym jakie wartości pozostały nieskreślone?

- Co z tego ćwiczenia zabierasz dla siebie?

Trudne “upraszczanie”

Gdy się coś poznaje i staje się w tym ekspertem jest się bardziej świadomym wielu niuansów, złożoności tematyki. W miłości i wierze jest podobnie. Widać także w naszej wspólnocie po coraz dłuższych konspektach (coraz więcej przypisów, zabezpieczania się, przewidywania wyjątków), objętości wprowadzeń do punktów programu na rekolekcjach. Nie jest to nic dziwnego - widzimy świat szerzej i chcemy zaopiekować coraz większe spektrum możliwości.

Spróbujmy w tym kontekście popatrzeć na Jezusa w Wieczerniku. Jezus niewątpliwie jest świadomy całej złożoności miłości między ludźmi, ale jednak zdecydował się ją “uprościć” w geście umywania nóg.

- W jakich sprawach łatwo mi przychodzi niepotrzebne “komplikowanie” wiary? (Lub jakby to powiedział św. Paweł “choruje na dociekania i słowne utarczki” 1 Tm 6,4)

- Czy odczuwam potrzebę uproszczenia wiary i miłości w moim najbliższym otoczeniu? Gdzie? W jaki sposób?

Prosta wiara

Jezus wybrał prosty chleb, najpowszechniejszą czynność na ziemi jaką jest jedzenie. Zebrał uczniów i po 3 latach skomplikowanych nauk powiedział im: to będziecie robić.

- Co w moim doświadczeniu wiary jest “chlebem” - czymś najbardziej podstawowym?

Prostota to nie tylko kategoria estetyczna czy preferencja. Im bardziej skomplikowane systemy tworzymy tym trudniej będzie nam sprawdzać pomiędzy nimi to co jest wspólne. Uproszczenie wiary jest drogą (a w praktyce jedyną możliwością) do poszukiwania tego co wspólne (!). Będzie mi prawdopodobnie bardzo ciężko z każdym z grupy zgodzić się co do tego w jaki sposób odczytuje się wolę Boga, ale na szczęście nie musimy mieć tej wizji spójnej. Zgodzimy się jednak łatwo co do tego, że obmywanie sobie nóg to miłość.

- W jakim doświadczeniu wiary wydaje mi się, że najłatwiej będzie mi znaleźć “wspólny język” z osobą obok mnie?

- Co według mojego subiektywnego patrzenia w wierze współdzielimy między sobą w Ponad Murami?

Wyrazem szukania w wierze tego co współdzielimy jest Credo. Dlatego dzisiaj w ramach Namiotu Spotkania będziemy medytować ten tekst.

Zastosowanie

Nie chcemy narzucać uczestnikom zastosowania z tego spotkania. Jeżeli to jednak możliwe dobrze by było, aby każdy znalazł swoje zastosowanie i podzielił się nim z resztą grupy.

Autor konspektu zauważa równocześnie znaczące korzyści z poszukiwania zastosowania możliwego do zrealizowania w przeciągu najbliższych 48h.

Spotkanie 3. - „Chcę, ale nie umiem”

Credo

Medytowaliśmy dzisiaj Credo. Tekst zasadniczy dla naszej wiary, ale równocześnie chyba traktowany przez nas jako “oczywisty”, bo jak inaczej uzasadnić to, że nie spotykamy się powszechnie z wyjaśnieniem jego znaczenia w trakcie formacji?

- Jakie pytania stawia mi Credo?

- Co odkryłem/odkryłam w czasie dzisiejszej medytacji?

Po doświadczeniu ostatniej wieczerzy, która możnaby powiedzieć była miejscem “nauki” przechodzimy ze św. Piotrem do Ogrodu Oliwnego i do domu arcykapłana. Jest to miejsce “praktyki” gdzie św. Piotr mierzy się z zastosowaniem usłyszanego Słowa w życiu.

Zapowiedź - On wie

Przeczytajmy:

Szymonie, Szymonie, oto szatan domagał się, żeby was przesiać jak pszenicę; ale Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara. Ty ze swej strony utwierdzaj twoich braci». On zaś rzekł: «Panie, z Tobą gotów jestem iść nawet do więzienia i na śmierć». Lecz Jezus odrzekł: «Powiadam ci, Piotrze, nie zapieje dziś kogut, a ty trzy razy wyprzesz się tego, że Mnie znasz».

—Łk 22,31-34

Czas wcielania światła w życie przez św. Piotra rozpoczyna się od doświadczenia rozbrajającej szczerości Jezusa wobec nas. Jezus wie, że miłość nas przerasta i że nas przerośnie. Bóg wie, że się go zaprzemy, a równocześnie daje nam zadania umacniania wiary braci.

- Jakie elementy życia duchowego może oczyszczać ten fragment z błędnego rozumienia?

- Na ile w kwestiach wiary mam w sobie zgodę na to, aby “nie dorastać” do miłości?

Ogród

Informacja

W czasie tego punktu spotkania miejmy przed oczami obraz z konferencji.

Przeczytajmy:

A kiedy przyszli do ogrodu zwanego Getsemani, rzekł Jezus do swoich uczniów: «Usiądźcie tutaj, Ja tymczasem będę się modlił». Wziął ze sobą Piotra, Jakuba i Jana i począł drżeć, i odczuwać trwogę. I rzekł do nich: «Smutna jest moja dusza aż do śmierci; zostańcie tu i czuwajcie!» I odszedłszy nieco dalej, upadł na ziemię i modlił się, żeby - jeśli to możliwe - ominęła Go ta godzina. I mówił: «Abba, Ojcze, dla Ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ten kielich ode Mnie! Lecz nie to, co Ja chcę, ale to, co Ty [niech się stanie]!» Potem wrócił i zastał ich śpiących. Rzekł do Piotra: «Szymonie, śpisz? Jednej godziny nie mogłeś czuwać? Czuwajcie i módlcie się, abyście nie ulegli pokusie; duch wprawdzie ochoczy, ale ciało słabe». Odszedł znowu i modlił się, powtarzając te same słowa. Gdy wrócił, zastał ich śpiących, gdyż oczy ich były snem zmorzone, i nie wiedzieli, co Mu odpowiedzieć. Gdy przyszedł po raz trzeci, rzekł do nich: «Śpicie dalej i odpoczywacie? Dosyć! Przyszła godzina, oto Syn Człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników. Wstańcie, chodźmy, oto zbliża się mój zdrajca».

—Mk 14,32-42

- Co w tym obrazie obecnie najbardziej rezonuje z moim życiem?

Bardzo często powyższy fragment interpretuje się w kluczu wytrwałości w modlitwie. Spróbujmy jednak popatrzeć na niego przez pryzmat relacji z Jezusem. Wiemy, że Jezus odczuwał ogromną trwogę w Ogrójcu. Oznacza to, że uczniowie zupełnie “nie wyczuli” napięcia Jezusa z którym przecież dzielili większość chwil swojego życia i którego szczerze kochali!

- Jak często czuje się “samotny pośród bliskich”?

Miecz

Przeczytajmy:

Judasz, otrzymawszy kohortę oraz strażników od arcykapłanów i faryzeuszów, przybył tam z latarniami, pochodniami i bronią. A Jezus wiedząc o wszystkim, co miało na Niego przyjść, wyszedł naprzeciw i rzekł do nich: «Kogo szukacie?» Odpowiedzieli Mu: «Jezusa z Nazaretu». Rzekł do nich Jezus: «Ja jestem». Również i Judasz, który Go wydał, stał między nimi. Skoro więc rzekł do nich: «Ja jestem», cofnęli się i upadli na ziemię. Powtórnie ich zapytał: «Kogo szukacie?» Oni zaś powiedzieli: «Jezusa z Nazaretu». Jezus odrzekł: «Powiedziałem wam, że Ja jestem. Jeżeli więc Mnie szukacie, pozwólcie tym odejść!» Stało się tak, aby się wypełniło słowo, które wypowiedział: «Nie utraciłem żadnego z tych, których Mi dałeś». Wówczas Szymon Piotr, mając przy sobie miecz, dobył go, uderzył sługę arcykapłana i odciął mu prawe ucho. A słudze było na imię Malchos. Na to rzekł Jezus do Piotra: «Schowaj miecz do pochwy. Czyż nie mam pić kielicha, który Mi podał Ojciec?»

—J 18,3-11

O ile przed chwilą św. Piotr popełnił “grzech zaniedbania” poprzez brak aktywności tak teraz wpada w drugą stronę - aktywności zbyt gwałtownej i nieuporządkowanej. Św. Piotr wyraźnie chce wypełnić przestrzeń, którą stwarzają dla niego wydarzenia historii zbawienia, ale ciągle “przykłada dłuto w złym miejscu”.

- Jakie pomysły na moją aktywność w życiu słusznie wygasiłem, bo uznałem/uznałam, że to nie jest moja droga?

- Co chciałbym/chciałabym w Kościele teraz robić, aby było to w zgodzie ze mną?

- Jak możemy sobie pomóc w ocenie czy mój wybór nie jest zbyt gwałtowny (miecz) ani zbyt pasywny (“trwanie przy Jezusie jako spanie”)?

Ognisko

Przeczytajmy:

Schwycili Go więc, poprowadzili i zawiedli do domu najwyższego kapłana. A Piotr szedł z daleka. Gdy rozniecili ogień na środku dziedzińca i zasiedli wkoło, Piotr usiadł także między nimi. A jakaś służąca, zobaczywszy go siedzącego przy ogniu, przyjrzała mu się uważnie i rzekła: «I ten był razem z Nim». Lecz on zaprzeczył temu, mówiąc: «Nie znam Go, kobieto». Po chwili zobaczył go ktoś inny i rzekł: «I ty jesteś jednym z nich». Piotr odrzekł: «Człowieku, nie jestem». Po upływie prawie godziny jeszcze ktoś inny począł zawzięcie twierdzić: «Na pewno i ten był razem z Nim; jest przecież Galilejczykiem». Piotr zaś rzekł: «Człowieku, nie wiem, co mówisz». I w tej chwili, gdy on jeszcze mówił, kogut zapiał. A Pan obrócił się i spojrzał na Piotra. Wspomniał Piotr na słowo Pana, jak mu powiedział: «Dziś, zanim kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz». Wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał.

—Łk 22,54-62

- Czego się boję w przynależeniu do wspólnoty wierzących?

Św. Piotr kolejny raz “chce kochać, ale nie potrafi”. Tym razem nie myli się “trochę” wybierając złą metodę lecz wprost zaprzecza wszystkiemu w co wierzył. Ogląda się całą scenę z przykrością, bo niemalże widać, że św. Piotr “nie ma szans” i za chwilę zostanie pogrążony. Wszystko się rozsypuje.

Św. Piotr jest sam. Oddzielony od Mistrza, oddzielony od uczniów. W nocy. Czy mam oczekiwanie na poziomie emocji, aby “mój pierwszy papież” nawet w takich warunkach okazał się herosem? Mam. Nie dzieje się jednak “cud wiary” lecz dzieje się “konsekwencja sytuacji”. Bóg nie daje Ognistego Anioła, który rozprasza mrok wokół św. Piotra dając mu nadludzką wiarę. Jest logika, konsekwencja, jest życie.

- W jaki sposób konkretnie możemy pomóc sobie w tym, abyśmy nie znajdywali się często w tak trudnej sytuacji jak św. Piotr?

- Czyją wiarę, miłość i światło w życiu otaczam swoją troską? (to nie znaczy, że biorę za nią odpowiedzialność!)

Zauważmy pogłębiające się błądzenie św. Piotra:

1. Zasnął zamiast czuwać

2. Chciał walczyć zamiast wybaczać

3. Chciał być wierzącym, a równocześnie kłamał

Jeżeli tak jak na początku powiedzieliśmy, że wieczernik był miejscem “nauki” a Ogród Oliwny i dom arcykapłana miejscem “egzaminu praktycznego” to św. Piotr egzaminu tego nie zdał. To doświadczenie swojego niedorastania, skruszenia wyobrażenia na swój temat jest kluczowym doświadczeniem w wierze.

Pusty grób

Przeczytajmy:

A pierwszego dnia po szabacie, wczesnym rankiem, gdy jeszcze było ciemno, Maria Magdalena udała się do grobu i zobaczyła kamień odsunięty od grobu. Pobiegła więc i przybyła do Szymona Piotra i do drugiego ucznia, którego Jezus kochał, i rzekła do nich: «Zabrano Pana z grobu i nie wiemy, gdzie Go położono». Wyszedł więc Piotr i ów drugi uczeń i szli do grobu. Biegli oni obydwaj razem, lecz ów drugi uczeń wyprzedził Piotra i przybył pierwszy do grobu. A kiedy się nachylił, zobaczył leżące płótna, jednakże nie wszedł do środka. Nadszedł potem także Szymon Piotr, idący za nim. Wszedł on do wnętrza grobu i ujrzał leżące płótna oraz chustę, która była na Jego głowie, leżącą nie razem z płótnami, ale oddzielnie zwiniętą na jednym miejscu. Wtedy wszedł do wnętrza także i ów drugi uczeń, który przybył pierwszy do grobu. Ujrzał i uwierzył. Dotąd bowiem nie rozumieli jeszcze Pisma, [które mówi], że On ma powstać z martwych. Uczniowie zatem powrócili znowu do siebie.

—J 20, 1-10

Nie jesteśmy wierzącymi dlatego, że zdaliśmy Boży egzamin z wyróżnieniem. Chrześcijaństwo jest spotkaniem ze Zmartwychwstałym.

- Co w wierze mnie ostatnio zaskoczyło, przekroczyło horyzont moich wyobrażeń?

Pusty grób jest konfrontacyjny, ale w taki sposób, że zmusza św. Piotra do połączenia wszystkiego co od Jezusa słyszał w całość. To otwarcie na wiarę, która wywraca do góry nogami dotychczasowy sposób myślenia, a przez to zmienia serce.

- Jakie doświadczenie w mojej duchowości mogłoby być odpowiednikiem “pustego grobu”?

Dzisiaj wieczorem będziemy dzielić się doświadczeniem spotkania Zmartwychwstałego. Będziemy z definicji zatem starali się opowiedzieć o czymś co jest ciężkie do uchwycenia i co przekracza nasze wyobrażenia.

- Dlaczego dzielimy się wzajemnie wiarą w Jezusa Chrystusa? Co to daje?

Zastosowanie

Nie chcemy narzucać uczestnikom zastosowania z tego spotkania. Mamy jednak tym razem prośbę, abyśmy w czasie dzisiejszego opowiadania o spotkaniu Jezusa Chrystusa przez każdego z nas potraktować ten czas jako czas Głoszenia, a więc czas duchowy/modlitewny. Oznacza to na przykład, że w trakcie gdy słuchamy kogoś, kto opowiada, równocześnie jesteśmy mu życzliwi i powierzamy go Najwyższemu.

Autor konspektu zauważa równocześnie znaczące korzyści z poszukiwania zastosowania możliwego do zrealizowania w przeciągu najbliższych 48h.

Spotkanie 4. - „Chcę i jestem posłany”

Wprowadzenie

Informacja

Spotkanie opiera się na homilii abp. Rysia wygłoszonej do Diakonów Stałych Archidiecezji Łódzkiej, Łódź 2018 [https://youtu.be/yu8yJEa17Uc]

Zacznijmy od podzielenia się tym czego doświadczamy.

- Co z tego co mnie wczoraj spotkało było doświadczeniem najprzyjemniejszym?

- Za co jestem wdzięczny/wdzięczna w tym czasie rekolekcji?

Wiara jako ziarno

Co wyciągam z homilii abpa Rysia dla siebie?

Darów Bożych nie dostajemy gotowych. Dostajemy je jako pewien niesłychany potencjał, jako niezwykłą szansę, która się może rozwinąć, która może być pomnożona. Ale to jest bardzo ważne, że jak przyjmujemy dary Boże, to decydujemy się na wejście w pewien dynamiczny bardzo proces. Właśnie nie jest od razu wszystko dane tak w całości, ale jest zadane na jakąś drogę, właśnie na jakiś też dłuższy, całożyciowy tak naprawdę, proces współpracy.

—abp Ryś

- Co w moim życiu już owocuje?

- Co w moim życiu jest teraz na etapie intensywnego wzrostu?

Paś owce moje!

Przeczytajmy:

A gdy spożyli śniadanie, rzekł Jezus do Szymona Piotra: «Szymonie, synu Jana, czy miłujesz Mnie więcej aniżeli ci?» Odpowiedział Mu: «Tak, Panie, Ty wiesz, że Cię kocham». Rzekł do niego: «Paś baranki moje!» I znowu, po raz drugi, powiedział do niego: «Szymonie, synu Jana, czy miłujesz Mnie?» Odparł Mu: «Tak, Panie, Ty wiesz, że Cię kocham». Rzekł do niego: «Paś owce moje!». Powiedział mu po raz trzeci: «Szymonie, synu Jana, czy kochasz Mnie?» Zasmucił się Piotr, że mu po raz trzeci powiedział: «Czy kochasz Mnie?» I rzekł do Niego: «Panie, Ty wszystko wiesz, Ty wiesz, że Cię kocham». Rzekł do niego Jezus: «Paś owce moje! Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci: Gdy byłeś młodszy, opasywałeś się sam i chodziłeś, gdzie chciałeś. Ale gdy się zestarzejesz, wyciągniesz ręce swoje, a inny cię opasze i poprowadzi, dokąd nie chcesz». To powiedział, aby zaznaczyć, jaką śmiercią uwielbi Boga. A wypowiedziawszy to rzekł do niego: «Pójdź za Mną!»

—J 21,15-19

Intencją Jezusa w bardzo wyraźny sposób jest, aby św. Piotr zajmował się wiarą swoich przyjaciół. Zdaje się jednak, że warunkiem otrzymania tej “misji” jest upewnienie się, że św. Piotr ma w sobie miłość do Jezusa. “Upewnienie się” przez Jezusa, że osoby, które będą “pasły stado” same mają więź miłości ze Stwórcą odsłania nam serce Chrystusa i Jego pragnienia.

Tekst wielokrotnie w historii Kościoła odnoszony był do hierarchów, odpowiedzialnych za organizację dusz-pasterstwa. Czy nie ma w nim jednak uniwersalnego przekazu?

- Co oznacza dla mnie usłyszenie polecenia “paś owce moje”?

- Co jest dla mnie trudne w podejmowaniu odpowiedzialności za innych w przestrzeni duchowości?

“Pójdź za mną!”

Przeczytajmy:

Gdy [Jezus] przechodził obok Jeziora Galilejskiego, ujrzał dwóch braci: Szymona, zwanego Piotrem, i brata jego, Andrzeja, jak zarzucali sieć w jezioro; byli bowiem rybakami. I rzekł do nich: «Pójdźcie za Mną, a uczynię was rybakami ludzi». Oni natychmiast zostawili sieci i poszli za Nim*.

—Mt 4,18-20

Symetria wydarzeń musiała uderzać już samego św. Piotra. Te same słowa, to samo miejsce (!). Trzy lata różnicy. Ze strony Jezusa nic się nie zmienia - jego przesłanie jest wciąż takie samo.

- Co jest w moim doświadczeniu Boga niezmienne?

- Gdzie chce iść w mojej wierze/duchowości? Który z kierunków “jest mój”?

Co mam? Gdzie idę?

Normalną metodą w spotkaniach grupowych jest pytanie “jak to się odnosi do naszego życia?”. Spróbujmy teraz nie tyle o to pytać co bezpośrednio odnieść nasze rekolekcje do życia.

Jezus wraz z św. Piotrem zapewniają się o miłości przed dalszą wędrówką. To zapewnienie się o miłości jest im potrzebne, aby podołać wyzwaniom. W zasadzie czego więcej potrzebujemy jak to, że kochamy i jesteśmy kochani? I to przez Boga!

Informacja

Rozkładamy na stole karty moderacyjne tak, aby większość z nich była widoczna.

Wybierzmy kilka kart, które w jakiś sposób przedstawiają dobro, którego doświadczyłem od osób z mojej wspólnoty

- Co to jest za dobro?

Powiedzenie sobie o tym czego doświadczamy w swoim gronie to odpowiednik zapewnienia się o miłości. To środowisko życia jednak jest “po coś” - Jezus wyraźnie mówi, abyśmy szli.

Wybierzmy kilka karty, które w jakiś sposób przedstawiają marzenia, które mamy. (Mogą być zarówno bardzo odległe czasowo jak i takie, które mamy nadzieję, że spełnią się w najbliższym czasie)

- Jakie są nasze marzenia?

Przypomnijmy sobie słowa z konferencji:

Więc to, co dostajecie dzisiaj jest ziarnem, to znaczy jest wielką rzeczywistością, która dopiero będzie rosnąć.

—abp Ryś

Niech to nie będą tylko romantyczne i efektowne porównania. Pomóżmy sobie, aby światło i życie szły razem w parze. Niech ziarno rośnie!

- Co możemy jako uczestnicy tego spotkania zrobić, aby pomóc Ci w osiągnięciu tych marzeń?

Modlitwa

Jeżeli starczy czasu pomódlmy się na koniec echem słowa z historii św. Piotra zapisanej w naszych notatnikach.

Pomódlmy się także w intencji wszystkich członków naszej wspólnoty.

Zastosowanie rekolekcji

Nie chcemy narzucać uczestnikom zastosowania z tego spotkania. Jeżeli to jednak możliwe dobrze by było, aby każdy znalazł swoje zastosowanie i podzielił się nim z resztą grupy.

Na Brzegu

Czas powstania konspektów:

Zima 2022 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Bytom, Gliwice, Zabrze - diecezja gliwicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Spotkania otwarte dla ludzi od 16 roku życia

Opis rekolekcji:

Brzeg to miejsce, w którym przenikają się różne światy. Brzeg zaprasza nas do zatrzymania się i zastanowienia się nad tym, gdzie chcemy iść. Mamy tutaj schronienie, czas i przestrzeń.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - “Na Brzegu Tajemnicy”

- Cel spotkania

- Zawiązanie wspólnoty - dlaczego jesteśmy na brzegu?

- Granice rozmyte

- Granice nieistniejące

- Umiejętność odpuszczania

- Zastosowanie

- Spotkanie 2. - “Na Brzegu Znaków”

- Cel spotkania

- Wiara wymaga pytań - o roli ciekawości

- Wiara jako rozwój i droga

- Decyzyjność w wierze

- Moja decyzyjność (wiary)

- Rola Ducha Świętego w mojej decyzyjności

- Wprowadzenie do modlitwy wieczornej (Akatyst)

- Zastosowanie

- Spotkanie 3. - “Na Brzegu Kościoła”

- Cel spotkania

- Zawiązanie wspólnoty - co to jest “powołanie”?

- Powołanie do świętości

- Powołanie do czynienia dobra

- Budowanie Kościoła

- Życie w błogosławieństwach

- Zastosowanie

Spotkanie 1. - “Na Brzegu Tajemnicy”

Cel spotkania

Spotkania w grupach “Na Brzegu” mają stworzyć przede wszystkim przestrzeń dialogu i wzajemnego wsłuchiwania się w głos innych członków Kościoła. Temu celowi zostały podporządkowane konferencje poprzedzające spotkania - by zainspirować, stworzyć wspólne doświadczenie, do którego teraz razem będziemy mogli się odnieść.

Dzisiejsza modlitwa to rozbudowana Modlitwa Pańska. Chcemy “poszukać tam gdzie wydaje się, że wszystko już znamy”. Celem tego spotkania jest eksploracja takich przestrzeni w naszym życiu duchowym, które być może “stały się oczywiste” i poprzez wspólne spojrzenie poszukać w tym czegoś co ciągle będzie dla nas ożywcze.

Zawiązanie wspólnoty - dlaczego jesteśmy na brzegu?

Przed chwilą w czasie konferencji słyszeliśmy o milionach ofert, które rywalizują o nasz czas i każda składa obietnicę, że jest ważna. My wybraliśmy jednak, że chcemy być tutaj - dlaczego? Wykorzystajmy odpowiedź na to pytanie do tego, aby się trochę lepiej poznać.

- Jakbyś określił samego/samą siebie w 5 zdaniach?

- Dlaczego jesteś teraz z nami “na brzegu”?

Granice rozmyte

Mówiliśmy dzisiaj sporo o granicach, które samoczynnie wprowadzamy do naszego życia. Często jest to bardzo rozsądne i użyteczne. Spróbujmy zrobić razem ćwiczenie.

Informacja

Animator wyciąga przygotowane plansze z kolorowymi kwadratami. Uczestnicy próbują ułożyć kolory w kolejności palety barw zapisując numerki do notatnika - w notatniku znajduje się także klucz odpowiedzi.

- Jakie budzą się we mnie uczucia gdy coś, co jest ciągłe (spektrum), zostało poszatkowane?

- Na ile potrafię zrekonstruować sobie obraz całości poprzez patrzenie poprzez szczegóły (fragmenty)?

Informacja

Animator wyciąga przygotowane plansze z kolorowymi paskami. Widać na nich brakujący element spektrum, którego nie mieliśmy na kwadratach.

- Czy byliśmy w stanie zauważyć, że wśród 30 kwadratów brakuje ważnego elementu?

- Jakie doświadczenie z życia prywatnego moglibyśmy zestawić z ćwiczeniem przed chwilą?

Gdy chcemy coś poznać zarówno ogląd całości jak i szczegółu jest istotny. Podzielenie skomplikowanego zagadnienia historii Polski na mniejsze fragmenty po 20 lat ułatwi nam wejście w szczegóły i realną pogłębioną wiedzę na temat poszczególnych wydarzeń. Nie powinniśmy jednak na tym poprzestać - zmiana perspektywy i ujęcie tematu szerzej może być krytyczne dla zobaczenia powtarzających się problemów i motywów.

Informacja

To jest dobre miejsce na świadectwo animatora. Autor konspektów ma doświadczenie tzw. “Szkół Liturgii” na których zafascynował się szczegółowymi wytycznymi, zrobił dziesiątki stron notatek, “uwrażliwił się” (bo głównie na “błędy”) na liturgię parafialną i… bardzo mocno zgubił równocześnie sens całości.

- Co z tego ćwiczenia możemy wyciągnąć dla siebie w przestrzeni naszej duchowości?

Tak samo jest w kwestii wiary i duchowości. Jeśli przyjrzymy się rozmowom o religii najczęściej dotyczą one bardzo szczegółowych kwestii: Czy religii powinniśmy nauczać w szkole czy salkach? Czy zażywanie lekarstw łamie post Eucharystyczny? Co w sytuacji jak odmawiając różaniec pominiemy jedno Zdrowaś Maryjo? Czy jednak nadmierne eksplorowanie takich szczegółów nie zwiększa szans, że ucieknie nam coś znacznie ważniejszego?

Granice nieistniejące

Przeczytajmy:

“Panie, przenikasz i znasz mnie,

Ty wiesz, kiedy siadam i wstaję.

daleka przenikasz moje zamysły,

widzisz moje działanie i mój spoczynek

i wszystkie moje drogi są Ci znane.

Choć jeszcze nie ma słowa na języku:

Ty, Panie, już znasz je w całości.

Ty ogarniasz mnie zewsząd

i kładziesz na mnie swą rękę.

Zbyt dziwna jest dla mnie Twa wiedza,

zbyt wzniosła: nie mogę jej pojąć.”

– Ps 139,1-6

Psalmista nie dzieli swojego życia na “kwadraty”. Nie ma w nim przestrzeni “religijnej” i “zwykłej”. Ma głęboką świadomość, że Bóg przenika całe jego życie.

- W którym momencie zaczyna się modlitwa? W którym kończy?

- Jako “święte” opisujemy rzeczy, które mają związek z naszą religią. Jakie rzeczy lub miejsca są naszym sacrum?

- Czy na przestrzeni życia nasze profanum stało się sacrum? Jakie kroki można podjąć, aby tak się stało?

Wiele granic, które określiliśmy w swoim życiu nam służy - są użyteczne. Na przykład lepiej funkcjonujemy gdy wyznaczymy sobie czas na relaks i odpoczynek, bo jest mniejsza szansa, że z niego zrezygnujemy. Sam Bóg w czasie stworzenia świata dokonał ważnych podziałów - oddzielał wody od lądu, dzień od nocy, dni powszednie od dnia siódmego. Wprowadziliśmy jednak część podziałów, które nam już nie służą - oddalają nas od mądrości. Tęsknotę za brakiem napięcia wynikającym z “przyporządkowania” znajdziemy u Izajasza:

Przeczytajmy:

“Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem,

pantera z koźlęciem razem leżeć będą,

cielę i lew paść się będą społem

i mały chłopiec będzie je poganiał.

Krowa i niedźwiedzica przestawać będą przyjaźnie,

młode ich razem będą legały.

Lew też jak wół będzie jadał słomę.

Niemowlę igrać będzie na norze kobry,

dziecko włoży swą rękę do kryjówki żmii.

Zła czynić nie będą ani zgubnie działać

po całej świętej mej górze,

bo kraj się napełni znajomością Pana,

na kształt wód, które przepełniają morze.”

– Iz 11,6-9

- Jakie kategoryzowanie w moim życiu jest obecne tak mocno, że przestałem już się nawet starać o jego odwrócenie mimo, że bardzo bym tego chciał?

- Jakie przyporządkowanie kategorii nie służy nam w życiu duchowym?

Umiejętność odpuszczania

“Świętość nie oznacza robienia nadzwyczajnych rzeczy, ale jest robieniem tych zwyczajnych z miłością i wiarą.”

—papież Franciszek (Twitter, grudzień 2013)

Jak usłyszeliśmy w konferencji, wiele rzeczy przedstawia się w sposób atrakcyjny. Są one “wielkie”, “szalone”, “skrajne” itd. Dokładnie to samo może spotkać naszą wiarę i doświadczenie Boga. Doświadczamy tego bardzo często w nieszkodliwych pytaniach takich jak: “jak było dzisiaj na modlitwie?” “jak było na mszy świętej?”. Gdybyśmy przyrównali te pytania do naszych pozostałych rzeczywistości, zauważylibyśmy bardzo łatwo, że coś jest z nimi nie tak. Jak zareagowalibyśmy na pytanie: “jak było dzisiaj w Twoim małżeństwie?”? Jeżeli jest po prostu “dobrze” to oznacza to, że doświadczamy powolnego wzrostu, nasza rutyna staje się glebą do rozwoju. Nie można stabilnie wzrastać jeżeli naszą ambicją jest codzienne przeżywanie rewolucji.

Przeczytajmy:

“Zwyczajność rzeczy codziennych jest siedliskiem milczącego misterium Boga i Jego łaski.”

—Karl Rahner

- W jaki sposób ta wypowiedź rezonuje z moim doświadczeniem Boga?

- Na ile oczekuje od mojej wiary, aby była niecodzienna?

Drogę pokory i powolnego wzrastania w miłości u Boga i ludzi pokazuje nam sam Pan Jezus. Możemy ją odnaleźć nie tylko w jego życiu publicznym, ale także, a może nawet przede wszystkim w przeważającej większości jego życia spędzonej w Nazarecie. Trzydzieści zwykłych, prostych lat - dzieciństwo, dorastanie i dorosłość, o których wiemy bardzo niewiele. Jezus był wtedy zwykłym mężczyzną, żyjącym jak każdy inny Palestyńczyk. Swoim “życiem ukrytym” Jezus uświęca nasze serca chcące doświadczyć wielkich religijnych wrażeń. Kiedy żyjemy naszym życiem powszednim, żyjemy tak, jak Jezus.

Przeczytajmy:

Nie gonię za tym, co wielkie,

albo co przerasta moje siły.

Przeciwnie: wprowadziłem ład

i spokój do mojej duszy.

Jak niemowlę u swej matki,

jak niemowlę - tak we mnie jest moja dusza

– Ps 131

- W jaki sposób spotykam Boga w moim zwyczajności?

- Gdzie czuje się w Kościele/Wierze “jak niemowlę u swej matki”? Jak myślę dlaczego?

- Co najtrudniej przychodzi mi odpuszczać w napięciu pomiędzy moim wyobrażeniem człowieka wierzącego, a świadomością tego jak mi to wychodzi?

To dobre miejsce na świadectwo animatora dotyczące odpuszczenia czegoś w wierze co tak naprawdę nie prowadziło nas do pogłębionej relacji z Jezusem.

Zastosowanie

- Co mogę odpuścić w tym roku, aby dać sobie większą szansę na spotkanie w moim życiu Boga?

Spotkanie 2. - “Na Brzegu Znaków”

Cel spotkania

Spotkania w grupach “Na Brzegu” mają stworzyć przede wszystkim przestrzeń dialogu i wzajemnego wsłuchiwania się w głos innych członków Kościoła. Temu celowi zostały podporządkowane konferencje poprzedzające spotkania - by zainspirować, stworzyć wspólne doświadczenie, do którego teraz razem będziemy mogli się odnieść.

Dzisiejsza modlitwa to Akatyst ku czci Ducha Świętego. Celem dzisiejszego spotkania jest powrócenie do naszego sakramentu bierzmowania i przypomnienie sobie o roli Ducha Świętego w poznawaniu Tajemnicy.

Wiara wymaga pytań - o roli ciekawości

Przeczytajmy:

Niech się nie trwoży serce wasze. Wierzycie w Boga? I we Mnie wierzcie! W domu Ojca mego jest mieszkań wiele. Gdyby tak nie było, to bym wam powiedział. Idę przecież przygotować wam miejsce. A gdy odejdę i przygotuję wam miejsce, przyjdę powtórnie i zabiorę was do siebie, abyście i wy byli tam, gdzie Ja jestem. Znacie drogę, dokąd Ja idę» Odezwał się do Niego Tomasz: «Panie, nie wiemy, dokąd idziesz. Jak więc możemy znać drogę?»

—J 14,1-5

Słuchaliśmy dzisiaj konferencji, które poruszały temat zadawania pytań odnośnie wiary, tajemnicy, ale także zwyczajnie znaków i czynności religijnych. Św. Tomasz w powyższym fragmencie odważa się poprawić (!) mistrza.

Informacja

Schemat wypowiedzi jest taki:

[wzniosła opowieść o przyszłości]

- wiecie dokąd idę

- nie Panie, wcale nie wiemy

- Czy byliśmy kiedyś świadkami podobnej sytuacji (niekoniecznie religijnej)? Jak się wtedy czuliśmy?

- Co chciałbym z postawy św. Tomasza zabrać do swojego życia religijnego? Jak to by wyglądało w 2022 roku?

Wiara jako rozwój i droga

Pytania, ciekawość, życzliwe konfrontowanie prowadzą do naszego rozwoju. To odwaga ucznia, który na pytanie nauczyciela “czy wszystko jest jasne?” odpowiada “nie, nie wiem dlaczego się tego uczymy” rozpoczyna najważniejszy etap edukacji - schodzi na głębszy poziom motywacji. Jak każda inna sfera naszego życia, wiara przechodzi różne etapy, dojrzewa razem z nami. Paweł pisze:

Gdy byłem dzieckiem, mówiłem jak dziecko,

czułem jak dziecko, myślałem jak dziecko.

Kiedy zaś stałem się mężem,

wyzbyłem się tego, co dziecięce.

– 1 Kor 13, 11

Gdy jesteśmy dziećmi, nasz sposób postrzegania rzeczywistości jest dziecięcy. Gdy dojrzewamy, znów widzimy świat inaczej i wiarę przeżywamy inaczej, i tak na każdym etapie życia. Wiara nie jest zjawiskiem statycznym, ale dynamicznym, zmienia się i ewoluuje, dlatego próby przeciągania jakiegoś z jej etapów nie prowadzą zwykle do dobrych skutków.

- Jak kiedyś wyglądała moja wiara i jej przeżywanie? (np. kiedy byłem dzieckiem)

A jak moja wiara wygląda w węższym horyzoncie czasowym? Co teraz we mnie pracuje? Co się teraz zmienia/ostatnio zmieniło? Na jakich płaszczyznach się “zmienia”?

Informacja

Świadectwo animatora: o widzeniu w swoim życiu roli “światła” i jego rozwoju tak samo jak i “życia. Rozwój wiary wznosi się na obu tych skrzydłach. Gdy za dużo światła i życie kuleje bliższy jestem faryzeuszom. Gdy zaniedbuje rozwój rozmowy moja wiara będzie zagrożona stagnacją.

Decyzyjność w wierze

Możliwość podejmowania decyzji jest jednym z najbardziej bezpośrednich skutków wolności jaką jesteśmy obdarzeni. Podejmujemy tysiące mało widocznych decyzji dziennie. Podejmujemy też takie, które zapadają nam w pamięć na całe życie i dosłownie zmieniają rzeczywistość. Często mówimy, że “nie da się przed nimi uciec”, ponieważ bywają trudne, ale decyzje są przestrzenią pchania naszego życia do przodu, a bez nich nie mielibyśmy szansy na rozwój. Zwiększająca się decyzyjność/sprawczość jest najlepszym wskaźnikiem naszego dojrzewania.

Spróbujmy się przyjrzeć decyzjom znanych nam postaci:

1. Św. Franciszek

2. Św. Piotr

3. Maryja

- Jakie decyzje tej osoby nam się podobają?

- Co pozwoliło tym osobom podjąć takie decyzje? Jakie ich cechy i zasoby możemy wymienić?

Moja decyzyjność (wiary)

Skupmy się na naszym podejmowaniu decyzji:

Decyzja 1:

Masz pewną sumę pieniędzy, które postanowiłeś przekazać na cele charytatywne, na jaki cel przeznaczysz pieniądze?

Decyzja 2:

Kupujesz prezent na święta dla babci. Możesz kupić jej witaminy dobre dla jej zdrowia lub apaszkę w jej ulubionym kolorze. Co byś wybrał?

Decyzja 3:

Modlitwa również jest dynamiczną drogą, pomyśl, co mógłbyś w niej zmienić?

- Na jakich zasobach bazują moje decyzje?

- Jakie są moje “zasoby” (charyzmat) w duchowości? (pytanie zadane bez odpowiedzi)

- Co było nam łatwiej wskazać - nasze zasoby czy zasoby św. Piotra, Maryi i św. Franciszka? Co mi to mówi o mnie samym?

Rola Ducha Świętego w mojej decyzyjności

Bóg chce, abyśmy byli dojrzali, abyśmy osiągnęli mądrość na której będą bazowały nasze decyzje.

Przeczytajmy:

Starość jest czcigodna nie przez długowieczność i liczbą lat się jej nie mierzy: sędziwością u ludzi jest mądrość, a miarą starości - życie nieskalane.

—Mdr 4,8-9

- Co jest wyznacznikiem naszej dojrzałości w wierze?

- Jaką rolę w moim życiu ma Duch Święty?

Sakramentem dojrzałości jest bierzmowanie. To sakrament często “niedowartościowany” w praktyce duszpasterskiej. Wracamy do niego stosunkowo rzadko. W czasie Mszy Świętej przy udzielaniu tego sakramentu modlitwa po komunii brzmi tak:

Wszechmogący Boże, udziel pełni dojrzałości chrześcijańskiej tym, których obsypałeś darami Twojego Ducha i nakarmiłeś Ciałem Twojego Syna, † aby stale okazywali wobec świata wolność Twoich przybranych dzieci * i przez swoją świętość spełniali prorocki urząd Twojego ludu. Przez Chrystusa, Pana naszego.

- Który fragment tej modlitwy wydaje mi się najbardziej trafiający w moją obecną sytuację życiową? Dlaczego?

- W jaki sposób Duch Święty pomaga nam w podejmowaniu życiowych decyzji?

Wprowadzenie do modlitwy wieczornej (Akatyst)

Akatyst jest modlitwą będącą na brzegu Kościoła Wschodniego i Zachodniego. Jego nazwa pochodzi z greki od słowa a - „bez”, kathiden - „siedzieć”,hymn ten śpiewa się na stojąco.

Będziemy modlić się za pomocą Akatystu. Jest on bogaty w treści i pewnej (być może nowej?) wrażliwości na Ducha Świętego. Myślimy, że dość powszechnym doświadczeniem ludzi wierzących jest to, że mamy pewną trudność w skupieniu się na treści modlitw śpiewanych.

Informacja

Jako przykłady: głębia teologiczna kolędy Bóg się rodzi, Exsultet, Zbliżam się w pokorze, Te Deum.

Przeczytajmy teraz wspólnie wybrane fragmenty tej modlitwy i podzielmy się nimi.

IKOS 10

Źródło rozumu i geniuszu twórców – zamieszkaj w nas,

Który śpiewasz w pieśniach, którego głosi muzyka – zamieszkaj w nas,

Źródło zachwytu poetów i duszo rzeczy pięknych – zamieszkaj w nas,

Który mówisz przez oratorów i prowadzisz pędzel malarza – zamieszkaj w nas.

– Akatyst do Ducha Świętego

- Co w tym fragmencie jest Ci najbliższe?

- Co w tym fragmencie Cię zaskakuje?

- Co z  tego fragmentu możesz zabrać dla swojego życia duchowego obecnie?

- Akatyst jest przewietrzeniem naszego sposobu myślenia o Trzeciej Osoby Trójcy Świętej. Czy kiedykolwiek wcześniej pomyślałeś o nim jak powyżej?

W zależności od czasu spotkania proponujemy w tym miejscu przeczytać inne fragmenty Akatystu - mogą być losowo wybrane przez kogoś z grupy. Do każdego z nich zadajemy dokładnie takie same pytania jak te powyżej.

Zastosowanie

Dla chętnych: w czasie dzisiejszej modlitwy Akatystem miejmy w ręku nie tylko notatnik, aby śledzić tekst ale także długopis. Zaznaczmy sobie na marginesie momenty do których chcielibyśmy w najbliższym czasie wrócić, albo po prostu które wydają nam się szczególnie do nas skierowane.

Spotkanie 3. - “Na Brzegu Kościoła”

Cel spotkania

Spotkania w grupach “Na Brzegu” mają stworzyć przede wszystkim przestrzeń dialogu i wzajemnego wsłuchiwania się w głos innych członków Kościoła. Temu celowi zostały podporządkowane konferencje poprzedzające spotkania - by zainspirować, stworzyć wspólne doświadczenie, do którego teraz razem będziemy mogli się odnieść.

Dzisiejsza modlitwa to modlitwa wiernych o powołania. Chcemy poprosić Boga o nowe powołania, a także podziękować mu zarówno za powołania do różnych zawodów, profesji oraz zainteresowań, a także za powołanie do miłości, realizowane w życiu małżeńskim, konsekrowanym lub indywidualnym.

Zawiązanie wspólnoty - co to jest “powołanie”?

Powołanie zazwyczaj kojarzy nam się z kapłaństwem, bądź szeroko rozumianym życiem konsekrowanym, jednakże kiedy zastanowimy się nad tym głębiej, dostrzeżemy, że zagadnienie powołania dotyczy każdego z nas.

- Co to jest powołanie?

- Jakie są moje skojarzenia ze słowem “powołanie”?

- Co to znaczy być kimś “z powołania”?

Bardzo trudno zdefiniować, czym jest powołanie, o wiele łatwiej powiedzieć, czym nie jest. Na pewno nie jest przekonaniem, że jesteśmy w czymś dobrzy, na pewno nie jest marzeniem, żeby coś robić, na pewno nie jest pomysłem na życie.

Powołanie do świętości

Przeczytajmy:

W Nim [Chrystusie] bowiem wybrał nas przez założeniem świata, abyśmy byli święci i nieskalani przed Jego obliczem. Z miłości przeznaczył nas dla siebie jako przybranych synów przez Jezusa Chrystusa, według postanowienia swej woli, ku chwale majestatu swej łaski, którą obdarzył nas w Umiłowanym.

—Ef 1,4-6

Z tych słów św. Pawła jasno wynika, że wolą Boga jest byśmy przez Chrystusa byli jego dziećmi. Jedyną rzeczą do jakiej wzywa ta relacja jest podobieństwo do Ojca i odzwierciedlanie jego świętości. Natomiast konkretny sposób w jaki odpowiemy na to wezwanie, pozostawiony jest twórczej wolności człowieka. Oczywiście w przypadku człowieka nie jest to tworzenie z niczego. Odbywa się ono na podstawie tego kim jesteśmy, naszego temperamentu, naszych pragnień i uzdolnień, naszej wrażliwości na otaczający nas świat i wydarzenia, w których uczestniczymy. Wola Boga nie jest z góry szczegółowo zapisanym planem określającym kształt naszego życia.

- Jak rozumiesz powołanie w kontekście wolnej woli?

- Jak ja rozeznaję/rozeznawałem swoje powołanie?

- Co oznacza, że “Bóg wybrał nas w Chrystusie”?

Powołanie do czynienia dobra

Człowiek rodzi się ze zdolnością do miłości wszczepioną w momencie stworzenia. Bóg zarówno uzdalnia, jak i powołuje każdego z nas do miłości. Ta miłość może się rozwinąć, albo zostać zakopana jak talenty z ewangelicznej przypowieści. Miłość jest naszym naczelnym powołaniem i przykazaniem, w którym streszcza się całe prawo. Na pytanie, które przykazanie jest największe, Jezus odpowiada:

Będziesz miłował Pana Boga swego całym sercem swoim, całą swoją duszą, całym swoim umysłem i całą swą mocą” oraz „Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego. Nie ma innego przykazania większego od tych”

—Mk 12, 30-31

Miłość możemy realizować w rzeczach tak prostych jak czytanie różnych wypowiedzi w internecie. Spróbujmy przeczytać wybrane posty różnych osób publicznych i podzielmy się naszymi przemyśleniami skupiając się na rzeczach pozytywnych, które dostrzegamy w wypowiedziach.

Informacja

Cel zadania - pokazanie, że docenianie jest budujące, na przykładzie treści, które możemy spotkać codziennie. Uczestnicy czytają posty/tweety, i starają się do nich odnieść pozytywnie, np. docenić spostrzegawczość autora, jego wrażliwość na jakiś temat, dobór słów. Nie chodzi o to czy sama treść jest dobra, bo staraliśmy się wybrać treści pozytywne, ale o odniesienie do całości. Poniżej znajdują się oryginalne wypowiedzi wybrane do tego warsztatu, animator powinien się z nimi zapoznać przed spotkaniem grupowym w celu uzyskania pełnego kontekstu.

Wypowiedź numer 1

Wypowiedź numer 2

[TŁUMACZENIE] Chociaż nie mamy wszystkich potrzebnych narzędzi, to te które mamy pozwolą nam zmniejszyć globalne ocieplenie o 2 stopnie Celsjusza. Jeżeli chcemy uniknąć katastrofy na skalę światową, musimy uczynić to zadanie naszym priorytetem.

Wypowiedź numer 3

Wypowiedź numer 4

- Co pozytywnego widzę w tych treściach? Co mogę w nich docenić?

- Jak na co dzień wygląda moja wrażliwość na dobro w treściach, których doświadczam? Łatwiej widzę pozytywy czy negatywy?

Informacja

ujawniamy autorów

autorzy tweetów:

- 1 - Irena Owsiak (@healthyomnomnom)

- 2 - Bill Gates

- 3 - Radio Maryja - cytat z o. Rydzyka

- 4 - Władysław Kosiniak-Kamysz

Po ujawnieniu autorów rekomenduje się odczytanie poniższych pytań, żeby pomóc uczestnikom sformułować ich wypowiedzi podsumowujące warsztat. Animator może rozpocząć dzieląc się swoimi spostrzeżeniami.

- Czy znając autora tweetu oceniłbym je podobnie?

- Czy byłoby to dla mnie trudniejsze/łatwiejsze/bez znaczenia?

- Czy kiedy czytam wypowiedzi najpierw zastanawiam się nad tym gdzie przyporządkować daną osobę, a potem czytać co powiedziała?

Budowanie Kościoła

Poprzez codzienne realizowanie miłości budujemy Kościół, jako wspólnotę ludzi wierzących. Ludzie świeccy stanowią większą część Kościoła i mają realną szansę, żeby zmieniać go na lepsze. Nie zawsze jednak jesteśmy świadomi naszego znaczenia i możliwości oraz odpowiedzialności; tego, że REALNIE, CODZIENNIE budujemy tę wspólnotę.

Przeczytajmy:

Polecenie to bowiem, które ja ci dzisiaj daję, nie przekracza twych możliwości i nie jest poza twoim zasięgiem. Nie jest w niebiosach, by można było powiedzieć: «Któż dla nas wstąpi do nieba i przyniesie je nam, a będziemy słuchać i wypełnimy je». I nie jest za morzem, aby można było powiedzieć: «Któż dla nas uda się za morze i przyniesie je nam, a będziemy słuchać i wypełnimy je». Słowo to bowiem jest bardzo blisko ciebie: w twych ustach i w twoim sercu, byś je mógł wypełnić.

—Pwt 30, 11-16

- Co jest powodem mojego szczęścia w Kościele?

- Co dla człowieka wiary oznacza “bycie szczęśliwym”?

- Co musiałoby się zmienić żebym był bardziej szczęśliwy?

- Co możemy jako świeccy zrobić w kierunku budowania szczęścia w Kościele?

Życie w błogosławieństwach

Przeczytajmy:

Wtedy otworzył swoje usta i nauczał ich tymi słowami:

„Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.

Błogosławieni, którzy płaczą, albowiem oni będą pocieszeni.

Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię.

Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni.

Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią.

Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą.

Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój,

albowiem oni będą nazwani synami Bożymi.

Błogosławieni, którzy cierpią prześladowania dla sprawiedliwości,

albowiem do nich należy królestwo niebieskie.

Błogosławieni jesteście, gdy ludzie wam urągają i prześladują was, i gdy mówią kłamliwie wszystko złe na was z mego powodu. Cieszcie się i radujcie, albowiem wasza nagroda wielka jest w niebie”.

– Mt 5, 3-12

Jezus zaraz potem mówi uczniom o ich zadaniu:

Wy jesteście solą dla ziemi […]

Wy jesteście światłem świata. […]

Tak niech świeci wasze światło przed ludźmi, aby widzieli wasze dobre uczynki i chwalili Ojca waszego, który jest w niebie.”

– por. Mt 5,13-16

Mamy być solą ziemi, ludźmi nadziei, którzy żyją Dobrą Nowiną. Czy faktycznie nimi jesteśmy? Zastanówmy się nad tym czy ludzie wokół nas mogą odkryć, że celem naszych dążeń jest rzeczywiście przebywanie z Bogiem oraz wszystkimi zbawionymi.

- Jak rozumiesz życie błogosławieństwami?

- Jakie błogosławieństwo wnoszę ze sobą do wspólnoty/rodziny/pracy?

- W jaki sposób błogosławieństwa łączą się z przykazaniami?

Zastosowanie

Przyjrzyjmy się własnej codzienności i w wolnej chwili zadajmy sobie pytania i zaplanujmy działania!

- Jak realizuję swoje powołanie do świętości?

- Czy to, co robię prowadzi mnie do świętości?

- Co mogę realnie zrobić żeby iść w dobrym kierunku?

Ta Sama Noc

Czas powstania konspektów:

Jesień 2022 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Hucisko, archidiecezja częstochowska

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla dorosłych

Opis rekolekcji:

Na co dzień spotykamy się z różnymi rodzajami opowieści, które mają na nas wpływ. Przekazywane historie niosą w sobie mądrość, wskazówki, pomagają utożsamić się z bohaterami, dostarczają nam wrażeń i emocji. Kształtują to kim jesteśmy. Nasze rekolekcje były miejscem, gdzie zatrzymaliśmy się nad opowieścią, która - jak wierzymy - jest dla nas tą najważniejszą. Opowieścią, której sami jesteśmy uczestnikami. Opowieścią o Tej Samej Nocy.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Opowiedz mi

- Cel spotkania

- Zawiązanie wspólnoty

- Wielowymiarowość opowieści (warsztat)

- Intymność opowieści

- Współdzielenie opowieści

- Zastosowanie

- Spotkanie 2. - Wtedy otworzyły się im oczy

- Cel spotkania

- Wrażenia z konferencji

- “Pozytywne przerastanie” - rola pytań

- Bóg chce być interpretowany, ale nie zinterpretowany

- Interpretowanie Słowa Bożego

- Zastosowanie

- Spotkanie 3. - Wiara zadomowiona

- Wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Rola zdziwienia

- Przestrzenie dedykowane

- Pokusa pełnej profesjonalizacji

- Liturgia Domowa

- Samodzielność

- Powszedniość

- Spotkanie 4. - Moja Haggada

- Wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Tajemnica Tej Samej Nocy

- “Teraz”

- Moja Haggada

- Źródło, które jest ratunkiem

- Wyjście

Spotkanie 1. - Opowiedz mi

Cel spotkania

To pierwsze spotkanie, spróbujmy się więc na początku poznać i zawiązać wspólnotę małej grupy. Spotkanie umieszczone jest pomiędzy konferencją a modlitwą wieczorną, co nie pozostaje bez wpływu na strukturę spotkania. Spróbujmy zacząć od podzielenia się tym, co pojawiło się w nas po usłyszeniu konferencji na start. Pamiętajmy, że uczestnicy zjechali do nas z całej Polski, więc ważne, żeby zaakcentować element budowania wspólnoty.

Zawiązanie wspólnoty

Przed chwilą w konferencji usłyszeliśmy o tym, że zostaliśmy stworzeni, by opowiadać. Każda opowieść zaczyna się od wprowadzenia bohatera, przedstawienia jego cech oraz elementów wyróżniających, począwszy od imienia.

Warto wspomnieć, że w kulturze żydowskiej imię jest nie tylko elementem, które nadaje się przy urodzeniu, lecz często miało charakter profetyczny, lub duchowy, ponieważ bardzo często odnosiło się do różnych błogosławieństw od Boga. Ponadto używanie swojego imienia podkreślało, że jego nosiciel jest człowiekiem wolnym.

Zacznijmy zawiązywanie małej grupy od rozmowy na temat naszych imion.

Ostrzeżenie

Pytanie odnośnie znaczenia imienia jest jednym z pytań pomocniczych, nie należy czynić go centrum tego elementu.

- Czy znasz znaczenie swojego imienia?

- Jak masz na drugie imię?

- Czy możesz podać jakąś ciekawą historię związaną z Twoim imieniem?

Wielowymiarowość opowieści (warsztat)

Jeżeli mamy możliwość zobaczenia więcej niż jednej perspektywy jakiejś opowieści, opowieść staje się nam nie tylko bliższa, ale o wiele łatwiej jest nam się z nią utożsamić, ponieważ nie boimy się tego, co znamy bardzo dobrze. Przy tym elemencie chcemy wziąć na warsztat biblijne opisy ustanowienia Eucharystii, które były pisane nie tylko przez naocznym świadków (Mateusz) lecz także osoby, które bezpośrednio nie brały udziału wydarzeń w wieczerniku (Marek, Łukasz i Paweł).

Przeczytajmy:

A gdy oni jedli, Jezus wziął chleb i odmówiwszy błogosławieństwo, połamał i dał uczniom, mówiąc: «Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje». Następnie wziął kielich i odmówiwszy dziękczynienie, dał im, mówiąc: «Pijcie z niego wszyscy, bo to jest moja Krew Przymierza, która za wielu będzie wylana na odpuszczenie grzechów. Lecz powiadam wam: Odtąd nie będę już pił z tego owocu winnego krzewu aż do owego dnia, kiedy pić go będę z wami nowy, w królestwie Ojca mojego».

—Mt 26,26-29

A gdy jedli, wziął chleb, odmówił błogosławieństwo, połamał i dał im mówiąc: «Bierzcie, to jest Ciało moje». Potem wziął kielich i odmówiwszy dziękczynienie dał im, i pili z niego wszyscy. I rzekł do nich: «To jest moja Krew Przymierza, która za wielu będzie wylana. Zaprawdę, powiadam wam: Odtąd nie będę już pił z owocu winnego krzewu aż do owego dnia, kiedy pić go będę nowy w królestwie Bożym».

—Mk 14,22-25

A gdy nadeszła pora, zajął miejsce u stołu i Apostołowie z Nim. Wtedy rzekł do nich: «Gorąco pragnąłem spożyć Paschę z wami, zanim będę cierpiał. Albowiem powiadam wam: Już jej spożywać nie będę, aż się spełni w królestwie Bożym».Potem wziął kielich i odmówiwszy dziękczynienie rzekł: «Weźcie go i podzielcie między siebie; albowiem powiadam wam: odtąd nie będę już pił z owocu winnego krzewu, aż przyjdzie królestwo Boże». Następnie wziął chleb, odmówiwszy dziękczynienie połamał go i podał mówiąc: «To jest Ciało moje, które za was będzie wydane: to czyńcie na moją pamiątkę!» Tak samo i kielich po wieczerzy, mówiąc: «Ten kielich to Nowe Przymierze we Krwi mojej, która za was będzie wylana.

—Łk 22,14-20

Ja bowiem otrzymałem od Pana to, co wam przekazałem, że Pan Jezus tej nocy, kiedy został wydany, wziął chleb i dzięki uczyniwszy połamał i rzekł: «To jest Ciało moje za was [wydane]. Czyńcie to na moją pamiątkę». Podobnie, skończywszy wieczerzę, wziął kielich, mówiąc: «Ten kielich jest Nowym Przymierzem we Krwi mojej. Czyńcie to, ile razy pić będziecie, na moją pamiątkę». Ilekroć bowiem spożywacie ten chleb albo pijecie kielich, śmierć Pańską głosicie, aż przyjdzie.

—1 Kor 11,23-26

Bezpośrednio po odczytaniu wszystkich fragmentów możemy zapytać uczestników o “wrażenia na gorąco”. Poniżej przykładowe pytania pomocnicze:

- Czy po zwykłym odczytaniu opisów mamy wrażenie, że mamy do czynienia z czterema różnymi opisami? Czy może brzmi to wszystko tak samo?

- Pamiętajmy, że autorzy pisali poszczególne ewangelie oraz listy do różnych wspólnot oraz grup etnicznych. Na co ja zwróciłbym uwagę gdybym dzisiaj miał opowiedzieć ustanowienia eucharystii moim rodzicom? Przyjaciołom? Nowopoznanej osobie?

Informacja

Możemy teraz przejść do praktycznej części warsztatu. W załączniku do konspektu znajdują się wszystkie fragmenty, które przed chwilą przeczytaliśmy - rozdajemy każdemu jego własny egzemplarz.

Uczestnicy indywidualnie zaznaczają na nich elementy, które są wspólne dla wszystkich opisów (wbrew pozorom jest ich mniej niż myślicie) oraz zwracają uwagę na element, które są unikalne. Dajemy uczestnikom około 7 minut na zanotowanie i przemyślenia.

Potem następuje dzielenie. Pytania pomocnicze, które warto wykorzystywać, aby moderować dyskusję toczoną wokół opisów:

- Który opis ustanowienia Eucharystii jest mi najbliższy? Dlaczego?

- “Za wielu będzie wylana”, “za was będzie wylana”. Co to oznacza dla mnie?

- Czy mam doświadczenie usłyszenia jednej historii z kilku perspektyw? Czy pierwsza “wersja” naznacza mój odbiór kolejnych perspektyw?

- Wyobraźmy sobie, że po śmierci Jezusa powstał wyłącznie jeden opis ustanowienia Eucharystii. Jak wyglądałoby chrześcijaństwo 2000 lat po tym fakcie?

Intymność opowieści

Widzimy sami, że kiedy przekazujemy opowieść dodajemy do niej pewien unikalny, intymny charakter. Wybieramy elementy, które są nam bliższe, dotykają naszych serc mocniej, lub są po prostu lepsze i bardziej wyraziste jeżeli chodzi o podkreślenie znaczenia tego, co się wydarzyło.

Mamy do czynienia także z drugim aspektem intymności opowieści - opowieść będzie wywierała na nas określony wpływ nie tylko ze względu na to, co się wydarzyło, ale także przez okoliczności zewnętrzne - nasze obecne emocje, okoliczności, sytuację życiową. Na podstawie cytatów z Pisma Świętego, które znajdują się na końcu konspektu przypatrzmy się temu indywidualnemu charakterowi odczytywanych fragmentów. Poniżej pytania pomocnicze.

Lista cytatów do wydrukowania:

Rz 13,10

Miłość nie wyrządza zła bliźniemu. Przeto miłość jest doskonałym wypełnieniem Prawa.

Mk 9,23

Wszystko możliwe jest dla tego, kto wierzy.

Łk 12,20

Lecz Bóg rzekł do niego: Głupcze, jeszcze tej nocy zażądają twojej duszy od ciebie; komu więc przypadnie to, coś przygotował?

Mt 28,20

A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata.

1 J 5,14-15

Ufność, którą w Nim pokładamy, polega na przekonaniu, że wysłuchuje On wszystkich naszych próśb zgodnych z Jego wolą. A jeśli wiemy, że wysłuchuje wszystkich naszych próśb, pewni jesteśmy również posiadania tego, o cośmy Go prosili.

Ez 16,8

Oto przechodziłem obok ciebie i ujrzałem cię. Był to twój czas, czas miłości. Rozciągnąłem połę płaszcza mego nad tobą i zakryłem twoją nagość. Związałem się z tobą przysięgą i wszedłem z tobą w przymierze - wyrocznia Pana Boga - stałaś się moją.

Ez 37,14

Udzielę wam mego ducha po to, byście ożyli, i powiodę was do kraju waszego, i poznacie, że Ja, Pan, to powiedziałem i wykonam» - wyrocznia Pana Boga.

Syr 4,29

Lecz Ci, co zaufali Panu odzyskują siły, otrzymują skrzydła jak orły, biegną bez zmęczenia, bez znużenia idą.

Kpł 19,10

Nie będziesz ogołacał winnicy i nie będziesz zbierał tego, co spadło na ziemię w winnicy. Zostawisz to dla ubogiego i dla przybysza. Ja jestem Pan, Bóg wasz!

Łk 10,41-42

A Pan jej odpowiedział: «Marto, Marto, troszczysz się i niepokoisz o wiele, a potrzeba <mało albo> tylko jednego. Maria obrała najlepszą cząstkę, której nie będzie pozbawiona».

Pytania pomocnicze:

- Który cytat z Pisma Świętego wywołuje u mnie radość? Łzy? Śmiech? Niedowierzanie? Strach?

- Do którego fragmentu w Piśmie Świętym wracam w określonych momentach dnia? Życia?

- Który fragment Pisma Św. kiedyś był mi bliski? Co się zmieniło w międzyczasie?

Współdzielenie opowieści

Podczas konferencji mówiliśmy, że jesteśmy stworzeni by opowiadać. Aby w ogóle nastąpiła opowieść, musimy mieć kontakt z drugim człowiekiem, z którym będziemy mogli dzielić opowieść oraz emocje, które przed chwilą omówiliśmy. W naszej grupie są osoby z różnych stron Polski. Możemy mieszkać od siebie w bardzo dużym oddaleniu, a jednak będziemy mieli ze sobą bardzo wiele wspólnego i w niektórych momentach będziemy rozumieli się doskonale, chociaż wcale nie powiemy dużo. Niektóre opowieści będziemy dzielić ze wszystkimi Polakami, niektóre z osobami z własnego regionu, a niektóre z osobami z najbliższej rodziny. Wykorzystajmy ten element na radosne zakończenie spotkania, podzielmy się hasłami/tekstami/motywami, które są dla nas oczywiste chociaż poznaliśmy się dopiero 45 minut temu.

- Gdybyś miał podać trzy zdania, które są dla Polaków oczywiste i rozumiemy je bez dodatkowego tłumaczenia, co by to było? (Podpowiedzi dla animatora: “zawołaj mnie jak Małysz będzie skakał”, “za komuny to było”, “nic się nie stało, Polacy, nic się nie stało!”, “Litwo, ojczyzno moja”.

- Jakie hasła/teksty/motywy dzielisz w gronie własnej rodziny/najbliższego otoczenia? Podaj przykłady.

Zastosowanie

Proponujemy w ramach zawiązania wspólnoty w czasie naszego wspólnego weekendu podejść do trzech nieznanych nam wcześniej osób i zapytać np. hasła, które padły podczas poprzedniego elementu spotkania grupowego. Zawiążmy wspólnotę, w końcu łączy nas tak wiele!

Spotkanie 2. - Wtedy otworzyły się im oczy

Cel spotkania

1. kazanie doświadczenia “przerastania” jako czegoś pozytywnego

2. Uświadomienie dwóch kluczowych kierunków w procesie poznawczym - pogłębiania i poszerzania, zwłaszcza poprzez pytania

3. Ukazanie Biblii jako Żywego Słowa

4. Przedstawienie interpretowania jako potrzebnej postawy w rozwoju relacji z Bogiem

Wrażenia z konferencji

Przed chwilą wysłuchaliśmy konferencji. Każda rzecz na tych rekolekcjach jest propozycją z której w wolności możemy korzystać. (animator zadaje jedno max dwa pytania z listy):

- Co najbardziej zapamiętałem z konferencji?

- Co było dla mnie największym zaskoczeniem/odkryciem?

- Co zabieram z niej dla siebie?

- Co w moim życiu jest wielopoziomowe jak świątynia św. Klemensa?

“Pozytywne przerastanie” - rola pytań

Przykład bazyliki św. Klemensa pokazuje, że bardzo często jakieś zagadnienie jest o wiele szersze i bardziej skomplikowane niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Dobrze jest mieć w sobie zgodę na to, że nigdy w pełni nie zgłębimy tajemnicy, bo ona nas przerasta i wykracza daleko poza nas samych.

Przeczytajmy:

Głosimy mądrość ludziom doskonałym. Nie jest to mądrość tego świata ani władców tego świata, którzy przeminą. Głosimy mądrość Bożą ukrytą w tajemnicy, którą przed wiekami Bóg przeznaczył dla naszej chwały. Nie poznał jej żaden z władców tego świata, gdyby ją bowiem poznali, nie ukrzyżowaliby Pana chwały. Napisano bowiem: czego oko nie widziało ani ucho nie słyszało, w serce człowieka nie wstąpiło, to przygotował Bóg tym, którzy Go miłują. Bóg objawił nam to przez Ducha, a Duch przenika wszystko, nawet głębokości Boga. Któż bowiem wie, co kryje się w człowieku, jeśli nie duch człowieka, który w nim jest? Tak i Boga nikt by nie poznał, gdyby nie Duch Boży. My nie otrzymaliśmy ducha od świata, ale Ducha od Boga, aby poznać dary otrzymane od Boga. Nie głosimy tego uczonymi słowami ludzkiej mądrości, ale dzięki pouczeniom Ducha, przedstawiamy sprawy duchowe tym, którzy są z Ducha. Bo człowiek zmysłowy nie przyjmuje tego, co pochodzi od Bożego Ducha. Jest to dla niego głupstwem i nie może zrozumieć, że ocenia się to na sposób duchowy. Człowiek duchowy natomiast ocenia wszystko, lecz sam nie jest przez nikogo oceniany. Kto bowiem poznał myśl Pana, która mogłaby go pouczać? Oto my znamy myśl Chrystusa.

—1 Kor 2,6-16

- Dlaczego mądrość Boża ukryta jest w tajemnicy? Dlaczego nie jest jawna?

- Na czym polega ocenianie “na sposób duchowy”?

- “Czego oko nie widziało ani ucho nie słyszało, w serce człowieka nie wstąpiło, to przygotował Bóg tym, którzy Go miłują.” - co budzi we mnie taka perspektywa?

- Co robi nam w głowie pragnienie poznawania odpowiedzi ostatecznych?

Św. Paweł pisze o tym, że dzięki Duchowi Świętemu jesteśmy w stanie poznawać w zupełnie nowy sposób. Bóg daje nam swojego Ducha, byśmy nie czuli się sparaliżowani głębią tajemnicy, ale by ona inspirowała nas do stawiania pytań. Pytania często rodzą się w nas, kiedy czujemy się czymś zaskoczeni, albo zdziwieni. Przyjrzyjmy się tej scenie z Ewangelii, która opisuje jedno z najbardziej zadziwiających zachowań Jezusa:

Przeczytajmy:

Zbliżało się żydowskie święto Paschy i Jezus udał się do Jerozolimy. Na dziedzińcu świątyni napotkał sprzedawców wołów, owiec i gołębi oraz tych, którzy prowadzili wymianę pieniędzy. Wówczas splótł bicz ze sznurów i przepędził wszystkich z terenu świątyni, również owce i woły. Rozrzucił pieniądze tych, którzy je wymieniali, a ich stoły powywracał. Sprzedawcom gołębi zaś nakazał: „Zabierzcie stąd to wszystko i nie róbcie targowiska z domu mego Ojca!”. Uczniowie przypomnieli sobie tekst Pisma: Gorliwość o Twój dom pochłania Mnie. Żydzi natomiast zwrócili się do Niego z pytaniem: „Jakim znakiem wskażesz nam, że masz prawo to czynić?”. Na to Jezus odpowiedział: „Zburzcie tę świątynię, a Ja w ciągu trzech dni ją wzniosę”. Żydzi odrzekli: „Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a Ty chcesz ją wznieść w ciągu trzech dni?”. On jednak mówił o świątyni swego ciała. Kiedy więc powstał z martwych, uczniowie przypomnieli sobie, że właśnie to powiedział i uwierzyli Pismu oraz słowom Jezusa.

—J 2,13-21

Wyrzucenie sprzedawców ze świątyni to jedna z tych scen z Ewangelii, w których poznajemy nieco “inne” oblicze Mistrza. Postarajmy się najpierw jak najbardziej pogłębić znaczenie Jego zachowania i słów w tym fragmencie:

Ostrzeżenie

Ten moment spotkania ma charakter aktywizujący i polega na wymyślaniu pytań pogłębiających oraz poszerzających do tego fragmentu, a nie na poszukiwaniu odpowiedzi.

WARSZTAT Z STAWIANIA PYTAŃ

Zacznijmy od próby pogłębienia samego zrozumienia fragmentu - wejścia w sytuację bohaterów, uruchomienia wyobraźni odnośnie tego jak ta scena wyglądała. Przykładowe pytania:

Jak musiał czuć się Jezus? Co wywołało tak gwałtowną reakcję? Jak zareagowali uczniowie? Jak ja bym zareagował na ich miejscu? Skąd Jezus wiedział jak upleść bicz? xd

A teraz spróbujmy poszerzyć kontekst tego fragmentu poprzez obejrzenie jej w kontekście całości, z lotu ptaka. Przykładowe pytania:

- W jakim czasie dzieje się ta scena? (Bezpośrednio przed paschą) Jakie to może mieć znaczenie?

- W którym miejscu Ewangelii Jana? Dlaczego u niego na początku, a u pozostałych ewangelistów na końcu?

- Jak działał żydowski system składania ofiar w tamtych czasach?

- Jakie znaczenie dla narodu wybranego miała świątynia Jerozolimska?

- Jaki był jej układ?

Słowa Jezusa na temat zburzenia i odbudowania świątyni mogły zostać odpowiednio zrozumiane jedynie po Jego zmartwychwstaniu, dopiero wtedy nabrały sensu.

- Które pytania przychodzą mi łatwiej - pogłębiające czy poszerzające?

- Co w moim życiu rozumiem teraz znacznie szerzej niż kiedyś?

- Jak czas wpływa na moją perspektywę?

- Co dla mnie stało się jasne “z biegiem czasu”?

Jeżeli skupilibyśmy się tylko i wyłącznie na tym, co bezpośrednio wynika z tego fragmentu, stracilibyśmy sporo z jego znaczenia. Kluczem jest to, żeby łączyć obie perspektywy - zarówno pogłębienia, jak i poszerzenia i to w odniesieniu nie tylko do interpretowania Pisma Świętego, ale ogólnie do wszelkich procesów poznawczych, w których uczestniczymy. Jeżeli będziemy zgłębiać wciąż tylko jeden temat, staniemy w nim ekspertem, ale nasze rozumienie będzie mimo wszystko dosyć wąskie. Z drugiej strony, jeżeli wciąż eksplorowali byśmy nowe obszary, nie pogłębiając żadnego z nich, nie byłby możliwy rozwój. Ufając w Boże prowadzenie i to, że zostaliśmy wyposażeni przez Ducha Świętego w odpowiednie narzędzia, nie bójmy się podejmować prób zrozumienia wielkiego Bożego zamysłu. Zwłaszcza, że czasem najważniejsze wcale nie jest uzyskanie odpowiedzi, a sam proces jej poszukiwania!

Bóg chce być interpretowany, ale nie zinterpretowany

Przeczytajmy:

I rzekł Bóg: „Uczyńmy ludzi na Nasz obraz, podobnych do Nas. Niech panują nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym, nad bydłem, nad całą ziemią i nad wszelkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi”.

—Rdz 1,26

Czy kiedykolwiek zwróciliśmy uwagę na to, że w tym fragmencie Bóg mówi “uczyńmy człowieka na NASZ obraz”? Do kogo się w tym momencie zwraca? W tradycji rabinistycznej istnieje kilka możliwych interpretacji, przyjrzyjmy się im.

Bóg mówi do stworzenia

Rabin Joshua b. Levi powiedział: “ Bóg zaczerpnął rady od swojego stworzenia - nieba i ziemi, jak król który ma dwóch doradców, bez wiedzy których niczego nie dokonuje.”

Bóg adresuje te słowa do aniołów

Ponieważ ludzie zostali stworzeni na podobieństwo aniołów, dlatego Bóg poradził się ich, aby nie byli zazdrośni o człowieka.

Bóg mówi do sprawiedliwych nienarodzonych

Bóg przed stworzeniem świata zasięga rady tych dusz, które jeszcze się nie narodziły. - Rabin Joshua z Siknin

Bóg radzi się własnego serca

Jak król, który ma pałac zbudowany przez architekta, ale kiedy go ujrzał, ten go rozczarował, wobec tego do kogo będzie mieć pretensje? Oczywiście do architekta. Podobnie Bóg w Księdze rodzaju 6,6: Żałował więc PAN, że uczynił człowieka na ziemi i głęboko się zasmucił. - Rabin Ammi

Bóg wypowiada się w liczbie mnogiej dla podkreślenia królewskiego majestatu - Pluralis maiestatis

Tak jak np. w języku polskim - My, Stanisław August, z Bożej Łaski Król Polski - fragment listu abdykacyjnego Stanisława Augusta Poniatowskiego.

- Która z podanych interpretacji trafia do mnie najbardziej?

Kiedy wszyscy podzielą się swoją odpowiedzią, zadajemy pytania pogłębiające:

- Co mi to mówi o mnie, że akurat to dotknęło mnie najbardziej?

- Co poszczególne z nich zmieniają w moim patrzeniu na Boga?

- Jakie pytania zrodziły się we mnie po zapoznaniu się z tymi interpretacjami?

Istnieje jeszcze jedna możliwa interpretacja tego fragmentu mówiąca o tym, że Bóg ma na myśli przede wszystkim Jezusa - który już przy stwarzaniu świata istniał jako człowiek, z ludzką naturą. To patrząc na Niego, Ojciec stworzył nas. Jezus jest więc nie tyle Nowym Adamem, co tak naprawdę pierwotnym Adamem, wzorem całej ludzkości. Jednak jesteśmy w stanie to sobie uświadomić dopiero patrząc na Biblię i historię zbawienia z perspektywy czasu,

Interpretowanie Słowa Bożego

Gdy uczniowie w trzeci dzień po śmierci Jezusa idą do Emaus, spotykają go, nieświadomi, kto staje się ich towarzyszem podróży. Wspólnie rozpoczynają rozmowę o wydarzeniach ostatnich dni. Zwróćmy uwagę czym kończy się ta “scena” drogi:

Przeczytajmy:

A myśmy się spodziewali, że On właśnie miał wyzwolić Izraela. Tak, a po tym wszystkim dziś już trzeci dzień, jak się to stało. Na to On rzekł do nich: «O nierozumni, jak nieskore są wasze serca do wierzenia we wszystko, co powiedzieli prorocy! Czyż Mesjasz nie miał tego cierpieć, aby wejść do swej chwały?» I zaczynając od Mojżesza poprzez wszystkich proroków wykładał im, co we wszystkich Pismach odnosiło się do Niego.

—Łk 24,21.25-27

Jezus opowiada historię zbawienia, poczynając od mojżeszowego Pięcioksięgu. Opowiada swoją historię. Opowiada wszystko jeszcze raz, w pewien sposób reinterpretując, bo przecież jego tłumaczenie nie zgadza się z tym, które przedstawili uczniowie. Jak bardzo nowym doświadczeniem musiało być nawet dla niego przytaczanie proroctw o zbawieniu, kiedy to już się dokonało.

- Czy miałem/miałam w swoim życiu taki moment, który nadawał jakimś słowom nowego wyrazu?

Historia Boga i człowieka, historia zbawienia, jest opowieścią, w której dzieją się właśnie takie rzeczy. Przeżycia otwierają nam oczy na nowe znaczenia Bożego Słowa. Te same fragmenty Pisma czytane po czasie wydają się mieć zupełnie inny wydźwięk. Relacja z Bogiem, choć cały czas ta sama, ma tyle odcieni.

Bóg jest taki sam, my się zmieniamy. Dojrzewamy, odkrywamy, przeżywamy, pracują w nas różne rzeczy. To wszystko sprawia, że opowieść, którą niesie Słowo Boże zyskuje nowe perspektywy. Swoim życiem nieustannie interpretujemy Boga, jego Słowo i naszą relację z Nim. Stałe reinterpretowanie Słowa Bożego jest przestrzenią do pogłębiania i poszerzania naszego poznania.

- Co w moim życiu teraz pracuje?

- Jakie widzę w tym szansę na pogłębienie mojej relacji z Bogiem?

- Jak się czuję, kiedy uświadamiam sobie, że interpretowanie Pisma to zadanie na całe życie?

Aktywne rozważanie Słowa Bożego, otwieranie na nie oczu, pogłębianie, poszerzanie, patrzenie w koło, ciągła otwartość na poszukiwanie dają nam niepowtarzalnie wiele dróg do rozmowy z Bogiem. Słowo jest żywe i razem z nami, jako odbiorcami, tworzy dynamiczną całość, dlatego nie możemy go zamknąć w pojedynczym akcie interpretacji. Dzięki temu może się ono stać dla nas prawdziwie trwającą opowieścią, jaką faktycznie jest.

Zastosowanie

Jako zastosowanie ze spotkania prosimy uczestników, aby spróbowali zadać sobie jedno dobre (w świetle warsztatu) pytanie dotyczące każdego z czytań w czasie “Drogi Opowieści” na którą się udamy od razu po tym spotkaniu.

Spotkanie 3. - Wiara zadomowiona

Wprowadzenie dla animatora

Trzecie spotkanie w grupach na rekolekcjach “Ta Sama Noc” jest najdłuższe. Czas ten chcemy wykorzystać do zbudowania atmosfery dzielenia i otwartości. To ostatni moment spotkania się razem grupy przed przeżyciem punktu kulminacyjnego rekolekcji.

Celem tego spotkania jest przygotowanie do przyjęcia sederu jako przestrzeni domowej. Jeśli seder będzie tylko kolejnym “nabożeństwem” odprawianym dla nas przez “mistrza ceremonii” nic nie zrozumiemy z żydowskiego (a więc i chrześcijańskiego) pojęcia wiary. Kluczowe jest by nie ulec “pokusie profesjonalizacji” w duchowości.

Wprowadzenie

Jesteśmy w połowie naszych rekolekcji. Co się u nas dzieje? Co Bóg w nas teraz porusza?

- Co odkryliśmy w trakcie Namiotu Spotkania nad Exsultetem?

- Co wyciągamy dla siebie z “Drogi Opowieści”?

Rola zdziwienia

Od wczoraj rozmawiamy o roli opowieści i o tym jak ona jest ważna. Pozwólmy sobie zacząć to nasze spotkanie od przeczytania fragmentu, który jest niejako podsumowaniem tego, co za nami:

Wobec ponowoczesnej alergii na „wielkie narracje” teologia – sama z istoty swej będąca taką opowieścią – stanowić może proroczy znak tego, że ludzkość bez wielkich opowieści sobie nie radzi zbyt dobrze. A jeśli zabraknie opowieści prawdziwie wielkich, ich miejsce w ludzkim imaginarium chętnie zajmą narracje karłowate, populistyczne, ideologizujące.

—ks. Grzegorz Strzelczyk

Można odczuwać pewną niemoc wobec obecnego dystansu do wielkich opowieści. Jak wskrzesić wielkie opowieści do życia w przestrzeni pomiędzy nami? Gdzie każda z nich ma swój początek?

Przeczytajmy:

Pan skierował do mnie te słowa: «Synu człowieczy, zadaj zagadkę i opowiedz przypowieść domowi izraelskiemu. Powiesz: Tak mówi Pan Bóg: Orzeł wielki, o skrzydłach rozłożystych i długich piórach, pokryty pstrym pierzem, przyleciał nad Liban i zabrał wierzchołek cedru. Ułamał koniec jego pędów, zaniósł do kraju kupieckiego i złożył go w mieście handlowym. Następnie wziął szczep z tego kraju i zasadził na roli urodzajnej, i umieścił go nad obfitymi wodami, i zasadził jak wierzbę, by rósł i stał się bujną winoroślą - choć niskiego wzrostu - którego pędy zwracały się ku niemu, którego korzenie miały być pod nim. I stał się on krzewem winnym, wytworzył gałązki i wypuścił listowie. Ale był inny wielki orzeł, o wielkich skrzydłach i bogatym upierzeniu. A oto ów krzew z ziemi, gdzie był zasadzony, ku niemu zwrócił swe korzenie, ku niemu zwrócił swe gałązki, aby on je nawadniał. A przecież na roli urodzajnej, nad ściekiem wód obfitych był zasadzony, gdzie mógł puszczać gałązki i wydawać owoc, i stać się wspaniałą winoroślą. Powiedz: Tak mówi Pan Bóg: Czy to się uda? Czy nie wyrwie on jego korzeni? Czy nie oberwie jego owoców? I czy nie uschną wszystkie jego świeże pędy, które puści? A nie potrzeba mu ani mocnego ramienia, ani licznego ludu, aby go wyrwać z korzeniami. Oto go zasadzono. - Czy mu się poszczęści? Czy nie uschnie, gdy wschodni wiatr powieje? Uschnie na roli, na której wypuszczał swe pędy».

—Ez 17,1-10

Czemu Bóg chce dawać zagadki? Zagadka intryguje, zaskakuje, porusza. Bóg nie chce nam tylko przekazać informacji, powiedzieć jak świat wygląda - On stara się o wciągnięcie nas w aktywne odkrywanie świata. Zagadka buduje między nami relacje - prowadzi do dialogu.

- Jakie pytanie mi zadano, o którym pamiętam do tej pory i nie chcę o nim zapomnieć?

- O co chciałbym być zapytany przez bliskie mi osoby? Jakich pytań mi brakuje?

- Jaką rolę dla naszych relacji mają pytania?

Przeczytajmy fragment opowieści o wieczorze sederowym rabina Dawida Szychowskiego:

„Celowo wchodzimy [w czasie sederu] w sytuację moczenia karpasu w wodzie i konieczności obmycia rąk, aby wywołać zdziwienie. Ponieważ zdziwienie jest postawą sederu pesachowego. Pytanie umożliwia odpowiedź, a więc przekazanie tradycji. Bez pytania, bez zaciekawienia, jest szalenie trudno przekazać jakąkolwiek wiedzę.”

- Czym jestem zdziwiony w duchowości, w wierze?

- W jaki sposób staram się, aby inni wokół mnie byli “pobudzeni” do stawiania sobie pytań i do poszukiwania?

Umiejętność bycia “zdziwionym” z upływem czasu przestaje być czymś oczywistym. Z czasem możemy ją stopniowo tracić. Nasze życie staje się uporządkowane - wiadomo gdzie coś leży, wiadomo jak wygląda, wiemy do czego służy. Nie próbujemy zmieniać świata codziennie pod wpływem nowego zaskakującego odkrycia. Czy to coś złego? Samo w sobie nie - to pójście w kierunku dojrzałości. Można jednak wpaść w błędne przekonanie, że „zadziwienie” jest po drugiej stronie osi względem „porządku”.

Słowo “seder” dosłownie oznacza właśnie “porządek”. Uczy nas, że uporządkowanie nie wyklucza się ze zdziwieniem. Mamy jasno określony ryt spożywania kolacji, gdzie każdy szczegół jest zaplanowany, ale równocześnie jest w nim (i musi w nim być!) przestrzeń na zdziwienie, pytania, zachwyty i dociekanie. To nadzieja dla nas - można być dojrzałym, a równocześnie być jak dziecko w otwartości do świata.

Przestrzenie dedykowane

Żydzi połączyli zatem uporządkowany rytuał spożywania posiłku sederowego z opowieścią, która ma budzić zdziwienie. Spróbujmy przypatrzeć się temu pomysłowi z naszej perspektywy i zobaczyć czy rezonuje z tym, jak żyjemy.

Informacja

Animator wyciąga planszę ze schematem Bazyliki św. Klemensa na dużej kartce. św. Klemensa staje się pewnego rodzaju leitmotivem spotkań grupowych. Pierwszy raz pojawi się w konferencji w sobotę rano. Potem na spotkaniu grupowym. Teraz pojawia się na tym spotkaniu w odniesieniu do domu. Ostatni raz pojawi się na spotkaniu grupowym w niedzielę. Materiał podglądowy: https://ta-sama-noc.ponadmurami.pl/symbol/

Mamy przed sobą schemat Bazyliki, ale nie jest dla nas tak istotne czy to ta konkretna Bazylika w Rzymie - niech będzie dla nas znakiem każdego naszego kościoła parafialnego. Trzymając się pewnej alegorii i starając się nie traktować pytań wyłącznie literalnie, spróbujmy razem odpowiedzieć sobie na pytania:

Informacja

Animator w czasie, gdy grupa odpowiada, zaznacza obszary na planie bazyliki zakreślaczem - każde pytanie odrębnym kolorem. Należy zapamiętać jaki kolor używamy do każdego z pytań np. poprzez zrobienie kolorowej kropki przy pytaniu w konspekcie. Należy podejść do tego ćwiczenia kreatywnie np. zaznaczamy obszar przy ścianie zakładając że w kościołach często stoją tam konfesjonały (mimo, że na planie ich nie ma). Celem jest zauważenie że np w kościele mamy przestrzeń ambony wspierająca opowiadanie. Mamy przestrzeń kaplic bocznych wspierające rozmyślania. Mamy przestrzeń konfesjonałów gdzie się otwieram. Mamy tylną ławkę w lewej nawie gdzie idę jak jestem zmęczony i nie chce żeby ktoś mnie widział. Mamy chór gdzie idę aby mój głos był słyszalny itd. Kościół nie jest jednolitą salą konferencyjną gdzie każdy 1m2 może być wszystkim w zależności od potrzeb. To przestrzeń uporządkowana - postrefowana.

- Gdzie opowiadam lub słucham opowieści?

- Gdzie rozmyślam?

- Gdzie idę jak jestem zmęczony?

- Gdzie się otwieram?

- Gdzie szukam “świętego spokoju”?

- Gdzie płaczę?

- Gdzie szukam pocieszenia?

Uporządkowanie nie musi wykluczać się ze zdziwieniem. Widać to na naszym planie Kościoła, który choć ma wyraźne “”strefy” to w każdej z nich możliwe jest życiodajne spotkanie, które może (powinno!) nas zaskakiwać.

- Która przestrzeń w naszej bazylice jest mi obecnie najbliższa?

- O którą przestrzeń obecnie najbardziej się troszczę?

Czy nie na tym także polega nasza Eucharystia? Z jednej strony jasno zdefiniowana, o ustalonym porządku, częściach, formularzu - z drugiej będąca dynamicznym dialogiem, zaskakująca, prowokująca w nas pytania?

Pokusa pełnej profesjonalizacji

Dobrze, że widzimy analogię - nie byłoby jednak dobrze, abyśmy z góry założyli, że nasza wiara w pełni czerpie z tego doświadczenia łączenia uporządkowania z zadziwieniem.

Posłuchajmy trzech opowieści:

Opowieść I (Marek Ewangelista)

Oto siewca wyszedł siać. A gdy siał, jedno [ziarno] padło na drogę; i przyleciały ptaki, i wydziobały je. Inne padło na miejsce skaliste, gdzie nie miało wiele ziemi, i wnet wzeszło, bo nie było głęboko w glebie. Lecz po wschodzie słońca przypaliło się i nie mając korzenia, uschło. Inne znów padło między ciernie, a ciernie wybujały i zagłuszyły je, tak że nie wydało owocu.Inne w końcu padły na ziemię żyzną, wzeszły, wyrosły i wydały plon: trzydziestokrotny, sześćdziesięciokrotny i stokrotny».

Opowieść II (Alina, lat 11)

Rolnik poszedł zasiać ziarna. Jedno spadło na drogę, a ptaki zjadły je, inne spadło na skały, a słońce spaliło je, inne spadło w krzaki, które wybujały je i nie urosło. Inne w końcu spadły na ziemię i wyrosły.

Opowieść III (Ewa, joginka, wyznająca humanizm, od roku usiłująca grać na ukulele.)

Było w klasie 3 dzieci. Z podobnych rodzin, żyjących w podobnych warunkach. Cała trójka tak samo żywa, miła i wesoła. Wspólnie chodziły do szkoły i wspólnie z niej wracały. I choć każde z nich tak samo siedziało na lekcjach to tylko jedno miało dobre stopnie. Dlaczego zapytasz drogi czytelniku? Może nauczyciel faworyzował jedno z nich. Może i tak było, ale nie w tej historii. Nauczyciel traktował je równie sprawiedliwie. Jedno nie miało warunków do nauki i dużo obowiązków po lekcjach? To także prawdopodobne, ale nie zdarzyło się w tej opowieści. Dlaczego zatem? - zapytasz.

Pierwsze dziecko siedziało na lekcjach - a jakże - rysując na ostatniej stronie zeszytu postaci z bajek i filmów. Bujało w obłokach wyobrażało sobie historie w których jego rysunkowe postaci ożywały. Bohaterowie z zeszytu kratkę toczyli walki, pokonywali kratkowanych wrogów, ratowali świat. Nie miało dobrych stopni - bo nie uważało na lekcjach, dlatego trudno było mu odpowiadać na pytania wywołane do tablicy. Wiele lat później dziecko to zostało twórcą popularnych komiksów, nie mniej nie zyskało tego dzięki nauce w szkole. A swoją drogą to całkiem inna historia.

Drugie dziecko było najpopularniejsze w klasie. Wszyscy je lubili. Każde dziecko na osiedlu wiedziało, że to fajnie być w jego paczce. To właśnie to dziecko decydowało, że ktoś jest fajny a ktoś nie, że z kimś warto trzymać a z kimś nie powinno się pokazywać. To co dziecko wiedziało na pewno to, że z kujonami nie ma co się zadawać a każdy, koło kogo chociażby usiądzie kujon jest spalony. I choć dziecko to było bardzo mądre, to skupiało się głownie na tym jak zaimponować kolegom, żeby być jeszcze popularniejszym. I tak płynęły kolejne lata. Szkoła podstawowa, zamieniła się w gimnazjum. Gimnazjum przeszło w szkołę średnią. Dzień, w którym dziecko ostatni raz usłyszało dzwonek szkolny był ostatnim dniem jego popularności. Koleżankom przestały już imponować wygłupy. Koledzy rozjechali się do różnych miast, a dziecko zostało samo. Kontakty się urwały. Czasem ktoś wspominał o nim swoim nowym dorosłym znajomym. Zwykle te opowiadania zaczynały się od słów „Jeden koleś z mojej klasy to dopiero odstawił akcje…”. Dziecko nie było już dzieckiem i zaczynało rozumieć że mimo iż było całkiem mądre i bystre to zmarnowało swoją szanse i nie będzie już więcej opowieści, w której będzie się pojawiać.

Trzecie dziecko bardzo polubiło szkołę. Słuchało na lekcjach, odrabiało zadania. Szybko zainteresowało się matematyką i fizyką. Po lekcjach robiło zadania z gwiazdką, należało do kółka naukowego i z wypiekami śledziło wszystkie odkrycia w interesujących go dziedzinach. Wewnętrznie wiedziało, że szkoła jest doskonała okazją do tego, żeby dowiedzieć się więcej o interesujących go tematach, by zbudować dobry fundament. Oczywistym jest, że na słabym fundamencie nie zbuduje się mocnego domu, a dziecko przecież było mądre i wiedziało takie rzeczy. Wiedziało też to, że podstawowa wiedza, którą zdobywa w szkole przyda mu się po to by spełnić swoje życiowe marzenie i zostać naukowcem w CERN. I zgadnijcie co? Dziecko ukończyło szkołę podstawową, gimnazjum, liceum i studia. Ciągle było głodne wiedzy, ciągle czuło, że przecież jeszcze tyle nie wie, więc dalej się uczyło. I tak to już jest, że wszechświat sprzyja tym którzy czegoś bardzo chcą i jeszcze pomagają mu swoją ciężką pracą. Dziecko dziś nie jest już dzieckiem. Mieszka ze swoimi dziećmi pod Genewą i pewnie czytałeś o nim w gazetach. Mówi się, że to będzie pierwszy nobel z fizyki przed trzydziestką.

I choć każde z tych dzieci było prawie takie same to różnie postanowiły wykorzystać swój czas na naukę. Odpowiedź na pytanie, dlaczego jedno dziecko miało dobre stopnie jest więc prosta - bo chciało. Ziarno padając na żyzny grunt wyda plon.

- Co łączy każdą z tych opowieści?

- Co doceniamy unikatowego w każdej z nich?

- Jak się czujemy czytając “nieortodoksyjne” wersji opowieści?

Szukając uporządkowania, a więc i profesjonalizacji oddajemy sukcesywnie poszczególne przestrzenie życia (i wiary) specjalistom. Ewangeliści są specjalistami od opowiadania o Jezusie. Księża stali się (?) specjalistami od tłumaczenia wiary. Zakonnicy stali się profesjonalistami od modlitwy. Stało się to dla nas tak oczywiste, że prawdopodobnie większość z nas gdy usłyszy, że ktoś w jakiejś parafii prowadzi krąg biblijny raczej domyślnie założy, że spotkania prowadzi ksiądz, prawda?

Informacja

Dobre miejsce do rozważenia dla animatora na osobiste świadectwo przeżywania wiary zintegrowanej

Tylko zdaje się, że nie taki był “zamysł” Boga wobec Kościoła. Katechizm uczy nas, że Chrzest Święty włącza każdego ucznia Jezusa w Jego potrójną misję: kapłańską, królewską i prorocką. Jako prorocy chwalimy Boga słowem i przede wszystkim naszym życiem (por. Mt 5,16). Jako kapłani czcimy Go, czyniąc z naszego życia liturgię (por. 1 Kor 10, 31). Misja królewska (i tu jest wielki paradoks Ewangelii) oznacza służbę (Mt 20, 26-28).

Ochrzczeni stali się „żywymi kamieniami”, „budowani jako duchowa świątynia, by stanowić święte kapłaństwo” (1 P 2, 5). Przez chrzest uczestniczą oni w kapłaństwie Chrystusa, w Jego misji prorockiej i królewskiej; są plemieniem, królewskim kapłaństwem, narodem świętym, ludem Bogu na własność przeznaczonym”, aby ogłaszać „dzieła potęgi Tego, który (ich) wezwał z ciemności do przedziwnego swojego światła” (1 P 2, 9). Chrzest daje udział w kapłaństwie wspólnym wiernych.

—KKK 1268

A to oznacza, że każda z tych przeczytanych opowieści ma rację bytu! Każdej warto stworzyć przestrzeń, aby wybrzmiała. W każdą warto się wsłuchać. To oznacza, że my sami moglibyśmy (i powinniśmy) dodać do nich czwartą, piątą, szóstą wersję - tak jak siedzimy - tu i teraz. Bo wszyscy uczestniczymy w misji prorockiej.

- Jakich rzeczy nauczyliśmy się nie od „profesjonalisty”, ale od “szarego człowieka”?

- W jakich przestrzeniach mam największą pokusę ustąpienia miejsca i delegowania odpowiedzialności na osoby z zewnątrz?

Liturgia Domowa

Centrum życia religijnego żydów była nie świątynia, lecz dom - stół, świece, rodzina zgromadzona wokół. To rodzice przekazywali wiarę tak jak potrafili. Odpowiadali na pytania, wprowadzali w modlitwy. Ta rola domu znalazła swoje miejsce w Piśmie Świętym.

Przeczytajmy:

Zwierzchnicy niech powiedzą następnie narodowi: «Kto z was zbudował nowy dom, a jeszcze go nie poświęcił, niech idzie i wraca do swego domu, bo mógłby zginąć na wojnie, i kto inny by go poświęcił. Kto z was zasadził winnicę, a nie zebrał jej owoców, niech wraca do domu, bo mógłby zginąć na wojnie, a kto inny by zebrał jej owoce. Kto żonę poślubił, a jeszcze jej nie sprowadził do siebie, niech wraca do domu, bo mógłby zginąć na wojnie, a kto inny by ją sprowadził do siebie».

—Pwt 20,5-7

Oraz:

Potem Juda ustanowił dowódców nad ludem: tysiączników, setników, pięćdziesiątników i dziesiętników. Powiedział też, żeby zgodnie z Prawem wrócili do domu ci, którzy budowali dom, ożenili się [właśnie], założyli winnicę lub byli bojaźliwi. Wtedy wojsko wyruszyło w drogę i na południe od Emmaus rozłożyło się obozem.

—1 Mch 3,55-57

- Co nam mówi to, że dom był ważniejszy od obrony państwa?

- Co jest Twoim domem, o który masz się zatroszczyć i możesz go stawiać aż tak wysoko?

Informacja

Warto dodać, że jest to mówione po dołączeniu do wojska, już po info, że to dzisiaj będzie walka, po mowie, że mają się nie bać, bo Bóg będzie z nimi i komuś nagle jakby się przypomina, że ważniejsze od tego jest poświęcenie domu.

W Mezuzach żydzi umieszczali modlitwę, która brzmi:

„Niech się święci twój dom! Niech twój dom nie będzie tylko dachem, ani też twoim znakiem: niech będzie twoją świątynią!”

Informacja

Mezuza – zwitek pergaminu w pojemniku zawieszany, na zewnętrznej prawej framudze drzwi.

Zgodnie z tradycją pielęgnowaną w wielu żydowskich domach, osoba przekraczająca drzwi wejściowe powinna dotknąć mezuzy dłonią. Praktykowane bywa także składanie pocałunku na tej dłoni, którą dotknęło się mezuzy lub całowanie palców, którymi dopiero ma się jej dotknąć.

Animator rozdaje uczestnikom kartki z planem domu. Nie jest to plan naszych domów czy mieszkań. Mieszkamy prawdopodobnie jednak dość podobnie - niech ten plan będzie symbolem naszych domów. Dajmy sobie kilka minut, aby zastanowić się nad pytaniami:

- Gdzie opowiadam lub słucham opowieści?

- Gdzie rozmyślam?

- Gdzie idę jak jestem zmęczony?

- Gdzie się otwieram?

- Gdzie szukam “świętego spokoju”?

- Gdzie płaczę?

- Gdzie szukam pocieszenia?

Zaznaczmy w swoich odpowiedziach jakie to są miejsca.

Informacja

Po upływie odpowiedniego czasu na pracę indywidualną animator wyciąga drugą dużą kartkę z planem domu. Przechodząc przez każde z pytań zbiera odpowiedzi grupy i zaznacza na planie takim samym kolorem jak robił to na schemacie Bazyliki.

- Jakie rytuały panują w moim domu? Na ile świadomie je wybrałem?

- Jakie historie sobie opowiadamy?

Informacja

Animatorze garść inspiracji: Wieniec adwentowy, Wspólne chodzenie na roraty, Kalendarz adwentowy, Czytanie Ewangelii przed Wigilią, Śniadanie wielkanocne, Przygotowywanie koszyczka wielkanocnego, Zbieranie ziół na 15 sierpnia, Robienie krzyżyka na czole dzieci, Wspólny spacer niedzielny, wspólny obiad, kawa o 17, książka w ulubionym fotelu, niedziela u babci

Samodzielność

Informacja

Zaczynamy ten punkt z leżącym schematem bazyliki i planem domu obok siebie z tymi samymi kolorystycznymi oznaczeniami. To wyraźny przekaz. Kładziemy je równo obok siebie, aby uwidocznić analogię.

Przeczytajmy:

Kiedy wypełnią się twoje dni i będziesz musiał odejść do twoich przodków, wzbudzę twojego potomka po tobie, którym będzie jeden z twoich synów, i utwierdzę jego królowanie. On zbuduje Mi dom, a Ja utwierdzę tron jego na wieki.

—1 Krn 17,11-12

Oraz:

Poszedł więc król Dawid i usiadłszy przed Panem, mówił: «Kimże ja jestem, o Panie, Boże, i czym mój ród, że doprowadziłeś mnie aż dotąd? Tyś bowiem, Boże mój, objawił swemu słudze, że zbudujesz mu dom, stąd to sługa twój tak ośmiela się modlić przed Twoim obliczem. A teraz, Panie, Ty sam jesteś Bogiem. Skoro obiecałeś swojemu słudze to szczęście, racz teraz pobłogosławić dom swego sługi, aby trwał przed Tobą na wieki, bo co Ty, Panie pobłogosławisz, będzie błogosławione na wieki.

—1 Krn 17,16.25-27

- Kto zbudował dom dla Pana?

- Kto zbudował dom dla Dawida?

Informacja

Słowo “dom” można rozumieć tutaj jako “ród”. Nie jest to jednak informacja dyskredytująca zabieg w konspekcie a raczej go pogłębiająca - właśnie o takie szerokie rozumienie domu nam chodzi, a praca z planem pokoi jest tylko kanwą do tego prowadzącą.

Nasze domy są wzajemnie dla siebie uczynione! Znamy Dom Pana, bo sami stawialiśmy jego ściany (“On zbuduje Mi dom”). Znamy także swój dom, bo mieszkając w nim rozpoznajemy każdy jego fragment i wiemy jakie ma cechy.

Dom jest miejscem naszego uświęcenia. Naszego - wszystkich mieszkańców. To my jesteśmy odpowiedzialni za to, aby każda z jego zaznaczonych funkcji była życiodajna. Nie powinienem czekać na profesjonalistę, który mnie wyręczy. Bóg błogosławi mój dom i jego domowników!

- Jaka opowieść z Pisma Świętego jest mi najbliższa i mogę ją komuś opowiedzieć sercem i z pamięci (a nie przeczytać)?

- Jak odnajduję się jako osoba, która może tak jak umie przekazać modlitwę, wiedzę i służbę bez odwoływania się do zewnętrznego (nawet najlepszego) profesjonalisty?

- Jak możemy wokół siebie wspierać opowieści (nie tylko ortodoksyjnego św. Marka), aby uzdalniać w ten sposób cały Lud Boży do wielbienia Najwyższego?

Powszedniość

Przeczytajmy:

Słuchaj, Izraelu, Pan jest naszym Bogiem - Panem jedynym. Będziesz miłował Pana, Boga twojego, z całego swego serca, z całej duszy swojej, ze wszystkich swych sił. Niech pozostaną w twym sercu te słowa, które ja ci dziś nakazuję. Wpoisz je twoim synom, będziesz o nich mówił przebywając w domu, w czasie podróży, kładąc się spać i wstając ze snu. Przywiążesz je do twojej ręki jako znak. Niech one ci będą ozdobą przed oczami. Wypisz je na odrzwiach swojego domu i na twoich bramach*

—Pwt 6,4-9

- Kto otrzymał ten nakaz?

- Gdzie jest przestrzeń, w której ma się dokonywać ten przekaz?

- Co to mi mówi?

Zobaczyć samego siebie w miejscu Kapłana w czasie Mszy Świętej jest ciężko - mocno podkreślamy znaczenie Sakramentu Kapłaństwa w naszej religii. Kapłan wydaje się kimś wyjątkowym - dedykowanym. Żyje inaczej niż my. Jest po wieloletniej profesjonalnej formacji. Jest inaczej ubrany. Nie ma obok siebie żony.

Wieczorowi sederowemu przewodzą rodzice danego domu. Tacy, którzy wrócili z pracy, otoczeni dziećmi, którzy przed chwilą czytali gazetę albo gotowali warzywa. Żydzi nie wybierali spośród siebie najlepszych - gotowych do bycia świadkami dzieł Boga. Każdy opowiadał Hagadę, każdy prowadził seder. Nikt ich nie pytał czy są gotowi - to było naturalne.

To wszystko o czym dzisiaj mówiliśmy to spojrzenie na Kościół w szeroki sposób. To Kościół, w którym każdy z nas jest gotowy do opowiadania Hagady - bo to Bóg błogosławi nasz trud czyniąc go skutecznym. Są pewne sprawy, o których należy mówić szepcząc - zakończmy zatem spotkanie takim właśnie słowem, które należy powiedzieć na głos, ale nie nazbyt głośno:

Chrześcijanin przyszłości albo będzie mistykiem, albo go w ogóle nie będzie

—Karl Rahner SJ

Spróbujmy zastosować treści tego spotkania w życiu już od teraz - w trakcie wieczoru sederowego przypominajmy sobie co kilka minut, że nasze zadanie to nie tylko posłusznie słuchać, ale być dla innych drogą do Boga.

Modlitwa na koniec w oparciu o fragment:

A więc nie jesteście już obcymi i przychodniami, ale jesteście współobywatelami świętych i domownikami Boga – zbudowani na fundamencie apostołów i proroków, gdzie kamieniem węgielnym jest sam Chrystus Jezus. W Nim zespalana cała budowla rośnie na świętą w Panu świątynię, w Nim i wy także wznosicie się we wspólnym budowaniu, by stanowić mieszkanie Boga przez Ducha.

—Ef 2,19-22

Spotkanie 4. - Moja Haggada

Wprowadzenie dla animatora

To ostatnie spotkanie w grupach. Będzie to czas swoistego podsumowania drogi małej grupy. Celem tego spotkanie jest po pierwsze refleksja nad “moją haggadą” - co jest tym, co w moim doświadczeniu Boga jest unikatowego. Kluczowe pytania spotkania: “Co chciałbym opowiedzieć swoim życiem? Co chciałbym, aby inni we mnie przeczytali?” Po drugie chcemy zainspirować uczestników do świadomego przekazywania opowieści dalej.

Wprowadzenie

Wczoraj w trakcie pieśni Dayenu mówiliśmy wielokrotnie, że “już by wystarczyło”. Ta postawa wdzięczności i wrażliwości na dobro urzeka u żydów. Nasze rekolekcje jeszcze się nie skończyły, ale może nie przeszkadza nam to zauważyć już jakiegoś elementu, o którym moglibyśmy powiedzieć podobnie?

- Co odkryliśmy w trakcie Namiotu Spotkania?

- Jaki moment naszych spotkań lub rekolekcji do tej pory chciałbym wyróżnić? Dlaczego?

Tajemnica Tej Samej Nocy

W czasie wczorajszego wieczoru sederowego we wprowadzeniu usłyszeliśmy:

W pewnym sensie, dzisiejszej nocy odbędziemy podróż w czasie. Żydowska tradycja uczy, że każdy musi spojrzeć na siebie, jakby był uczestnikiem wyjścia z niewoli egipskiej.

To nie jest proste! Pewne rzeczy w wierze łatwo przyjąć jakby poprzez szklaną szybę - intelektualnie rozumieć koncepty, ale oglądać jako obserwator z zewnątrz - bez własnego uczestnictwa.

- Które elementy wiary najłatwiej przychodzi mi odnosić do mojego doświadczenia?

- Który moment Triduum Paschalnego, na chwilę obecną, wydaje mi się najbliższy mojej duchowości?

Autor listu do Hebrajczyków powie: “Żywe bowiem jest słowo Boże, skuteczne i ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny, przenikające aż do rozdzielenia duszy i ducha, stawów i szpiku, zdolne osądzić pragnienia i myśli serca”. Słowo Boże na pewno takie jest, ale my nie zawsze jesteśmy tak na nie nastawieni. W wierze czymś normalnym jest dla nas funkcjonowanie bez takiej pełnej świadomości - raczej do niej aspirujemy, staramy się o to.

Czymże jest czas? Jeśli nikt mnie o to nie pyta, wiem. Jeśli pytającemu usiłuję wytłumaczyć, nie wiem.

—św. Augustyn

- Czy mam doświadczenie “uciekania odpowiedzi” gdy próbuję tłumaczyć? Jaką rolę w mojej duchowości odgrywa intuicja?

- Jak wygląda moja zgoda na istnienie ważnych rzeczy, które “wiem, ale jak zapytają to nie wiem”?

Więc z jednej strony chodzi o “podróż w czasie” i przeżyliśmy to wczoraj podczas wieczoru sederowego, ale równocześnie jednak nawet sam św. Augustyn dostrzega problem w rozumieniu pojęcia czasu jako człowiek wierzący. Otwarcie się na te tajemnice zdaje się, że wymagają od nas wejścia w przestrzeń intuicji, serca, głębi.

W Wielki Czwartek dodaje się Anaforę do Modlitwy Eucharystycznej:

On to w dzień przed męką * za zbawienie nasze i całego świata, to jest dzisiaj, wziął chleb w swoje święte i czcigodne ręce, podniósł oczy ku niebu, * do Ciebie, Boga, swojego Ojca wszechmogącego, * i dzięki Tobie składając, błogosławił,* łamał i rozdawał swoim uczniom, mówiąc…

Łatwo przeoczyć te trzy krótkie wyrazy, a jak ważną rzecz nam przypominają.

- Czy zwróciliśmy kiedyś uwagę na tę anaforę?

- Co może zmienić w przeżywaniu naszej wiary taka “dosłowna” interpretacja słów “To jest Ta Sama Noc” z Exsultetu?

“Teraz”

Informacja

Apoftegmat (gr. apóphthegma,  matos – sentencja, wypowiedź) – krótki utwór literacki, wierszowany lub prozatorski, prezentujący dowcipną, błyskotliwą, trafną wypowiedź wybitnej postaci (np. władcy).

Jest taka pouczająca opowieść pochodząca z apoftegmatów Ojców Pustyni:

Otóż jednego z ojców pustyni zapytali jego uczniowie: – Abba, dlaczego wciąż jesteś taki pogodny, radosny i wolny?

Na co usłyszeli następująca odpowiedź: – Bo żyję chwilą obecną. A to pozwala mi czerpać z życia pełnymi garściami, nie martwiąc się o przeszłość i przyszłość.

Wtedy uczniowie zapytali go: – Abba, a jak to robisz?

Odpowiedział: – Gdy jem, to jem, gdy się modlę, to się modlę, gdy pracuję, to pracuję, a gdy odpoczywam, to odpoczywam – odpowiedział mnich.

– To tak samo jak my – odrzekli uczniowie.

– Nie! – odpowiedział pustelnik – Wy, gdy się modlicie, myślicie o jedzeniu, gdy jecie, to myślicie o pracy, gdy pracujecie, to myślicie o odpoczynku, gdy odpoczywacie, to myślicie o pracy. Nie żyć chwilą obecną, lecz ciągle rozpamiętywać przeszłość lub myśleć o przyszłości to najlepsza recepta na to, aby życie przeciekało nam między palcami.

- Jak wygląda moja umiejętność życia w “teraz”?

- W jaki sposób możemy pomóc samym sobie za trzy tygodnie (a może lepiej dzisiaj?) być w stanie być obecnymi uczestnikami tajemnic wiary?

Ta wrażliwość na “teraz” to jedna z najważniejszych lekcji z jaką przychodzi do nas Zbawiciel. Zbawiciel o imieniu Jehoszua (Jezus), które samo w sobie oznacza “Jahwe jest zbawieniem” - ani nie “był zbawieniem”, ani “będzie zbawieniem”.

Przeczytajmy

Albowiem On jest naszym Bogiem, a my ludem Jego pastwiska i owcami w Jego ręku. Obyście usłyszeli dzisiaj głos Jego: Nie zatwardzajcie serc waszych jak w Meriba, jak na pustyni w dniu Massa

—Ps 95,7-8

Zobaczmy jaki komentarz do tego pisze Katechizm Kościoła Katolickiego:

W niektórych chwilach uczymy się modlić, słuchając słowa Pana i uczestnicząc w Jego Misterium Paschalnym, ale w każdym czasie w wydarzeniach codzienności otrzymujemy Jego Ducha jako źródło naszej modlitwy. Nauczanie Jezusa o modlitwie do naszego Ojca ma ten sam kontekst co nauczanie o Opatrzności: czas jest w rękach Ojca; spotykamy Go w teraźniejszości, nie wczoraj ani jutro, ale dzisiaj: „Obyście usłyszeli dzisiaj głos Jego: «Nie zatwardzajcie serc waszych»” (Ps 95, 7-8).

—KKK 2659

- Co Bóg mówi teraz do naszego Kościoła? Jaki głos słyszymy?

- Co Bóg mówi teraz do mnie?

- Jakimi 5 słowami określiłbym moje “dzisiaj”?

Informacja

Animator wyciąga schemat świątyni i plan domu z wczoraj. Poszczególne “strefy” zaznaczone pojedynczym kolorem są na nim “splecione” za pomocą sznurków (najlepiej tych samych kolorów co każda ze stref) - przebite przez papier i dosłownie zszywające dwie kartki ze sobą . Kładzie je na stole. Jest to zakończenie pewnego leitmotivu - Mamy dom (profanum) i mamy sacrum (świątynia). W jednym i drugim mamy różne “strefy” odpowiadające naszym potrzebom. To tylko pozornie różne przestrzenie - są ze sobą splecione i bez siebie nie funkcjonują. (Proszę o wrażliwość animatorów - domy ateistów oczywiście mogą funkcjonować bardzo dobrze. Mówimy o domach osób wierzących.)

Odwołajmy się jeszcze raz do słów św. Augustyna i oddajmy mu komentarz do tego co widzimy:

Pamiętaj o tym, że twoje swobodne i wolne od zajęć chwile obciążone są największymi zadaniami i odpowiedzialnością.

-– św. Augustyn

- Jak odnosisz to zdanie i ten obraz (zszytych kartek) do swojego życia? Jak się z tym czujesz?

- Co tracimy dzieląc świat na sacrum i profanum?

- Co mogę zrobić, aby zmniejszyć ten podział w moim życiu?

Moja Haggada

Przeczytajmy:

W tym dniu będziesz opowiadał synowi swemu: Dzieje się tak ze względu na to, co uczynił Pan dla mnie w czasie wyjścia z Egiptu. Będzie to dla ciebie znakiem na ręce i przypomnieniem między oczami, aby prawo Pana było w ustach twoich, gdyż ręką potężną wywiódł cię Pan z Egiptu. I będziesz zachowywał to postanowienie w oznaczonym czasie rok w rok,

—Wj 13,8-10

Bóg polecił, aby przekazywać co dla nas uczynił. To odwołanie się do tego mistycznego “teraz”.

- “Co Bóg uczynił dla Ciebie w czasie Twojego wychodzenia z Egiptu?” - jak się czujesz z takim pytaniem? Jak na nie odpowiesz?

- W jaki sposób w naszym doświadczeniu duchowym mieścimy wszystkie wydarzenia historii zbawienia?

- Co taka perspektywa zmienia?

Wydarzenia z wczorajszej haggady nie były w przeszłości - jesteśmy ich “naocznymi świadkami”, więc możemy je opowiadać. Dokonuje się to w mocy Ducha Świętego, ale także w takim wymiarze bardzo praktycznym - czy nie mieliśmy nigdy poczucia zniewolenia, z którego musimy uciec? Czy nigdy nie zapomnieliśmy o Bogu tak, że gdy odezwała się w nas tęsknota za Nim to nasza modlitwa była niczym Psalmy lamentacyjne?

Przeczytajmy:

Chwalcie Pana, bo dobry,bo na wieki Jego łaskawość. Któż opowie dzieła potęgi Pana,ogłosi wszystkie Jego pochwały?

—Ps 106,1-2

Odnajdywanie fragmentów, które są nam bliskie, w Biblii to tylko pierwszy etap. Bóg w Księdze Wyjścia wprost powiedział “będziesz opowiadał”. Psalmista zadaje to pytanie, które brzmi w powietrzu niczym wyrzut - Kto odpowie na wezwanie Pana?

- Co chciałbym opowiedzieć swoim życiem? Co chciałbym, aby inni we mnie “przeczytali”?

To nie jest tylko kwestia naszej decyzji. Tak naprawdę “czy chcę czy nie chcę opowiadam”. Nawet gdy w jakiejś sytuacji zachowujemy milczenie to jest to “milczenie znaczące”. Także w naszej małej grupie funkcjonujemy razem od 48h - to wystarczająco długo, aby każdy z nas był opowieścią, którą pozostali członkowie grupy mogą odczytać i odnieść do siebie.

- Co my sobie opowiedzieliśmy od piątku? Jaka myśl kogoś z grupy, czy kogoś z diakonii była dla mnie ożywczą opowieścią o “potędzę Pana, jego pochwałą”?

Źródło, które jest ratunkiem

Znać wartość opowieści. Umieć budować relacje intymne, w których się słuchamy. Nieustannie interpretować, ale nie chcieć nigdy zinterpretować. Nie dzielić świata na sacrum i profanum. Nie ulegać “pokusie profesjonalizacji”. Opowiedzieć komuś Ewangelię jako naoczny świadek działania Chrystusa - to zebranie myśli z naszych ostatnich spotkań w grupie. Dużo tego, prawda? Może człowiek się złapać za głowę i ugiąć pod wagą tego do czego nas Jezus zaprasza.

- Co w tych tematach, które razem poruszyliśmy wydaje mi się dla mnie osobiście największym wyzwaniem?

Przeczytajmy:

Lecz najpierw musi być głoszona Ewangelia wszystkim narodom. A gdy was poprowadzą, żeby was wydać, nie martwcie się przedtem, co macie mówić; ale mówcie to, co wam w owej chwili będzie dane. Bo nie wy będziecie mówić, ale Duch Święty.

—Mk 13,10-11

I zaraz potem:

Każdy człowiek świecki winien być wobec świata świadkiem zmartwychwstania i życia Pana Jezusa i znakiem Boga żywego. Wszyscy razem i każdy z osobna winni żywić świat owocami duchowymi i napełniać go takim duchem, jakim ożywieni są owi ubodzy, łagodni i pokój czyniący, których Pan nazwał w Ewangelii błogosławionymi. Słowem „czym dusza jest w ciele, tym niechaj będą w świecie chrześcijanie”

—Konstytucja dogmatyczna o Kościele „Lumen Gentium”, KK 38

- Co jest źródłem umożliwiającym nam prowadzić opowieść, która nas przerasta?

- “mówcie to, co wam w owej chwili będzie dane” - co to dla nas oznacza?

- W jaki sposób w opowieści opierać się na Łasce?

Nie próbujmy być chrześcijanami, którzy podejmują się dorastania do wymagań Ewangelii bez polegania na Bożym błogosławieństwie. Zadanie, które przed nami jest wielkie, ale pamiętajmy, że jeśli jest to wola Jezusa to On sam zadba o skuteczność.

Przeczytajmy:

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga. Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, co się stało. W Nim było życie, a życie było światłością ludzi, a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła.

—J 1,1-5

Nie ma lepszego narratora na ziemi niż On, Słowo! Jezus chce być naszym narratorem.

Wyjście

Wróćmy do parafii i opowiedzmy tam co tu przeżyliśmy. Przed nami Triduum Paschalne. Nasze przeżycie rekolekcji z kontekstem żydowskim wkłada nam w serce jakąś wartość, którą możemy przekazać dalej.

Informacja

Animator rozdaje uczestnikom małe kartki

To prosta forma. Może nawet w jakiś sposób niepoważna. Ale skoro możemy trzymać bez oporów np. w Piśmie Świętym obrazki z ułożonymi modlitwami to dlaczego nie napisać samemu jednego takiego obrazka? Samemu opowiedzieć jakąś, krótką historię - postawić się po stronie tworzącego, a nie odbiorcy?

- Którą kartkę byłoby Ci najłatwiej uzupełnić i włożyć do swojego Pisma Świętego? Jak myślisz dlaczego?

- Którą kartkę byłoby Ci najłatwiej uzupełnić i podarować komuś? Dlaczego? Komu byś ją przekazał/przekazała?

Weźmy jedną kartkę i spróbujmy wypełnić ją w trakcie tego spotkania

Informacja

Animator daje czas, aby każdy wybrał kartkę i ją wypełnił (ok 5 minut)

- Co dało Ci to doświadczenie? Co powiedziało Ci o Tobie samym/samej?

Zastosowaniem z tego spotkania niech będzie wypełnienie wszystkich kartek do Triduum Paschalnego i decyzja, które przekażemy/pokażemy innym, a które zachowamy tylko dla siebie.

Niech opowieść trwa!

Jesteśmy z modlitwy!

Czas powstania konspektów:

Jesień 2022 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Siedlec koło Krzeszowic, archidiecezja krakowska

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje własne dla wspólnoty Ponad Murami

Opis rekolekcji:

BRAK.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - „O moi „Trzej”! O moje wszystko!”

- Wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Ewangelia

- Poznaj poprzez kochanie

- Modlitwa

- Zastosowanie

- Spotkanie 2. - „Aby znali Ciebie”

- Wprowadzenie dla animatora

- Obecność wieczności

- Czym jest życie?

- Co jest chwałą Boga?

- Co jest chwałą człowieka?

- Zastosowanie

- Spotkanie 3. - „Aby radość mieli w sobie w całej pełni”

- Wprowadzenie dla animatora

- Jedność > brak wojen

- Obdarowanie - Imię i Słowo

- Przygotowanie podłoża pod jedność

- Nadprzyrodzona jedność

- Mistyka jedności

- Zastosowanie

- Spotkanie 4. - „Aby byli jedno”

- Wprowadzenie dla animatora

- Modlitwa

- “Oni poznali, żeś Ty Mnie posłał”

- “Ojcze, chcę, aby także ci, których Mi dałeś, byli ze Mną”

- “Aby świat poznał, żeś Ty Mnie posłał!”

- “Aby miłość, którą Ty Mnie umiłowałeś, w nich była i Ja w nich”

Spotkanie 1. - „O moi „Trzej”! O moje wszystko!”

Wprowadzenie dla animatora

Kluczowe dla tego spotkania jest podjęcie myśli św. Augustyna o zmianie oczekiwań wobec działań Kościoła (tych rekolekcji). Zamiast wyczekiwać usłyszenia czegoś, co nas nurtuje, chcemy wypełnić to miejsce miłością. Tylko wyjście od miłości przygotuje nas na przyjęcie światła i mądrości. Miłość ta powinna być jak najbardziej konkretna, weryfikowalna - więc tu i teraz powinna być do siebie nawzajem w obrębie małej grupy. Miłość w chrześcijaństwie nie jest “opcjonalna” - jest punktem wyjścia, jest bramą, która otworzy nas na misterium.

Wprowadzenie

Jest możliwy wariant, że wszyscy w grupie się znają. Niezależnie jednak czy się znamy czy nie chciejmy zacząć nasze spotkania od pytań które pozwolą nam się poznać:

- [jeśli się nie wszyscy znają] Powiedz proszę kilka słów o sobie, czym się zajmujesz w życiu, co robisz w Kościele?

- Jakimi trzema słowami określiłabyś/określiłbyś dzisiaj swoją wiarę?

W trakcie naszych rekolekcji chcemy wsłuchiwać się w głos innych wspólnot/ludzi z Kościoła. Będziemy starać się przyjąć słowa Innego z serdecznością i życzliwością. Bóg mówi do nas nie tylko bezpośrednio w modlitwie, w Liturgii, poprzez Pismo Święte czy Magisterium Kościoła - Jego głos brzmi także w Mistycznym Ciele.

Dzisiejsze spotkanie inspirowane jest Lectio Divina rekolekcjonisty Salwatorianina, tekstami św. Augustyna oraz modlitwą bł. Elżbiety od Trójcy Przenajświętszej.

Informacja

W zasadzie konspekt jest zbudowany w oparciu o schemat Lectio Divina, choć interpretując go dość swobodnie. Poszczególne części to: Lectio (Ewangelia), Meditatio (pogłębienie św. Augustyn), Contemplatio (Modlitwa, poezja, mistyka), Actio (Zastosowanie), Oratio (Modlitwa wieczorna)

Ewangelia

Przeczytajmy:

Jeszcze wiele mam wam do powiedzenia, ale teraz [jeszcze] znieść nie możecie. Gdy zaś przyjdzie On, Duch Prawdy, doprowadzi was do całej prawdy. Bo nie będzie mówił od siebie, ale powie wszystko, cokolwiek usłyszy, i oznajmi wam rzeczy przyszłe. On Mnie otoczy chwałą, ponieważ z mojego weźmie i wam objawi. Wszystko, co ma Ojciec, jest moje. Dlatego powiedziałem, że z mojego weźmie i wam objawi. Jeszcze chwila, a nie będziecie Mnie widzieć, i znowu chwila, a ujrzycie Mnie». Wówczas niektórzy z Jego uczniów mówili między sobą: «Co to znaczy, co nam mówi: „Chwila, a nie będziecie Mnie widzieć, i znowu chwila, a ujrzycie Mnie”; oraz: „Idę do Ojca?”» Powiedzieli więc: «Co znaczy ta chwila, o której mówi? Nie rozumiemy tego, co mówi». Jezus poznał, że chcieli Go pytać, i rzekł do nich: «Pytacie się jeden drugiego o to, że powiedziałem: „Chwila, a nie będziecie Mnie widzieć, i znowu chwila, a ujrzycie Mnie?” Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Wy będziecie płakać i zawodzić, a świat się będzie weselił. Wy będziecie się smucić, ale smutek wasz zamieni się w radość. Kobieta, gdy rodzi, doznaje smutku, bo przyszła jej godzina. Gdy jednak urodzi dziecię, już nie pamięta o bólu z powodu radości, że się człowiek narodził na świat. Także i wy teraz doznajecie smutku. Znowu jednak was zobaczę, i rozraduje się serce wasze, a radości waszej nikt wam nie zdoła odebrać. W owym zaś dniu o nic Mnie nie będziecie pytać. Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: O cokolwiek byście prosili Ojca, da wam w imię moje. Do tej pory o nic nie prosiliście w imię moje: Proście, a otrzymacie, aby radość wasza była pełna. Mówiłem wam o tych sprawach w przypowieściach. Nadchodzi godzina, kiedy już nie będę wam mówił w przypowieściach, ale całkiem otwarcie oznajmię wam o Ojcu. W owym dniu będziecie prosić w imię moje, i nie mówię, że Ja będę musiał prosić Ojca za wami. Albowiem Ojciec sam was miłuje, bo wyście Mnie umiłowali i uwierzyli, że wyszedłem od Boga. Wyszedłem od Ojca i przyszedłem na świat; znowu opuszczam świat i idę do Ojca». Rzekli uczniowie Jego: «Patrz! Teraz mówisz otwarcie i nie opowiadasz żadnej przypowieści. Teraz wiemy, że wszystko wiesz i nie trzeba, aby Cię kto pytał. Dlatego wierzymy, że od Boga wyszedłeś». Odpowiedział im Jezus: «Teraz wierzycie? Oto nadchodzi godzina, a nawet już nadeszła, że się rozproszycie - każdy w swoją stronę, a Mnie zostawicie samego. Ale Ja nie jestem sam, bo Ojciec jest ze Mną. To wam powiedziałem, abyście pokój we Mnie mieli. Na świecie doznacie ucisku, ale miejcie odwagę: Jam zwyciężył świat».

—J 16,12-33

Po chwili ciszy:

- Co Bóg przekazuje mi obecnie “otwarcie, bez żadnej przypowieści”?

- W jaki sposób jedność i miłość zawarta w Trójcy Przenajświętszej jest dla mnie wezwaniem do budowania mostów pojednania i miłości w konkrecie mojego życia?

Poznaj poprzez kochanie

Medytacje nad tym fragmentem Ewangelii podjął św. Augustyn.

Przeczytajmy:

Toteż, najdrożsi, nie oczekujcie, że usłyszycie od nas to, czego Pan nie chciał uczniom powiedzieć, ponieważ tego jeszcze znieść nie mogli; lecz raczej wzrastajcie w miłości, która się rozlewa w sercach waszych przez Ducha Świętego, który wam jest dany, abyście będąc żarliwi w duchu a miłując to, co duchowe, mogli znieść wewnętrznym spojrzeniem i słyszeniem duchowe światło i głos duchowy, czego cieleśni ludzie znieść nie mogą. To nie okazuje się cielesnym oczom przez jakiś znak, ani jakimś głosem nie brzmi w cielesnych uszach, lecz wewnętrznym spojrzeniem i słyszeniem poznać to możecie. Nie miłuje się bowiem tego, czego wcale się nie zna. Jeśli zaś miłuje to, co się nieco zna, to ta miłość sprawia, iż można to poznać coraz lepiej i coraz pełniej. Jeśli więc będziecie czynić postępy w miłości, którą Duch Święty rozlewa w sercach waszych, to On “nauczy was wszelkiej prawdy” (…) Tak się stanie, iż nie zewnętrzni nauczyciele o tym was nauczą, lecz Bóg pouczy was wszystkich o tym czego nie chciał wtedy Pan powiedzieć, aby to, czego przez czytanie lub słyszenie zewnętrznie się pouczyliście i uwierzyliście o naturze Boga, nie cielesnej, nie w jakimś miejscu zamkniętej, nie przez nieskończone przestrzenie miejsc jakby jakąś masą rozszerzoną, lecz wszędzie całkowitą - doskonałą i nieskończoną, bez blasku barw, bez rysunkowych szkiców, bez znaków liter, bez szeregu sylab, samym duchem, żebyście to mogli poznać.

—św. Augustyn, Homilia 96

- Co tak bardzo konkretnie oznacza dla nas wyjście od wzrastania w miłości? Jak możemy sobie pomóc w “nie oczekiwaniu usłyszenia tego, czego jeszcze znieść nie możemy”?

- Św. Augustyn mówi, że miłuje się to, co się “nieco zna”. Co u mnie było tym, co wiedziałem o Bogu, i co w konsekwencji doprowadziło mnie do gorliwej miłości Jezusa?

Św. Augustyn pokazuje wspaniały proces dojrzewania. Pierwsza przed poznaniem ma być miłość (“Nie oczekujcie, że usłyszycie od nas…raczej wzrastajcie w miłości”). Jednak, aby realnie móc miłować trzeba wpierw “trochę poznać” (“Nie miłuje się bowiem tego, czego wcale się nie zna”). Jak trochę poznamy, a potem będziemy miłować, to dojdziemy do pełnego poznania! (“Jeśli zaś miłuje to, co się nieco zna, to ta miłość sprawia, iż można to poznać coraz lepiej i coraz pełniej”), a przez to będziemy czynić “postępy w miłości”!

Miłość i poznanie dla św. Augustyna są splecione, nierozerwalne.

Modlitwa

Chcąc wyjść od miłości natrafiamy na wyraźną przeszkodę. Trudno jest opisywać miłość. Nie chcemy jednak zrobić uniku i spróbujemy się z tym zmierzyć. Wejdźmy w doświadczenie kochania i wyrażania miłości, inspirując się tym, jak zrobiła to bł. Elżbieta.

Przeczytajmy:

O mój wieczny Boże,

ale niech każda minuta pogrąża mnie

coraz głębiej w Twoje tajemnice.

Uspokój moją duszę.

Uczyń w niej swoje niebo,

swoje mieszkanie umiłowane

i miejsce swego spoczynku,

abym tam nigdy nie zostawiła Cię samego,

lecz abym tam cała była,

cała żyjąca wiarą,

cała adorująca,

cała poddana wyłącznie Twojemu twórczemu działaniu…

O moi „Trzej”! O moje wszystko,

moja chwało i szczęście,

samotności nieskończona i bezmiarze,

w którym się gubię cała,

oddaję się Tobie cała jako ofiara.

Ukryj mnie, zamieszkaj we mnie,

abym mogła zamieszkać w Tobie,

czekając na wejście w Twoją światłość

i w przepaść Twego bezmiaru.

—Bł. Elżbieta od Trójcy Przenajświętszej

- Który fragment tej modlitwy jest w tej chwili życia mi najbliższy? Dlaczego?

- Jak wygląda moja modlitwa osobista?

- W jaki sposób miłość do sióstr i braci ze wspólnoty wzmacnia moją relację z Bogiem? W jaki sposób relacja z Bogiem uzdalnia mnie do kochania innych?

Zastosowanie

Każdy z uczestników wybiera i nazywa jedną rzecz, którą chce zrobić po tym spotkaniu.

- Czy chcesz powiedzieć co wybrałeś/wybrałaś? Jeśli tak to do czego Cię nasz wspólny czas zainspirował?

Spotkanie 2. - „Aby znali Ciebie”

Wprowadzenie dla animatora

Wchodzimy teraz na rekolekcjach w temat Modlitwy Arcykapłańskiej. Niewiele w konspekcie jest o jedności między nami - to celowe! Nie będzie jedności i życia między nami jeśli nie wyjdziemy do niej od odpowiedzi na najważniejsze pytanie tego spotkania: “Co dla mnie znaczą słowa Jezusa, że życiem wiecznym jest znać Boga i Jego?”. Szczera i prawdziwa odpowiedź na to pytanie sprawi, że jedność stanie się “nieuchronną konsekwencją”.

Obecność wieczności

Zacznijmy od pytania, które odruchowo często omijamy obracając je w żart, ironię, groteskę. Spróbujmy jednak odpowiedzieć na nie uczciwie i pozwolić sobie na zobaczenie do czego nas doprowadzi:

- Co dla nas jest sensem, istotą, treścią życia?

Często upatrujemy sensu życia w zrobieniu czegoś dobrego, wartościowego, krótko mówiąc w działaniu. Nie jest to nic złego, bo na tym nasze “tu i teraz” w dużej mierze polega.

Przeczytajmy:

To powiedział Jezus, a podniósłszy oczy ku niebu, rzekł: «Ojcze, nadeszła godzina. Otocz swego Syna chwałą, aby Syn Ciebie nią otoczył i aby mocą władzy udzielonej Mu przez Ciebie nad każdym człowiekiem dał życie wieczne wszystkim tym, których Mu dałeś. A to jest życie wieczne: aby znali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga, oraz Tego, którego posłałeś, Jezusa Chrystusa. Ja Ciebie otoczyłem chwałą na ziemi przez to, że wypełniłem dzieło, które Mi dałeś do wykonania. A teraz Ty, Ojcze, otocz Mnie u siebie tą chwałą, którą miałem u Ciebie pierwej, zanim świat powstał.

—J 17,1-5

Wypowiedzenie modlitwy Arcykapłańskiej przez Jezusa jest umieszczone w kulminacyjnym momencie Jego życia. Jezus jest tego bardzo świadomy, więc można założyć, że “ceni czas” i koncentruje się już tylko na tym co najważniejsze.

- Czy to, co jest dla mnie życiem, nosi znamiona wieczności? W jaki sposób?

W wieczności będą trwać owoce naszych wysiłków, ale samego działania już nie będzie. Nie ono jest więc treścią życia wiecznego. Dlatego tak ważne jest, abyśmy potrafili umieć dostrzec w tym, czym jesteśmy, co robimy i co się dzieje odniesienia do “znamion wieczności”.

- Jakiego życia szukam? Czy to życie sięga poza granice czasu? Co to dla mnie oznacza?

Czym jest życie?

Jezus odpowiada niezwykle wprost: “A to jest życie wieczne: aby znali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga, oraz Tego, którego posłałeś, Jezusa Chrystusa”. To słowa krystaliczne, jednoznaczne; moment, gdy misja Jezusa zdaje się być w apogeum przejrzystości. Św. Paweł, zachwycony tą przejrzystością, składa swoje wyznanie wiary:

Przeczytajmy:

Ale to wszystko, co było dla mnie zyskiem, ze względu na Chrystusa uznałem za stratę. I owszem, nawet wszystko uznaję za stratę ze względu na najwyższą wartość poznania Chrystusa Jezusa, Pana mojego. Dla Niego wyzułem się ze wszystkiego i uznaję to za śmieci, bylebym pozyskał Chrystusa i znalazł się w Nim - nie mając mojej sprawiedliwości, pochodzącej z Prawa, lecz Bożą sprawiedliwość, otrzymaną przez wiarę w Chrystusa, sprawiedliwość pochodzącą od Boga, opartą na wierze - przez poznanie Jego: zarówno mocy Jego zmartwychwstania, jak i udziału w Jego cierpieniach - w nadziei, że upodabniając się do Jego śmierci, dojdę jakoś do pełnego powstania z martwych.

—Flp 3,7-11

To “proste” zdefiniowanie życia przez Jezusa “domaga” się odpowiedzi. Nie wystarczy nam zachwycić się odpowiedziami innych, nawet św. Pawła!

- Co dla mnie znaczą słowa Jezusa, że życiem wiecznym jest znać Boga i Jego?

Ostrzeżenie

Kluczowe pytanie całego konspektu

Co jest chwałą Boga?

W odczytanym na początku spotkania fragmencie Modlitwy Arcykapłańskiej Jezus powiedział: “Ja Ciebie otoczyłem chwałą na ziemi przez to, że wypełniłem dzieło, które Mi dałeś do wykonania. A teraz Ty, Ojcze, otocz Mnie u siebie tą chwałą, którą miałem u Ciebie pierwej, zanim świat powstał”.

Jaką rolę pełni w moim życiu duchowym “otoczenie chwałą”? Jak rozumiem ten termin?

Przeczytajmy:

«Chwalcie Pana wy, co się Go boicie,

sławcie Go, całe potomstwo Jakuba;

bójcie się Go, całe potomstwo Izraela!

Bo On nie wzgardził ani się nie brzydził nędzą biedaka,

ani nie ukrył przed nim swojego oblicza

i wysłuchał go, kiedy ten zawołał do Niego».

—Ps 22, 24-25

- Co Bóg uznaje za swoją chwałę? Czym się chlubi?

Chwałą Boga jest dać życie wieczne wszystkim! Bóg “chlubi się” byciem niewykluczającym, życiem wszystkich. Dlatego jest Ojcem.

Co jest chwałą człowieka?

Przeczytajmy:

Ja jestem dobrym pasterzem i znam owce moje, a moje Mnie znają, podobnie jak Mnie zna Ojciec, a Ja znam Ojca. Życie moje oddaję za owce. Mam także inne owce, które nie są z tej owczarni. I te muszę przyprowadzić i będą słuchać głosu mego, i nastanie jedna owczarnia, jeden pasterz. Dlatego miłuje Mnie Ojciec, bo Ja życie moje oddaję, aby je [potem] znów odzyskać. Nikt Mi go nie zabiera, lecz Ja od siebie je oddaję. Mam moc je oddać i mam moc je znów odzyskać. Taki nakaz otrzymałem od mojego Ojca»

—J 10,14-18

- Co Jezus uznaje za swoją chwałę?

Dla Jezusa chwałą jest pełnić dzieła Ojca. Jezus przyjmuje chwałę Ojca za swoją.

- Co jest/powinno być naszą chwałą?

Zapewne to samo, co było chwałą dla Jezusa. A więc, razem z Ojcem dawać życie wieczne wszystkim. Zachwyt Bogiem jest naturalną i pierwszą reakcją wobec uświadomienia sobie kim On Jest. W adorowaniu Boga Jedynego nie ma jednak niczego z bierności.

- W jaki sposób razem z Ojcem daję życie wszystkim?

- Co to znaczy “wszystkim” w moim wypadku?

Zastosowanie

Każdy może wybrać dowolne zastosowanie z tego spotkania. Pozwalamy sobie zaproponować jednak pomysł.

Wariant osób lubiących elektronikę:

Otwórz swój kalendarz w telefonie i ustaw sobie wydarzenie za pół roku/rok o temacie “Jestem z modlitwy”. W opisie tego wydarzenia napiszmy (nawet krótką!) odpowiedź na najważniejsze pytanie dzisiejszego spotkania w grupie: - Co dla mnie znaczą słowa Jezusa, że życiem wiecznym jest znać Boga i Jego?

Wariant dla osóby mniej lubiących elektronikę:

Zapiszmy to samo tylko, że w swoim notatniku/kalendarzu i pamiętajmy, aby do tego kiedyś wrócić.

Alternatywa:

Pomyśl, czy znasz osobę, której brakuje życia, lub taką, dla której pragnąłbyś, by jej życie stało się pełniejsze? Zapytaj Boga na modlitwie, czy możesz coś zrobić by dać jej życie?

Spotkanie 3. - „Aby radość mieli w sobie w całej pełni”

Wprowadzenie dla animatora

Jedność bez mistyki bliższa jest sojuszom, które nie przekraczają progu bliskości. Na tym spotkaniu chcemy skonfrontować się z chrześcijańskim pojmowaniem jedności, która przekracza nasze pojmowanie. Spotkanie to jest bezpośrednim przygotowaniem do momentu szczytowego rekolekcji jakim jest modlitwa wieczorna.

Chcielibyśmy, aby atmosfera spotkania była w duchu tytułu konspektu. Rozmawiamy o jedności, która prowadzi przede wszystkim do wielkiego doświadczenia radości chrześcijańskiej. Już tu i teraz na ziemi możemy dotykać nieba, jeśli zadajemy w sobie śmierć wrogości, która jest murem pomiędzy nami.

Jedność > brak wojen

Rozpoczynamy spotkanie od położenia na środku stołu kartki z osią i zaznaczonymi trzema punktami: “Wojna”, “Neutralność” i “Jedność”.

- Odległość między “neutralność” i “wojna” jest inna niż między “neutralność” i “jedność”. Jak to interpretujesz?

To nasza parafraza wypowiedzi:

“Pokój oznacza znacznie więcej niż przeciwieństwo wojny.”

—Fred Rogers

Spróbujmy “dotknąć” konsekwencji tego założenia. Uczestnicy wypisują na małych karteczkach różne stany “pośrednie” pomiędzy “Neutralność” i “Jedność” i umiejscawia je na osi. Czasami będzie trzeba porozmawiać w grupie o umiejscowieniu danej kartki.

Informacja

Przykłady dla animatora: grupa, zespół, akceptacja, tolerancja, współpraca, synergia, synchronizacja, porozumienie, zależność, więź, zgodność, partnerstwo, współudział, bliskość, braterstwo, koleżeństwo, zażyłość, przyjaźń, życzliwość, zżycie, rozejm, pokój, sojusz, zrozumienie

- Co dało mi to proste ćwiczenie?

- W jakich rejonach osi mam najwięcej moich relacji prywatnych?

- W jakich rejonach osi mam najwięcej relacji kościelnych?

Dzisiaj będziemy wspólnie czytać J 17,6-19. Jezus w tym fragmencie gdy modli się o jedność dla nas mówi: “Aby radość mieli w sobie w całej pełni”. Choć jedność zawiera w sobie wszystkie pojęcia od “Neutralny” do “Jedność” to podejdźmy do rozmowy o niej w sposób maksymalistyczny.

Obdarowanie - Imię i Słowo

Szukając jedności, zacznijmy od przeczytania całego fragmentu na dzisiaj. Przeczytajmy:

Objawiłem imię Twoje ludziom, których Mi dałeś ze świata. Twoimi byli i Ty Mi ich dałeś, a oni zachowali słowo Twoje. Teraz poznali, że wszystko, cokolwiek Mi dałeś, pochodzi od Ciebie. Słowa bowiem, które Mi powierzyłeś, im przekazałem, a oni je przyjęli i prawdziwie poznali, że od Ciebie wyszedłem, oraz uwierzyli, żeś Ty Mnie posłał. Ja za nimi proszę, nie proszę za światem, ale za tymi, których Mi dałeś, ponieważ są Twoimi. Wszystko bowiem moje jest Twoje, a Twoje jest moje, i w nich zostałem otoczony chwałą. Już nie jestem na świecie, ale oni są jeszcze na świecie, a Ja idę do Ciebie. Ojcze Święty, zachowaj ich w Twoim imieniu, które Mi dałeś, aby tak jak My stanowili jedno. Dopóki z nimi byłem, zachowywałem ich w Twoim imieniu, które Mi dałeś, i ustrzegłem ich, a nikt z nich nie zginął z wyjątkiem syna zatracenia, aby się spełniło Pismo. Ale teraz idę do Ciebie i tak mówię, będąc jeszcze na świecie, aby moją radość mieli w sobie w całej pełni. Ja im przekazałem Twoje słowo, a świat ich znienawidził za to, że nie są ze świata, jak i Ja nie jestem ze świata. Nie proszę, abyś ich zabrał ze świata, ale byś ich ustrzegł od złego. Oni nie są ze świata, jak i Ja nie jestem ze świata. Uświęć ich w prawdzie. Słowo Twoje jest prawdą. Jak Ty Mnie posłałeś na świat, tak i Ja ich na świat posłałem. A za nich Ja poświęcam w ofierze samego siebie, aby i oni byli uświęceni w prawdzie.

—J 17,6-19.

Dzięki zapisowi Ewangelisty możemy dotrzeć do ważnej odpowiedzi dotyczącej misji i motywacji Jezusa do bycia z uczniami.

- Co Jezus nam dał?

Jezus objawił nam Imię i przekazał nam Słowo. Czy żydzi nie znali imienia Boga? Znali - Mojżesz rozmawiał z nim twarzą w twarz jak rozmawia się z przyjacielem. Czy żydzi znali Słowo Boga? Znali - mieli Torę.

- Na czym polega “nowość” daru Jezusa dla Uczniów?

Jezus łączy równocześnie poznanie Słowa i poznanie Osoby (Imienia). Łączy nie tylko w tej modlitwie, ale on Sam jest “połączeniem” - On JEST Wypowiedzianym Słowem.

- W jakim Imieniu/Słowie najbardziej rozpoznajesz dziś Boga?

- Jakie znaczenia ma dla Ciebie znać Boga z imienia?

Przygotowanie podłoża pod jedność

Znamy Imię i Słowo Boga. Poznanie imienia/słowa przemienia. Apostołowie już nie są “ze świata”, ale “Ja im przekazałem Twoje słowo, a świat ich znienawidził za to, że nie są ze świata.”

- Jakie są etapy poznawania?

- Co znaczy dla mnie “prawdziwie poznać”?

Nie powinniśmy słowa “poznanie” rozumieć zawężająco - jedynie intelektualnie. Poznać to znaczy doświadczyć, doznać przemiany, przyjąć do serca, odpowiedzieć na Słowo. Etapy poznania na podstawie życia uczniów:

1. Usłyszeć Słowo (obudzenie)

2. Przyoblekanie się w Słowo (schronienie, tożsamość)

3. Bycie słowem (inkorporacja, dojrzałość)

Informacja

Takie zdanie może budzić podejrzenie lub opór ze strony czytającego. Zaczynamy żyć nie my (nie tylko my), ale Słowo-Chrystus w nas. A Chrystus, Jezus, zawarł samego siebie w Ewangelii.

“Teraz zaś już nie ja żyję, lecz żyje we mnie Chrystus. Choć nadal prowadzę życie w ciele, jednak obecne życie moje jest życiem wiary w Syna Bożego, który umiłował mnie i samego siebie wydał za mnie.” Ga 2,20

Jezus mówi, że “objawił imię Boga ludziom”. Żeby pogłębić rozumienie co to dla nas znaczy powinniśmy spojrzeć na to w kontekście w którym znajduje się Jezus, a jest to kontekst żydowski. Przeczytajmy:

A jedenastu talmidim poszło na wzgórze w Galil, gdzie Jeszua kazał im się udać. Kiedy Go zobaczyli, padli przed Nim na twarz, ale niektórzy wahali się. Jeszua pod szedł i rozmawiał z nimi. Powiedział: „Dana mi jest wszelka władza na niebie i na ziemi. Dlatego idźcie i z ludzi spośród wszystkich narodów czyńcie talmidim, zanurzając ich w rzeczywistość Ojca, Syna i Ruach Ha-Kodesz i nauczając ich posłuszeństwa wszystkie mu, co wam nakazałem. I pamiętajcie! Będę z wami zawsze, tak, aż do końca tej epoki”. (Mt 28, 16-20)

Komentarz: Zanurzając ich w rzeczywistość Ojca, Syna i Ruach Ha-Kodesz. Biblia Tysiąclecia ma w tym miejscu: “Udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”. Chrześcijanie przywykli traktować te słowa jako formułę chrztu, którą należy wypowiadać podczas czyjegoś chrztu. Takie rozumienie tego fragmentu rodzi wiele pytań, np. jak brzmi owo imię Ojca, Syna i Ducha? Jahwe, Jehowa? Jezus (por. Dz 2,38; 8,16)? Czy może jeszcze inaczej? Czy żeby chrzest był ważny, trzeba koniecznie wymienić wszystkie trzy Osoby Boskie?

Moim zdaniem pytania te nie dotykają istoty rzeczy. Po pierwsze, greckie eis - “w” - ma sens “do środka”, “do wewnątrz”. Po drugie, choć rzeczywiście dosłownym znaczeniem greckiego onoma jest “imię”, to “zanurzanie w imieniu” (”zanurzanie do wnętrza imienia”) nie opisuje w sposób dosłowny żadnej możliwej do wykonania czynności. Moje tłumaczenie oddaje to, co w moim przekonaniu jest zamierzonym sensem tych słów, ponieważ w Biblii słowo „imię” oznacza de facto rzeczywistość kryjącą się za tym imieniem. I choć “w imieniu” może też oznaczać “z upoważnienia”, w tym miejscu takie rozumienie wydaje się słabo uzasadnione, chodzi tu bowiem o coś więcej niż o określenie, kto jest mocodawcą tego zanurzenia. Możliwe, że greckie sformułowanie “w imieniu” miało być tłumaczeniem hebrajskiego laszem - “dla, ze względu na, z odniesieniem do”, a jeśli tak, to Nowy Testament z Perspektywy Żydowskiej dobrze oddaje tego sens.

Ojciec, Syn i Ruach Ha-Kodesz. To najdobitniejszy w całym Nowym Testamencie przykład sformułowania tezy, w myśl której JHWH, Adonai, jedyny Bóg Awrahama, Jic’chaka i Ja’akowa, składa się z Ojca, Syna i Ducha Świętego (por. 2 Kor 13,14). W Nowym Testamencie nie znajdziemy słowa „Trójca”. Zostało ono wymyślone znacznie później przez teologów usiłujących wyrazić głębię tego, co Bóg objawił nam o sobie. Nowy Testament nie naucza tryteizmu, czyli wiary w trzech bogów. Nie naucza też unitarianizmu, który przeczy boskości Jeszui-Syna i boskości Ducha Świętego. Nie naucza również modalizmu, wedle którego Bóg występuje czasami jako Ojciec, czasami jako Syn, czasami zaś jako Duch Święty, niby aktor zmieniając role. Nietrudno jest pobłądzić i dojść do absurdów w naszym myśleniu o Bogu, ponieważ Jego drogi nie są naszymi drogami, a Jego myśli nie są naszymi myślami (Izajasz 55,8). Niektórzy Żydzi mesjaniczni używają określenia „trójjedyność”, rozmyślnie unikając słowa „trójca” o brzmieniu tak obcym Żydom, za to ugruntowanym w tradycji chrześcijańskiej. Podkreślają przez to jedyność Boga, ogłoszoną w Sz’ma, nie ignorując zarazem prawdy, na którą zwraca uwagę ten werset. Generalnie jednak ważniejsze jest, aby wierzyć słowu Bożemu i ufać Bogu, niż spierać się o szczegóły doktrynalne czy o formułowanie słów mających opisać naturę Boga.

—David H. Stern. Komentarz Żydowski do Nowego Testamentu

- Kiedy był Twój moment usłyszenia Słowa/Imienia Boga?

- Kiedy znajdujesz schronienie w Słowie?

- Czy zdarza Ci się “być Słowem”? Kiedy?

Ustaliliśmy, że Jezus przyszedł, aby przekazać nam Imię i Słowo. Ewangelista odsłania przed nami także jakie motywacje za tym stoją:

1. Aby tak jak My stanowili jedno (J 17,11b)

2. Aby moją radość mieli w sobie w całej pełni (J 17,13b)

3. Aby i oni byli uświęceni w prawdzie (J 17,19b)

„Misja Syna miała ukazać, że miłość Boga jest większa niż wszystkie nasze winy, że chociaż zgrzeszyliśmy, jesteśmy zaakceptowani: „Ja się na to narodziłem i na to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie” (J 18, 37). Przypominamy raz jeszcze, że prawda w sensie biblijnym znaczy: niezawodność miłości Bożej.”

—Peter G. van Breemen SJ. „Jak chleb, który łamiemy”, rozdział: „Zawsze jest wierny”

Poznanie (Imienia i Słowa) prowadzi do tak dalekich konsekwencji! Pierwszą konsekwencją jest jedność “na miarę” Trójjedynego Boga. Drugą konsekwencją jest pełnia radości (już na ziemi - czyli Niebo). Trzecią jest zostanie świętymi. Wszystkie te “trzy konsekwencje” będą równoczesne i związane z sobą.

Przeczytajmy:

Ojcze Święty, zachowaj ich w Twoim imieniu, które Mi dałeś, aby tak jak My stanowili jedno. Dopóki z nimi byłem, zachowywałem ich w Twoim imieniu, które Mi dałeś, i ustrzegłem ich, a nikt z nich nie zginął z wyjątkiem syna zatracenia, aby się spełniło Pismo. Ale teraz idę do Ciebie i tak mówię, będąc jeszcze na świecie, aby moją radość mieli w sobie w całej pełni. Ja im przekazałem Twoje słowo, a świat ich znienawidził za to, że nie są ze świata, jak i Ja nie jestem ze świata.

—J 17,11b-14

Jedność, o której mówi Jezus dotyczy osób. Czasami myślimy o osobie jako o czymś statycznym, zdefiniowanym, dookreślonym. Osoba jest przestrzenią. Przestrzenią, która zmienia się w czasie, która posiada różne obszary wzajemnie na siebie wpływające. Jeśli nie bylibyśmy przestrzenią to można by narysować nas jako punkt (obiekt matematyczny bez wymiaru). Jeśli jesteśmy przestrzenią można by narysować nas jako obszar:

Informacja

Będzie pomocne jeśli animator w czasie tłumaczenia tego fragmentu spotkania będzie rysował obrazki grupie na kartce.

Weźmy kartki i narysujmy “metaforyczną swoją przestrzeń”.

- Dlaczego narysowałem taką przestrzeń?

Jeśli bylibyśmy kropkami, to szukając tego, co wspólne pomiędzy kropkami, mamy tylko dwie możliwości:

Linia przerywana oznacza kropki w jedności.

Albo jesteś w pełnej jedności albo w ogóle nie jesteś. Jeśli jednak osoba jest przestrzenią sprawa ma się zupełnie inaczej:

Linia przerywana oznacza przestrzeń jedności.

- Czym jest dla mnie jedność, która nie jest zero-jedynkowa (punktowa)?

- Jakie konsekwencje dla mojego pragnienia jedności ma postrzeganie drugiego człowieka jako “przestrzeni”?

- Gdzie widzę takie postrzeganie jedności?

Nadprzyrodzona jedność

Jedność, do której Jezus zaprosił Apostołów, w pewien sposób musi bazować na nadprzyrodzonym poznaniu (Imienia i Słowa).

Jezus nie nakazał nikomu jedności, On prosił Ojca o jedność, ponieważ wiedział, że dla pełnej jedności nie wystarczy nasza asceza - miłować się wzajemnie - ale potrzeba łaski z Wysoka, a jest to łaska przychodząca dzięki Eucharystii. To Eucharystia jest więzią jedności. Potrzeba więc zawsze naszego wysiłku przy jednoczesnej nadziei i ufnym oczekiwaniu, że resztę uczyni Jezus poprzez Eucharystię. (…)

Myśleliśmy, iż (…) to niemożliwe, że Jezus powierzył tak wielki ideał (…) nędznym ludziom, jakimi jesteśmy. On mówił o takiej jedności między ludźmi, jaka jest w Trójcy Przenajświętszej, na wzór Trójcy Przenajświętszej, i aby być pewniejszym, skierował swoją modlitwę do Ojca, co jest gwarancją, że modlitwa ta już została wysłuchana. (…) Jeśli jest prawdą, że Jezus nie mógł skierować tej prośby do żadnego człowieka, to jest również prawdą, że żaden człowiek na świecie nie może Jego Testamentu, nie zdoła tego uczynić żaden uczeń, nie jest do tego zdolny żaden święty, tylko On. On pomiędzy nami będzie Tym, który wypełni swój Testament, uczyni ze wszystkich - jedno.

—Chiara Lubich. „Jedność”, str. 49

- Czy i w jaki sposób w różnorodności duchowej wrażliwości i odmiennych spojrzeń na tę sama rzeczywistość, w samym Kościele Katolickim możliwa jest dziś jedność?

Jedność nie została przekazana jednostce, ale wspólnocie apostołów w wieczerniku. Także po zmartwychwstaniu Jezus wraca do tych samych ludzi, w tym samym miejscu…aby przekazać im sakrament JEDNANIA. To wyraźny klucz!

Przeczytajmy fragment:

Nie proszę, abyś ich zabrał ze świata, ale byś ich ustrzegł od złego. Oni nie są ze świata, jak i Ja nie jestem ze świata. Uświęć ich w prawdzie. Słowo Twoje jest prawdą. Jak Ty Mnie posłałeś na świat, tak i Ja ich na świat posłałem. A za nich Ja poświęcam w ofierze samego siebie, aby i oni byli uświęceni w prawdzie.

—J 17,15-19

- Jak rezonują w Tobie słowa modlitwy Jezusa: „uświęć ich w prawdzie”?

- Czy poszukiwanie, dążenie do Prawdy jest dzisiaj/może się stać źródłem jedności w podzielonym świecie?

Poszukiwanie prawdy to poszukiwanie przestrzeni jedności. Bez Prawdy (Słowa) nie może być mowy o prawdziwej jedności.

Mistyka jedności

W Imieniu Jezus Bóg zachowuje nas na tym świecie. Imię to oznacza pełną Bożą obecność.

- Jak żyjesz na co dzień w bliskości Jezusa? Jakie masz osobiste doświadczenie znaków i cudów dokonanych w imię Jezusa?

Uczestniczymy w rekolekcjach “Jesteśmy z modlitwy”, a rozmawiamy prawie cały czas o jedności. Warto więc zapytać w tym kontekście:

- Jak rozumiesz tytuł “Jesteśmy z modlitwy”?

Przeczytajmy wypowiedź Benedykta XVI:

Możemy powiedzieć, że w modlitwie arcykapłańskiej Jezusa «dokonuje się (…) założenie Kościoła» — właśnie tutaj, podczas Ostatniej Wieczerzy, Jezus tworzy Kościół. «Bo czymże innym jest Kościół, jeśli nie wspólnotą uczniów, która przez wiarę w Jezusa Chrystusa, jako posłanego przez Ojca, otrzymuje swą jedność i zostaje włączona w misję Jezusa prowadzenia świata do poznania Boga, a przez to do jego zbawienia?» Tutaj rzeczywiście znajdujemy prawdziwą definicję Kościoła. «Kościół rodzi się z modlitwy Jezusa. Modlitwa ta nie jest jednak tylko słowem: jest ona aktem, przez który Jezus samego siebie «poświęca», czyli «składa siebie w ofierze» za życie świata»

—Benedykt XVI, Katecheza podczas audiencji generalnej 25.01.2012

Kościół jest zrodzony z modlitwy o jedność. Życie jednością jest więc w DNA Kościoła. Życie jednością uświęca nas i czyni z nas Słowo.

- W jaki sposób w swoim DNA (tym co Cię określa) odnajdujesz modlitwę, która Cię zrodziła?

Na koniec spotkania przeczytajmy:

Utożsamić się z Jezusem, być drugim Jezusem, pielęgnować Jego Życie w sobie, będąc żywym Słowem: oto Ideał. I to dla wszystkich, którzy są wokół nas, bez różnicy. W tym jest wszystko. A potem, gdy tylko Ideał „podbije” jakąś duszę, należy złączyć ją ze sobą, aby Jezus żywy był pomiędzy wami i abyście w Nim znalazły siłę do zdobywania innych dusz dla doskonałej miłości Boga (…). Świat odradza się zawsze w świetle Ewangelii.

—Chiara Lubich, “Słowo Boże”

Zastosowanie

Zastosowaniem jest modlitewna odpowiedź na prośbę Benedykta XVI oraz czyn poza modlitewny wskazany przez każdego uczestnika indywidualnie

My także zatem w naszej modlitwie prośmy Boga, by nam pomógł przyłączyć się w sposób pełny do Jego planu odnośnie do każdego z nas; prośmy Go, byśmy byli Jemu «poświęceni», byśmy coraz bardziej należeli do Niego, by coraz bardziej kochać innych, bliskich i dalekich; prośmy Go, abyśmy zawsze potrafili obejmować naszą modlitwą świat, nie ograniczali się do wzywania pomocy w naszych sprawach, lecz pamiętali przed Panem o bliźnich, uczyli się, jak pięknie jest wstawiać się za innymi; prośmy Go o dar widzialnej jedności wszystkich wierzących w Chrystusa, prośmy o to, byśmy byli gotowi odpowiedzieć każdemu, kto domaga się od nas uzasadnienia tej nadziei, która w nas jest (por. 1 P 3, 15).

—Benedykt XVI, Katecheza podczas audiencji generalnej 25.01.2012

Spotkanie 4. - „Aby byli jedno”

Wprowadzenie dla animatora

Dzisiejsze spotkanie inspirowane jest przez Wspólnotę Odnowy w Duchu Świętym. Odczytując ich intencje rozpoznaliśmy takie elementy: odwaga do zadawania prostych pytań, kreatywne podejście do czytania Pisma, mocna próba dotarcia do istoty pragnienia Jezusa. Próbowaliśmy ująć to w tym konspekcie, ale ważnym elementem będzie Twoja rola jako animatora: odwaga do zostawienia dłuższej chwili po zadaniu pozornie prostego pytania i pozwolenie grupie na zmierzenie się z odpowiedzią.

Najważniejszym momentem spotkania jest jego zastosowanie - próba realnego budowania jedności “tu i teraz” pomiędzy członkami małej grupy. Jedności na taką skalę i głębokość na jaką każdy z uczestników jest teraz gotowy. Bezpośrednio przed tym musimy skonfrontować się z pytaniem czym jest jedność dla mnie i na ile oddziaływuje na mnie w codziennym życiu chrześcijańskim.

Modlitwa

Modlitwa przed spotkaniem co do treści - zostawiamy to rozeznaniu animatora grupy. Poprzednie spotkania rozpoczynaliśmy od zapalenia świecy. Na dzisiejszym spotkaniu nie wprowadzamy tego elementu. Świeca jest znakiem obecności Ducha Świętego pośród nas. Dzisiaj taką rolę będzie pełniło Pismo Święte.

Rozpoczynając modlitwę przeczytajmy fragment J 17,20-26, a następnie połóżmy Pismo Święte na środku stołu (podobnie jak zrobilibyśmy ze świecą).

Nie tylko za nimi proszę, ale i za tymi, którzy dzięki ich słowu będą wierzyć we Mnie; aby wszyscy stanowili jedno, jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, aby i oni stanowili w Nas jedno, aby świat uwierzył, żeś Ty Mnie posłał. I także chwałę, którą Mi dałeś, przekazałem im, aby stanowili jedno, tak jak My jedno stanowimy. Ja w nich, a Ty we Mnie! Oby się tak zespolili w jedno, aby świat poznał, żeś Ty Mnie posłał i żeś Ty ich umiłował tak, jak Mnie umiłowałeś. Ojcze, chcę, aby także ci, których Mi dałeś, byli ze Mną tam, gdzie Ja jestem, aby widzieli chwałę moją, którą Mi dałeś, bo umiłowałeś Mnie przed założeniem świata. Ojcze sprawiedliwy! Świat Ciebie nie poznał, lecz Ja Ciebie poznałem i oni poznali, żeś Ty Mnie posłał. Objawiłem im Twoje imię i nadal będę objawiał, aby miłość, którą Ty Mnie umiłowałeś, w nich była i Ja w nich».

—J 17,20-26

“Oni poznali, żeś Ty Mnie posłał”

Animator wyciąga arkusz z tekstem Ewangelii i kładzie przed Pismem Świętym na stole. Całe dzisiejsze spotkanie będzie opierało się na tekście z J 17,20-26, którym przed chwilą rozpoczęliśmy nasze spotkanie. Niech ten tekst towarzyszy nam jako znak obecności Jezusa na spotkaniu.

Chcemy dzisiaj, aby tekst ten był dla nas źródłem i narzędziem jedności między nami. Wszystko, co robimy i mówimy na spotkaniu, niech z niego wypływa i do niego nawiązuje. Każdy z nas ma swój zakreślacz/mazak różnych kolorów. Po każdej wypowiedzi, dzieleniu na tym spotkaniu zastanówmy się do jakiego fragmentu Ewangelii nawiązaliśmy i zakreślmy go naszym kolorem. Zaczynamy od teraz.

Informacja

Tak, będzie wiele takich samych kolorów wokół tego samego słowa. Można też samemu wielokrotnie zaznaczać to samo - wszystko jest dobrze. O to chodzi. Niech ta kartka stanie się swoistą mapą ciepła pokazująca które fragmenty najczęściej “eksploatujemy”. Ta metoda “czytania Pisma” jest zainspirowana nieszablonowym podejściem od Odnowy w Duchu Świętym.

- Co poruszyło mnie w treściach rekolekcji do tej pory?

- Co pracuje we mnie w trakcie tych rekolekcji?

- Które zdanie przeczytanego fragmentu wydaje mi się teraz dla mnie najważniejsze? Dlaczego?

“Ojcze, chcę, aby także ci, których Mi dałeś, byli ze Mną”

Wiele wydarzeń religijnych kończymy rozesłaniem. Na naszych rekolekcjach rozesłanie było w środku rekolekcji w sobotę wieczorem. Dlaczego? Bo zależało nam, aby o rozesłaniu móc dzisiaj porozmawiać - dociążyć je, dowartościować. Być może zbyt często ucieka nam sprzed oczu to, jakie konsekwencje ma bycie rozesłanym.

Informacja

Animator przekazuje swojej grupie wydrukowany tekst modlitwy. Dla każdego indywidualnie.

Wróćmy więc do tekstu naszego rozesłania!

Egzorcyzm mniejszy nad katechumenami

(rozesłanie rekolekcji “Jesteśmy z modlitwy”)

Zaprawdę jesteś Święty, Królu wieków i źródło jedności, który różnorakie narody zjednoczyłeś w wyznawaniu Twojego imienia; Święty jest jednorodzony Syn Twój, Pan nasz, Jezus Chrystus; Święty jest także Duch Twój, przez którego chciałeś powołać i zgromadzić lud nowego przymierza w jedności wiary, nadziei i miłości. Prosimy Cię więc, Panie, miłośniku ludzi, wylej na tych katechumenów dzisiaj nową i pełniejszą łaskę Twego Ducha, aby postępowali zgodnie z powołaniem, do którego ich wezwałeś: znosząc się wzajemnie w miłości z cierpliwością, pokorą i łagodnością oraz starając się zachować jedność Ducha dzięki więzi, jaką jest pokój. Oddal od nich wszelkie wpływy złego ducha i przeciwnika jedności. Wysłuchaj przeto Panie i okaż nad nimi obfitość Twego dawnego miłosierdzia, w mocy przychodzącego Ducha Twego usuń podział Kościoła, odnów piękno Oblubienicy Chrystusa, udziel obficiej Twojego pokoju i miłości, aby Kościół bardziej zajaśniał jako znak wyniesiony ponad narody, a świat – oświecony Twym Duchem – zaczął wierzyć w Chrystusa, którego zesłałeś nam wszystkim, by nas uczynić synami światła i pokoju. Daj, abyśmy przewidując rzeczy przyszłe jednymi ustami i jednym sercem mogli chwalić Twe niezbadane Imię: Ojca i Syna, i Ducha Świętego Teraz i zawsze, i na wieki wieków. Amen.

- Gdzie w tym rozesłaniu odnajduje siebie?

- Co daje mi świadomość bycia posłanym do Jedności?

Rozesłanie nie koncentruje się wokół dochodzenia intelektu, czy przekazywania wiedzy. Ono wyraźnie wzywa do czegoś i uzdalnia. Kluczowe jest tutaj doświadczenie - realne dotknięcie jedności, zobaczenie w sobie apostoła pokoju, bycie jednoczącym.

- Gdzie jestem jednoczący/jednocząca? Co łączę sobą? Co łączę w sobie?

Informacja

Np. łączę w sobie zamiłowanie do życia z pobożnym trwaniem przed Najświętszym. Łączę sobą skłócone rodzeństwo. Jest to prawdopodobnie drugie pod kątem ważności pytanie konspektu

Pragnieniem Jezusa jest jedność. Jedność o skali i głębokości przekraczającej nasze pojmowanie. Ona stanowi dla nas punkt odniesienia. Dlatego nie pytaliśmy wczoraj “czy chcesz, abyśmy rozesłali cię do czynienia jedności?” - to nie jest opcjonalne w chrześcijaństwie. Jedność jest wpisana w istotę naszej wiary.

- Co w Jedności jest dla mnie pociągające?

- Co w Jedności jest dla mnie trudne?

Kluczowe dla nas jest słowo “pragnienie”. Jezus tak po ludzku jest motywowany pragnieniem jedności, ją czyni, o nią się stara, o nią się modli, za nią oddaje życie. Jest Jego marzeniem, którą zostawia nam w testamencie. Zabezpiecza dla nas środki, abyśmy mieli szansę jej dotknąć - Błogosławieństwo Ojca i obecność Ducha Świętego..

- Gdzie i kiedy doświadczyłem tej jedności, której pragnie dla mnie Jezus?

“Aby świat poznał, żeś Ty Mnie posłał!”

Jezus modląc się mówi “Oby się tak zespolili w jedno, aby świat poznał, żeś Ty Mnie posłał”. Chrystus zdaje się sugerować, że wiara w autentyczność Jego misji jest zależna od naszego zjednoczenia. To poważna odpowiedzialność.

- Co możemy zrobić, aby jedność była dla nas ważniejsza?

Jedność chce być sprawcza. Ostatecznym owocem jedności ma być rozpoznanie Jezusa przez ludzkość. Potrzebna jest nam weryfikacja na ile pragnienie/marzenie o jedności “zmienia rzeczy”. Jedność “nie zrobi się sama”. Troska o nią wymaga weryfikowania, pewnego oglądu świata, refleksji nad nim, czułości, świadomości i wrażliwości. Z jedną osobą będę budował jedność siadając w zasłuchaniu jej opowieści, z inną zacznę od przeprosin za wyrządzone zło, jeszcze z inną się pomodlę. Jedność nie jest rzemiosłem i nigdy nie będzie. Nie ma “przepisu na jedność”. Jest nieustannym poszukiwaniem, stanem ducha, motywacją.

- Co doświadczenie jedności zmieniło we mnie?

- W jaki sposób Jezus pomaga mi szukać dróg jedności?

“Aby miłość, którą Ty Mnie umiłowałeś, w nich była i Ja w nich”

Zazwyczaj na końcu spotkania ustalamy zastosowanie do realizacji w późniejszym czasie, na przykład po tym, jak już wrócimy z rekolekcji. Dzisiaj chcemy, żeby treści, o których rozmawialiśmy, zaowocowały w nas już teraz. W trakcie tych rekolekcji skupiliśmy się na fragmencie, który mówił o pragnieniach Jezusa względem uczniów, względem Kościoła, względem nas. Na koniec, chcąc pogłębić jedność między nami, podzielmy się między sobą naszymi pragnieniami.

Informacja

W tych pytaniach kluczowe jest, aby każdy z uczestników znalazł odpowiedni dla siebie poziom “odsłonięcia się” przed innymi. Nie zachęcamy w żadnym stopniu do przekraczania swoich granic komfortu. Z punktu widzenia rekolekcji osiągnięciem jest sama obecności takich pytań między nami.

- O co się aktualnie najczęściej modlę?

- O czym marzę?

- Jakiego Kościoła pragnę?

Dlaczego ta noc?

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2023 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Brenna, archidiecezja katowicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla dorosłych

Opis rekolekcji:

Jako chrześcijanie codziennie otaczamy się mnóstwem odpowiedzi na nurtujące nas pytania dotyczące wiary. Chcemy nie skupiać się na odpowiedziach, ale poszukać pytań. Jako chrześcijanie codziennie mamy do dyspozycji mnóstwo odpowiedzi na nurtujące nas pytania dotyczące wiary. Możemy do nich zaliczyć m.in. księgi, modlitwy lub przedmioty, które są ważne dla naszego życia duchowego. Wszystkie te rzeczy są odpowiedziami na pytania, które zostały zadane bardzo dawno temu. My chcemy zatrzymać się nad pytaniem, które zostaje zadane podczas każdego wieczoru sederowego - dlaczego ta noc różni się od wszystkich innych nocy?

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Jestem

- Wprowadzenie dla animatora

- Poznajmy się!

- Uważność w praktyce

- Nasze wyobrażenia na temat Boga

- Ten, który JEST

- Zakończenie i zastosowanie

- Spotkanie 2. - Poszukując pytań

- Wprowadzenie dla animatora

- Pytania w moim życiu

- Pytania drogą do doświadczenia

- Haggada odpowiedzią na pytania

- Pozostawienie miejsca

- Modlitwa

- Spotkanie 3. - Przewodnicy w wierze

- Wprowadzenie dla animatora

- Kto opowiada wiarę?

- Relacje

- Opór

- “Inni zrobią to lepiej”

- Zastosowanie - Haggada

- Spotkanie 4. - Stare-Nowe

- Wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Nie gorszy niż…

- Klej

- Zanurzyć się w śmierci

- Triduum

Spotkanie 1. - Jestem

Wprowadzenie dla animatora

Spotkanie piątkowe ma na celu przede wszystkim zapoznanie się członków i zawiązanie wspólnoty małej grupy dzieleniowej. Warto więc poświęcić odpowiednią ilość czasu na integrację oraz nakreślenie charakteru tych spotkań, tak aby stanowiły bezpieczną przestrzeń. Istotnym celem jest również przygotowanie do modlitwy wieczornej, dlatego merytorycznie najważniejszą kwestią do poruszenia są nasze wyobrażenia na temat Boga i podzielenie się fragmentem z Księgi Wyjścia.

Poznajmy się!

Rozpoczynamy modlitwą, następnie przechodzimy do zapoznania się z członkami grupy.

Propozycja na formę zapoznania się: uczestnicy dobierają się w pary, chwilę (ok. 3 min.) rozmawiają ze sobą opowiadając o sobie. Następnie na forum grupy przedstawiamy siebie nawzajem - opisujemy osobę z którą byliśmy w parze, mówiąc wszystko to, co udało nam się zapamiętać. Jest to w pewnym sensie test na uważność i punkt wyjścia do rozważań w temacie spotkania.

- Co było dla mnie trudne w tym ćwiczeniu?

- Jaki był mój sposób na zapamiętanie informacji o drugiej osobie?

- Co było dla mnie ważniejsze: zapamiętanie jak największej liczby szczegółów, czy zwrócenie uwagę na to, co według mnie najbardziej istotne? Dlaczego?

Podobnie będzie z tym, co udało nam się wynieść z konferencji wprowadzającej, każdy z nas zapewne zapamiętał z niej coś innego. Niektórzy z pewnością zwrócili uwagę na to, w co ubrana była osoba głosząca, jaki miała sposób mówienia, inni skupili się głównie na treści. Bez względu na to, co “zabraliśmy” z tego czasu dla siebie, musieliśmy wykazać się w jakimś stopniu uważnością, by mogło się to dokonać.

Uważność w praktyce

Każdy z nas jest inny i na co innego zwraca uwagę, co innego zapamiętuje. Co innego go porusza, na co innego jest wrażliwy. Nie oznacza to, że jedno z nas na pewno było mniej, a inne bardziej uważne.

Czym jest dla nas uważność? Jak ona się przejawia w relacji z Bogiem, z innymi i z samym sobą? Jak możemy być uważni na siebie nawzajem podczas tych spotkań?

Przeczytajmy:

Sześć dni przed świętem Paschy Jezus przyszedł do Betanii, gdzie przebywał Łazarz, którego wskrzesił z martwych. Tam urządzono dla Niego przyjęcie, podczas którego Marta usługiwała, natomiast Łazarz był jednym z tych, którzy siedzieli z Nim przy stole. Maria zaś wzięła funt pachnącego i drogiego olejku nardowego, namaściła nim stopy Jezusa, po czym wytarła je własnymi włosami, a woń olejku napełniła cały dom. Wtedy odezwał się Judasz Iskariota, jeden z Jego uczniów, ten który miał Go wydać: „Dlaczego nie sprzedano tego olejku za trzysta denarów, a pieniędzy nie rozdano ubogim?”. Powiedział to jednak nie dlatego, że zależało mu na ubogich, lecz dlatego, że był złodziejem. Mając bowiem sakiewkę, zabierał wkładane do niej datki. Jezus więc rzekł do niego: „Zostaw ją w spokoju. Ona przechowała go na dzień mojego pogrzebu. Ubogich bowiem stale będziecie mieć u siebie, Mnie natomiast nie będziecie mieć zawsze”.

—J 12,1-8

Motyw uważności jest obecny we fragmencie mówiącym o namaszczeniu w Betanii. Maria dostrzega to, co dzieje się z Jezusem i namaszcza Go na Jego pogrzeb: Ona przechowała go na dzień mojego pogrzebu. Judasz się oburza, widząc w tym marnotrawstwo i potencjalną możliwość zysku: Dlaczego nie sprzedano tego olejku za trzysta denarów, a pieniędzy nie rozdano ubogim?. Maria wykazuje się uważnością na Jezusa i to, co się z Nim dzieje. Jednak jej dobry gest spotyka się z krytyką tych, którzy na co dzień przebywają z Jezusem. Czasem jesteśmy najmniej uważni na tych, z którymi jesteśmy najbliżej: żonę, męża, rodziców, rodzeństwo. Zdarza się, że z góry zakładamy, co nam powiedzą, jak zareagują na dane wydarzenie itd. Jezus broni Marii przed krytyką ze strony Judasza.

- Co może sprawiać, że jesteśmy mniej uważni na potrzeby innych i to, co komunikują? Jak mogę usuwać te przeszkody?

- Jak mogę w codzienności rozwijać uważność wobec osób z którymi często przebywam - w domu, w pracy, na uczelni itd.?

Nasze wyobrażenia na temat Boga

Judasz prawdopodobnie przeoczył to, co działo się z Jezusem nie tylko dlatego, że nie było w nim uważności na Jego aktualny stan, ale również dlatego, że nie dostrzegał tego kim Jego Mistrz tak naprawdę jest. Oczekiwał potężnego Mesjasza, który wyzwoli Izraela, a nie pokornego sługi, który odda swoje życie za przyjaciół. My sami również możemy mieć różne wyobrażenia na temat tego, jaki jest Bóg.

- Jak można postrzegać Boga?

- Jaki obraz Boga jest mi najbliższy aktualnie? Jak zmieniał się w czasie?

- Co wpływa na mój sposób postrzegania Boga?

Uczniowie po zmartwychwstaniu nie od razu rozpoznawali Jezusa. W Ewangelii mamy opisanych kilka spotkań, w których dopiero po jakimś czasie zorientowali się, że to On. Maria Magdalena przy grobie, uczniowie idący do Emaus, apostołowie łowiący ryby na jeziorze Tyberiadzkim. Najczęściej uświadamiali sobie, że jest to Jezus po jakimś konkretnym geście czy znaku - po sposobie w jaki wypowiada imię, po tym jak łamie chleb, po śladach męki. Im bardziej jesteśmy uważni, tym szybciej jesteśmy w stanie Go rozpoznać. Jednocześnie musimy mieć w sobie gotowość na to, by przyjąć Boga takim, jakim aktualnie chce się nam objawić.

Przeczytajmy:

Achab opowiedział Izebel o wszystkim, co Eliasz zrobił, także o tym, jak pozabijał mieczem proroków. Wtedy Izebel kazała przez posłańca przekazać Eliaszowi: „Niech bogowie mnie ukarzą, jeśli jutro o tym czasie nie postąpię z tobą tak samo, jak ty postąpiłeś z każdym z nich”. Eliasz przestraszył się i natychmiast wyruszył w drogę, żeby uratować swoje życie. Przybył do Beer-Szeby w Judzie i tam pozostawił swojego sługę, sam zaś udał się na pustynię na odległość jednego dnia drogi. Usiadł pod jednym z janowców, prosząc o śmierć: „PANIE, mam już dość wszystkiego, zabierz moje życie, bo nie jestem lepszy od moich przodków”.Potem położył się pod krzewem i zasnął. A wtedy anioł trącił go i powiedział: „Wstań i jedz”. Eliasz się rozejrzał i zobaczył przy swojej głowie placek i dzban wody. Posilił się więc, napił się i znowu się położył. Anioł PANA wrócił i drugi raz go trącił, mówiąc: „Wstań i najedz się, gdyż czeka cię długa droga!”. Wstał więc, zjadł i napił się, a potem umocniony tym posiłkiem, szedł przez czterdzieści dni i czterdzieści nocy aż do Bożej góry Horeb. Wszedł tam do jaskini i w niej przenocował. Wtem zostało skierowane do niego słowo PANA: „Co ty tu robisz, Eliaszu?”. Odpowiedział: „Pożera mnie zazdrość o PANA, Boga Zastępów. Izraelici bowiem odrzucili Twoje przymierze, rozwalili Twoje ołtarze, a Twoich proroków pozabijali mieczem. Ja sam pozostałem, a oni czyhają jeszcze i na moje życie”. „Idź – powiedział – stań na górze przed PANEM”. PAN właśnie wtedy przechodził: potężny wicher rozłupywał góry i kruszył skały przed PANEM, ale PAN nie był w wichrze; a po wichrze – trzęsienie ziemi, lecz PAN nie był w trzęsieniu ziemi; po trzęsieniu ziemi – ogień, ale PAN nie był w ogniu; a po ogniu – szmer łagodnego powiewu. Gdy tylko Eliasz go usłyszał, zasłonił twarz płaszczem i wychodząc, stanął u wejścia do jaskini.

—Krl 19,1-13

Ten fragment opisuje jeden z trudniejszych momentów w życiu Eliasza, który zwątpił w sens swojego powołania, a nawet ogólnie w sens życia. Pan Bóg jednak nie rezygnuje ze swojego proroka, troszczy się o niego i wzywa go na górę Horeb, by tam się z nim spotkać.

- Jakie znaczenie ma to, że Bóg pyta Eliasza “Co ty tu robisz?”?

- Co Bóg chciał o sobie powiedzieć, objawiając się prorokowi w taki sposób?

- Co jest moim “szmerem łagodnego powiewu”, w którym rozpoznaję Boga?

Pan Bóg wcześniej okazywał swoją obecność na różne sposoby, także w trzęsieniu ziemii czy ogniu (słup ognia w Księdze Wyjścia). Ale w tym konkretnym momencie życia Eliasza, objawił się mu w łagodnym powiewie. Doświadczenie Boga, choć On sam jest niezmienny, nigdy nie jest dane raz na zawsze w identycznej formie.

Ten, który JEST

Zanim Bóg objawił się Eliaszowi w łagodnym powiewie, na tej samej górze ukazał się swojemu innemu słudze - Mojżeszowi, po raz pierwszy bezpośrednio objawiając człowiekowi swoje własne imię.

Przeczytajmy:

Mojżesz wypasał właśnie trzodę swojego teścia Jetra, który był kapłanem Madianitów. Przeprowadził stado przez pustynię i zmierzał ku górze Boga, zwanej Horeb. Nagle anioł PANA pojawił się przed nim w płomieniu buchającym z krzewu. Mojżesz widział, jak ogień płonął wśród cierni, lecz ich nie spalał. Pomyślał więc: „Podejdę bliżej i zobaczę to niezwykłe zjawisko. Dlaczego krzew nie obraca się w popiół?”. Gdy PAN zobaczył, że zaciekawiony Mojżesz podchodzi, zawołał do niego z krzewu: „Mojżeszu, Mojżeszu!”. On odrzekł: „Jestem!”. „Nie podchodź tu! Zdejmij sandały z nóg, gdyż miejsce, na którym stoisz, jest ziemią świętą”. I dodał: „Ja jestem Bogiem twojego ojca, Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba”. Mojżesz zakrył twarz, gdyż lękał się patrzeć na Boga.PAN rzekł: „Przyjrzałem się niedoli mojego ludu w Egipcie, usłyszałem jego krzyk pod biczem nadzorców, znam więc ogrom jego cierpień. Zstąpiłem, by wyzwolić go spod władzy Egiptu i wyprowadzić z tego kraju do ziemi wspaniałej i przestronnej, do krainy płynącej mlekiem i miodem, którą zamieszkują Kananejczycy, Chetyci, Amoryci, Peryzzyci, Chiwwici i Jebusyci. Lament Izraelitów dotarł do Mnie. Ujrzałem ucisk, jakim dręczą ich Egipcjanie. Posyłam cię więc teraz do faraona. Idź i wyprowadź z Egiptu Izraelitów – mój lud”. „Kimże ja jestem – odrzekł Mojżesz Bogu – żebym miał stawać przed faraonem albo wyprowadzać Izraelitów z Egiptu?”. Bóg odparł: „Jestem z tobą! A oto znak, że to właśnie Ja ciebie posłałem: skoro tylko wyprowadzisz lud z Egiptu, będziecie służyć Bogu na tej górze”. Mojżesz powiedział: „Przypuśćmy, że pójdę do Izraelitów i oznajmię im: Bóg waszych ojców posyła mnie do was. Jeśli jednak spytają mnie: «Jak On się nazywa?», co im odpowiem?”. Bóg odrzekł: „Jestem tym, kim jestem. Tak masz powiedzieć Izraelitom: «Jestem» posyła mnie do was”. Następnie Bóg powiedział: „To właśnie oświadczysz Izraelitom: PAN, Bóg waszych ojców, Bóg Abrahama, Bóg Izaaka, Bóg Jakuba posyła mnie do was. To jest moje imię i takim ma pozostać w pamięci wszystkich pokoleń. Idź, zwołaj starszyznę Izraela i ogłoś jej: «Ukazał mi się PAN, Bóg waszych ojców, Bóg Abrahama, Izaaka i Jakuba, i przemówił: Na własne oczy widziałem krzywdę, jaka dzieje się wam w Egipcie.

—Wj 3,1-16

W Piśmie Świętym możemy znaleźć wiele różnych imion Boga, dwa podstawowe: Elohim (oznaczające boskość, El - Bóg) oraz Jahwe (Pan) wskazujące bardziej na osobę. Elohim pojawia się w pierwszym rozdziale Księgi Rodzaju, w którym Bóg ukazany jest przede wszystkim jako potężny Stworzyciel całego świata. W drugim rozdziale, w którym bardziej szczegółowo opisane jest stworzenie człowieka, obok Elohim pojawia się także słowo Jahwe, które pokazuje że Bóg jest nie tylko potężnym Stworzycielem, ale również kimś kto nawiązuje osobistą i zażyłą relację ze swoim stworzeniem. We fragmencie Księgi Wyjścia, który przed chwilą przeczytaliśmy Bóg przedstawia się właśnie jako Jahwe, zastanówmy się wspólnie nad znaczeniem tego imienia.

Informacja

Te dwa określenia pojawiają się w ST dlatego, że wyróżnia się kilka źródeł pisanych tekstów ST: elohistyczne (E), jahwistyczne (J), deuteronomiczne (D) i kapłańskie (P). Powstawały w różnych okresach, kontekstach i czasem w opozycji do siebie. Zakłada się, że Elohim i Jahwe są najstarsze, i tak, można wyróżnić w Elohim Boga bardziej transcendentnego, nieprzystępnego, czasem wręcz nie-litościwego, w Jahwe bardziej osobowego, w relacji, co więcej relacji do narodu (grupy etnicznej - Abraham) nie do …państwa (to bardziej widać w źródle Deuteronomicznym - np. w tekstach o królach).

- Co Bóg mówi o sobie przedstawiając się jako Ten, który jest?

- Dlaczego wybrał akurat ten moment historii zbawienia, żeby objawić człowiekowi Swoje imię?

- Jakie jest moje doświadczenie Boga Elohim, a jakie Boga Jahwe?

Bóg chciał nam przekazać, że istotą Jego istnienia jej po prostu bycie: obecność wypełniona uważnością i świadomością w relacji do drugiej osoby (w ramach Trójcy Świętej czy też w odniesieniu do człowieka). Ponieważ jesteśmy Stworzeni na Jego obraz i podobieństwo, można powiedzieć że naszym podstawowym, swoistym pra-powołaniem również jest bycie.

- Człowiek, który jest. Ja, który jestem - co to dla mnie znaczy?

- W jaki sposób możemy realizować swoje powołanie do tego, żeby być?

Zakończenie i zastosowanie

Zaraz przejdziemy na modlitwę wieczorną. Staniemy w obecności Boga, który Jest i sami będziemy chcieli przede wszystkim być tam dla Niego. Postarajmy się o to, aby przeżyć tę modlitwę jak najbardziej świadomie i uważnie, niech to nie będzie czas, który po prostu “jakoś przeleci”, ale moment autentycznego trwania przy Nim. Zapamiętajmy z tej modlitwy choćby jeden szczegół, jedną myśl czy odczucie, które zapiszemy w notatniku i którym podzielimy się na kolejnym spotkaniu grupowym.

Spotkanie 2. - Poszukując pytań

Wprowadzenie dla animatora

Główną część tego spotkania stanowi warsztat uczący zadawania pytań. Warsztat polegający na potraktowaniu zadanych tekstów jako odpowiedzi i próbie zadania pytań. Celem tego spotkania jest rozbudzenie w uczestnikach pytającego spojrzenia na świat i odpowiedzi w nim się znajdujące. Chcemy zwrócić uwagę na to, że wiara jest dynamiczna, a niektóre pytania i odpowiedzi w ciągu życia są różne. Poszukujemy zrozumienia i doświadczenia tego dynamizmu, jednocześnie wiedząc, że są rzeczy, których niezmiennie warto się trzymać.

Pytania w moim życiu

Różne treści w życiu wzbudzają w nas pytania. Poprzez stawianie pytań poszukujemy też prawdy i własnego zrozumienia, dlatego pytania stanowią tak ważną część naszego życia.

- Kiedy w moim życiu odkryłam/łem najwięcej pytań?

- Kiedy w moim życiu odkryłam/łem najwięcej odpowiedzi?

- Jakie zdarzenie, doświadczenie wywołało odkrycie pytania?

Dzielenie się pytaniami jest relacjo-twórcze. To nimi często dzielimy się z bliskimi i przyjaciółmi w najintymniejszych rozmowach. Pytania niejednokrotnie budują naszą wiarę, bo “pracują” w nas, mają w sobie pewien rodzaj ruchu, z natury są niedookreślone. Często w tym ruchu, spotykamy się z drugim człowiekiem. W tych momentach możemy spotkać się z jego pytaniami i pokazać mu własne. Jest to jeden z ważniejszych aspektów świadectwa dawanego sobie nawzajem. Dzielenie się wiarą to także, a może nawet przede wszystkim, dzielenie się swoimi pytaniami.

Informacja

“[…] wiara umożliwia mi wejście w tę historię [ewangelię] i zgodę na to, aby się nią nie tylko zachwycić, ale też ją przetworzyć, w ten sposób dla mnie ukazuje się prawda tej historii” T. Halik “Czas pustych kościołów”

Pytania drogą do doświadczenia

Znajdowanie odpowiedzi rzadko jest procesem szybkim. Często nasze pytania generują kolejne pytania, ale to buduje naszą drogę do żywego doświadczenia wiary.

Przeczytajmy:

Był wśród faryzeuszów pewien człowiek, imieniem Nikodem, dostojnik żydowski. Ten przyszedł do Niego nocą i powiedział Mu: «Rabbi, wiemy, że od Boga przyszedłeś jako nauczyciel. Nikt bowiem nie mógłby czynić takich znaków, jakie Ty czynisz, gdyby Bóg nie był z Nim». W odpowiedzi rzekł do niego Jezus: «Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci, jeśli się ktoś nie narodzi powtórnie, nie może ujrzeć królestwa Bożego». Nikodem powiedział do Niego: «Jakżeż może się człowiek narodzić będąc starcem? Czyż może powtórnie wejść do łona swej matki i narodzić się?» Jezus odpowiedział: «Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci, jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego. To, co się z ciała narodziło, jest ciałem, a to, co się z Ducha narodziło, jest duchem. Nie dziw się, że powiedziałem ci: Trzeba wam się powtórnie narodzić. Wiatr wieje tam, gdzie chce, i szum jego słyszysz, lecz nie wiesz, skąd przychodzi i dokąd podąża. Tak jest z każdym, który narodził się z Ducha». W odpowiedzi rzekł do Niego Nikodem: «Jakżeż to się może stać?» Odpowiadając na to rzekł mu Jezus: «Ty jesteś nauczycielem Izraela, a tego nie wiesz? Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci, że to mówimy, co wiemy, i o tym świadczymy, cośmy widzieli, a świadectwa naszego nie przyjmujecie. Jeżeli wam mówię o tym, co jest ziemskie, a nie wierzycie, to jakżeż uwierzycie temu, co wam powiem o sprawach niebieskich? I nikt nie wstąpił do nieba, oprócz Tego, który z nieba zstąpił - Syna Człowieczego.

—J 3,1-13

Nikodem zadaje Jezusowi pytania i zauważając, że nie rozumie odpowiedzi dopytuje dalej. W końcu Jezus tłumaczy mu, że nie pojmie w pełni tego, o co pyta bez DOŚWIADCZENIA. Wskazuje jasno, że nikt nie wstąpił do nieba, oprócz Tego, który z nieba zstąpił - Syna Człowieczego. Jezus pokazuje, że czasem, nawet posiadając odpowiedzi, nie potrafimy ich przyjąć ze względu na brak doświadczenia.

Zatem poszukując doświadczenia, relacji z Chrystusem, pytania są nam niezbędne. To one pozwalają nam nie zbaczać ze ścieżki wiodącej do doświadczenia. Czasem jednak musimy poczekać cierpliwie na zmianę perspektywy, aby zrozumieć lepiej, inaczej, na nowo.

- Na które swoje pytania znajduję odpowiedź w wierze?

- Co jest we mnie teraz żywym pytaniem?

- Jakie kwestie staram się zrozumieć, ale nadal pozostają dla mnie tajemnicą?

- Jakie pytanie prowadzi mnie do głębszej relacji z Chrystusem?

Haggada odpowiedzią na pytania

Informacja

W tej części grupa otrzymuje swój tekst Haggady i ma za zadanie zadać pytania, na które tekst ten byłby odpowiedzią.

Poszukajmy wspólnie pytań, na które ten fragment Historii Zbawienia byłby odpowiedzią. Właśnie po to, aby móc dążyć do doświadczenia wiary.

Pozostawienie miejsca

Informacja

Na koniec spotkania pomodlimy się modlitwą św. Ignacego Loyoli. Podkreśla ona rolę przywiązania przede wszystkim do łaski i miłości Boga. W tym kontekście porozmawiajmy o przywiązaniach w wierze.

Już powiedzieliśmy o tym, jakie mamy pytania, co wnosiły do naszego życia. Spróbowaliśmy spojrzeć na treści biblijne pytającym okiem.

Wolnością w zadawaniu pytań jest to, że pytania pozwalają nam nie być nadmiernie przywiązanymi do odpowiedzi. Potrzeba nam uznać, że jesteśmy w ciągłym procesie, że to, co już odkryliśmy nadal jest żywe. Jeśli zabetonujemy nasze odkrycia, będą nam ciążyć, z kolei jeśli uznamy ich dynamizm, będziemy mogli w pełni korzystać z ich potencjału. Pozostaje przestrzeń na ciągłe działanie Boga.

Przeczytajmy:

Postanówcie sobie w sercu nie obmyślać naprzód swej obrony. Ja bowiem dam wam wymowę i mądrość, której żaden z waszych prześladowców nie będzie się mógł oprzeć ani się sprzeciwić.

—Łk 21,14-15

- Do czego jestem w wierze przywiązany/a?

- W jaki sposób dialog między mną a Bogiem zmienia odpowiedzi o wiarę, które wcześniej znalazłem/am?

Modlitwa

Na koniec pomódlmy się wspólnie:

Zabierz, Panie, i przyjmij całą wolność moją,

pamięć moją i rozum, i wolę moją całą,

cokolwiek mam i posiadam.

Ty mi to wszystko dałeś

– Tobie to, Panie, oddaję.

Twoje jest wszystko.

Rozporządzaj tym w pełni wedle swojej woli.

Daj mi jedynie miłość Twoją i łaskę,

albowiem to mi wystarcza.

– św. Ignacy Loyola

Spotkanie 3. - Przewodnicy w wierze

Wprowadzenie dla animatora

Dziś wieczorem przeżyjemy seder. Od strony technicznej i merytorycznej wprowadzi do niego poprzedzająca go konferencja. Jednym z kluczowych momentów sederu jest Haggada - opowieść o działaniu Boga. Każda z grup na sederze będzie opowiadała fragment Historii Zbawienia. Nasze spotkanie całe jest na to ukierunkowane - wychodzi od pragnienia Boga, abyśmy sami opowiadali o wierze, przechodzi przez syndrom “jak to ja? Inni zrobią to lepiej” i prowadzi do zobaczenia samych siebie jako przewodników w wierze.

Kto opowiada wiarę?

Otwórzmy nasze notatniki na przebiegu sederu - jest tam sekcja “cztery pytania”.

We wszystkie inne noce jemy chamec i macę, dlaczego w tę jedną noc tylko macę?

We wszystkie inne noce jemy różne warzywa. Dlaczego w tę jedną noc jemy warzywa gorzkie?

We wszystkie inne noce nie zanurzamy jedzenia ani razu, dlaczego w tę jedną noc zanurzamy je dwa razy?

We wszystkie inne noce siedzimy na zwykłych poduszkach, dlaczego tej nocy siedzimy na miękkich poduszkach i podpieramy się na lewym boku?

- Jakie obowiązkowe pytania zadajemy w czasie sederu?

- Kto na te pytania odpowiada?

Przeczytajmy takie zdanie:

Dlatego, że Ci to uczyniłem będziesz co roku otwierał Księgę Mojżeszową na rozdziale 12 i czytał swoim dzieciom co uczyniłem dla mojego ludu

—Autor nieznany

- Jak się czuję z takim poleceniem? Czy wydaje mi się realne?

Powyższy fragment nie pochodzi jednak z Pisma Świętego, a jest wymysłem autora konspektu.

Przeczytajmy:

W tym dniu będziesz opowiadał synowi swemu: Dzieje się tak ze względu na to, co uczynił Pan dla mnie w czasie wyjścia z Egiptu.

—Wj 13,8

- Jak interpretuje to, że Bóg chce naszej opowieści?

Istnieje pokusa, aby szukać Boga, który przychodzi zawsze z jasnym sposobem radzenia sobie z zadaniami, przed którymi stoimy. Nasz Bóg zleca nam zadanie, abyśmy sami opowiadali. Podnosi nas do rangi przewodników w wierze. Nie wybiera tylko niektórych spośród nas - to zadanie dla każdego.

Relacje

Wróćmy jeszcze raz do Wj 13,8

- Dla kogo Bóg chce, abyśmy byli przewodnikami?

Dosłownie dla swoich dzieci, ale w szerszym znaczeniu - wobec tych, z którymi mamy relacje.

- [do wszystkich] Jakie możliwości stwarza taki kontekst?

Wszystko przyśpiesza - kiedyś wykłady trwały 1.5h, potem trzeba było “zmieścić się” w 15 minut, aby ktokolwiek chciał posłuchać. Obecnie próbujemy przekazywać ważne rzeczy w 60s, aby zmieścić się w wymogi internetowych algorytmów. Uczymy się ewangelizować w kilka minut poświęconego nam czasu. Czy to złe? Nie! Ale warto nie zapominać, że to nie jest jedyna droga.

Rozmowa o wierze bazująca na relacji! Gdzie nie goni nas czas. Gdzie mój rozmówca może zadawać pytania, więc mamy dialog. Gdzie rozmowa nie jest publiczna, więc może być intymna. Rozmowa dostosowana do percepcji odbiorcy. To jest pragnienie Boga Jahwe - “będziesz opowiadał synowi swojemu”.

- Co ja w takim działaniu doceniam najbardziej?

- Dla kogo jestem przewodnikiem w wierze?

Opór

Przed przyjęciem roli “przewodnika w wierze” może rodzić się w nas naturalny opór. Wczytajmy się w historię Mojżesza, aby zobaczyć dwa źródła obaw człowieka.

Przeczytajmy:

Idź przeto teraz, oto posyłam cię do faraona, i wyprowadź mój lud, Izraelitów, z Egiptu». A Mojżesz odrzekł Bogu: «Kimże jestem, bym miał iść do faraona i wyprowadzić Izraelitów z Egiptu?» […] I rzekł Mojżesz do Pana: «Wybacz, Panie, ale ja nie jestem wymowny, od wczoraj i przedwczoraj, a nawet od czasu, gdy przemawiasz do Twego sługi. Ociężały usta moje i język mój zesztywniał».

—Wj 3,10-11 oraz Wj 4,10

Nawet Mojżesz, który był przewodnikiem narodu bał się podjąć tego zadania. Może niektórzy z nas gdy usłyszeli pytanie dla kogo jesteśmy “przewodnikami w wierze” to poczuli się właśnie jak Mojżesz: “Kimże jestem, abym miał być przewodnikiem?”.

Ten opór jest tak stary, jak stara jest Historia Zbawienia. Jest naturalny i trudny zarazem. Często jest w nim ukryty błąd fałszywych wyobrażeń.

Informacja

Animator wyciąga dwa “memy” znajdujące się na końcu konspektu. Jeden z nich służy jako wyjaśnienie konwencji. Drugi jest kanwą do pytań dzieleniowych.

- [do wszystkich] Jakie mamy pomysły na to co można by umieścić w poszczególnych polach?

- Co dla mnie znaczy być przewodnikiem w wierze?

- Co jest w tym trudnego?

Pojęcia takie jak “wiara”, “Bóg” czy “duchowość” są piękne, dobre, ciepłe, a przede wszystkim wielkie. Nie dziwi zatem wrażenie, że każda rzecz z tym związana musi koniecznie zawierać „pierwiastek spektakularności”.

Nie musi go zawierać!

- Jaki fragment Pisma Świętego, w którym nie dzieje się żaden cud szczególnie lubię?

“Inni zrobią to lepiej”

Przeczytajmy:

Lecz Mojżesz rzekł: «Wybacz, Panie, ale poślij kogo innego».

—Wj 4,13

Dochodzimy do drugiego “argumentu”, aby odsunąć od siebie rolę “Przewodnika” - “Inni zrobią to lepiej”.

- Kto dla mnie pięknie mówi o wierze?

- Kto lepiej powie o wierze ode mnie?

Przeczytajmy:

A kiedy im umył nogi, przywdział szaty i znów zajął miejsce przy stole, rzekł do nich: «Czy rozumiecie, co wam uczyniłem? Wy Mnie nazywacie „Nauczycielem” i ”Panem” i dobrze mówicie, bo nim jestem. Jeżeli więc Ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam nogi, to i wyście powinni sobie nawzajem umywać nogi. Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy tak czynili, jak Ja wam uczyniłem. Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Sługa nie jest większy od swego pana ani wysłannik od tego, który go posłał. Wiedząc to będziecie błogosławieni, gdy według tego będziecie postępować.

—J 13,12-17

Informacja

Jest to miejsce na świadectwo animatora jak przeżywa te treści. Myśli do rozważenia [o ile rzecz jasna animator się z nimi zgadza - jeśli nie to należy je zaadaptować]:

Ewangelia nie jest o cudach, ale o relacjach. Dlatego Jezus w tak ważnym momencie umywa nogi, a nie dokonuje spektakularnych cudów. Z racji, że treścią Ewangelii jest relacją to nikt nie przekaże jej lepiej bliskim niż ja, który mam z nimi relacje.

Informacja

To kluczowy moment spotkania. Jeśli w to nie wierzymy, to po co mamy aktorów w Chorzowskim Teatrze Rozrywki, a nie oglądamy wszystkich transmisji z Broadway’u? Jeśli w to nie wierzymy, to po co sami śpiewamy w kościołach pieśni zamiast używać mp3 itd.

- Czy wierzysz, że Twoja opowieść tu i teraz będzie lepsza dla zbawienia innych na rekolekcjach niż odtworzenie im z multimediów “lepszych mówców” (np. Langusty na Palmie, Zielone pastwisko)?

W chrześcijaństwie “średnia” odpowiedź brata lub siostry obok jest znacznie lepsza niż wybitna odpowiedź niedostępnego profesora - chrześcijaństwo jest o relacji!

Zastosowanie - Haggada

W czasie dzisiejszego wieczoru nasza grupa będzie odpowiedzialna za opowieść fragmentu Haggady. Inni nie zrobią tego lepiej od nas. Stańmy dzisiaj przed sobą jako przewodnicy w wierze. Tacy jacy jesteśmy. Duch Święty zatroszczy się, aby było to najlepszym, co mogło nas spotkać.

Nasz fragment Historii Zbawienia, który mamy opowiedzieć innym, to ten sam fragment z którym pracowaliśmy na poprzednim spotkaniu.

W ramach zastosowania tego spotkania porozmawiajmy teraz, w jaki sposób chcemy ją opowiedzieć (wszyscy mówimy? Kilka osób? Jedna?). Co wydaje nam się najważniejsze w historii do uwypuklenia? Chcemy przedstawić to jako opowieść? (“Dawno temu, około 2600 lat temu żył bardzo wierzący człowiek o imieniu….”) Co będzie wstępem? To nawet nie musi być opowieść werbalna! Pamiętamy, że oryginalnie Haggada angażowała i była skierowana do najmłodszych uczestników spotkania. Możemy zainscenizować jakiś dialog itd.

Nic nie narzucamy poza jednym aspektem - czasem opowieści. Ze względów organizacyjnych prosimy, aby opowieść naszej grupy zamknęła się bez wyjątków w 4 minutach.

Spotkanie 4. - Stare-Nowe

Wprowadzenie dla animatora

Spotkanie czwarte jest jednym z ostatnich punktów rekolekcji - stanowi zatem miejsce podsumowania. Obrazem, który chcemy, aby uczestnicy zabrali ze sobą ze spotkania, jest połączenie Starego i Nowego, które dokonywane jest przez świadomych wierzących. Służy temu prosta dynamika [materiały poligraficzne i “klipsy” będą dostarczone dla animatorów - na końcu konspektu znajdują się obrazy dla ustalenia kontekstu].

Wprowadzenie

Za nami wieczór sederowy - szczytowy punkt rekolekcji. Chcieliśmy przez kolację sederową doświadczyć głębokiej łączności Eucharystii i Sederu. Nie było to jednak jedyne “połączenie”, które chcieliśmy przeżyć! Całe nasze rekolekcje orbitują wokół trzech przestrzeni.

Informacja

Animator wyciąga na stół kartki z zapisanymi hasłami: Stary Testament, Nowy Testament, Seder, Eucharystia, Prorocy i Apostołowie.

Weszliśmy w te rekolekcje rozbudzając w sobie uważność i ciekawość. Spróbujmy zatem na tym spotkaniu “zbierać” to, co leży przed nami. Pierwsza przestrzeń, którą chcemy rozpatrzyć, to Seder-Eucharystia.

- Co w samym Sederze było dla mnie żywe?

- Jaka wartość płynie dla mnie z połączenia Seder-Eucharystia?

Nie gorszy niż…

Drugą przestrzenią, którą chcemy rozpatrzyć, są Prorocy-Apostołowie.

- [Pytanie do wszystkich] Gdzie ta przestrzeń była zauważalna na rekolekcjach?

To Haggada - wzajemnie opowiadaliśmy sobie o wielkich dziełach naszego Boga! Tym właśnie jest przecież bycie Apostołem. Stanęliśmy wszyscy razem obok Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela, Daniela, Ozeasza, Joela, Amosa, Abdiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza i Malachiasza… obok Szymona Piotra, Andrzeja, Jakuba, Jana, Filipa, Bartłomieja, Tomasza, Mateusza, Szymona Gorliwego, Jakuba syna Alfeusza i Judy… aby mówić, że Bóg jest dobry!

- Jak się czułem w roli opowiadającego Historię Zbawienia?

- Czym się różni dla mnie sytuacja, że opowiadaliśmy swoimi słowami od czytania z Pisma Świętego?

Otwórzcie notatnik na wstępie. Znajduje się tam deklaracja diakonii Ponad Murami, że tworzymy te rekolekcje z głęboką nadzieją, że Dobry Bóg pozwoli nam tutaj połączyć zasłuchanie w proroków i apostołów, i że tylko poprzez akt łączenia możemy przybliżyć się do Boga-Wspólnoty.

W ostatnim wierszu pierwszego akapitu brakuje kropki, prawda? To nasz celowy zabieg. Jeśli chcesz to dopisz tam po przecinku teraz swoje imię i/lubi zakończ kropką.

Informacja

Można nawiązać do zaproszeń na rekolekcje. Umieszczaliśmy cytaty, pytając, czy powiedział to ktoś z diakonii czy ktoś “mądry i sławny” (jak Benedykt XVI czy św. Teresa od Krzyża). Było to trudne doświadczenie dla wielu z nas, aby “pozwolić sobie” nawet na możliwość pomyślenia, że ktoś może pomylić nasze słowa z “kimś tak wielkim”.

- [dla tych, którzy wpisali] Jak się czujesz wpisując siebie w takie grono?

- [dla tych, którzy nie wpisali] Co by się musiało wydarzyć, abyś umiała/umiał się tam wpisać?

Klej

Trzecią przestrzenią jest Stary Testament i Nowy Testament. Medytowaliśmy dzisiaj obraz starca i młodzieńca. Relacja Stary-Nowy jest dla nas bardzo ważna. Jest w niej pokusa, aby odruchowo uznać, że “nowe jest lepsze! Po co zajmować się tym co stare?”

Przeczytajmy:

Po części bowiem tylko poznajemy, po części prorokujemy. Gdy zaś przyjdzie to, co jest doskonałe, zniknie to, co jest tylko częściowe. Gdy byłem dzieckiem, mówiłem jak dziecko, czułem jak dziecko, myślałem jak dziecko. Kiedy zaś stałem się mężem, wyzbyłem się tego, co dziecięce. Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno; wtedy zaś [zobaczymy] twarzą w twarz: Teraz poznaję po części, wtedy zaś poznam tak, jak i zostałem poznany. Tak więc trwają wiara, nadzieja, miłość - te trzy: z nich zaś największa jest miłość.

—1 Kor 13,9-13

- [Do wszystkich] Czy św. Paweł sugeruje, że będąc w NT wszystko jest już odkryte?

- Co to mi mówi?

Stary Testament nie jest o czymś zupełnie innym niż Nowy Testament. Podobnie życie na ziemi jako lud pielgrzymujący nie polega na czymś drastycznie innym niż bycie w niebie! Są ważne różnice, z których warto zdawać sobie sprawę - czy nie jest jednak tak, że jest znacznie więcej podobieństw, które nam “uciekają”? Widzimy i oglądamy to samo - tylko stopień, w jakim potrafimy to robić, jest inny (widzimy niejasno).

- Jakie znaczenie ma dla mnie ciągłość w wierze?

Przeczytajmy:

Przyszedł również do Nazaretu, gdzie się wychował. W dzień szabatu udał się swoim zwyczajem do synagogi i powstał, aby czytać. Podano Mu księgę proroka Izajasza. Rozwinąwszy księgę, natrafił na miejsce, gdzie było napisane: Duch Pański spoczywa na Mnie, ponieważ Mnie namaścił i posłał Mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, więźniom głosił wolność, a niewidomym przejrzenie; abym uciśnionych odsyłał wolnymi, abym obwoływał rok łaski od Pana. Zwinąwszy księgę oddał słudze i usiadł; a oczy wszystkich w synagodze były w Nim utkwione. Począł więc mówić do nich: «Dziś spełniły się te słowa Pisma, któreście słyszeli».

—Łk 4,16-21

- Jak Jezus łączy i zapewnia ciągłość?

Informacja

Animator wyciąga duży klips i bierze 6 kartek ze stołu składając je parami razem tak, aby powstała “broszurka” składająca się z 6 kartek. Składamy razem po dwie kartki “napisami do siebie” - “Stary Testament” i “Nowy Testament”, potem “Seder” i “Eucharystia” i na koniec “Prorocy” “Apostołowie”. Takie trzy pary układamy kolejno za sobą i dużym klipsem [“Jezusem”] łączy je razem wzdłuż dłuższej krawędzi.

- Co w mojej wierze “się rozdziela” i chciałbym, aby zostało połączone przez Jezusa?

Przeczytajmy:

Ponieważ Chrystus jest światłością narodów, obecny Sobór święty, w Duchu Świętym zgromadzony, pragnie gorąco oświecić wszystkich ludzi blaskiem Jego jaśniejącym na obliczu Kościoła, głosząc Ewangelię wszelkiemu stworzeniu. A że Kościół jest w Chrystusie niejako sakramentem, czyli znakiem i narzędziem wewnętrznego zjednoczenia z Bogiem i jedności całego rodzaju ludzkiego, przeto podejmując naukę poprzednich Soborów, pragnie on wyjaśnić dokładniej swoim wiernym i całemu światu naturę swoją i powszechne posłannictwo. Warunki naszej epoki nadają temu zadaniu kościoła szczególnie pilny charakter, chodzi o to, aby wszyscy ludzie złączeni dziś ściślej więzami społecznymi, technicznymi, kulturalnymi, osiągnęli pełną jedność również w Chrystusie.

—Lumen Gentium 1

Informacja

Animator wyciąga drugi duży klips [“Kościół”] i dodatkowo wzmacnia łączenie.

- Gdzie widzę, że Kościół łączy te przestrzenie?

Kościół jest “cały utkany” z łączenia! Na Mszy czytamy Stary i Nowy Testament. Ustrój Kościoła jest równocześnie hierarchiczny i synodalny. Kościół wzmacnia jednostkę i mówi o potrzebie osobistej relacji z Bogiem, ale w obrębie szerokiej wspólnoty itd.

Informacja

Animator wyciąga kilka małych klipsów i rozdaje każdemu z uczestników. Dodajemy je do dwóch istniejących.

- Jak ja łączę rzeczy w duchowości?

- Jakie rzeczy chciałbym łączyć?

Zanurzyć się w śmierci

Łączenie jest trudne! Trudno jest pozbyć się oceniania, pokusy wybierania i promowania. Ciężko mi widzieć siebie zarówno w młodzieńcu, jak i mędrcu na raz. Być może cały czas gdzieś czujemy imperatyw, aby “zająć stronę”. Co na to Jezus?

Przyjrzyjmy się ikonie:

- Co przedstawia ta ikona?

- Kim są osoby w wodzie Jordanu?

- Do czego nawiązuje kształt wody?

Chrystus w czasie chrztu w Jordanie łączy dzieje potopu [woda zmazuje grzech] ze “źródłem wody żywej”. Jordan jest zarówno grobem, jak i łonem. Łączy świat aniołów ze światem ludzi. Łączy początek swojej misji, ze śmiercią i zmartwychwstaniem, które nadejdzie. Jezus łączy życie i śmierć.

- Co to znaczy dla mnie zanurzyć się w śmierci Jezusa?

Potrzebujemy tego zanurzenia. Tylko ono może dać nam szansę na “zobaczenie inaczej świata”. Oddali pokusę “urządzania świata od początku” i może rozbudzić pragnienie zrozumienia czemu jest taki, a nie inny. Musimy umierać i powstawać do życia z Chrystusem! „Zbudź się, o śpiący, i powstań z martwych, a zajaśnieje ci Chrystus” (Ef 5, 14). W tym ubóstwie duchowym zdaje się, że jest umiejętność do łączenia.

Triduum

Niedawno zmarł człowiek, który napisał ponad 60 książek, 3 encykliki i 4 adhortacje. Był czas gdy prawdopodobnie miał największą wiedzę teologiczną wśród żyjących na ziemi. Jego ostatnie słowa to:

Kocham Cię Jezu!

—Benedykt XVI

Ta umiejętność upraszczania, wyciągania esencji jest dla nas niezbędna. Nie zależy nam, abyś z tych rekolekcji wyjechał z 20 stronami notatek. Zależy nam, abyś zabrał jedno zdanie, ale takie, które usłyszałeś od Boga.

Przed nami Triduum Paschalne. Czas gdzie będzie niewyobrażalnie więcej treści niż w czasie naszego spotkania.

- Czy Triduum jest jeszcze dla nas źródłem pytań?

- Na jakie moje pytanie odpowiedzią jest Triduum?

- Jak poprzez moje przeżywanie Triduum mogę mocniej kochać osobę obok mnie?

Zastosowaniem z tego spotkania niech będzie zanotowane dzisiaj jedno zdanie w notatniku. Autorem może być Izajasz, Jeremiasz, Jezus - jak najbardziej…. możesz też być to Ty. Nie podpisuj czyje to jest zdanie. To nie ma takiego znaczenia!

Drzwi Otwarte

Czas powstania konspektów:

Wiosna 2024 roku

Miejsce pierwszych rekolekcji:

Brenna, archidiecezja katowicka

Miejsce powstania konspektów:

Diecezja gliwicka

Grupa docelowa:

Rekolekcje otwarte dla dorosłych i dzieci

Opis rekolekcji:

Papież Franciszek mówi: «Jedność nie jest jak spadający z nieba cud, ale jest owocem cierpliwej i wytrwałej podróży». W obliczu podzielonego świata, Jedność staje się naszym największym wyzwaniem i zadaniem. To wyzwanie, przed którym stoimy zarówno jako wspólnota, jak i jako Kościół powszechny.

Spis konspektów spotkań w grupach

- Spotkanie 1. - Tak, jak sam zostałem poznany

- Wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Otwarta wiara

- Jezus jako Ten, który jest otwarty

- Otwartość a ciekawość

- Spotkanie 2. - Nadprzyrodzona otwartość

- Wprowadzenie dla animatora

- Wprowadzenie

- Dwie otwartości

- Nadprzyrodzona otwartość

- Effatha jako pre-sakrament

- Im dłużej patrzysz, tym więcej widzisz - podsumowanie

- Zakończenie - modlitwa

- Spotkanie 3. - Doświadczający

- Wprowadzenie dla animatora

- Odpowiedzialność

- Odwaga do rzeczy ważnych

- Pod powierzchnią

- Przełamanie się

- Doświadczanie

- Sensualność

- Połączone światy

- Modlitwa

- Spotkanie 4. - Prorokuj!

- Wprowadzenie dla animatora

- Włączenie? Połączenie?

- Obecność

- Zanurzenie

- Bez kadzidła

- Wyznanie

- Modlitwa

Spotkanie 1. - Tak, jak sam zostałem poznany

Wprowadzenie dla animatora

Pierwsze spotkanie grupowe pełni funkcję zapoznawczą i integrującą, jest łącznikiem pomiędzy pomiędzy pozostałymi punktami piątku - pogłębia treści z konferencji i podprowadza pod modlitwę wieczorną. Najważniejszym jego celem jest skonfrontowanie uczestników z tym, co oznacza otwartość w praktyce i podzielenie się tym, jakie wyzwania wiążą się z takim podejściem.

Na końcu tego konspektu znajdują się materiały do wydrukowania, które będą potrzebne w trakcie spotkania!

Wprowadzenie

Zaczynamy od modlitwy - forma według uznania animatora, ze szczególnym akcentem położonym na prośbę o otwartość na siebie nawzajem. Jeżeli jest potrzeba (uczestnicy którzy nie mają doświadczenia spotkań dzieleniowych w małej grupie) animator pokrótce przedstawia zamysł spotkań grupowych i omawia zasady. Zaczynamy od podzielenia się tym, co zrodziło się w nas podczas słuchania konferencji, zaczynamy od razu od zanurkowania i przeżywania treści rekolekcji. Otwartość wiąże się z odsłonięciem się i gotowością na bycie zranionym - w przestrzeni małej grupy właśnie to się wydarza, nie znamy się jeszcze, nie wiemy nic o sobie, ale chcemy wzbudzić w sobie otwartość na siebie nawzajem. Przy odpowiadaniu na poniższe pytania prosimy, żeby dana osoba się przedstawiła, jeżeli ktoś nie chce odpowiadać, niech tylko się przedstawi.

- Jakie treści z konferencji najbardziej rezonują z tym, co dzieje się ostatnio w moim życiu?

- Jaką perspektywę na przeżywanie tych rekolekcji nakreśliło mi to, co usłyszałem/łam?

- Czy mam w sercu szczególne pragnienie dotyczące tych rekolekcji?

Otwarta wiara

Maciej Biskup OP w jednym z wpisów wytłumaczył etymologię słowa “Kościół”:

Kościół bez serca to Kościół-twierdza, zamek warowny. Dosłownie to w języku polskim znaczy słowo „kościół”, które przyjęliśmy z czeskiego (kostel), a czeski od łacińskiego słowa castellum (twierdza). Tymczasem z greckiego (ekklesia) Kościół oznacza zwołanie ludu, który nie zamyka się w twierdzy, ale wychodzi do świata z otwartym sercem, by dalej zwoływać, jak sam został zwołany.

—”Kościół, który ma serce” z 24.06.2022

- Jakie jest moje doświadczenie Kościoła?

- Który obraz jest mi bliższy - Kościoła twierdzy czy Kościoła, który jest zwołaniem ludu wychodzącym do świata?

Kiedy Kościół został posłany przez Chrystusa na wszystkie strony świata, by zwoływać wszystkich do jego Imienia (Mk 16,15), zaczął się stykać z nowymi zwyczajami, nowymi kulturami, nowymi prądami myślowymi, które wykraczały poza wewnętrzny świat ówczesnego judaizmu, w którym zrodziło się chrześcijaństwo. Każde spotkanie było możliwością znalezienia punktów wspólnych, aby jak najprościej ukazać uniwersalność Jezusa wobec wszystkich (Wystąpienie Pawła na Areopagu - Dz 17,16-34). Środowisko nasiąkało nauką Apostołów, zaś nowi wyznawcy łączyli w sobie swoje dziedzictwo wraz z  dorobkiem Dobrej Nowiny. Widzimy w naszych czasach, że inkulturacja, czyli wejście Ewangelii w życie różnych ludów pozostawia dobre owoce, ale wymaga wytężonej pracy w “łączeniu światów”. Za przykład możemy podać różne Kościoły, które stworzyły własne zwyczaje na przestrzeni wieków:

Japonia

Ukryci chrześcijanie (Kakure-kirishitan) podczas dwóch wieków prześladowań (XVII-XVIIIw.), aby podtrzymać tradycję przeżywania Eucharystii, mimo braku prezbiterów, używali ryżu i sake do odprawiania Dziękczynienia na wspólnie zorganizowanych liturgiach. Aktualnie księża zamiast całować ołtarz, kłaniają się przed nim w wyrazie najwyższego szacunku.

Egipt

Chrześcijanie od pierwszych wieków używają symbolu ankh jako znaku życia, zmartwychwstania. Współcześnie pojawia się on na stułach prezbiterów oraz rękach wytatuowanych chrześcijan.

Widząc piękno różnych Kościołów, możemy zadać sobie pytanie: gdzie był zalążek tego bogactwa? Jednym z pierwszych protagonistów zdobywania ludzi dla Chrystusa był św. Paweł, nazywany Apostołem Narodów. Płynął wszędzie i do wszystkich, aby zdobyć wielu dla Ewangelii. Przyznaje się on, żeby zdobyć ludzi “stawał się wszystkim dla wszystkich” (1 Kor 9, 20-22). Aby być jedno z drugim, świadomie podejmował on wybór dostosowania się do drugiego, aby miał on poczucie bliskości i tworzącej się więzi.

- Jak często staram się wejść “w czyjeś buty” i słuchać drugiej strony? Co jest w tym dla mnie najtrudniejsze?

- Czy usłyszałeś w swoim życiu, że potrafisz słuchać lub “kogoś usłyszałeś”?

- Kiedy ostatnio zostałeś z kimś dłużej na przystanku autobusowym mimo, że tej osoby nie znasz tak dobrze? Kiedy zrobiłeś dla kogoś 2000 kroków zamiast 1000? (Mt 5,41)?

Jezus jako Ten, który jest otwarty

Jak widzimy, Kościół od początku był bardziej różnorodny, niż może nam się wydawać. Różne ruchy, wspólnoty, charyzmaty nadal przenikają się w nim oraz uzupełniają. Nie jest to jednak cecha charakterystyczna tylko dla współczesnego Kościoła, ponieważ podobnie sprawa miała się już z judaizmem w czasie, kiedy Pan Jezus nauczał. Przyjrzyjmy się teraz pokrótce różnym stronnictwom żydowskim, które wtedy istniały.

Informacja

Animator wyciąga plansze na środek, tak żeby każdy uczestnik spotkania widział.

Po przeczytaniu każdego z opisów animator zadaje pytania:

- Jakie refleksje zrodziły się we mnie po przeczytaniu opisów poszczególnych stronnictw?

- Co chrześcijaństwo przejęło od każdego z nich?

Pierwsi chrześcijanie podobnie jak saduceusze sami sprawowali Eucharystię, wierzyli w nieśmiertelność jak faryzeusze, tworzyli wspólnoty i mistykę na wzór esseńczyków, oraz uznawali istotę wolności osobistej jak zeloci. Otwartość i czerpanie od innych są wpisane w naszą wiarę przez samego Jezusa Chrystusa. Przypuszcza się, że niektórzy apostołowie byli przedstawicielami poszczególnych stronnictw - Ewangelia podaje nam na przykład informację o Szymonie, który miał przydomek “gorliwy” - po grecku zelotes, co może wskazywać na przynależność do zelotów, podobnie Judasz bywa zaliczany do tego grona. Jan Chrzciciel ze względu na pustelniczy sposób życia przez niektóre źródła uznawany jest za esseńczyka, tak samo jego uczniowie, którzy później poszli za Jezusem. Wiemy również, że Nikodem był faryzeuszem.

- Jakie widzę podobieństwa pomiędzy ówczesnymi stronnictwami, a dzisiejszym Kościołem?

Mesjasz chciał mieć w swoim najbliższym gronie przedstawicieli różnych poglądów! Jego otwartość na innych przejawiała się także w czasie wielu spotkań opisanych na kartach Ewangelii.

Przeczytajmy teraz kilka przykładowych fragmentów.

Informacja

Uczestnicy spotkania dobierają się w pary, każda dwójka dostaje jeden z poniższych fragmentów i zapoznaje się z nim w ciszy.

Pierwszy fragment:

Gdy Jezus dowiedział się, że do faryzeuszów dotarła wiadomość, iż gromadzi więcej uczniów i częściej chrzci aniżeli Jan – chociaż nie On sam chrzcił, tylko Jego uczniowie – opuścił Judeę i udał się znowu do Galilei. Musiał przejść przez Samarię. I przybył do miejscowości samarytańskiej, zwanej Sychar, położonej niedaleko posiadłości, którą przekazał Jakub swemu synowi Józefowi. Tam znajdowała się studnia Jakuba. Jezus, zmęczony przebytą drogą, usiadł obok studni, a było to około godziny szóstej.

Nadeszła wtedy kobieta – Samarytanka, aby zaczerpnąć wody. Jezus poprosił ją: „Daj Mi się napić”. Jego uczniowie natomiast poszli do miejscowości, aby kupić coś do jedzenia. Kobieta odparła jednak: „Jakże Ty, Żyd, możesz prosić mnie, kobietę samarytańską, o wodę?”. Żydzi bowiem nie utrzymują kontaktu z Samarytanami. Na jej słowa Jezus odpowiedział: „Gdybyś znała dar Boży, a także wiedziała, kim jest Ten, kto ci rzekł: «Daj Mi się napić», to byś Go poprosiła, a On dałby ci wody żywej”. Kobieta zawołała wtedy: „Panie, przecież Ty nie masz nawet czerpaka, a studnia jest głęboka. Skąd więc weźmiesz wodę żywą? Czyżbyś był większy od naszego ojca Jakuba, który dał nam tę studnię? Zresztą on sam z niej korzystał, jego synowie i trzody”. Wówczas Jezus oznajmił jej: „Każdy, kto pije tę wodę, nadal będzie odczuwał pragnienie. Kto natomiast napije się wody, którą Ja mu dam, już nigdy więcej nie będzie odczuwał pragnienia, gdyż woda, którą mu dam, stanie się w nim obfitym źródłem na życie wieczne”. Kobieta poprosiła więc: „Panie, daj mi takiej wody, abym już więcej nie odczuwała pragnienia i nie musiała przychodzić tutaj i czerpać”. Jezus więc polecił jej: „Idź, zawołaj swojego męża i przyjdźcie tutaj”. Ona zaś odparła: „Nie mam męża”. Na co Jezus rzekł: „Słusznie powiedziałaś: «Nie mam męża». Miałaś ich bowiem pięciu, a i ten, którego masz, nie jest twoim mężem. To powiedziałaś prawdziwie”. Wtedy kobieta zawołała: „Panie, widzę, że Ty jesteś prorokiem! Nasi przodkowie oddawali cześć Bogu na tej górze; wy zaś twierdzicie, że jedyne miejsce, gdzie należy Go czcić, znajduje się w Jerozolimie”. Jezus jej odrzekł: „Wierz mi, kobieto. Oto nadchodzi czas, że ani na tej górze, ani też w Jerozolimie nie będzie się już wielbiło Ojca. Wy czcicie to, czego nie znacie; my zaś oddajemy cześć Temu, kogo znamy. Zbawienie bowiem pochodzi od Żydów. Nadchodzi jednak godzina, a właściwie już jest, kiedy prawdziwi czciciele będą wielbili Ojca w Duchu i w prawdzie. Zresztą takich czcicieli pragnie sam Ojciec.Bóg jest duchem, stąd też ci, którzy Go wielbią, winni to czynić w Duchu i w prawdzie”. Wtedy kobieta odparła: „Wiem, że ma nadejść Mesjasz, czyli Chrystus. I gdy tylko On przybędzie, wszystko nam wyjaśni”. Jezus oznajmił jej wówczas: „To Ja nim jestem, Ja, który mówię do ciebie”.

—J 4,1-26

Drugi fragment:

Potem przybył do Jerycha i przechodził przez miasto. A pewien bogaty człowiek, imieniem Zacheusz, który był przełożonym celników, chciał zobaczyć Jezusa, kto to jest. Nie mógł jednak z powodu tłumu, gdyż był małego wzrostu. Pobiegł więc naprzód i wszedł na sykomorę, żeby Go zobaczyć, gdyż tamtędy miał przechodzić. A gdy Jezus przyszedł na to miejsce, spojrzał w górę i powiedział do niego: „Zacheuszu, zejdź! Pospiesz się, bo dziś muszę zatrzymać się w twoim domu”.Zszedł więc szybko i przyjął Go z radością. A wszyscy, widząc to, szemrali: „Poszedł w gościnę do grzesznika”. Zacheusz zaś stanął i powiedział do Pana: „Panie, połowę mego majątku daję ubogim, a jeśli na kimś coś wymusiłem, oddaję poczwórnie”. Wtedy Jezus powiedział do niego: „Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu, gdyż i ten człowiek jest synem Abrahama. Syn Człowieczy przyszedł przecież szukać i zbawić to, co zginęło”

—Łk 19,1-10

Trzeci fragment:

Jezus odszedł stamtąd i udał się w okolice Tyru i Sydonu. Pewna kobieta kananejska, która pochodziła z tych stron, wyszła Mu naprzeciw i głośno wołała: „Zmiłuj się nade mną, Panie, Synu Dawida! Zły duch bardzo dręczy moją córkę”. Ale On nie odezwał się do niej ani słowem. Uczniowie podeszli do Niego i prosili: „Odpraw ją, bo krzyczy za nami”. On odpowiedział: „Przecież zostałem posłany tylko do owiec, które zginęły z domu Izraela”. Ona jednak podeszła, pokłoniła się i prosiła: „Panie! Pomóż mi!”. Lecz On odpowiedział: „Nie wypada zabierać chleba dzieciom i rzucać go szczeniętom”. Ona zaś rzekła: „Tak, Panie! Ale i szczenięta zjadają resztki, które spadają ze stołu ich panów”. Wtedy Jezus powiedział: „Kobieto! Wielka jest twoja wiara! Niech więc ci się stanie tak, jak chcesz”. I w tej samej chwili jej córka została uzdrowiona.

—Mt 15,21-28

Po odczytaniu w ciszy każda para krótko opowiada o czym był jej fragment. Następnie animator zadaje pytania:

- Co łączy wszystkie te spotkania?

- W czym przejawiała się otwartość Jezusa wobec tych osób?

W kontakcie z innymi pochodzenie, profesja, czy płeć nie miały dla Jezusa żadnego znaczenia. Przede wszystkim dostrzegał człowieka, nie to, czym się zajmuje - bez względu na to, czy ktoś był rybakiem, celnikiem, setnikiem. Każdy miał w sobie potencjał, każdy był dla Niego w jakiś sposób interesujący, każdym był zaciekawiony.

Otwartość a ciekawość

Ciekawość jest nierozerwalnie związana z otwartością. Bóg nie tylko jest zafascynowany każdym z nas, On sam jest Tym, który intryguje - ukazuje się w płonącym krzewie, słupie ognia czy obłoku, Jezus swoją osobą budzi zainteresowanie i zdziwienie.

- Co mnie osobiście najbardziej intryguje w Bogu?

- Ile jest jeszcze we mnie ciekawości na temat tego, jaki On jest?

- Jakie jest moje doświadczenie tajemnicy, która pociąga?

Czasami przyjmujemy w naszej wierze, że coś już jest na tyle oczywiste, osłuchane, że przestaje rodzić się w nas potrzeba zadawania pytań. Podobnie z nastawieniem względem ludzi wokół, znamy kogoś na wylot i zakładamy, że niczym już nas nie zaskoczy, lub z góry uznajemy, czego możemy się po kimś spodziewać. Kluczem do otwartości jest ciekawość drugiej osoby i tego, co może sobą wnieść do naszego życia.

- Co mi pomaga w byciu otwartym?

- Jak często okazuję innym swoje zainteresowanie?

- Co najczęściej fascynuje mnie w innych ludziach?

Przeczytajmy na koniec:

Ten fragment pochodzi z końcówki Hymnu o miłości św. Pawła - na ten moment nie jesteśmy w stanie ani doskonale kochać, ani w pełni poznać czy zrozumieć drugiego człowieka. Jednak nie oznacza to, że nie powinniśmy się starać. Za chwilę udamy się na modlitwę wieczorną - nie zakładajmy od razu, co chcemy, żeby się na niej zadziało, w miarę możliwości postarajmy się wyzbyć oczekiwań i po prostu mieć w sobie otwartość na to, co Bóg chce nam przekazać. Zatrzymajmy się i wzbudźmy w sobie ciekawość skierowaną zarówno na Tego, przed Którym staniemy, jak i na ludzi razem z którymi będziemy się modlić. Dajmy się zaskoczyć.

—1 Kor 13,12

Spotkanie 2. - Nadprzyrodzona otwartość

Wprowadzenie dla animatora

Na tym spotkaniu chcemy wejść głębiej w temat otwartości. Pokazać dwa jej typy: otwartość humanistyczną oraz otwartość nadprzyrodzoną, która jest treścią nabożeństwa Effatha, które to przeżyjemy w dniu dzisiejszym. Spotkanie ma przede wszystkim przygotować uczestników do zrozumienia i przeżycia tego momentu rekolekcji. Na tym spotkaniu chcemy też zachęcić uczestników do zwrócenia uwagi, że otwartość humanistyczna dopełniona nadprzyrodzoną tworzą całość, dzięki której mamy zdolność do karmienia się tym, co już znamy, na wpatrywanie się głębiej i dostrzeganie rzeczy z inną jakością patrzenia.

Wprowadzenie

Za nami wiele ciekawych treści. Mówiliśmy o rozszerzaniu serca, o Bogu który inspiruje, o otwartości Jezusa, byliśmy na modlitwie wieczornej, gdzie mogliśmy w jakimś sensie wcielić się w Nikodema, wysłuchaliśmy konferencji Ariela. Podzielmy się tym, co do tej pory:

- Jak wczorajsza modlitwa wpłynęła na moją duchowość?

- Co poruszyło mnie w konferencji Ariela?

- Czym dla mnie jest nadprzyrodzona otwartość?

Mówiliśmy wczoraj sporo o otwartości na świat, o otwartości na siebie nawzajem, na Boga; o ciekawości, jaką warto wzbudzać raz po raz na nowo. Dziś chcemy przyjrzeć się otwartości trochę głębiej.

Informacja

Chodzi nam tutaj o otwartość ludzką, taką jak pojmujemy ją intuicyjnie, otwartość rozumową. W następnej części konspektu omawiana jest otwartość nadprzyrodzona, taka która nie płynie z człowieka i jego woli posiadania postawy otwartości względem czegoś, ale od Boga, który otwiera nas w sposób głębszy i pełniejszy.

Dwie otwartości

Pochylmy się nad otwartością jeszcze raz i zobaczmy, że można ją podzielić (a właściwie rozszerzyć) na dwa zjawiska. Pierwszym z nich jest otwartość humanistyczna - przewinęła się ona wczoraj wiele razy. Wiemy, że jest postawą, którą należy pielęgnować i o którą należy dbać.

Informacja

W tym miejscu animator rozdaje uczestnikom ankietę (dołączoną do konspektu). Pytania z ankiety pochodzą z Raportu o Kościele (który został opublikowany w 2023 roku). Pytania dotyczą różnych aspektów życia Kościoła, które często są obiektem przekłamań, niedomówień, czy wręcz kłamstw. Rzeczywistość czasami wygląda o wiele bardziej pozytywnie, niż byśmy się tego spodziewali. Animator powinien zapoznać się z pytaniami oraz odpowiedziami przed rozpoczęciem spotkania, aby wyniki ankiety nie były dla niego samego zaskoczeniem. Po przeprowadzeniu ankiety animator pokazuje prawdziwe odpowiedzi (wykresy dołączone do konspektu), które najprawdopodobniej w grupie dzieleniowej także będą dużym zaskoczeniem. Na wykresach ukazane są wyniki jednej ze wspólnot w Knurowie, w której ten sam warsztat został przeprowadzony kilka miesięcy temu, oraz oznaczenia, które odpowiedzi są prawidłowe. Celem tego ćwiczenia jest pokazanie, że chociaż jesteśmy członkami Kościoła, często wiemy o nim bardzo niewiele, a nasza wiedza w wielu elementach nie jest pełna.

Jak myślisz, jak przez ostatnie 20 lat zmieniła się liczba osób deklarujących się jako regularnie praktykująca?

1. Zwiększyła się o 10%

2. Zmniejszyła się o 20%

3. Zmniejszyła się o 33%

4. Zmniejszyła się o 50%

Jak myślisz, jak zmieniła się w ciągu ostatnich 25 lat liczba wspólnot katolickich w Polsce?

1. Jest podobna

2. Zmniejszyła się o 25%

3. Zmniejszyła się o połowę

4. Zwiększyła się o 50%

Jak myślisz,ile wolontariuszy w kraju jest zaangażowana w organizacje kościelne?

1. 25%

2. 50%

3. 75%

4. 90%

- Co zaskoczyło mnie w tym ćwiczeniu?

- Jak patrzy mi się na Kościół, który wygląda w rzeczywistości być może lepiej niż w moich przekonaniach?

- Która przestrzeń mojego życia potrzebuje tego warsztatu obecnie?

Otwartość humanistyczna, ściśle wiąże się z gotowością na rzeczy nowe, niezbadane. Człowiek otwarty jest przygotowany do ciągłego “testowania” swoich przekonań. Jak mogliśmy zauważyć w ankiecie, aspekty naszego życia, które były dla nas naturalne, dobrze znane, nie zawsze są oczywiste, a nasza wiedza z czasem może się przedawnić i potrzebować świeżego spojrzenia.

W ankiecie mogliśmy zauważyć zaledwie jeden z rodzajów weryfikacji naszej wiedzy i przekonań, a mianowicie przekształcenie naszego pesymizmu i braku pasji w nowe, świeże spojrzenie na rzeczywistość. Kiedy odwrócimy sytuację podaną w ankiecie zauważymy, że przesadny optymizm i nadmierne oczekiwania (kiedy spodziewamy się fajerwerków) także mogą zostać zweryfikowane przez rzeczywistość w dość wyraźny sposób.

Życie duchowe składa się z obu tych aspektów, warto, aby ten warsztat pomógł nam to sobie przyswoić. Aby pokazać drugi aspekt weryfikacji naszych przekonań, zwróćmy uwagę na historię wodza Naamana:

Przeczytajmy:

Naaman, wódz wojska króla Aramu, miał wielkie znaczenie u swego pana i doznawał względów, ponieważ przez niego Pan spowodował ocalenie Aramejczyków. Lecz ten człowiek - <dzielny wojownik> - był trędowaty. Kiedyś podczas napadu zgraje Aramejczyków zabrały z ziemi Izraela młodą dziewczynę, którą przeznaczono do usług żonie Naamana. Ona rzekła do swojej pani: «O, gdyby pan mój udał się do proroka, który jest w Samarii! Ten by go wtedy uwolnił od trądu».Naaman przyjechał więc swymi końmi i swoim powozem, i stanął przed drzwiami domu Elizeusza. Elizeusz zaś kazał mu przez posłańca powiedzieć: «Idź, obmyj się siedem razy w Jordanie, a ciało twoje będzie takie jak poprzednio i staniesz się czysty!» Rozgniewał się Naaman i odszedł ze słowami: «Przecież myślałem sobie: Na pewno wyjdzie, stanie, następnie wezwie imienia Pana, Boga swego, poruszywszy ręką nad miejscem [chorym] i odejmie trąd. Czyż Abana i Parpar, rzeki Damaszku, nie są lepsze od wszystkich wód Izraela? Czyż nie mogłem się w nich wykąpać i być oczyszczonym?» Pełen gniewu zawrócił, by odejść. Lecz słudzy jego przybliżyli się i przemówili do niego tymi słowami: «Gdyby prorok kazał ci spełnić coś trudnego, czy byś nie wykonał? O ileż więc bardziej, jeśli ci powiedział: Obmyj się, a będziesz czysty?» Odszedł więc Naaman i zanurzył się siedem razy w Jordanie, według słowa męża Bożego, a ciało jego na powrót stało się jak ciało małego dziecka i został oczyszczony.

– 2 Krl 5,1-4.9-14

- Które przejawy łaski Boga są dla mnie “zbyt zwyczajne”? Gdzie zdarza mi się oczekiwać fajerwerków?

- Jak wygląda moja otwartość na rzeczy, które już duchowo znam?

- Jak wygląda moja otwartość względem Eucharystii / sakramentu pokuty i pojednania?

Informacja

To jest dobry moment na świadectwo dotyczące obu aspektów otwartości na nową wiedzę. W życiu duchowym każdego z nas zdarzyły się sytuacje, kiedy nasze przekonania napotkały na nową wiedzę lub okoliczności, które nas wzbogaciły w sposób, którego się nie spodziewaliśmy, lub który wydawał nam się zbyt normalny. Świadectwo będzie dobrym zakończeniem tego modułu i przejściem do kolejnego.

Otwartość zaczyna się od stanięcia w Prawdzie z samym sobą i zobaczenia, gdzie w tym momencie się duchowo znajduję. Wymaga to spojrzenia w siebie, jaki jest mój bagaż, który duchowo ze sobą niosę. Często zdarza się, że nasza tęsknota opiera się na wybranym aspekcie przeszłości, który z czasem nabrał wyidealizowanej formy. Łatwo nam wtedy stracić z oczu to, gdzie jesteśmy w tej chwili i zamknąć się na to, co tu i teraz, na to co jest prawdziwe. Ta tęsknota dotyczy także naszej duchowej codzienności, ponieważ sakramenty także mogą paść ofiarą “spowszednienia”. Kiedy jednak otworzymy oczy i pozwolimy ubogacić się codziennością, dostrzeżemy, że msza Święta prowadzona przez charyzmatycznego księdza z drugiego końca świata, to sakrament, na którym łaska i błogosławieństwo Boże rozlewa się w dokładnie taki sam sposób, jak msza prowadzona przez księdza w małym, wiejskim kościele.

Nadprzyrodzona otwartość

Dzisiaj weźmiemy udział w nabożeństwie Effatha, które skupione jest wokół zupełnie innego rodzaju otwartości, niż ta, o której mówiliśmy przed chwilą. Nabożeństwo Effatha jest elementem przygotowania do chrztu przez katechumenów. Podczas tego obrzędu błogosławi się uszy (na znak dokładniejszego słuchania Słowa Bożego) i usta (na znak posłania głoszenia Ewangelii) katechumenów. Podczas tego obrzędu odczytujemy fragment z Ewangelii wg św. Marka o uzdrowieniu głuchoniemego.

Przeczytajmy:

Znowu opuścił okolice Tyru i przez Sydon przyszedł nad Jezioro Galilejskie, przemierzając posiadłości Dekapolu. Przyprowadzili Mu głuchoniemego i prosili Go, żeby położył na niego rękę. On wziął go na bok, osobno od tłumu, włożył palce w jego uszy i śliną dotknął mu języka;a spojrzawszy w niebo, westchnął i rzekł do niego: «Effatha», to znaczy: Otwórz się! Zaraz otworzyły się jego uszy, więzy języka się rozwiązały i mógł prawidłowo mówić. [Jezus] przykazał im, żeby nikomu nie mówili. Lecz im bardziej przykazywał, tym gorliwiej to rozgłaszali. I pełni zdumienia mówili: «Dobrze uczynił wszystko. Nawet głuchym słuch przywraca i niemym mowę».

—Mk 7,31-37

Jezus uzdrawia głuchoniemego. Mimo że we fragmencie pada wyrażenie “głuchym słuch przywraca i niemym mowę”, to pamiętajmy, że tak naprawdę Jezus wprowadza uzdrowionego w zupełnie inny świat.

Na dodatek robi to z właściwą sobie delikatnością i wyczuciem, używając takich wrażeń, które są codziennością głuchoniemego - dotyk, ciepło, spojrzenie, westchnienie. Co więcej, zabrał go “osobno od tłumu”, w miejsce, które nie przytłoczy dźwiękami(!). Do tej pory nie istniała w życiu uzdrowionego rzeczywistość dźwięków, co więcej, jeśli nie mógł słyszeć, to świat języka mówionego był mu zupełnie obcy. Za pewne porozumiewał się z otoczeniem migowo, jednak był wykluczony ze znacznej części życia, które działo się niejako obok niego. Jezus nie “przywraca” temu człowiekowi słuchu, on wpuszcza w jego życie i nową rzeczywistość - nadaje mu słuch, wręcza go, uczy całe ciało, jak to jest słyszeć, wprowadza coś spoza dotychczasowego świata. Do tej pory rzeczy miały kolory, zapachy, smaki, teraz nabrały dźwięku. Zmysł słuchu daje nam orientację w przestrzeni, słyszymy hałasy z daleka, orientujemy się na odległość, że coś się dzieje, właśnie za pomocą słuchu. Jezus rozszerza postrzeganie uzdrowionego o rzeczy niewyobrażalne, przekraczające jego doświadczenie. Jezus wchodzi tam, gdzie człowiek nie może się otworzyć bardziej - przecież głuchoniemy używał każdego innego zmysłu, żeby radzić sobie w świecie, robił co mógł, nic więcej sam nie mógł zrobić - nowy wymiar został mu dany.

Jednak, nie tylko o tym mówi ten fragment. Przeczytajmy komentarz:

Ale wszyscy wiemy, że zamknięcie się człowieka, jego izolacja, nie zależy jedynie od narządów zmysłów. Istnieje zamknięcie wewnętrzne, które odnosi się do głębokiego centrum osoby, tego, co Biblia nazywa „sercem”. To jest to, co Jezus przyszedł „otworzyć”, wyzwolić, aby uzdolnić nas do przeżywania w pełni więzi z Bogiem i innymi. Dlatego właśnie powiedziałem, że to małe słowo „effatha – otwórz się”, zawiera w sobie całą misję Chrystusa. Stał się On człowiekiem, aby człowiek, który stał się wewnętrznie głuchy i niemy z powodu grzechu, był w stanie usłyszeć głos Boga, głos Miłości, która przemawia do jego serca, i aby nauczył się w ten sposób mówić ze swojej strony językiem miłości, komunikowania się z Bogiem i z innymi. Z tego powodu słowo i gest „effatha” zostały włączone do obrzędu Chrztu świętego, jako jeden ze znaków, wyjaśniających jego znaczenie: kapłan, dotykając ust i uszu osoby nowo ochrzczonej, mówi „Effatha”, modląc się, aby mogła ona zaraz słuchać Słowa Bożego i wyznawać wiarę. Przez chrzest osoba ludzka zaczyna, jeśli można tak powiedzieć, „oddychać” Duchem Świętym, tym samym, którego Jezus wezwał od Ojca z tym głębokim westchnieniem, aby uzdrowić głuchoniemego.

—Benedykt XVI, Rozważanie na Anioł Pański (z dnia 09.09.2012)

Spotkanie między Jezusem i głuchoniemym dzieje się nieustannie. Możemy w tej sytuacji zobaczyć nas - duchowo głuchych i niemych z powodu grzechu, możemy spotkać Jezusa, który bierze nas na bok, osobno od tłumu, odzywa się do nas najbliższym dla nas przekazem i wprowadza nową przestrzeń, nową jakość, która dostępna jest w sposób nadprzyrodzony, nadany przez Boga, który tego otwarcia dokonuje.

- Która przestrzeń mojego życia została otworzona przez Boga? Jak wyglądały pierwsze momenty nowej rzeczywistości?

Otwartość nadprzyrodzona dopełnia otwartość humanistyczną. Jest też czymś, co nas przekracza, i czego jako ludzie nie jesteśmy w stanie wykrzesać z siebie sami.

Effatha jako pre-sakrament

Intuicją Kościoła jest, że otwartość dopełniona w ten sposób powinna poprzedzić sakrament - ten pierwszy, ale i każdy kolejny. Przyjrzyjmy się jak wygląda bezpośrednie przygotowanie do sakramentu chrztu osób dorosłych i w jakim kontekście pojawia się obrzęd Effatha.

Informacja

Animator wyjmuje kartki z nazwami trzech obrzędów - Nadania oraz oddania symbolu wiary, Effatha, Wybór chrześcijańskiego imienia, dodatkowo hasło “katechizacja” i “chrzest”, jako początek i koniec procesu. Powinny być one na osobnych rozciętych kartkach. Animator krótko tłumaczy na czym polega dany obrzęd (opisy załączone są do konspektu). Zadaniem uczestników jest ułożyć je w kolejności, w jakiej uważają, że występują po sobie te obrzędy.np. katechizacja -> effatha -> nadanie imienia -> oddanie symbolu wiary -> chrzest. Prawidłowa kolejność to: katechizacja -> oddanie symbolu wiary -> effatha -> nadanie imienia -> chrzest. Celem tego ćwiczenia jest pokazanie, że w tym procesie najpierw dzieje się poznanie racjonalne, które wymaga ludzkiej otwartości - Katechumeni najpierw poznają Credo, uczą się go, w sposób świadomy przepracowują w głowie jego treść, wyznają je podczas obrzędu oddania symbolu wiary. Potem następuje Effatha i dopełnienie otwartością nadprzyrodzoną, to z kolei prowadzi do nadania imienia, a więc zaznaczenia pewnej zmiany w tożsamości człowieka, a finalnie chrztu.

OBRZĘD ODDANIA SYMBOLU WIARY

NADANIE IMIENIA

EFFATHA

KATECHIZACJA

CHRZEST ŚWIĘTY

- Jakie myśli wzbudza we mnie taka kolejność tych obrzędów?

Im dłużej patrzysz, tym więcej widzisz - podsumowanie

Pełna otwartość (humanistyczna dopełniona nadprzyrodzoną) jest nam potrzebna, żeby stawać w prawdzie ze światem i przyjmować go w pełni. Potrzebna jest nam także, aby umieć patrzeć niejednokrotnie w to co, znane, osłuchane i raz po raz widzieć coraz więcej. Potrzeba nam wyrwania się ze schematu, że inspirować nas mogą tylko rzeczy nowe. W naszym sercu dokonywać się powinna Effatha za każdym razem kiedy przyjmujemy tak znane nam sakramenty. Nawet najbardziej odkrywcze kazanie nic nam nie da, jeśli nie mamy w sobie otwartości na Bożą codzienność. To nie nowe musi inspirować, nie nowy serial, nowy produkt, czasem lepiej jest się wpatrywać, ale z otwartością, która jest nam dana, bo im dłużej patrzymy, tym więcej widać.

Zakończenie - modlitwa

Proponujemy na koniec pomodlić się modlitwą św. Teresy:

Niech nic cię nie smuci,

niech nic cię nie przeraża.

Wszystko mija,

lecz Bóg jest niezmienny.

Cierpliwością osiągniesz wszystko,

a temu, kto posiadł Boga, niczego nie braknie.

Bóg sam wystarczy.

Modlitwa ta ma podkreślić wyraz tego, że chcemy poszukiwać w głąb, w tym co znane - Bóg sam wystarczy, Bóg jest niezmienny.

Spotkanie 3. - Doświadczający

Wprowadzenie dla animatora

To ostatnie grupowe bezpośrednio przed sederem. Jego celem jest nas jak najlepiej przygotować do przeżycia go w łączności z Eucharystią. Nie chcemy przekazywać intelektualnej refleksji o znaczeniu gestów i słów - koncentrujemy się na uczestnictwie i doświadczeniu. Seder i co za tym idzie Eucharystia są angażujące - nasz czas, nasze ciało, nasze zmysły, nasze serce. Są osoby, które jedząc śniadanie czytają gazetę, odpowiadają na wiadomości i wyskakują do pokoju obok wywiesić pranie - da się tak spożywać posiłki. Nie tak jednak spożywa się seder i Eucharystię. Siedzenie przy stole może być angażujące, sprawia, że cały świat sprowadza się do tej przestrzeni tu i teraz, czas płynie inaczej - o to chodzi! Spotkanie zawiera aż trzy dynamiki. To po to, aby ćwiczyć, doświadczać bardziej niż się uczyć. Praktykujmy, dotykajmy, smakujmy. Nie na niby, nie w formie syntetycznych warsztatów, ale realnie. Te dynamiki są treścią, a nie przerywnikiem w celu utrzymania koncentracji.

Odpowiedzialność

Jesteśmy po przeżyciu Effathy. Zacznijmy od podzielenia się refleksjami w tym temacie:

- Jak przeżyłem nabożeństwo Effathy? Czym jest dla mnie nadprzyrodzona otwartość?

Jesteśmy świadkami ważnych zmian w naszym Kościele. Papież Franciszek zwołał synod pod hasłem „Ku Kościołowi synodalnemu: komunia, uczestnictwo misja”. Papież stara się nam przekazać coś ważnego o naszym rozumieniu swojej roli we wspólnocie. To co opowiada zdaje się czasami napotkać opór i zamkniętość ze strony wierzących. Spróbujmy w takim razie z otwartością pochodzącą z wysoka przeczytać w jaki sposób papież nas na tę drogę zapraszał:

My, pasterze, idziemy z ludem, czasem na przedzie, czasem pośrodku, czasem z tyłu. Dobry pasterz musi się poruszać w ten właśnie sposób: z przodu, aby prowadzić stado, w środku, aby zachęcać do drogi i nie zapomnieć zapachu stada, z tyłu, bo lud też ma swój „dobry węch”.

—Papież Franciszek 18 września 2021

- Co w praktyce taka wizja wspólnoty oznacza dla mnie?

- Jak się czuję z taką wizją Kościoła?

Odwaga do rzeczy ważnych

Dobrze jest być prowadzonym gdy ufa się temu kto prowadzi. Odkrywamy jednak, że nie to jest naszym wyłącznym powołaniem. Effatha “nie jest po to”, aby być bardziej otwartym na słuchanie poleceń. To my bierzemy odpowiedzialność za obieranie kierunku (synodalność)!

Zapraszając na rekolekcje opublikowaliśmy materiały przygotowane na zasadzie zestawienia dwóch tekstów - wersji zmienionej przez nas oraz tekstu oryginalnego. Chcieliśmy w ten sposób uchwycić skoncentrowanie się na zmianie jaka może się dokonać z odpowiednią otwartością serca. Wróćmy do kilku tych przykładów.

Informacja

Animator wyciąga karty i rozkłada na stole.

- Jeśli miałbyś/miałabyś wybrać jedną kartę pokazującą zmianę, która jest dla Ciebie ważna to którą wybierzesz?

- Dlaczego to jest dla Ciebie ważne?

Moglibyśmy przed chwilą wyciągnąć 100 kart zamiast kilku albo wybrać 10 kart zamiast jednej. Nie zrobiliśmy tego. Jest w tym jakieś uzasadnienie?

Co czasami się dzieje gdy wybieramy możliwości wyboru do 100? Co może się stać gdy wybieramy 10 kart?

Nie chodzi o to, że nie chcemy zająć się 10 rzeczami. Chodzi o to że chcemy zająć się na pewno jedną zanim zajmiemy się dziesiątą. Trzeba odwagi, aby zdecydować co jest ważne i zgodzić się, że będzie to krótka lista. Inaczej nastąpi inflacja ważności - gdy wszystko jest ważne nic nie jest. Jest ryzyko też w drugą stronę apatii - nie wiem czy przeczytałem wszystkie karty z miliona więc dopóki nie przeczytam wszystkich to nie zdecyduje się na żadną. Spróbujmy sobie na tym spotkaniu pomóc w poszukiwaniu mądrej drogi.

Przeczytajmy:

Święty Lud Boży ma udział także w proroczej funkcji Chrystusa, szerząc żywe o Nim świadectwo przede wszystkim przez życie wiary i miłości i składając Bogu ofiarę chwały, owoc warg wyznających imię Jego.

—Lumen Gentium 12

- W jaki sposób mam udział w czymś co jest dla mnie ważne w duchowej sferze?

- Za co biorę odpowiedzialność?

Pod powierzchnią

Wybór przez każdego z nas za co bierze odpowiedzialność i co dla niego jest ważne jest kluczowe, aby być gotowym na zanurzenie się i dotknięcie czegoś co jest głębiej. Przygotowujemy się dzisiaj przez cały dzień do tego.

Zróbmy jeszcze jedno ćwiczenie, a niech wprowadzi nas do niego abp. Fulton Sheen:

Nasz Pan miał boskie poczucie humoru, ponieważ objawił, że cały wszechświat jest sakramentalny. Sakrament, w szerokim sensie tego słowa, łączy w sobie dwa elementy: jeden widzialny, drugi niewidzialny; jeden, który można zobaczyć lub usłyszeć, którego można spróbować albo dotknąć; i drugi - niewidzialny dla oczu. Jest jednak między tymi elementami pewien związek albo wspólna znaczeniowa przestrzeń, która je łączy. Słowo mówione jest rodzajem sakramentu, ponieważ jest w nim zarówno coś materialnego, co da się wychwycić uchem, jak coś duchowego, czyli znaczenie słowa. Koń słyszy opowiedziany dowcip tak samo jak człowiek. Można nawet przyjąć, że słyszy wypowiadane słowa lepiej. Różnica polega na tym, że gdy człowiek usłyszy dowcip, najczęściej się roześmieje, a gdy koń go usłyszy - nie wybuchnie końskim śmiechem. Jest tak dlatego, że koń słyszy tylko materialną część “sakramentu”, to znaczy dźwięk, podczas gdy człowiek odbiera również tę niewidzialną albo duchową, czyli sens słów.”

—abp Fulton J. Sheen “Sakramenty”

Informacja

Animator wyciąga karty dixit i rozkłada na stole. Jest ich o kilka więcej niż uczestników spotkania. Następnie opowiada zasady dixita: trzeba wybrać w myśli swoją kartę i wymyślić do niej takie skojarzenie które nie będzie nazbyt oczywiste by wszyscy nie zgadli, ale nie będzie też tak nietypowe, aby nikt nie odgadł.

Uczestnicy dzielą się skojarzeniem, a reszta próbuje odgadnąć co to za karta.

- W jaki sposób podawanie tego skojarzenia łączy się z wprowadzeniem abp. Sheena i naszym tematem?

- Czym w życiu wspólnoty byłoby podanie zbyt prostego skojarzenia?

- Czym w życiu wspólnoty byłoby podanie skojarzenia którego nikt nie odgadnie?

Podanie zbyt oczywistego skojarzenia to najprawdopodobniej minięcie się z głębią, powiedzenie czegoś powierzchownego. Podanie skojarzenia którego nikt nie odgadnie nie buduje wspólnoty tak jak by mogło. Jako wspólnota wierzących jesteśmy nieustannie “rozpięci” pomiędzy tymi dwoma punktami starając się szukać naszego wspólnego wzrostu.

- W jakich miejscach czuję, że dotykam czegoś co ważne i głębokie? Kiedy odkryłem/odkryłam to miejsce?

Przełamanie się

Piękny plan rysuje się nam na spotkaniu - mamy być otwarci na nowe spojrzenie, zasłuchani w Papieża który zachęca nas do uczestnictwa, wybierający to co dla nas jest ważne i głębokie! Czemu patrząc przez okno zdaje się że niewiele z nas w ten sposób żyje?

Przeczytajmy:

Jako dobrzy szafarze różnorakiej łaski Bożej służcie sobie nawzajem tym darem, jaki każdy otrzymał. Jeżeli kto ma [dar] przemawiania, niech to będą jakby słowa Boże. Jeżeli kto pełni posługę, niech to czyni mocą, której Bóg udziela, aby we wszystkim był uwielbiony Bóg przez Jezusa Chrystusa. Jemu chwała i moc na wieki wieków! Amen.

—1 P 4,10-11

- Do kogo mówi św. Piotr?

- Do czego zachęca Cię ten fragment?

Jesteśmy powołani do wychodzenia na głębie i do odważnego stawania się dla samych siebie drabiną do wzrostu. Wiara domaga się maksymalizmu, decyzji uczynienia jest czymś ważnym (tak naprawdę ważnym). To kwestia przełamania się (lub jak kto woli nawrócenia).

Przeczytajmy:

“Jezus nie chce niczego od nas. On chce nas”

—ks. Franciszek Blachnicki

To dobre podsumowanie zmiany na którą Kościół (i Jezus) czeka.

To się może wydarzyć poprzez cud. Najczęściej się jednak nie wydarza w ten sposób, ale to nic złego - można inaczej. Wychodzenie na głębie i koncentrację na tym co ważne można ćwiczyć. Codziennie, konsekwentnie.

- Co by mi pomogło co mogliby zrobić inni, abym nie wpadał w płytkość?

- Co możemy zrobić, aby dawać sobie nawzajem siłę nośną w Kościele?

Doświadczanie

Celem naszych rekolekcji jest przeżycie Eucharystii. Takiej “zwykłej”. To punkt szczytowy naszego spotkania. Chcemy jednak zrobić to z jak największą otwartością, świadomością, aby było to dla nas realne doświadczenie, aby zejść pod powierzchnię o centymetr dalej niż do tej pory.

Kto odprawia Mszę Świętą, kto sprawuje Eucharystię? Odpowiedź wydaje się prosta: kapłan! W naszych kościołach widzimy przecież kapłana stojącego przy ołtarzu. Wiele razy ktoś nas pyta: który ksiądz dzisiaj odprawiał? – i odpowiadamy, podając jego imię czy nazwisko. Jednak szukając odpowiedzi na postawione pytanie, trzeba odwołać się do teologicznej refleksji nad liturgią. Katechizm Kościoła Katolickiego mówi, że liturgię celebruje cała wspólnota, Ciało Chrystusa zjednoczone ze swoją Głową, czyli Chrystusem. Odnosi się to również do Eucharystii. Celebracja Eucharystii jest także czynnością Chrystusa i Kościoła, celebruje ją cała wspólnota.

—ks. Jan Miazek

- Na ile takie myślenie o Eucharystii weszło także do mojego serca i umysłu?

Przypomnijmy sobie cztery sposoby obecności Boga w Eucharystii:

Aby urzeczywistnić tak wielkie dzieło, Chrystus jest obecny zawsze w swoim Kościele, zwłaszcza w czynnościach liturgicznych. Jest obecny w ofierze Mszy świętej tak w osobie celebrującego, gdyż „Ten sam, który kiedyś ofiarował siebie na krzyżu, obecnie ofiaruje się przez posługę kapłanów”, jak zwłaszcza pod postaciami eucharystycznymi. Jest obecny swoją mocą w sakramentach, tak że gdy ktoś chrzci, sam Chrystus chrzci. Jest obecny w swoim słowie, bo gdy w Kościele czyta się Pismo święte, On sam przemawia. Jest obecny, gdy Kościół modli się i śpiewa psalmy, gdyż On sam obiecał: „Gdzie są dwaj albo trzej zebrani w imię moje, tam jestem pośród nich” (Mt 18,20).

W tak wielkim dziele, przez które Bóg otrzymuje doskonałą chwałę, a ludzie doznają uświęcenia, Chrystus zawsze łączy z sobą swoją umiłowaną Oblubienicę, Kościół, który wzywa swego Pana i przez Niego oddaje cześć wiecznemu Ojcu.

Słusznie zatem uważa się liturgię za wypełnianie kapłańskiej funkcji Jezusa Chrystusa. W niej przez znaki dostrzegalne wyraża się i w sposób właściwy dla poszczególnych znaków dokonuje uświęcenie człowieka, a Mistyczne Ciało Jezusa Chrystusa, to jest Głowa ze swymi członkami, sprawuje pełny kult publiczny.

Dlatego każda celebracja liturgiczna jako działanie Chrystusa-Kapłana i Jego Ciała, czyli Kościoła, jest czynnością w najwyższym stopniu świętą, której skuteczności z tego samego tytułu i w tym samym stopniu nie posiada żadna inna czynność Kościoła.

—Konstytucja o Liturgii Świętej, pkt. 7

- W jakich czterech przestrzeniach jest Obecny Chrystus w czasie Eucharystii?

- W których z tych przestrzeni najrzadziej w sposób naturalny dotykam czegoś duchowego?

- W których z tych przestrzeni najczęściej w sposób naturalny dotykam czegoś duchowego?

Sensualność

Cztery przestrzenie w których znajdujemy realnie obecnego Chrystusa to coś więcej niż systematyzowanie wiedzy. To wskazówka dla nas, aby się nie “fiksować” na jednej przestrzeni. W każdej z nich jest Obecny Jezus - cały w Pełni, jednak umiejętność doświadczania Go w każdej z przestrzeni równocześnie otwiera przed nami nowe możliwe połączenia, które wzbogacają się wzajemnie.

Wykonajmy teraz ćwiczenie z tym związane.

Informacja

Animator wyciąga woreczki z przedmiotem i wręcza każdemu. Uczestnicy bez patrzenia sięgają do nich i za pomocą dotyku próbują rozpoznać co to jest.

- Co znajduje się w worku?

Informacja

Animator prosi uczestników o zamknięcie oczu. Wyciąga olejek i uwalnia jego zapach w powietrzu.

- Co to za zapach?

Informacja

Animator puszcza dźwięk z telefonu

- Czego to dźwięk?

Informacja

Animator prosi o zamknięcie oczu i rozdaje każdemu mały cukierek

- Jaki to smak?

Wyobraźmy sobie, że nigdy nie piliśmy herbaty. Ktoś nalewa ją nam do czarki, widzimy kolor płynu przelewający się do naczynia. Wzrok coś mówi nam o herbacie. Bierzemy ją w dłonie i przybliżamy do siebie czując jej zapach - być może już umiemy rozpoznać z czego je zrobiono. Gdy przyłożymy ją do ust doświadczenie się pogłębia.

Duchowość jest sensualna. Wiara jest sensualna. I dosłownie - oddziaływuje na wszystkie zmysły i w przenośni - jest wielowymiarowa i odpowiedzi są na styku każdego z wymiarów.

- Jakie znaczenie dla duchowości ma zmysł dotyku?

- Jakie znaczenie dla duchowości ma zmysł węchu?

- Jakie znaczenie dla duchowości ma zmysł słuchu?

- Jakie znaczenie dla duchowości ma zmysł smaku?

Pomóżmy sobie dzisiaj przeżyć Eucharystię tak, aby nie robił jej “ktoś inny dla nas”. Eucharystia zaprasza całych nas. Widać to będzie na sederze, który jest jej prawzorem. Eucharystia ma smak wina, dźwięk przełamywanej macy, wygląd migoczącego światła świecy na szatach celebransa, zapach kadzidła, dotyk ciepłej ręki znaku pokoju brata i siostry i żar czytanego Słowa. Jakie to wszystko w najlepszym tego słowa znaczeniu zmysłowe, jakie bliskie! Bóg zrobił wszystko co mógł, abyśmy mogli “wejść cali bez reszty” w Jego Tajemnicę.

Człowiek, który chce zrozumieć siebie do końca — nie wedle jakichś tylko doraźnych, częściowych, czasem powierzchownych, a nawet pozornych kryteriów i miar swojej własnej istoty — musi ze swoim niepokojem, niepewnością, a także słabością i grzesznością, ze swoim życiem i śmiercią, przybliżyć się do Chrystusa. Musi niejako w Niego wejść z sobą samym, musi sobie „przyswoić”, zasymilować całą rzeczywistość Wcielenia i Odkupienia, aby siebie odnaleźć.

—Encyklika Redemptor Hominis, Jan Paweł II

- W jakich gestach/znakach Eucharystii jest dla mnie najbardziej “naturalne” że mam uczestnictwo?

- Czym jest dla mnie zanurzenie w śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa?

Połączone światy

Przeczytajmy:

Nie sądźcie, że przyszedłem znieść Prawo albo Proroków. Nie przyszedłem znieść, ale wypełnić.

—Mt 5,17

- Dlaczego współcześni Jezusowi mogli myśleć, że chcę coś znieść?

- Czy jest nam bliska ochota, aby chcieć zobaczyć rzeczy bez łączności z tym, co było?

Nasza wiara nie spadła z nieba. Eucharystia nie została objawiona na tablicy kamiennej. Jezus nie wymyślił macy oraz wina. Bóg wchodzi w świat i tworzy w nim nowe połączenia. Bóg tylko tworzy, niczego nie niszczy to dla wielu z nas jego podstawowa “tożsamość” - jest Stwórcą/Twórcą. Chcemy razem przeżyć dzisiaj seder, aby utworzyć nowe połączenie - w sercach, duszy i umyśle.

- Kto z nas uczestniczył już w sederze?

- Z jaką nadzieją na niego idziemy?

- Co chcielibyśmy, aby zostało połączone?

Zjemy kolację. Będziemy nalewać wino i przełamywać chleb. Będziemy rozmawiać i żartować. Będzie prosto, ale nie prostacko. Będzie zwyczajnie, ale pięknie zwyczajnie. To cały czas jedna i ta sama opowieść Boga względem nas: lekki powiew, a nie gromy; stajenka, a nie pałace; zwykły rybak, a nie uczony; przykazanie miłości bardziej niż 500 zasad.

Jezus nam pokazał, że jedzenie z kimś kolacji zmienia świat. Zjedzmy razem kolacje tak, aby wzajemnie pociągnąć się w górę i wpiszmy się w tą opowieść Najwyższego.

Modlitwa

Zacznijmy modlitwę od:

Oto jak dobrze i jak miło,

gdy bracia mieszkają razem;

jest to jak wyborny olejek na głowie,

który spływa na brodę,

<brodę Aarona, który spływa

na brzeg jego szaty>

jak rosa Hermonu, która spada

na górę Syjon:

bo tam udziela

Pan błogosławieństwa,

życia na wieki.

—Ps 133

Niech słowa Psalmy zainspirują naszą modlitwę wstawienniczą.

Spotkanie 4. - Prorokuj!

Wprowadzenie dla animatora

To ostatnie spotkanie grupowe na rekolekcjach. Nie bójmy się dać więcej przestrzeni uczestnikom jeśli widać potrzebę podsumowania i syntezy.

Spotkanie koncentruje się wokół koncepcji immersji chrześcijańskiej. Część uczestników może być już za tym etapem, część może pozornie za nim być. Dla innych to może być punkt przełomowy. Nie musimy tego rozstrzygać (nie powinniśmy!). Spotkanie jest tak zaprojektowane, aby miało wartość dla każdego niezależnie od momentu gdzie się znajduje.

Jako animator poświęć proszę czas na zastanowienie się gdzie sam/sama doświadczasz zanurzenia “naturalnie”, a gdzie jest to dla Ciebie wyzwanie. Kluczowe będzie Twoje świadectwo, aby pokazać że wiary się nie ogląda, ani się w niej nie uczestniczy tylko się ją inkorporuje. Moje chrześcijaństwo nie jest etykietą, ani nawet tatuażem - jest w każdej komórce mojego ciała i duszy bo to wszystko zostało zanurzone w śmierci i zmartwychwstaniu Słowa.

Nie omińmy proszę ostatniego zadania z spisywaniem swojego marzenia o Kościele. Marzy ten kto jest podmiotowy, ten któremu zależy. I to jest celem spotkania - nie reforma Kościoła, ani nie wielkie postanowienia lecz dojście do swoich marzeń, naszych marzeń. I niech Bóg im błogosławi.

Włączenie? Połączenie?

Jesteśmy po przeżyciu Eucharystii połączonej z sederem. Zacznijmy od podzielenia się refleksjami w tym temacie:

- Co było dla Ciebie dające rozwój w doświadczeniu sederu?

- Co odkryłeś w samej koncepcji połączenia Eucharystii i Sederu?

Bardzo chcieliśmy razem przeżyć ten czas z wami i razem połączyć chrześcijańskie doświadczenie z żydowskim. Bardziej połączyć niż włączyć! Włączenie jest działaniem jednokierunkowym, połączenie obustronnym. Chcieliśmy spotkać te doświadczenia, aby wzajemnie na siebie oddziaływały.

Można by sparafrazować Benoît’a Vermander’a SJ:

Jakie owoce wydaje drzewo chrześcijaństwa zasadzone na ziemi żydowskiej? Należy oczekiwać owoców słodkich czy gorzkich? Pojawia się szybko paralelne pytanie: wejściu chrześcijaństwa na ziemię żydowską ostatecznie towarzyszy także wkroczenie myśli i wrażliwości żydowskiej na ziemię chrześcijańską… Krok po kroku, nawet jeśli dzieje się to jeszcze w sposób cichy i nieśmiały - przekształca i ubogaca się dziedzictwo obu tradycji.

Zapytajmy zatem sami siebie czy dostrzegamy taką wzajemność!

- Co z Twojego obecnego doświadczenia wiary zobaczyłeś/zobaczyłaś w przeżywaniu Sederu?

- W jaki sposób seder pozwolił Ci spojrzeć na Eucharystię i swoją wiarę?

Obecność

Seder i Eucharystia są nauką obecności. Często w życiu religijnym koncentrujemy się na obecności Boga (to zrozumiałe!). Nie jest to jednak jedyna obecność, której jest to szkoła. To także miejsce praktykowania naszej obecności, naszego bycia “w teraz”.

Przeczytajmy:

Można na przykład uzasadniać rytualne obmywanie rąk przed posiłkiem, mówiąc, że jest przypomnieniem podobnego obrzędu dopełnianego przez kapłanów w Świątyni Jerozolimskiej. Jednak charakterystyczne dla pobożności żydowskiej nie jest pamiętanie o powodzie, ale zapomnienie o wszystkich powodach i zrobienie miejsca w umyśle na to, by być świadomym Boga

—A.J.Heschel, Człowiek szukający Boga

- W jakich sytuacjach “pamiętanie o powodach” utrudnia mi zrobienie miejsca w sercu?

- Czy mam doświadczenie “uwolnienia” z myślenia o powodach?

Jak dalece idzie Heschel mówiąc o “zapomnieniu o wszystkich powodach”. Opowiada o temacie pobożności, ale to rzecz uniwersalna. Być może ktoś z nas ma doświadczenia nauki języka obcego gdy na początku bardzo uważnie śledzi powód użycia każdego słowa, analizuje jego gramatyczną poprawność itd. Da się już w taki sposób komunikować z innymi. Na pewnym etapie jednak “zapominamy o powodach” i zanurzamy się w języku tak bardzo, że “słowa same płyną”.

Informacja

Dla części animatorów może być tutaj bliski przykład 4 kroków kompetencji: nieświadoma niekompetencja, świadoma niekompetencja, świadoma kompetencja, nieświadoma kompetencja.

Chciejmy takiej duchowości, która przechodzi przez etap troski o każdy powód, do zanurzenia w którym się po prostu jest! Gdzie odmawiam różaniec i nie mam w myślach wykładu o tym jak to robić poprawnie. Gdzie widzę w ołtarzu stół, w hostii łamany chleb, a w przekazywaniu znaku pokoju braterstwo.

- Jak możemy sobie nawzajem pomóc w przechodzeniu w wierze to takiej obecności?

Zanurzenie

Zanurzenie w duchowość otwiera na zupełnie inny jej smak. Obowiązek ustępuje miejsca pragnieniu. Modlitwa staje się rozmową. Postrzeganie Ewangelii przestaje być zamknięte w kartach Pisma Świętego. Kościół nie ma wież i witraży, lecz twarze braci.

I nic tutaj nie jest rozmyte. Przeciwnie - jeszcze bardziej się wtedy wszystko wyostrza i jest przejrzyste.

Przeczytajmy:

Mogą jednak ćwiczyć się w szukaniu obecności naszego Pana we wszystkich rzeczach, jak np. w rozmowie, chodzeniu, patrzeniu, smakowaniu, słuchaniu, myśleniu oraz we wszystkich czynnościach; albowiem prawdą jest, że Jego Boski majestat znajduje się w każdej rzeczy przez swoją wszechobecność, potęgę i istotę.

—Św. Ignacy

- Gdzie w codzienności najłatwiej przychodzi Ci “szukanie obecności naszego Pana”?

- Gdzie chciałbyś/chciałabyś w codzienności go znaleźć?

- Gdzie jest Ewangelia mimo, że nie słyszysz sygnaturek i imienia Jezus?

To samo nie przychodzi. Zanurzenie to trudny etap, który wymaga wysiłku z naszej strony. Kościół jednak to robi cały czas. Czy wysyłamy dzieci na 5 letni kurs teologiczny o Eucharystii zanim będą na Mszy, czy raczej od razu pozwalamy im uczestniczyć? Czy naukę modlitwy rozpoczynamy od teorii czy raczej zapraszamy kogoś, aby usiadł obok nas?

- Jak możesz uczyć się zanurzania?

Bez kadzidła

Medytowaliśmy dzisiaj fragment Pisma Świętego o prowadzeniu życia cichego i spokojnego. Spójrzmy na te słowa przez pryzmat encykliki Evangelii nuntiandi:

Przeczytajmy:

W Kościele za pierwszy środek ewangelizowania należy uważać świadectwo życia prawdziwie chrześcijańskiego, które trwa w nierozłącznej wspólnocie z Bogiem, a zarazem w nieograniczonej gorącości ducha poświęcania się dla innych. Jak to ostatnio powiedzieliśmy do grupy świeckich, „człowiek naszych czasów chętniej słucha świadków, aniżeli nauczycieli; a jeśli słucha nauczycieli, to dlatego, że są świadkami”. To samo trafnie wyraził Piotr apostoł, wskazując na potrzebę czystego i szlachetnego życia chrześcijan, aby na jego widok „nawet ci, którzy nie wierzą słowu (…) bez słowa byli pozyskani”.

—Paweł VI

Świat potrzebuje proroków. Potrzebuje też (przede wszystkim?) takich proroków o jakich pisze papież Paweł VI. Pozwólmy sobie jednak “zweryfikować” zdanie papieża przez nasze własne doświadczenie.

- Jakie świadectwa życia pociągają mnie w górę?

- Jeśli odczuwam strapienie duchowe to szukam raczej świadectwa słowa czy świadectwa życia, które mnie “pokrzepi”?

Kultura zanurzenia w doświadczeniu i świadectwie chrześcijańskim przestaje być “oczywista”. Być może dla wielu z nas nie jest już “pierwszym środkiem ewangelizowania”. Nie trzeba być z tego powodu smutnym. Można widzieć w tym zadanie i łaskę, w której my możemy mieć udział.

Bóg widzi w nas naród królewski, kapłański i prorocki. Każdy z nas ma Jego łaskę do podnoszenia innych ludzi w górę. Bez kadzidła, bez nabożeństwa - piciem herbaty, jedzeniem kolacji, uważnym słuchaniem.

A może nie jesteśmy powołani do “mierzenia”, abyśmy umieli radzić sobie z szukaniem sensu w 80%. Gdy tak myślimy to na stałe potrzebujemy 20% kroplówki dostarczanej z zewnątrz. Może jesteśmy powołani by radzić sobie w 150%. Tak, by umieć “wzajemnie brzemiona swoje nosić”, gdy ktoś obok chwilowo traci sens sprzed oczu, a życie jest zbyt trudne?

Przeczytajmy:

Dlatego zachęcajcie się wzajemnie i budujcie jedni drugich, jak to zresztą czynicie. Prosimy was, bracia, abyście uznawali tych, którzy wśród was pracują, którzy przewodzą wam i w Panu was napominają. Ze względu na ich pracę otaczajcie ich szczególną miłością! Między sobą zachowujcie pokój!

—1 Tes 5, 11-13

- Co jest we mnie “silne mimo mocy znikomej”?

- Kto “wspina się po mnie” w górę?

Nie bójmy się mierzyć w górę!

Wyznanie

Otwórzmy swoje notatniki na jednej z ostatnich stron. Znajdziecie tam miejsce na wypełnienie tekstu “Marzę, aby wspólnota wierzących….”.

Uzupełnijmy teraz ten tekst. Niech z Wami zostanie i wróćcie do niego za jakiś czas. Podzielcie się nim z kimś.

Modlitwa

Odwróćcie teraz stronę. Jest tam napisana modlitwa naszej diakonii rekolekcyjnej, którą chcę się teraz z Wami pomodlić.

Informacja

Wariant alternatywny do rozeznania przez animatora: Jeśli uważasz, że będzie to dawać życie grupie to możesz zaproponować, aby w ramach modlitwy osoby chętnie przeczytały swoje marzenia. Niech to, czego pragniemy staje się treścią modlitwy. Wtedy na koniec przeczytanie przez animatora modlitwy będzie kolektą.

Treść modlitwy:

Boże, który stworzyłeś niebo i ziemię, który umiłowałeś człowieka i prowadziłeś go w historii zbawienia. Którego stworzyłeś w ogrodzie Eden i za którego prosiłeś w Ogrodzie Oliwnym. Ty złożyłeś obietnicę Abrahamowi i wyprowadziłeś Izraelitów z niewoli egipskiej, który przyjąłeś ludzkie ciało w osobie Jezusa Chrystusa i założyłeś Kościół. Bądź uwielbiony w dziele swojego Kościoła, w ludziach, którzy gromadzą się w Twoje imię, we wspólnotach, w których żyją, w rodzinach, w trudach i radościach codziennego życia.

Prosimy, błogosław ludzi i ich marzenia o wspólnocie wierzących. Niech urzeczywistniają się one w Kościele, który tworzą. Spraw, by byli otwarci na rzeczywistość duchową w codzienności i potrafili w taki sposób w niej funkcjonować by wskazywać na Ciebie, nie tylko w czasie rozmów, ale przy prostych gestach jak picie herbaty z przyjacielem.